About Bible Thianghlim | ©

BibleThianghlim – Thufim

Genesis Exodus Leviticus Numbers Deuteronomy Joshua Judges Ruth 1 Samuel 2 Samuel 1 Kings 2 Kings 1 Chronicles 2 Chronicles Ezra Nehemiah Esther Job Psalm Proverbs Ecclesiastes Song of Solomon Isaiah Jeremiah Lamentations Ezekiel Daniel Hosea Joel Amos Obadiah Jonah Micah Nahum Habakkuk Zephaniah Haggai Zechariah Malachi

Matthew Mark Luke John Acts Romans 1 Corinthians 2 Corinthians Galatians Ephesians Philippians Colossians 1 Thessalonians 2 Thessalonians 1 Timothy 2 Timothy Titus Philemon Hebrews James 1 Peter 2 Peter 1 John 2 John 3 John Jude Revelation

Thufim

  • A ngantu: Solomon (le mi dang pawl)
  • Ngan kum: B.C. 971 le 931 karlak

Thufim bu cu mifim hrekkhat in ngan cia mi an lâkkhawm mi a si. A tamsawn cu Solomon in a ngan (1:1; 10:1; 25:1; 1Sp 4:29-34 zoh aw), asinan hi cabu ah hin mi dang thufim khal a tel (30:1; 31:1). Thufim hin a hleicein mino, pitling lo, hmuhtawn mi nei lo pawl nun zirh ding a tumtah. Solomon in a ṭawngkam tampi ah “ka fapa” ti a hmang. Asinan kan fimnak dingih Pathian in Solomon a pek mi fimnak hi mi kip in kan zir thei.

A câng hmaisabik pawl in hi cabu-ih tumtah mi in sim: a siartu hnenih fimnak zirh dingah a si (1:2-7). Hebru ṭawngfáng ih “fimnak” ti mi cu “thil thiamnak,” asilole “titheinak” tinak a si ih, thil thiamnak phun tampi a sawhkhih thei. Thufim in “Pathian thurawn pek mi thawi milaw fimnakpawl” a uar. Thufimpawl hi khuahlan pipu ruahdān dik lo le milai ruahdān menmenih ṭhumaw an si lo ti kan hmusuak. Leitlun thuhla Bible ih a rel mi theihthiamnak parah an ṭhumaw. (Ṭhimnakah, Semtirnak ihsin Dān Peksalnak sungih kan hmuh mi thutakpawl tampi Thufim cabu ah an langsal). Bible in Pathian hnen lawngin fimnak taktak a ra ti in zirh (Job 28:12, 20-23), cutin Pathian ṭihzah ding a theihngah tikah milai cu mifim taktakah a cang (Job 28:28; Sam 111:10; Thf 1:7; 9:10). Bible ih in zirhdān ah cun, Pathian ṭihzah ti mi cu a thusim mi thungaithlakih lâk hi a si.

Thufim cabu hi a tlangpiin ṭhen hnih ih ṭhen theih a si. Bung 1 ihsin bung 9 cu nunzirhnak thu a si bik. Bung 10 ihsin bung 31 cu a tambik in tawifel zetzet ih ngan mi thufim le thu har an si. Thufimpawl cu thutiamkam an si lo (12:21), asinan nun ih kan hmuhtawn mi a tlangpiih dik mi an si. Thufimpawl cu leitlun pumpi ah milai hmuahhmuah hrangih dik ringring mi thu an si lo (10:27), a tlangpithuih dik mi lawng an si. Sikhalsehla, Pathian thuhla tarlăngnak thufimpawl cu an dik thluh ringring (15:3), ziangruangahtile Pathian in amai thuhla a phuansuah mi an si.

Miphun hmuahhmuah in anmai thufim an nei ve cio. Asinan Bible-ih thufimpawl cu Pathian phuansuahawknak parih ṭhumaw mi an si ruangah Bible lengih thufim dang pawl thawn an bangaw lo. Khua kan ruahdān ding le kan nun kan hmandān ding in bawmtu dingah Pathian ih thurawn pek mipawl hi Thufim cabu sungah kan hmu.

Thu Hlawm Ṭhen

  • I. Solomon-ih Thufim Lâkkhawm (bung 1-29)
    • A. Fimnak Hlutzia (bung 1-9)
    • B. Thufim Lâkkhawm hmaisabik (bung 10-24)
    • C.Thufim Lâkkhawm pahnihnak (bung 25-29)
  • II. Thubêt (bung 30-31)

1

Fimnak Tawthawhnak

1 aIsrael siangpahrang, David-ih fapa, Solomon-ih thufimpawl:

1:1a 1Sp 4:29-34; Thf 10:1; Ths 1:1

2 Fimnak le nunzirhnak thei dingah,
Theihthiamnak ṭawngkampawl theithiam dingah,
3 Fimnak, dik zetih thuṭhennak, thuṭhennak le thu lairelnak ih nunzirhnak cohlang dingah,
4 aMimâwlpawl hnenah khawruah thiamnak pe dingah,
Mino hnenah theihnak le remtheihnak pe dingah a si.
5 bMifim in hna in a thei ding ih a zirnak a karh ding,
Cule theihthiamnak neitu in thurawn peknak fim a neingah ding,
6 cThufim le tahṭhimnak, mifim ṭawngkampawl le,
An thupawlhpawl theithiam dingah a si.
7 dJehovah ṭihzah cu theihnakih hramthăwknak a si,
Mi-âpawl cun fimnak le nunzirhnak ziang an siar lo.

1:4a Thf 8:5, 12

1:5b Thf 9:9

1:6c Mip 12:8; Lai 14:12; Thf 22:17; Mat 13:10-17

1:7d Suah 20:20; Dnp 4:6; Job 23:15; 28:28; Thf 8:33-36; Isa 33:6; Jer 8:9

Thurawn ṭha lo Ngaihsak Hlah

8 aKa fapa, na paih nunzirhnak hi ngaithla awla,
Na nuih dān tansăn hlah.
9 bZiangahtile cupawl cu na lu parah ceiawknak duhnung an si ding ih,
Na hngawng hrangah ṭhi duhnung an si ding.
10 cKa fapa, misualpawl in an lo lēm asile,
Lungkimpi hai hlah.
11 dAnnih in, “Kan zawngah ra aw,
Thisen suah dingah mi bawh uhsi;
Săn um loin mawhnak nei lo mi kha a thuptein bawhthup uhsi.
12 eSheol bangin an nungcung in anmahpawl dawlh uhsi,
Cule an pumhlum in, khur thûk sungih a suk mipawl bangin;
13 Neih thilri mankhung phun zakip hmuahhmuah kan hmusuak ding ih,
Kan innpawl kha ralthillâk in kan khatter ding;
14 Kan lakah na camcawhfung zûk ve awla,
Kan zaten paisa bawm pakhat neitlang uhsi,” an lo ti asile,
15 fKa fapa, anmah zawngah lamzin ah feh hlah,
An zin ihsin na ke sūp aw;
16 gZiangahtile an ke cu thil ṭha lo lamah an tlân ih,
Thisen suah dingah an manhlap.
17 Thungaiten, hvate pakhat khat hmuh ih sur zar cu,
Zianghman a ṭhahnem lo;
18 iAsinan annih cun anmai thisen hrangah an bawhaw ih,
Anmai nunnak hrangah an bawhthup a si.
19 jHlawknak hrangih miduhham pauhpauh ih lamzinpawl cu cu vekin a si;
Cumi cun duhhamnak neitupawlih nunnak a lâksak ṭheu.

1:8a Dnp 21:18; Thf 2:1; 4:1; 6:20; Jer 35:8

1:9b Thf 3:1, 22; 4:9

1:10c Dnp 13:8; Job 24:15; Thf 16:29; Efe 5:11

1:11d Sam 10:8

1:12e Job 33:18; Sam 30:3

1:15f Sem 49:6; Sam 119:101; Thf 4:14

1:16g Thf 6:18; Isa 59:7

1:17h vate: A ṭawng hrampi ah cun, “thla bawipa” ti a si (Ths 10:20 zoh aw).

1:18i Sam 71:10

1:19j Thf 4:14-17; 15:27

Fimnak in a Ko

20 aFimnak cu lengah ringpin a au;
Mualpawl ah a aw a suah.
21 Mipi pungkhawm tambiknak hmun ah a ausuak,
Khawpi kulh kăwtkapawl luhnakpawl ah a ṭawngkampawl a relsuak:
22 b“Nannih mimâwlpawl, ziangtik tiang so mawlnak hi nan duh ding?
Ziang tik tiang so mihmuhsuamtupawl in an mi hmuhsuamnak ah nuam an ti ding ih,
Mi-âpawl in theihnak an huat ding?
23 Ka simhrinnak lamah hawi aw,
Ngai hnik, na parah ka thlarau ka burh ding;
Ka ṭawngkampawl ka lo theihter ding.
24 cZiangruangahtile ka rak lo ko ih nan êl,
Ka kut ka rak lo san ih, zohman in thupi ah nan ruat lo,
25 Ka thurawn pek zaten nan ngaihsak loih,
Ka simhrinnak pakhat hman nan duh lo.
26 dKei khal in nan vanduainak ah ka hni ve ding;
Nan ṭihphannak a thlen tikah ka lo hnihsan ding,
27 eThlipi bangin nan ṭihphannak a thlen ih,
Phusîng bangin nan siatnak a thlen tikah,
Vansannak le thinnatnak nan parih a thlen tikah.
28 fCun annih in in ko ding nân, ka sawn hai lo ding.
Taima zetin in hawl ding nân, in táwng lo ding.
29 gZiangruangahtile annih in theihnak an hua ih,
Jehovah ṭihzah an hril lo,
30 Ka thurawn pek pakhat hman an duh lo ih,
Ka simhrinnak zaten ziang an siar lo.
31 hCuruangah anmai nundān rah an ei ding ih,
Anmai khawkhannak in an khăwpkham ding.
32 iZiangahtile mimâwlpawl cu anmai lampialnak in a that hai ding ih,
Mi-âpawl cu anmai ngaihsamnak in a siatrálter hai ding;
33 jAsinan zokhal keimah i ngaithlatu cu himten a cêng ding ih,
Thil ṭha lo ṭih loin thlangamten a um ding,” tiin.

1:20a Job 28:12; Thf 7:10-13; 9:3

1:22b Sam 50:17; Thf 1:4, 32; 22:3

1:24c 1Sam 8:19; Isa 65:12; Jer 7:13; 26:5

1:26d Dnp 28:63; 2Sp 19:21; Sam 2:4; 59:8

1:27e Sam 18:18; Thf 10:25

1:28f Dnp 1:45; 1Sam 8:18; Job 27:9; Thf 8:17; Jer 11:11; Eze 8:18; Hos 5:6; Zek 7:13

1:29g Job 21:14; Thf 1:22

1:31h Job 4:8; Thf 14:14; Jer 6:19

1:32i Thf 5:22; Jer 2:19

1:33j Mip 24:21; Dnp 33:28; Thf 3:23-26

2

Fimnak Mankhunzia

1 aKa fapa, ka ṭawngkampawl na cohlang ih,
Ka thupekpawl na sungih na thuh asile,
2 bCutin fimnak lamah na hna na thawng thei ding ih,
Theihthiamnak lamah na thinlung na hmang thei ding.
3 cA si, thuṭhenfel thiamnak na ko ih,
Theihthiamnak cu aw in napin na auh asile,
4 dNgun vekih amah na hawl ih,
Hlawnthil thuh mipawl vekih na zăwi asile,
5 eJehovah ṭihzah hna na theithiam ding ih,
Pathian theihnak na hmusuak ding.
6 fZiangahtile Jehovah in fimnak a pe;
Amai kâ ihsin theihnak le theihthiamnak an ra suak.
7 gMifel hrangah fimnak ziktluak a khawlsak;
Fel zetih a fehtu hrangah anih cu ralphaw a si;
8 hDiknak zinpawl kha a kil ih,
A mithiangpawlih lamzin kha a humhim.
9 iCun dingfelnak le diknak,
Thu lairelnak le zin ṭha kip in na theithiam ding.
10 jNa thinlung ih fimnak a luh ih,
Na thinlung in theihnak kha nuam a ti asile,
11 kKhimkhuahnak in a lo humhim ding;
Theihthiamnak in a lo kilhim ding,
12 lThil ṭha lo lamzin ihsin lo runsuak dingah,
Thu merhkawihmang pa hnen ihsin,
13 mLamzin thim ih feh dingah felnak zin tlansantupawl hnen ihsin;
14 nAnnih cu thil ṭha lo tuahnak ah lungawi aipuangin an um ih,
Misualrálih thu merhkawinak ah an nuamaw,
15 An lamzinpawl a kĕl ih,
An zinpawl a kâwi a si.
16 oNunau ṭha lo lak ihsin lo runsuak dingah,
A ṭawngkampawl ih mi bumtu uire nu hnen ihsin,
17 pA no laiih a kăwppi tansănin,
A Pathian thukham a hngilh.
18 qZiangahtile a inn cun thihnak ah a hruaisuk ih,
A zinpawl cun mithi hnenah;
19 rA hnenih fehtu zohman an kirsal lo ih,
Nunnak zin khal an ngahsal fawn lo.
20 Cutin nang cu miṭha lamzin na zawh ding ih,
Midingfel zin na thlun ding.
21 sZiangahtile mifelpawl cu cuih ram ah an cêng ding ih,
Cumi ah sawihnăwm kai lo pawl cu an tāng ding.
22 tAsinan misualrálpawl cu leilung ihsin ṭhencat an si ding ih,
Mirinum lo pawl cu cumi ihsin phăwngsuak an si ding.

2:1a Thf 1:8

2:2b Thf 22:17

2:3c Jam 1:5

2:4d Job 3:21; Mat 13:44

2:5e Dnp 4:6; Sam 125:5; Thf 21:8

2:6f Job 9:4; 12:13

2:7g Sem 6:9; Sam 84:11; Thf 30:5-6

2:8h 1Sam 2:9; Sam 18:25

2:9i Dnp 1:16

2:10j Thf 16:24; 22:18

2:11k Thf 4:6

2:12l Thf 3:13-18

2:13m Thf 4:19; Isa 26:7

2:14n Thf 6:14; 10:23; 11:3

2:16o Thf 5:1-6

2:17p Mal 2:14

2:18q Thf 5:5; 7:27

2:19r Thf 3:16-18; Ths 7:26

2:21s Sam 37:29

2:22t Dnp 28:63; Job 18:17; Sam 5:4; Thf 10:30

3

Pathian Rinsan le a Thulun

1 aKa fapa, ka dān hngilh hlah aw,
Cuhnakin na thinlung in ka thupekpawl thlun sawn seh.
2 bZiangahtile cupawl cun na parah nunkhaw saunak le
Damreinak le hnangamdaihnak an lo bêt ding.
3 cZahngainak le thudik cun lo tansăn hlah seh;
Cupawl cu na hngawng kimvelah ngerh aw,
Na thinlung tlêp ah ngan hai aw.
4 dCutin Pathian le milai mithmuh ah duhsaknak le hminṭhatnak na hmu ding.
5 eNa thinlung zaten Jehovah rinsan awla,
Nangmai theihthiamnak ah ṭhumaw hlah;
6 fNa lamzinpawl hmuahhmuah kha a hnenah ap awla,
Amah in na zinpawl a dĭngter ding.
7 gNangmai mithmuh ah fimawter hlah;
Jehovah ṭihzah awla thil ṭha lo tlansan aw.
8 hCumi cu na titsa hrangah harhdamnak a si ding ih,
Na ruhpawl hrangah cahnak a si ding.
9 iNa neih mipawl le,
Na thlairah hmaisabik hmuahhmuah in Jehovah upat aw.
10 jCutin na cuampawl an khatliam ding ih,
Na sabit sawrnak khurpawl cu sabit zu thar in an khatliam ding.
11 kKa fapa, Jehovah nunsimnak kha nautat hlah awla,
A nunrĕmnak khal ning fawn hlah.
12 lZiangahtile pa in a lungsinak fapa a simhrin vekin,
Jehovah in a duhdawt mi cu a simhring a si.
13 Fimnak a táwngtu milai le,
Theihthiamnak a hmungahtu milai cu mithlawsuak a si.
14 mZiangahtile cumiih a hlawkpi mi cu ngun hlawknak hnakin le,
Cumiih a ngah mi cu sui hlirhlăng hnakin a ṭhasawn.
15 nAnih cu keplungpawl hnakin a man a khungsawn ih,
Na duhthusam mi thil hmuahhmuah in amah cu an khing thei lo.
16 oA vawrh lam kut ah nunkhaw saunak a um ih,
A keh lam kut ah lennak le upatnak a um.
17 pA lamzinpawl cu nunkhaw năwmnak lamzinpawl an si ih,
A zinpawl hmuahhmuah cu hnangamdaihnak an si.
18 qAmah a pawk hnget tupawl hrangah nunnak thingkung a si ih,
Amah a pawmbĕttu zaten mithlawsuak an si.
19 rJehovah in fimnak in leilung a dĭnsuak;
Theihthiamnak in van a dĭn hnget.
20 A theihnak in thûknakpawl a khuai ih,
Van ihsin daifim a tla ṭheu.
21 sKa fapa, annih in na mit suahsan hlah hai seh,
Fimnak ziktluak le remtheihnak ziktluak kha fingkhawi aw.
22 tCutin annih cu na thlarau hrangah nunnak an si ding ih,
Na hngawng hrangah ceimawinak an si ding.
23 uCun na lamzin ah himten na feh ding ih,
Na ke na sit lo ding.
24 vNa zau tikah, na thla a phâng lo ding;
A si, na zau ding ih, na ihhmuh a thaw zet ding.
25 Rin lo paralih ṭihnunnak in a lo thlaphângter lo ding ih,
Misualrálpawl hnen ihsin buainak a rat tik khalah a lo thlaphângter lo ding.
26 wZiangahtile Jehovah cu na lamah a ṭang ih,
Thang in na ke awkngah lo dingin a lo kilhim ding.
27 Titheinak na neih tikah,
Băwm ṭul mipawl hrangah thil ṭha sūp hlah.
28 xCumi na neih tikah, na innhnen pa hnenah,
“Feh awla ra kirsal aw,
Cule thaisun ah ka lo pe ding,” tiah ti hlah.
29 yNa innhnen parah thil ṭha lo khuakhâng hlah,
Anih cu na hnenah hnangamten a cêng a si.
30 Zianghman a lo tuahmawh lo a si ahcun,
Săn um loin mi va to hlah.
31 zMinunrâwng pa iksik hlah awla,
A lamzinpawl pakhat hman hril hlah;
32 aaZiangahtile thu merhkawihmang cu Jehovah hrangah fihnungza a si,
Asinan a thurawn thuthup cu mifel hnenah a um.
33 abJehovah-ih camsiatnak cu misualrálpawl inn ah a um,
Asinan midik cēnnak cu a thlawsuah.
34 acAnih in mi zuamtaihmang pawl cu a zuamtai hai,
Asinan mităngdawrpawl hnenah zangfahnak a pe.
35 Mifim cun ropitnak ro a co ding,
Asinan mi-â cun mualphonak a pharhsuak ding.

3:1a Sam 119:61; Thf 1:8

3:2b Dnp 11:21; 1Sp 3:13-14; Thf 9:11

3:3c Suah 13:9; Dnp 6:6; Thf 6:21; 2Ko 3:3

3:4d 1Sam 2:26; Luk 2:52

3:5e Sam 37:3, 5

3:6f Job 33:11; Thf 16:3; Isa 40:3; Jer 42:3

3:7g Suah 20:20; Dnp 4:6; Job 1:1; Thf 26:5; Isa 5:21

3:8h Job 21:24; Thf 4:22

3:9i Suah 22:29; Dnp 26:1-15

3:10j Joe 2:24; Mal 3:10-12

3:11k Job 5:17; Thf 1:8-9

3:12l Dnp 8:5; Job 5:17; Thf 13:24; Heb 12:5-6; Thu 3:19

3:14m Job 28:15-19; Thf 8:19

3:15n Job 28:17-19

3:16o Sem 15:5

3:17p Mat 11:28-30

3:18q Thf 2:12; 11:30; Thu 2:7

3:19r Sem 1:31; Job 28:25-27; Thf 8:27-29

3:21s Thf 1:8-9; 4:20-22

3:22t Dnp 30:20; Thf 1:8-9; 4:22

3:23u Thf 1:33; 4:12

3:24v Pui 26:6; Job 1:18; Jer 31:26

3:26w 1Sam 2:9; 2Sp 18:5; Job 4:6; 5:19

3:28x Pui 19:13; Luk 10:25-37

3:29y Zek 8:17

3:31z Thf 24:1-2

3:32aa Job 29:4; Sam 25:14; Thf 11:20

3:33ab Job 5:3; Thf 14:11; Zek 5:4

3:34ac 2Sp 19:21; Mat 23:12; Jam 4:6; 1Pe 5:5

4

Nu le Pa ih Thurawn Pek

1 aKa faletla, paih nunzirhnak cu ngaithla uhla,
Theihthiamnak thei dingah ṭhaten ngai uh.
2 Ziangahtile zirhnak ṭha ka lo pe hai a si:
Ka nunzirhnak tlansan hlah uh.
3 Ka paih fapa le,
Ka nuih mithmuh ah a fapa duhnung le neihsŭn ka si laiah,
4 bAnih in i rak zirh fawn ih, ka hnenah,
“Na thinlung in ka ṭawngkampawl pawmbĕt aw.
Ka thupekpawl thlun awla, nungdam aw.
5 cFimnak cu nei aw! Theihthiamnak cu nei aw!
Hngilh hlah awla, ka kamsuak ṭawngkampawl ihsin pial fawn hlah.
6 dAmah cu tlansan hlah awla, anih in a lo humhim ding;
Amah cu duhdaw awla, anih in a lo kilhim ding.
7 eFimnak cu thil thupibik a si.
Curuangah fimnak cu nei aw.
Cule na neih zat hmuahhmuah in theihthiamnak nei aw.
8 fAmah cu khaisâng awla, a lo khaisâng ding;
Amah na pawm tikah, anih in upatnak a lo sum ding.
9 gAnih in na lu parah ceiawknak duhnung a ret ding;
Anih in lallukhum mawi a lo hlan ding,” tiah i ti.
10 hKa fapa, ka ṭawngkampawl cohlang aw,
Cule na dam sung kumpawl a tam ding.
11 iFimnak lamzin ah ka lo zirh ih,
A dik mi zinpawl ah ka lo hruai.
12 jNa veivah tikah na kekar buaiter an si lo ding ih,
Na tlān tikah, na bah lo ding.
13 kNunzirhnak kha fekten kai aw, fehsuakter hlah;
Amah cu kilhim aw, ziangahtile anih cu na nunnak a si.
14 lMisualrálpawlih zin ah lut hlah awla,
Miṭha lo lamzin ah veivâk hlah.
15 Cumi cu hrial aw, cuih zin zawh hlah;
Cuih zin cu pialsan awla, lan aw.
16 mZiangahtile annih cu thil ṭha lo an tuah lole an itthat thei lo.
Cule mi pakhat khat an tlukter lo ahcun an itthat thei lo.
17 nZiangahtile sualralnak sang an ei ih,
Nunrawnnak sabit zu an in.
18 oAsinan midikpawlih zin cu khawfingcat êng vek a si,
Cumi cu sun laifang tiangin a tle sinsin.
19 pMisualrálpawlih lamzin cu khawthim vek a si.
Ziang in a bahter hai ti an thei lo.
20 qKa fapa, ka ṭawngkampawl ṭhaten ngai aw.
Ka thusim mipawl ah na hna thawng aw.
21 rCupawl cu na mithmuh ihsin fehhloter hai hlah;
Na thinlung sungah ret hai aw.
22 sZiangahtile cupawl cu a hmusuaktupawl hrangah nunnak an si ih,
An titsa zate hrangah harhdamnak a si.
23 tNa thinlung cu ṭhahnemngainak hmuahhmuah thawn kilhim aw,
Ziangahtile cu tawk ihsin nun ih thil thleng mipawl a ra suak a si.
24 Mi bumhmang kâ cu na hnen ihsin hlăwnhlo awla,
Thu merhkawihmang hmurkâ kha na hnen ihsin hlapi ah ret aw.
25 uNa mit in hmai lam dĭngten zoh sehla,
Na hmai lamah dĭng zetin hawi seh.
26 vNa zin kilkhawi ṭha awla,
Na lamzin zaten dĭn hngeh si hai seh.
27 wVawrh lam, asilole keh lamah pial hlah;
Thil ṭha lo lak ihsin na ke ṭhawn aw.

4:1a Thf 1:8; 2:2; 19:20

4:4b 1Sp 9:4; Thf 7:2

4:5c Thf 2:12; 4:7

4:6d Thf 2:1; 2Th 2:10

4:7e Thf 23:23

4:8f Thf 3:18

4:9g Thf 1:8-9

4:10h Dnp 11:21; Sam 34:11-16; Thf 1:8-9; 2:1

4:11i 1Sam 12:23; 2Sam 22:37

4:12j Job 18:7; Thf 3:23

4:13k Thf 3:22; Joh 6:63

4:14l Sam 1:1; Thf 1:15

4:16m Mik 2:1; 7:3

4:17n Thf 13:2; Isa 59:6; Jer 22:3; Hab 1:2; Mal 2:16

4:18o 2Sam 23:4; Dan 12:3; Mat 5:14; Joh 8:12; Fil 2:15

4:19p Job 3:23; 18:5; Thf 2:13; Isa 8:15

4:20q Sam 34:11-16; Thf 5:1

4:21r Thf 3:21

4:22s Thf 3:8; 12:18

4:23t Thf 10:11; Mat 15:19; Luk 6:45

4:25u Job 31:1

4:26v Thf 5:21; Heb 12:13

4:27w Dnp 5:32; Jos 1:7; 2Sp 22:2

5

Uire Nu Ṭih a Nunzia

1 aKa fapa, ka fimnak ṭhaten ngai aw;
Ka theihthiamnak ah na hna thawng aw,
2 Cutin remtheihnak na humhim ding ih,
Na hmurkâ in theihnak a kilhim ding.
3 bZiangahtile nunau ṭha lo hmurkâ ihsin khuai tizu a fawr ih,
A kâ cu hriak hnakin a nâlsawn.
4 cAsinan a netnakah cun cu nu cu la-ana kung khâ vekin a khâ,
Ralnâm kap hnih hriam vekin a hriam.
5 dA ke cu thihnak lamah a suk,
A kekarpawl in Sheol lam a pan.
6 eAnih cun nunnak zin a ruat lo,
A lamzinpawl an hnget lo ih, cucu anih in a thei lo.
7 fCuruangah ka faletla, atu-ah i ngai hnik uhla,
Ka kamsuak ṭawngkampawl suahsan hlah uh.
8 gA hnen ihsin hlapi ah na lamzin ret awla,
A inn sângka kiang va naih hlah.
9 Culole na zahumnak mi dang hnenah le,
Na dam kumpawl minunrâwng hnenah na pe pang ding.
10 hCulole khawtluang mipawl cu na neihnunnak thawn an tlaiawter pang ding ih,
Na ṭuanbăngnak rahpawl cu ram dang mi inn ah a feh pang ding;
11 Na titsa le na taksaruangpum a cauh tikah,
A netnakah na hrûm ding.
12 iCule, “Ziangtin so nunzirhnak ka rak huat ih,
Ka thinlung in nunrĕmnak a rak nautat cu aw!
13 I zirhtupawlih aw ka rak ngaithla lo ih,
Keimah nun i rak zirhtupawl lamah ka hna ka rak thawng fawn lo!
14 jMipungkhawm le mipi umkhawm lakah,
Siatrál ṭheh nak khāmtlâng ah ka um!” tiah na ti ding.
15 Nangmai tidawl ihta tidai le
Nangmai tikhur ihta ti luang lai in aw.
16 Na tihnapawl luangdarh in,
Kăwtthler ah tidai tiva te pawl a luang ding maw si?
17 Cupawl cu nangmai ta lawngah si hai sehla,
Na hnenih um mikhualpawl hrangah si hlah seh.
18 kNa tihna cu thlawsuahin um hram sehla,
Na no lai nupi thawn lungawi aipuangin um aw.
19 lDuhumza zuknêng le duhnungza zuknêng nu vekin,
A hnawipawl in ziangtik lai cān khalah na di lo riamter seh.
Cule a duhdawtnak in lo nuamter ringring seh.
20 Cule ka fapa, ziangah so nunau ṭha lo thawi nuamawin le,
Uire nuih bānpawl ih pawm ih na um ding?
21 mZiangahtile minung lamzinpawl cu Jehovah-ih mithmuh ah an um ih,
A zinpawl hmuahhmuah a zohhliah.
22 nMisualrál cu amai mawhsualnakpawl in a awk ih,
Amai sualpawlih hripawl sungah awh a si.
23 oAnih cu nunzirhnak tlaksam ruangah a thi ding ih,
A atnak rapthlak ah a fehpêng ding.

5:1a Thf 1:8; 4:20

5:3b Sam 55:21; Thf 7:5

5:4c Ths 7:26

5:5d Sam 9:17; Thf 2:18

5:6e Thf 9:13; 30:20

5:7f Thf 1:8-9; 7:24

5:8g Thf 2:16-19

5:10h Thf 29:3

5:12i Thf 12:1

5:14j Sem 48:16; Dnp 13:5

5:18k Dnp 20:7; Thf 2:17; Ths 9:9; Sol 4:12-15; Mal 2:14

5:19l Sol 2:9; 4:5

5:21m Job 10:4; 31:4; Jer 29:23; 32:19; Heb 4:13

5:22n Mip 32:23; Thf 1:31-32

5:23o Job 4:21; 34:21-25; Thf 10:21; 11:5

6

Thurawn Dangdang

1 aKa fapa, na rualpi hrangah âmkhām ah na cang ih,
Mikhual hrangah tiamkamawknak na tuah asile,
2 Na kamsuak ṭawngkampawl ih awh na si ih,
Na kamsuak ṭawngkampawl ih kaih na si le,
3 Ka fapa, hihi tuah awla, nangmah le nangmah runsuakaw aw.
Ziangahtile na rualpi kut sung na thleng zo a si:
Feh awla nangmah le nangmah phahniamaw aw.
Na rualpi cu zangfah va dil aw.
4 bNa mit kha itthatter hlah awla,
Na mit tlâng pawl khal sĭngter hai fawn hlah.
5 cNangmah le nangmah kha ramtawi paih kut sung ihsin sakhi bangin le,
Vate pêltu kut sung ihsin vate bangin runsuakaw aw.
6 dNang mizangzêl, sihte hnenah feh aw!
A lamzinpawl kha ruat awla, fim aw:
7 Anih cun hotu siseh, vilvengtu siseh, uktu siseh a nei lo.
8 eA ei ding ṭhal sungah a tawlrel ih,
Thlairawl khawm cān ah a rawl a lakhawm.
9 fMaw mizangzêl, ziangtik tiang so na ihthah ding?
Na ihthahnak ihsin ziang tikah so na thawh ding?
10 gMálte sung itthatin, málte sung sĭng duakin,
It dingin na kut na băwm duak sungah,
11 hNa farahnak cu khualtlawng mi bangin le,
Na tlaksamnak cu hriamnâm kengtu pa bangin na parah an thleng ding.
12 Misantlailo, misualrál pa cu thuphan per phahin a veivâk.
13 iAnih cun mit mi a sĭn,
A ke in theihthiamnak a pe,
A kut zung in a khih;
14 jNgerhfetnak cu a thinlung ah a um,
Thil ṭha lo khua a khâng camcin,
Remawklonak thlaici a tuh.
15 kCuruangah a vanduainak cu rin lo piin a ra thleng ding;
Tuahṭhatsal theih nawn loin rin lo pi-ah amah cu siatter a si ding.
16 lJehovah in hi thil paruk hi a hua,
A si, pasarih cu a hrangah fihnungza an si:
17 mA puarthau mi mithmai,
Thuphan per lei,
Mawhnak nei lo thisen suahtuih kut,
18 nSuangtuahnak sualrál khawkhângtu thinlung,
Ṭhatlonak lamih zamrang zetih a tlân mi ke,
19 oThuphan sim theihpitu dik lo le,
Unaupawl lakih remawklonak tuhtu.

6:1a Job 17:3; Thf 11:15; 17:18

6:4b Sam 132:4

6:5c 2Sam 2:18; Sam 91:3; Isa 13:14

6:6d Thf 20:4

6:8e Thf 10:4-5; 30:25

6:9f Thf 24:30-34

6:10g Thf 24:33; Ths 4:5

6:11h Thf 20:13

6:13i Thf 10:10; 16:30; Isa 58:9

6:14j Sam 140:2; Thf 17:20

6:15k Job 5:3; Thf 24:22

6:16l Thf 3:32

6:17m Dnp 19:10; Isa 1:15; Jer 2:34; Mik 7:2

6:18n Sem 6:5; Isa 59:7

6:19o Dnp 19:16; Thf 15:18; Zek 8:17

Uiret Thu Ralrin Peknak

20 aKa fapa, na paih thupek thlun awla,
Na nuih dān hnáwng hlah.
21 bCupawl cu na thinlung ah ṭem ringring aw,
Na hngawng ah awrh aw.
22 Na tawihvah tikah, cupawl cun an lo hruai ding;
Na ihthah tikah, cupawl cun an lo kil ding;
Cule na ṭhăng tikah, cupawl cun nun an lo zirh ding.
23 cZiangahtile thupek cu meito a si ih,
Dān cu tleu a si;
Nun zirh kawkawknakpawl cu nunnak lamzin a si.
24 dNunau ṭha lo le,
Uire dangnâl nunau lak ihsin a lo kilhim ding.
25 Na thinlung ah a hmelṭhatnak kha hahio hlah awla,
A mit tlâng pawl khal in lo hîp fawn hlah seh.
26 eHlawhhlang nu ruangah mipa pakhat cu sang hlăwm car ah a cang;
Uire nu cun a hlú zet mi cuih nunnak cu a pêl.
27 Mi in a hnipuan kāng loin,
A ṭāng ah meisa a pawm thei ding maw?
28 A ke kāng loin, meiling parah mi a feh thei ding maw?
29 fCuti vekin a innhnen paih nupi ihpitu khal a si ding ih,
Cu nu a thâmtu pauhpauh cu mawhnak nei lo an si lo ding.
30 Fifir pakhat in a rilrawn laiah,
Amah le amah diriamawter dingin thil a fir asile, cu pa cu mi in an nautat lo.
31 gAsinan amah cu hmuhsuah a si tikah, a let sarih in a rul tengteng pei;
A inn sungih a neih mi zaten a pek thluh a ṭul men ding.
32 hNunau pakhat thawi a uiretu pauhpauh cu theihthiamnak an tlasam a si;
Cuti vekih a tuahtu cun amai nunnak a siatsuah.
33 iAnih cun hriamhmapawl le hminsiatnak a ngah ding ih,
A mualphonak cu phiahhlo a si lo ding.
34 jZiangahtile thîksiatnak cu pasal thinsonak a si;
Curuangah phuba lak ni ah anih cun a zuah lo ding.
35 kZangnadăwmnak zianghman a cohlang lo ding ih,
Thilpek tampi na pek hmanah a duh cuang lo ding.

6:20a Thf 1:8; 3:21; Efe 6:1

6:21b Dnp 6:8; Thf 3:3

6:23c Sam 119:105; Thf 10:17

6:24d Sem 39:8; Sam 55:21; Thf 2:16

6:26e Thf 7:22-23

6:29f Suah 20:14; Thf 2:16-19

6:31g Suah 22:1-14

6:32h Suah 20:14; Thf 7:7

6:33i Thf 5:9-14

6:34j Mip 5:14; Thf 27:4

6:35k Job 31:9-11; Sol 8:7

7

1 aKa fapa, ka ṭawngkampawl thlun awla,
Na sungah ka thupekpawl thup aw.
2 bKa thupekpawl thlun awla, nungdam aw.
Cule ka dān cu na mit mu vekin kilkhawi aw.
3 cCupawl cu na kut zungpawl ah ṭem aw;
Na thinlung tlêp ah ngan hai aw.
4 Fimnak hnenah, “Nang cu ka farnu na si,” ti awla,
Theihthiamnak kha, “Ka laicin naibik,” tiin ko aw.
5 dCutin cupawl cun nunau ṭha lo lak ihsin le,
Uire dangnâl nuih ṭawngkampawl lak ihsin an lo kilhim ding.
6 Ziangahtile ka inn tukvirh ih ka kalhpaṭheng ăwng in ka zoh,
7 eCule theihthiamnak nei lo tlangval pakhat,
Mimâwlpawl lakah ka hmu,
Minopawl lakah ka theithiam,
8 Cu nuih umnak kăwtthler kĕl kiang lamah a va feh;
Cule cu nuih inn zin a zawh,
9 fKhawmawt zawng, zan lam, zanṭim le thim ah a si.
10 Cule ngai hnik, nunaunu in a rak hmuak,
Hlawhhlang thuam le hrăwkhrawlnak thinlung thawn.
11 gAnih cu a aw a ring ih helhmang a si,
A ke cu inn a hlum dah lo.
12 hA cān ah lengah, a cān ah mual ah,
Kil kip ah mi a bawh.
13 iCutin cu pa cu a kaingah ih a hnam. Ningzak hmel pu riai loin a hnenah:
14 j“Ka hnenah remnak thawinakpawl ka nei.
Tuihni ah ka thutiampawl ka pe zo.
15 Curuangah nangmah lo táwng dingin,
Taima zetih na mithmai hawl dingin ka ra suak ih,
Ka lo hmungah a si.
16 Ka ihkhun kha ihphah khuh puan mawite ka phah zo,
Izip ram ih cawih mi puan nem páte thawn.
17 kKa ihkhun cu mura, aloe le thingthak rimhmui ka theh zo.
18 lRa aw, zing lam tiangin duhdawtnak kan cēn pei;
Duhdawtnak in kan nuamaw pei.
19 Ziangahtile inn ah ka pasal a um lo;
Khual hlapi ah a tlâwng;
20 Paisa dip a keng ih,
Thla thul ni ah inn a ra tlung ding,” tiah a ti.
21 A thusim thiamnak in a lēmngah,
A kamnālnak in a bumngah.
22 mA thattu hnenih caw cang a feh vekin le,
Nunrĕmnak kol lamih mi-â a feh vekin,
23 nThál fung in a thin a suntlăng tiangin anih in cu nu cu a thlun.
Vate in tháng lamih a hmanhmawh vekin,
Cu pa cun amai nunnak a hloh ding ti a rak thei lo.
24 oCuruangah atu-ah ka faletla, i ngai hnik uh;
Ka kamsuak ṭawngkampawl ṭhaten ngai uh:
25 pCu nuih lamzinpawl ah nan thinlung pialter hlah uh,
A zinpawl ah pial hlah uh;
26 Ziangahtile hriamhma pu ko mi tampi a hlăwnthluk ih,
Cu nuih thah mipawl cu tam tak an si.
27 qCu nuih inn cu Sheol lamzin a si,
Thihnak pindanpawl lamah a suk.

7:1a Thf 1:8; 6:20

7:2b Thf 4:4

7:3c Dnp 6:8; Thf 3:3

7:5d Job 31:9; Thf 2:16

7:7e Thf 1:22

7:9f Job 24:15

7:11g Thf 9:13

7:12h Thf 9:14; 23:28

7:13i Sem 39:12; Thf 1:20

7:14j Pui 7:11-18

7:17k Sem 37:25; Est 1:6; Isa 57:7; Amo 6:4

7:18l Sem 39:7

7:22m Job 18:10

7:23n Job 15:22; Thf 6:26; Ths 7:26; 9:12

7:24o Thf 1:8-9

7:25p Thf 5:7-8

7:27q Lai 16:19; Thf 2:18; Thu 22:15

8

Fimnak Thilpekpawl

1 aFimnak cun ausuakin,
Theihthiamnak cun a aw a suah a si lo maw?
2 Hmun sangbik ah le,
Zinpawl tawnawknak lamzin kapah a ding.
3 bKulh kăwtkapawl kiang, khawpi luhnak ah,
Sângkapawl luhnak ah anih cu a ausuak:
4 c“Maw minungpawl, nanmah ka lo ko ih,
Ka aw cu minung fapapawl hnenah a si.
5 dMaw nannih mimâwlpawl, khawruah thiamnak theithiam uhla,
Maw nannih mi-âpawl, theihthiamnak thinlung nei uh.
6 Ngai hnik uh, ziangahtile thil ṭha hleice pawl ka rel ding ih,
Ka kâ ka annak in thil dik pawl an ra suak ding.
7 eZiangahtile ka kâ in thudik a rel ding;
Sualralnak cu ka hmurkâ hrangah fihnungza a si.
8 Ka kâ ih a suak mi ṭawngkam zaten an dik a si;
Amah ah kawihnak le khermeinak zianghman a um lo.
9 Cupawl cu a theithiamtuih hrangah cun thu tluang hlir an si ih,
Theihnak hmusuaktuih hrangah cun thil dik a si.
10 fNgun si loin, ka nunzirhnak hi cohlang aw,
Cule sui ṭha hnakin theihnak;
11 gZiangahtile fimnak cu lung mankhung sen pawl hnakin a ṭhasawn ih,
Cumi cu duhthusam thil hmuahhmuah thaw khalih khaikhin theih a si lo.
12 hKei, fimnak cu khawruah thiamnak thawn kan cêngtlang ih,
Theihnak le remtheihnak ka hmungah.
13 iJehovah ṭihzah cu thil ṭha lo huat hi a si;
Hngalnak le duhawknak le lamzin ṭha lo le ṭawng khermei pawl cu ka hua a si.
14 jThurawn peknak le fimnak ziktluak cu keimai ta a si.
Keimah cu theihthiamnak ka si,
Kei cun cahnak ka nei.
15 kSiangpahrangpawl in keimah ruangah an uk ih,
Uktupawl in diknak in thu an relcat.
16 lUktupawl le ṭihzah tlak pawl in keimah ruangah an uk,
Leilung tlun thuṭhentu hmuahhmuah khal in.
17 mKeimah i duhdawtu ka duhdaw ih,
Taima zetih i hawltupawl cun in hmu ding.
18 nLennak le upatnak cu ka hnenah a um,
Rei a daih mi lennak le dingfelnak thawn.
19 oKa rahsuah cu sui hnakin a ṭhasawn, a si, sui hlirhlăng hnakin le,
Ka ṭuansuah cu ngun ṭha hnakin.
20 pDingfelnak lamzin ka zawh,
Diknak zin cu,
21 qCutin keimah i duhdawtupawl cu ro ka coter hai ding,
An hlawnthil retnakpawl ka khatter ding.

8:1a Job 28:12; Thf 1:20

8:3b Thf 7:6-13

8:4c Isa 42:2

8:5d Thf 1:4, 22

8:7e Joh 8:14

8:10f Job 28:17; Sam 19:10; Thf 3:14

8:11g Job 28:17-19; Thf 3:13-15

8:12h Thf 1:4

8:13i Suah 20:20; Job 28:28; Thf 3:7

8:14j Thf 1:25; 21:22; Ths 7:19

8:15k 2San 1:10; Sam 2:10; Dan 2:21

8:16l 2San 1:10; Thf 29:4

8:17m 1Sam 2:30; Mat 7:7-11; Joh 14:21-24

8:18n 1Sp 3:13; Sam 112:3; Mat 6:33

8:19o Job 28:17-19; Thf 3:13-14

8:20p Sam 5:8

8:21q Thf 15:6; 24:4

Fimnak Thawhkehnak

22 “Hnaṭuan a thawhtirah Jehovah-ih ta ka rak si,
Khuahlan ih a hnaṭuanpawl hlanah.
23 Catuan ihsin dĭn hngeh ka rak si,
Leilung a rak um hlan, a hramthăwk ihsin.
24 aTipithuanthumpawl an um hlanah, keimah cu hrin ka si,
Tihnapawl ah ti an khahliam hlanah.
25 bTlangpawl dĭn an si hlan,
Tlangmûalpawl dĭn an si hlanah, keimah cu hrin ka rak si;
26 cLeilung le ramlakpawl a rak tuah hlan,
Leitlun ih leivut hmaisabik a rak tuah hlanah.
27 dVan a timtuah laiah ka rak um,
Tipithuanthum vangdâp parah kūal pûm um dingih thu a pek laiah.
28 eVan a rak dĭn laiah,
Tipithuanthum hnapawl a rak hngehter laiah,
29 fTipi in a thupek an rak pahbăllonak dingah,
Tipithuanthum ri a ṭhen lai le,
Leilung ṭohrampawl a rak hminsin laiah,
30 gKei cu zungthiam bang a kiangah ka rak um.
Cule keimah cu a ni tin năwmawknak ka si,
A hmaiah ka aipuang camcin,
31 hLeitlun, amai leilung ah aipuangin ka um ih,
Ka năwmawknak cu milai fātepawl hnenah a si.
32 iCuruangah atu-ah, faletla, i ngai hnik uh,
Ziangahtile ka lamzin a thluntupawl cu mithlawsuak an si.
33 Nunzirhnak ngaithla awla, fim aw,
Cule cumi cu zohnîam hlah.
34 jI ngaithlatu cu mithlawsuak a si,
Ni tin ka kulh kăwtkapawl ah a thlir,
Ka sângka bănpawl ah a hngak.
35 kZiangahtile zokhal keimah i hmusuaktu cun nunnak a hmusuak ih,
Jehovah hnen ihsin duhsaknak a congah.
36 lAsinan keimah dokalhih thil sual a tuahtu cun amai nunnak a siatsuah a si;
Keimah i huatu zaten thihnak duh an si.”

8:24a Sem 1:2; 7:11; Suah 15:5

8:25b Job 15:7; 38:6; Sam 90:2

8:26c Sam 90:2

8:27d Job 22:14; 26:7, 10; Thf 3:19

8:28e Sem 1:7; Job 36:29

8:29f Sem 1:9; 1Sam 2:8; Job 38:8

8:30g Thf 3:19-20; Joh 1:2-3

8:31h Thf 30:4; Joh 1:1-4; Kol 1:15-20

8:32i 2Sam 22:22; Sam 18:21; Thf 7:24; Luk 11:28

8:34j 1Sp 10:8; Thf 3:13

8:35k Thf 3:13-18; 9:6; Joh 5:39-40

8:36l Thf 15:32; 18:21; Isa 3:9; 1Joh 3:14

9

Fimnakih Sawmnak

1 aFimnak in a inn a sak,

9:1a Efe 2:20-22; 1Pe 2:5

Anih in amai ṭhuam pasarih a phun.
2 aAmai ṭilvapawl a rak that,
A sabit zu a rawi,
A cabuai khal a ret cia.
3 bA falapawl a thlah,
Khawpi hmun sangbik pawl ihsin a ausuak,
4 c“Mimâwl pauhpauh, hi tawkah pial hai seh!” tiin.
Theihthiamnak tlasam pa hrangah, anih in a hnenah hitin a ti,
5 d“Ra aw, ka sang ei awla,
Ka rawi cia mi ka sabit zu in aw.
6 eAtnak kha tlansan awla, nungdam aw,
Cule theihthiamnak lamzin ah feh aw.
7 fMi hnihsanhmang nun zirhtu cun amai ningzahnak a hmu,
Cule misualrál pa kawktu cu amah le amah a tuahmawhaw a si.
8 gMi hnihsanhmang nun rĕm hlah, a lo hua pang ding.
Mifim pa kawk awla, a lo duhdawt ding.
9 hMifim pa hnenah nunzirhnak pe awla, a fim sinsin ding.
Midik pa zirh awla, zirnak lamah a ṭhang ding.
10 iJehovah ṭihzah cu fimnakih hramthăwknak a si ih,
Mi Thianghlim theihnak cu theihthiamnak a si.
11 jZiangahtile keimah ruangah na dam sung ni a sau ding ih,
Dam kumpawl bêt na si ding.
12 Na fim asile, nangmai hrangih fim na si ih,
Mi na hnihsan asile, nangmah lawng in cumi cu na tuar ding,” tiin.

9:2a Isa 25:6; Mat 22:4; Luk 14:16-23

9:3b Thf 1:20

9:4c Thf 1:22; 6:32

9:5d Sam 42:2; Isa 44:3; Joh 7:37-38

9:6e Thf 8:35

9:7f Thf 23:9; Mat 7:6

9:8g Sam 141:5; Thf 15:12; Mat 7:6

9:9h Thf 1:5, 7

9:10i Dnp 4:6; Sam 111:10; Thf 1:7; 30:3

9:11j Dnp 11:21; Thf 3:1-10

Nunau Â

13 aNunau â cu a aukio;
Anih cu a mâwl ih, zianghman a thei lo.
14 bZiangahtile anih cu a inn sângka ah a to,
Khawpi hmun sangbik pawl kiangih tonak ah,
15 cLamzin ih dĭng teih a fehtu,
Amah lăntupawl ko dingah:
16 d“Mimâwl pauhpauh, hi tawkah pial hai seh,” tiin;
Cule theihthiamnak tlasam pa hrangah, anih in a hnenah,
17 e“Fir mi tidai cu a thlum ih,
A thupteih ei mi sang cu a thaw,” tiah a ti.
18 fAsinan cu tawkah mithipawl an um ti le,
A mikhualpawl Sheol thûknakpawl ah an um ti a thei lo.

9:13a Thf 5:6; 7:11

9:14b Eze 16:25

9:15c Thf 1:20

9:16d Thf 1:22

9:17e Thf 20:17

9:18f Thf 2:18

10

Solomon Thufimpawl

1 aSolomon-ih thufimpawl:

10:1a 1Sp 4:32; Thf 1:1; 15:20

Fapa fim in a pa a lungawiter,
Asinan fapa â cu a nuih thinnatnak a si.
2 aSualralnak khawlkhawmnak in zianghman hlawknak a thlen lo,
Asinan dingfelnak cun thihnak ihsin a runsuak.
3 bJehovah in midingfel cu rilrawn a siang lo ding,
Asinan misualrálpawlih saduhthah cu a hlăwnhlohsak.
4 cKut zangzel a neitu cu mifarah ah a cang,
Asinan mitaima kut cun a lianter.
5 dṬhal laiih thlairawl khawmtu cu fapa fim a si;
Thlairawl khawm cān ih a itthattu cu ningzahnak thlentu fapa a si.
6 eThlawsuahpawl cu midingfel lu parah an um,
Asinan misualrálpawl kâ in nunrawnnak a thup.
7 fMidingfelih cinken thei nak cu malsawmnak a si,
Asinan misualrálpawlih hmin cu a răwpral ding.
8 gThinlung fim cun thupekpawl a cohlang ding,
Asinan mi-â ṭawng tam cu a tlu ding.
9 hFelfaiteih a fehtu cu ralmûangten a feh,
Asinan lamzin kâwi zawhtu cu theihsuah a si ding.
10 iMit mi sĭntu cun buainak a suakter,
Asinan mi-â ṭawng tam cu a tlu ding.
11 jMidingfel kâ cu nunnak tihna a si,
Asinan misualrálpawlih kâ cu nunrawnnak in a hup.
12 kHuatawknak in tawhawknak a căwktho,
Asinan duhdawtnak cun sualpawl hmuahhmuah a khuh.
13 lFimnak cu theihthiamnak neitu paih hmurkâ ah hmuhsuah a si,
Asinan fungfêk cu theihthiamnak nei lo tu paih zāng hrangah a si.
14 mMifimpawl in theihnak an khawlkhawm,
Asinan mi-â kâ cu siatralnak kiangah a um.
15 nMilian paih neihnunnak cu amai khawpi hnget a si;
Mifarahpawl siatralnak cu anmai farahnak a si.
16 oMidingfelih ṭuanbăngnak cun nunnak a thlen,
Misualrálih hlawh man cun hremnak.
17 pNunzirhnak a thluntu cu nunnak lamzin ah a um,
Asinan nunrĕmnak a êltu cu a fehpêng.
18 qZokhal huatnak a thuptu in thuphan per hmurkâ a nei ih,
Zokhal mi relsiatnak a thehdarhtu cu mi-â a si.
19 rṬawngkam tamnak ah sual a tlasam lo,
Asinan a hmurkâ a sūptu cu mifim a si.
20 Midingfel lei cu ngun ṭha a si. Misualrálpawlih thinlung cu a santlailo.
21 sMidingfel hmurkâ in mi tampi a câwm,
Asinan mi-âpawl cu fimnak tlaksam ruangah an thi.
22 tJehovah-ih thlawsuah in mi a lianter ih,
Cumi ah riahsiatnak a bêt lo.
23 uThil ṭha lo tuah cu mi-â năwmnak a si,
Cu vekin fimnak cu theihthiamnak neitu pa hrangah a si ve.
24 vMisualrálih ṭihnak cu amai parah a thleng ding ih,
Midingfelih saduhthah cu pek a si ding.
25 wPhusîng a hran tikah, misualrál a hrănhlo,
Asinan midingfel cun catuan lungphum a nei.
26 xHâ hrangih sabit ti thûr le mit hrangih meikhu vekin,
Amah thlahtupawl hrangah mizangzêl pa khal a si ve.
27 yJehovah ṭihzahnak in dam sung ni a sauter,
Asinan misualrálih kumpawl cu tawiter a si ding.
28 zMidingfelih ruahsannak cu lungawinak a si ding,
Asinan misualrálih beiseinak cu a hloral ding.
29 aaJehovah-ih lamzin cu mifel hrangah cahnak a si,
Asinan mawhsualnak tuahtupawl hrangah siatralnak a thleng ding.
30 abMidingfel cu hninter a si dah lo ding,
Asinan misualrálpawl cun leilung an luah lo ding.
31 acMidingfel kâ in fimnak a suah,
Asinan bumkâwihmang lei cu tan a si ding.
32 adMidingfelih hmurkâ in cohlan tlak ziang a si ti a thei,
Asinan misualrálpawlih kâ cun bumkâwihmang ziang a si ti a thei.

10:2a Thf 11:4, 19; 13:11

10:3b Thf 13:25; Mat 6:5-34

10:4c Thf 6:6-8; 12:24

10:5d Thf 24:30-34

10:6e Thf 12:13; Ths 10:12

10:7f Job 18:17; Sam 109:13; 112:6

10:8g Thf 9:8; Mat 7:24-27

10:9h Sam 23:4; 37:24; Thf 28:18

10:10i Sam 35:19

10:11j Thf 3:18

10:12k Thf 17:9; 1Ko 13:4-7; 1Pe 4:8

10:13l Dnp 25:2; Sam 37:30; Thf 14:3

10:14m Sam 59:12; Thf 11:13; Mat 12:37

10:15n Thf 18:11; 19:7

10:16o Dnp 30:15; Thf 11:18-19; Rom 6:23

10:17p Thf 6:23

10:18q Sam 31:18

10:19r Job 11:2; Thf 17:28; Jam 1:19; 3:2-12

10:21s Thf 5:22-23; Jer 5:4; Hos 4:6

10:22t Dnp 8:18; 2San 25:9; Sam 128:2

10:23u Thf 2:14

10:24v Sam 37:4; 145:19; Thf 15:8

10:25w Sam 20:8; Thf 12:3, 7; Mat 7:21-27

10:26x Thf 13:17; 26:6; Isa 65:5

10:27y Dnp 11:9; Job 15:32; Thf 9:10-11

10:28z Est 7:10; Job 8:13; Thf 11:7

10:29aa Thf 21:15; Hos 14:9

10:30ab Sam 37:9; Thf 2:20, 22

10:31ac Sam 37:30; Thf 15:2

10:32ad Sam 59:7; Ths 10:12

11

1 aCuailung dik lo cu Jehovah hrangah fihnungza a si,
Asinan cuailung dik cu a lungsinak a si.
2 bHngalnak a rat tikah, ningzahnak a ra ve;
Asinan mităngdawrpawl hnenah cun fimnak.
3 cMifelpawlih felfainak in anmah cu lam a hmuh hai ding,
Asinan mirinum lo pawlih bumkawinak cun anmah a hloralter ding.
4 dThinling ni ah cun lennak in ṭhathnemnak a nei lo,
Asinan dingfelnak cun thihnak ihsin a runsuak.
5 eSawihnăwm kai lo dingfelnak in a lamzin kha diktein a khihhmuh ding,
Asinan misualrál cu amai sualralnak in a tlu ding.
6 fMifel dingfelnak in amah a runsuak ding,
Asinan mirinum lo pawl cu anmai câkhiarnak in awh an si ding.
7 gMisualrál pa a thih tikah, a beiseinak a hloral ding ih,
Midik lo pawlih ruahsannak khal a hloral ve.
8 hMidingfel cu buainak ihsin runsuak a si,
Cule misualrál in a airawl ding.
9 iMidepde cun a kâ in a innhnen a hloralter,
Asinan midingfel cu theihnak hmangin runsuah a si ding.
10 jMidingfel a lam a tluan tikah, khawpi a ai a puang.
Cule misualrál a hlohral tikah, aipuan aunak a um.
11 kMifelpawl thlawsuah an dăwn ruangah khawpi khaisanin a um,
Asinan misualrálpawlih kâ ruangah khawpi a siatbăl.
12 lFimnak nei lo mi in a innhnen a nautat,
Asinan theihthiamnak neitu pa cu daiten a um.
13 mKam tam vahhmang in thuthuppawl a phuangsuak,
Asinan thinlung rinum cun thuhla a thup.
14 nThurawn pek umlonak ah, mipi an tlu.
Asinan thurawn petu tamnak ah runsuahnak a um.
15 oRam dang mi hrangih âmkhām ih tuahawtu cun a tuar ding,
Asinan âmkhāmnak a huatu cu a him ding.
16 pNunau nunnem in upatnak a co,
Asinan mi rămhmang pawl cun lennak an co.
17 Zahngai thei tu pa in amai hrangah thil ṭha a tuah,
Asinan minunrâwng cun amah le amah a tuahmawhaw.
18 qMisualrál pa in dik lo zetin hlawh a la,
Asinan dingfelnak tuhtu pa cun lawmman taktak a ngah ding.
19 rDingfelnak dik in nunnak lamah a hruai ih,
Thil ṭha lo dawitu pa cun amai thihnak dingah a dawi.
20 sThinlung kâwi pawl cu Jehovah hrangah fihnungza an si,
Asinan sawihnăwm kai loih fehpawl cu a lungsinak an si.
21 tThungaiten, misualrálpawl cu hrem loin an lan lo ding.
Asinan midingfelpawlih tesinfapawl cu runsuah an si ding.
22 Nunau duhum remtheihnak tlasam cu văwk hnar ih sui hnarkhaih vek a si.
23 Midingfelpawlih saduhthah cu a ṭha hlir a si,
Asinan misualrálpawlih beiseinak cu thinlingnak a si.
24 A thehdarh nân, lian deuhdeuh mi a um;
Cule a pek ding awm zat pe lo ih,
Farah deuhdeuh mi a um.
25 uMitirhsiang cu lenter a si ding ih,
Tidai tawihtu cu amah khal tăwih a si ve ding.
26 Thlairawl a sūpbĕttu cu mipi in an camsiat ding,
Asinan a zuartuih lu parah cun thlawsuahnak a um ding.
27 vThil ṭha ṭhahnemngai zetih hawltu in duhsaknak a hmusuak ding,
Asinan thil ṭha lo hawltu hnenah cun thil ṭha lo a thleng ding.
28 wA lennak rinsantu cu a tlu ding,
Asinan midingfel cu hnah hring bangin a hnīng ding.
29 xAmai sungkua buaitertu cu ro ah thli a co ding ih,
Mi-â cu mifim siahhlawh a si ding.
30 yMidingfelih rah cu nunnak thingkung a si,
Cule thlarau kaitu cu mifim a si.
31 zMidingfel hman leilung parah lehrulh a si ahcun,
Pathian ngaihsak lo le misual cu ziang tlukin a nasa sinsin ding!

11:1a Pui 19:36; Job 6:2; Eze 45:10

11:2b Thf 16:18; 18:12

11:3c Thf 13:6

11:4d Job 20:20; Thf 10:2; Eze 7:19; 27:27

11:5e Thf 5:21-23

11:6f Est 7:9; Sam 7:15-16; Ths 10:8

11:7g Job 8:13; Thf 10:28

11:8h Thf 21:18

11:9i Thf 12:6; Jer 45:5

11:10j Est 8:17; Thf 28:12

11:11k Thf 14:34; 29:8

11:12l Job 6:24; Thf 14:21

11:13m Thf 10:14; 20:19

11:14n Thf 15:22; 20:18

11:15o Thf 17:18

11:16p Thf 31:28, 30-31

11:18q Job 4:8; Hos 10:12-13; Gal 6:8-9

11:19r Dnp 30:15; Thf 10:16; Jer 43:11

11:20s Mip 14:8; 1San 29:17; Thf 3:32; 12:2, 22

11:21t Thf 16:5

11:25u 1San 29:17; Thf 22:9; Isa 32:8; 2Ko 9:6-9

11:27v Sam 7:15-16

11:28w Job 31:24-28; Sam 49:6; Jer 9:23

11:29x Thf 14:19

11:30y Sem 2:9; Thf 10:11

11:31z 2Sam 22:21, 25; Jer 25:29; 1Pe 4:18

12

1 aNunzirhnak duhtu pauhpauh cun theihnak an duh,
Asinan nunrĕmnak huatu cu micŭt a si.
2 bMiṭha in Jehovah hnen ihsin duhsaknak a ngah,
Asinan misualrál paih khawkhannak cu a dĕm ding.
3 cMilai cu sualralnak hmangih dĭnsuah a si lo,
Asinan midingfelih hram cu ṭhawn theih a si lo ding.
4 dNupi ṭhaṭhum cu a pasalih lallukhum a si,
Asinan ningzahnak suahtertu cu a pasal ruh sungih măwtnak bangtuk a si.
5 Midingfelpawlih ruahnak cu a dik,
Asinan misualrálpawlih thurawn pek mipawl cu bumnak an si.
6 eMisualrálpawlih ṭawngkampawl cun thisen suah dingin an bawh,
Asinan mifelih kâ in anmah a runsuak ding.
7 fMisualrálpawl cu namthluk an si ih an hlo,
Asinan midingfelih inn cu a dīng ding.
8 gMinung cu a fimnak zulhin fak a si ding,
Asinan thinlung kâwi cu nautat a si ding.
9 Mah le mah upataw rero naih rawl tlaksam hnakin,
Ziang an siar lo mi siahhlawh neitu a ṭhasawn.
10 hMidingfel in a ṭilva nunnak a ngaihsak,
Asinan misualrálpawlih lainatnak cu a siava.
11 iAmai ló lettu cun rawl khăwpkham a ngah ding,
Asinan thulolak thil thluntu cu theihthiamnak nei lo a si.
12 Misualrál in miṭha lo pawl ih thil awh mi a daw,
Asinan midingfelih hram cun rah a suah.
13 jMisualrál cu amai ṭawngkam sual in a awk,
Asinan midingfel cun buainak a pahtlăng ding.
14 kMinung cu amai kamsuak rah hmangin thil ṭha in a di a riam ding,
Cule minung kut ih ṭuansuah mi cu a hnenah a kirsal ding.
15 lMi-â lamzin cu amai mithmuh ah cun a dik,
Asinan thurawn pek ngaithlatu cu mifim a si.
16 mMi-â thinlingnak cu hmakhatteah theih a si,
Asinan mifim cun ningzahnak a hupbĕt.
17 nThudik simtu in diknak a than,
Asinan theihpitu dik lo cun mi a bum.
18 oRalnâm sŭn bangih ṭawng zutzo tu a um,
Asinan mifim lei cun harhdamnak a pe.
19 Thudik sim hmur cu kumkhuain a ding hnget ding,
Asinan thuphan sim lei cu camkhatte hrang a si.
20 pThil ṭha lo suangtuahtupawlih thinlung ah bumnak a um,
Asinan remdaihnak thurawn petupawl cun aipuannak an nei.
21 qMidingfel parah thil ṭha lo a thleng dah lo ding,
Asinan misualrálpawl cu thil ṭha lo in an khat ding.
22 rThuphan sim hmur cu Jehovah hrangah fihnungza a si,
Asinan dik zetih thil titupawl cu a lungsinak a si.
23 sKhawruat thiam milai in theihnak a thup,
Asinan mi-âpawlih thinlung cun atnak a phuang.
24 tMitaima kut in a uk ding,
Asinan mizangzêl cu hramhramin hnaṭuanter a si ding.
25 uMilai thinlung sungih dawnharnak in nguicăuhnak a thlen,
Asinan ṭawngkam thlum cun thinlung a lungawiter.
26 vMidingfel in a rualpi ding fimkhur zetin a hril,
Ziangahtile misualrálpawlih lamzin cun anmah a hruaipêng ṭheu.
27 Mizangzêl cun ramtawihnak ih a ngah mi sa a rawh lo,
Asinan taimaknak cu milaiih neih mi thil hlú a si.
28 wDingfelnak lamzin ah nunnak a um ih,
Cuih zin tluanah thihnak a um lo.

12:1a Thf 5:11-14

12:2b Job 33:26; Sam 84:11; Thf 3:4

12:3c Thf 10:25

12:4d Rut 3:11; Thf 18:22

12:6e Thf 11:9

12:7f Sam 37:36; Thf 10:25

12:8g Sam 101:4; Thf 11:20

12:10h Mip 22:29; Dnp 25:4

12:11i Thf 28:19

12:13j Thf 10:6; 11:8; 21:23; 2Pe 2:9

12:14k Thf 13:2; 14:14

12:15l Thf 9:7-9; 14:12

12:16m Thf 29:11; Jer 5:2

12:17n Sam 12:2; Thf 14:5, 25

12:18o Sam 55:1; Thf 15:4

12:20p Rom 14:19

12:21q Job 4:7

12:22r 1Sp 13:18; Sam 18:19; Thf 11:20

12:23s Sam 38:5; Thf 10:14; 18:2

12:24t Thf 10:4

12:25u Thf 15:13

12:26v Sam 95:10

12:28w Dnp 30:15

13

1 aFapa fim cun a paih nunzirhnak a ngaithla,
Asinan mi hnihsanhmang cun kawknak a ngaithla lo.
2 bMinung cu a kâ rah ihsin thil ṭha a ei ding,
Asinan mirinum lo cun buainak a duh.
3 cA kâ kiltu cun a nunnak a humhim a si,
Asinan hmurkâ kau zetih ângtu cun siatralnak a táwng ding.
4 dMizangzêl thinlung cun saduh a that ih, zianghman a nei lo;
Asinan mitaima thinlung cu tlaiter a si ding.
5 eMidingfel cun thuphan per a hua,
Asinan misualrál cu luaksuakza a si ih, ningzahnak ah a thleng ding.
6 fDingfelnak in sawihnăwm kai lo paih lamzin a kil,
Asinan sualralnak cun misual a nâmtlu.
7 gMah le mah milian tiaw naih, zianghman nei lo a um;
Cule mah le mah mifarah tiaw naih, nasa takih lian a um.
8 hMilai nunnak tlennak cu amai lennak hi a si,
Asinan mifarah cun hrinhronak a táwng lo.
9 iMidingfelpawlih tleu cu tle zetin a tleu,
Asinan misualrálpawlih meito cu a mit ding.
10 jHngalnak in tawhawknak siarlo zianghman a suah lo,
Asinan thurawn dawngtupawl cun fimnak an nei.
11 kDik lo zetih ngah mi neihnunnak cu a zâwr vivo ding,
Asinan ṭuanbăngnak ihsi a khawltuih neihnunnak cu a pungṭhang ding.
12 lRuahsan mi thleng tlâi cun thinlung damlonak a thlen,
Asinan saduhthah kim cu nunnak thingkung vek a si.
13 mKamsuakthu zianghman siar lo tu cu hlohralter a si ding,
Asinan thupek ṭihzahtu cu lawmman pek a si ding.
14 nThihnak thángpawl ihsin mi tlânsuakter dingah,
Mifimih zirhnak cu nunnak tihna a si.
15 Theihthiamnak ṭha in duhsaknak a co,
Asinan rinumlonak lamzin cu a har.
16 oKhawruat thiam mi kip in theihnak thawn an cangvai,
Asinan mi-â cun a atzia a phawrhsuak.
17 pMisualrál palai cu buainak sungah a tla,
Asinan rinsan tlak aiawh palai in harhdamnak a thlen.
18 qNunrĕmnak ngaihsak lo tu parah farahnak le ningzahnak a thleng ding,
Asinan simhrinnak ngaihsaktu cu upat a hlawh ding.
19 rSaduhthah tlamtlin cu thinlung hrangah a thlum,
Asinan thil ṭha lo suahsan cu mi-âpawl hrangah fihnungza a si.
20 sMifimpawl thawi kawmawtu cu a fim ding,
Asinan mi-â va hawipitu cu a hloral ding.
21 tVansiatnak in misualpawl a dûm,
Asinan midingfelpawl hnenah cun thil ṭha pek a si ding.
22 uMiṭha in a fātepawlih falepawl hrangah ro a tăn,
Asinan misual neihnunnak cu midingfel hrangah khawlkhawm a si.
23 Mifarah ló ah rawl tampi a um ih,
Diknak tlaksam ruangah kawlawngnak a um.
24 vA fungfêk a sūptu cun a fapa a hua,
Asinan amah a duhdawtu cun taima zetin a thunun.
25 wMidingfel cun a diriam ko ei ding a nei,
Asinan misualrál pum cu a tlasam ding.

13:1a Thf 12:1

13:2b Thf 12:14

13:3c Job 1:22; Sam 12:2; Thf 10:6; 18:7, 20-21

13:4d Thf 21:25-26

13:5e Sam 119:128

13:6f Thf 11:3; Jer 44:5

13:7g 2Ko 6:10; Thu 3:17

13:8h Thf 15:16

13:9i Job 18:5; Thf 4:18-19

13:10j Thf 9:9; Amo 8:7

13:11k Thf 10:2

13:12l Thf 10:11

13:13m Suah 9:20; Mip 15:31; Thf 16:20

13:14n Thf 10:11; 14:27

13:16o Sam 38:5; Thf 12:23; Ths 10:3

13:17p Thf 25:13

13:18q Sam 141:5; Thf 1:7; Ths 7:5

13:19r 1Sp 5:9; Sam 20:4

13:20s 2San 10:8

13:21t 2Sam 3:39; Sam 25:13; 32:10; Jer 40:3; Eze 14:13

13:22u Job 27:17; Sam 37:25; Ths 2:26

13:24v 2Sam 7:14; Thf 3:12; 19:18; Efe 6:4; Heb 12:7

13:25w Thf 10:3

14

1 aNunau fim in a inn a sak,
Asinan nunau â cun a kut in a ṭhiatbăl.
2 Fel zetih fehtu in Jehovah a ṭihzah,
Asinan amai lamzinpawl ih fehpêng tu cun Jehovah a nautat a si.
3 bcMi-â kâ ah hngalnak fungfêk a um,
Asinan mifimpawlih ṭawngkam cun anmah a humhim hai ding.
4 dCaw cang pawl umlonak ah cun, ran khēng a fai.
Asinan caw cang cahnak hmangin paṭhatnak a ra.
5 eTheihpitu rinum cun thuphan a per lo,
Asinan theihpitu dik lo cun thuphan a per.
6 Mi zohnîamtu cun fimnak a hawl nân, a táwng lo,
Asinan theihnak cu a theithiamtu hrangah cun thil áwlte a si.
7 Mi-â paih hmaika ihsin tlân aw,
Culole fimnak thu na thei lo ding.
8 fKhawruat thiam ih fimnak cu a fehnak ding theihthiam hi a si,
Asinan mi-âpawlih atnak cu bumawknak a si.
9 Mi-âpawl in sual an hnihsan,
Asinan mifelpawl lakah cun gduhsaknak a um.
10 Thinlung in amai siatkhâtnak a thei ih,
Mi dang cun amai aipuannak cu an ṭawmpi ve lo.
11 hMisualrálpawlih inn cu ṭhiahbăl a si ding,
Asinan mifelpawlih puanthlam cu ṭhaten a um ding.
12 iMilai hrangih dik vekih lang lamzin a um,
Asinan a netnak cu thihnak lamzin a si.
13 jHnih lai hmanah thinlung a riahsia thei ih,
Hlimnak a cem tikah thinnatnak a um thei.
14 kThinlung dungtawlh cu amai ruahdān in a khat ding,
Asinan miṭha pa cu amai neih mi ah a lungawi tawk ding.
15 Mimâwl cun ṭawngkam tinkim a zum,
Asinan khawruat thiam cun a fehnak ṭhaten a zoh.
16 lMifim in thil ṭha lo a ṭih ih a tlansan,
Asinan mi-â cu a luhlul ih amah le amah a rinsanaw.
17 mMithintawi cu atthlak zetin a cangvai ih,
Misualrál paih khawkhannak cu huat a si.
18 Mimâwlpawl cun ro ah atnak an co,
Asinan khawruat thiam pawl cu theihnak lallukhum khumter an si.
19 nMiṭha lo pawl cu miṭhapawl hmaiah an kûn ding ih,
Misualrálpawl cu midingfel kăwtkapawl ah.
20 oMifarah cu amai innhnen hmanin an hua,
Asinan milian cu mi tampi in an duhdawt.
21 pA innhnen nautattu cu sual a tuah a si.
Asinan mifarah parih zahngainak neitu cu mithlawsuak a si.
22 qThil ṭha lo khawkhângtupawl cu an fehpêng a si lo maw?
Asinan zahngainak le thudik cu thil ṭha khawkhângtuih ta a si.
23 Ṭuanbăngnak hmuahhmuah ah hlawknak a um,
Asinan ṭawng menmen nak cun farahnak a thlen.
24 Mifimpawlih lallukhum cu an lennak hi a si,
Asinan mi-âpawlih atnak cu at hi a si.
25 rTheihpitu dik in nunnak a runsuak,
Asinan mi bumhmang theihpitu cun thuphan a sim.
26 sJehovah ṭihzahnak ah rinsanawknak hnget a um ih,
A falepawl in răwlhimnak hmun an nei ding.
27 tThihnak thángpawl ihsin mi tlânsuakter dingah,
Jehovah ṭihzahnak cu nunnak tihna a si.
28 uMipi tampi cu siangpahrang ropitnak a si,
Asinan mipi tlaksam cu uktu tlakniamnak a si.
29 vMithinfûal in theihthiamnak nasa tak a nei,
Asinan mithintawi cun atnak a cawisâng.
30 wA hahdam mi thinlung cu taksa nunnak a si,
Asinan iksiknak cu ruhpawl hrangah măwtnak a si.
31 xMifarah palbĕttu cu amah Sersiamtu a nautat a si,
Asinan amah upattu cun miṭulsam parah zahngainak a nei.
32 yMisualrál cu amai sualralnak ah tlukter a si,
Asinan midingfel cun a thihnak ah răwlhimnak a nei.
33 Fimnak cu theihthiamnak neituih thinlung ah a um,
Asinan mi-âpawl thinlung sungih a um mi cu phuanlăng a si.
34 zDingfelnak in miphun a cawisâng,
Asinan sualnak cu mi kip mualphonak a si.
35 aaSiangpahrang in a fim mi siahhlawh a duhsak,
Asinan ningzahnak suahtertuih parah cun a thinlingnak a um.

14:1a Rut 3:11; Thf 24:3

14:3b Thf 10:13; Ths 10:12

14:3c Mi-â kâ ah hngalnak fungfêk a um: “A duh duhih mi-â a ṭawngnak in a zāng hrangah fungfêk a thlen” tinak a si.

14:4d Sam 144:14

14:5e Sam 12:2; Thf 12:17

14:8f Thf 15:28

14:9g duhsaknak: Pathian duhsaknak a si.

14:11h Job 8:22; Sam 72:7

14:12i Thf 12:15; 16:25

14:13j Ths 2:2

14:14k Thf 1:31; 12:14

14:16l Sam 3:7; 34:14

14:17m 2Sp 5:12; Est 5:9; Thf 15:18

14:19n Thf 11:29

14:20o Thf 19:4, 7

14:21p Thf 11:12; 19:17

14:22q Thf 4:16-17

14:25r Thf 12:17

14:26s Thf 9:9; 18:10

14:27t Sam 18:5; Thf 10:11

14:28u Sem 48:4; 2Sam 19:7; 2San 1:12

14:29v Thf 16:32; Ths 7:8-9; Jam 1:19

14:30w Thf 17:22

14:31x Dnp 24:14; Job 20:19; Thf 17:5; Mat 10:42

14:32y Job 13:15; Sam 34:21

14:34z Thf 11:11

14:35aa Est 8:2; Mat 24:45-51

15

1 aThulehnak nēm in thinlingnak a daiter,
Asinan ṭawngkam khâ cun thinhengnak a căwktho.
2 bMifim lei in dik zetin theihnak a hmang,
Asinan mi-âpawlih kâ cun atnak a phûtsuak.
3 cJehovah-ih mit cu hmun kip ah a um,
Miṭha lo le miṭha a zoh ringring.
4 deLei zaidam cu nunnak thingkung a si,
Asinan merhkawihmang lei cun thinlung a kuaiter.
5 fMi-â in a paih nunzirhnak a nautat,
Asinan nunrĕmnak cohlangtu cu mifim a si.
6 gMidingfel inn ah hlawnthil tampi a um,
Asinan misualrálih ṭuansuah mi ah buainak a um.
7 hMifimpawlih hmurkâ in theihnak an thehdarh,
Asinan mi-âpawlih thinlung cun cu vekin an tuah lo.
8 iMisualrálpawlih raithawinak cu Jehovah hrangah fihnungza a si,
Asinan mifelpawlih thlacamnak cu a lungsinak a si.
9 jMisualrálih lamzin cu Jehovah hrangah fihnungza a si,
Asinan anih cun dingfelnak dawitu a duhdawt.
10 kThununnak khoh cu zin dik tlansantu hrangah a si ih,
Nunrĕmnak a huatu cu a thi ding.
11 lSheol le mAbaddon cu Jehovah hmaiah an um.
Minung fapapawlih thinlung cu ziang tlukin a si sinsin pei.
12 nMi hnihsanhmang cun amah nun rĕmtu a duh lo ih,
Mifim hnen khalah a feh fawn lo ding.
13 oA hlipár mi thinlung in mithmai a panter,
Asinan thinlung riahsiatnak ruangah lungthin a kuai.
14 pMifim thinlung in theihnak a hawl,
Asinan mi-âpawlih kâ cu atnak in a câwmaw.
15 Mizawnzaipawlih dam sung ni hmuahhmuah cu an ṭha lo,
Asinan thinlung hlipár a neitu cun tlaitluanin ruai a nei.
16 qBuainak thawi hlawnthil tampi hnakin,
Jehovah ṭihzahnak thawi thil málte a ṭhasawn.
17 rHuatnak thawi cawm thau caw no ei hnakin,
Duhdawtnak umnak ih hanghnah hangrah zanriah ei a ṭhasawn.
18 sMithintawi pa in tawhawknak a căwktho,
Asinan thinfûal cun remawklonak a daiter.
19 tMizangzêlih lamzin cu hling hruang bangtuk a si,
Asinan mifel lamzin cu zinpi a si.
20 uFapa fim in a pa a lungawiter,
Asinan mi-â cun a nu a hmuhsuam.
21 vThuṭhenfel thiamnak nei lo tu hrangah cun atnak hi a aipuannak a si,
Asinan theihthiamnak neitu pa cu zin dik ah a feh.
22 Thurawn peknak um lo cun, tumtahnakpawl an hlawhsam,
Asinan thurawn petu tamnak ah cupawl cu dĭn hngeh an si.
23 A kâ ih dik zetih thu a lehnak ah milai in aipuannak a nei,
A tikcu teih ṭawngsuak mi ṭawngkam cu ziang tlukin so a ṭhat!
24 Hnuaiih um Sheol a pialsan thei nak dingah,
Nunnak lamzin cu mifim hrangah tlun lamah a um.
25 wJehovah in mipuarthau inn a ṭhiatbăl ding,
Asinan nuhmei ramri cu a hngetter ding.
26 Misualrálpawlih ruahnak cu Jehovah hrangah fihnungza an si,
Asinan ṭawngkam thlum pawl cu an thiangfai.
27 xHlawknak dik lo hrangih duhamtu cun amai sungkua a buaiter,
Asinan nawhthuh huatu cu a nung ding.
28 yMidingfel thinlung cun ziangtiih thuleh ding ti a ruat,
Asinan misualrál kâ cun thil ṭha lo a phûtsuak.
29 zJehovah cu misualrálpawl hnen ihsin a hla,
Asinan midingfelpawlih thlacamnak cu a thei.
30 aaMithmai pan in thinlung a aipuangter ih,
A ṭha mi thuthang in ruhpawl a harhdamter.
31 abNunnak hrangih kawknak theitu hna cu mifimpawl lakah a cêng ding.
32 Nunzirhnak zohnîamtu cun amah le amah a nautataw a si,
Asinan kawknak a ngaithlatu cun theihthiamnak a ngah a si.
33 acJehovah ṭihzah cu fimnak nunzirhnak a si ih,
Upatnak hlanah tăngdawrnak a um.

15:1a 1Sp 12:7; 2San 10:7; Thf 25:15

15:2b Sam 59:7; Thf 10:31; Ths 10:12

15:3c 2San 16:9; Job 10:4; 34:21; Thf 5:21; Jer 16:17; Heb 4:13

15:4d Sam 5:9; Thf 10:1; 12:18

15:4e Lei zaidam: A ṭawng hrampi ah, “lei dam” ti a si.

15:5f Thf 10:17

15:6g Thf 8:21; 10:16

15:7h Thf 10:13

15:8i Job 35:13; Thf 6:16; Isa 1:13; Joh 9:31

15:9j Thf 6:16; 11:20; 1Ti 6:11

15:10k Thf 1:31-32

15:11l 1Sam 16:7; 2San 6:30; Job 26:6; Thu 2:23

15:11m Abaddon: Siatralnak.

15:12n Thf 9:8

15:13o Thf 12:25

15:14p Thf 18:15

15:16q Sam 37:16-17; Thf 13:8; 16:8

15:17r Thf 17:1; Ths 4:6

15:18s Sem 13:8; Thf 6:19

15:19t Thf 22:5

15:20u Thf 10:1

15:21v Thf 2:14; 14:8

15:25w Dnp 19:14; Thf 12:7; 23:10-11

15:27x Suah 23:8; Sam 15:5; Isa 1:23

15:28y Sam 59:7; Thf 14:8

15:29z Sam 145:18-19; Isa 59:2; Joh 9:31

15:30aa Thf 25:25

15:31ab Thf 9:7-9; Ths 7:5

15:33ac Thf 1:7; Isa 66:2

16

1 aThinlung timlamawknak cu minung ta a si,
Asinan thulehnak ṭawngkam cu Jehovah hnen ihsin a si.
2 bMilai lamzin zaten amai mithmuh ah cun an thiang ṭheh,
Asinan Jehovah in thinlung cuai a thlai.
3 cJehovah hnenah na hnaṭuanpawl ap awla,
Na ruahnakpawl dĭn hngeh an si ding.
4 dJehovah in amai hrangah thil hmuahhmuah hi a tuah,
A si, misualrál tiangin ni ṭha lo hrangah.
5 eThinlung ih mipuarthau pauhpauh cu Jehovah hrangah fihnungza an si.
Thungaiten, hrem loin zohman an lan lo ding.
6 fZahngainak le thudik ah mawhsualnak cu sualkhuhthawinak pek a si.
Cule Jehovah ṭihzahnak in mi in thil ṭha lo an tlansan.
7 gMilai lamzinpawl in Jehovah an lunghmuiter tikah,
A ralpawl hman amah thawn a remawter hai.
8 hDiknak tel loih sumlut tampi hnakin,
Diknak thawi málte neih a ṭhasawn.
9 iMilai thinlung in a fehnak ding khua a khâng,
Asinan Jehovah in a fehnak ding a khihhmuh.
10 jSiangpahrang hmurkâ ah Pathian thusuak a um;
A kâ in thu a ṭhen sual ding a si lo.
11 klA dik mi cuailungpawl le cuai thlainak pawl cu Jehovah-ih ta an si;
Dip sungih cuailung hmuahhmuah cu amai hna a si.
12 mSualralnak tuah hi siangpahrangpawl hrangah fihnungza a si,
Ziangahtile laltokham cu dingfelnak ih dĭn hngeh a si.
13 nThudik simtu hmurkâ cu siangpahrangpawlih năwmawknak a si ih,
Annih in thudik simtu an duhdawt.
14 oSiangpahrang thinlingnak cu thihnak palai vek a si,
Asinan mifim pa in cumi cu a daiter ding.
15 pSiangpahrang mithmai a pan tikah nunnak a um ih,
A duhsaknak cu ṭhal tawp ruah khawdur vek a si.
16 qSui hnakin fimnak ngah cu ziang tlukin so a ṭha!
Cule theihthiamnak ngah cu ngun hnakin hril sawn ding a si.
17 rMifel zinpi cu thil ṭha lo tlansan hi a si.
Amai lamzin kilhimtu cun amai nunnak a humhim.
18 sSiatralnak hlanah hngalnak a feh ih,
Tlûknak hlanah uanawknak thinlung.
19 Mipuarthau thawi ralthillâk zemawk hnakin,
Mihnuaita thawi thinlung tăngdawr a ṭhasawn.
20 tFim zetih ṭawngkam a ngaithlatu cun thil ṭha a hmusuak ding ih,
Zokhal Jehovah a rinsantu cu mithlawsuak a si.
21 Thinlung sungih mifim cu khawruat thiam tiah an ti ding ih,
Hmurkâ thlum in zirnak a ṭhangter.
22 uTheihthiamnak cu a neituih hrangah nunnak tihna a si.
Asinan mi-âpawlih nunrĕmnak cu atnak hi a si.
23 vMifim thinlung in amai kâ a zirh ih,
Amai hmurkâ ah zirnak a bêt.
24 wṬawngkam thlum cu khuai thlar bangtuk an si,
Thinlung hrangah a thlum ih, ruh hrangah harhdamnak a si.
25 xMilai hrangih dik vekih lang lamzin a um,
Asinan a netnak cu thihnak lamzin a si.
26 Bāng zetih hnaṭuantu cu amai hrangih ṭuanbāng a si,
Ziangahtile a rilrawnnak in a phût a si.
27 yPathian ngaihsak lo pa in thil ṭha lo a laisuak ih,
Cumi cu amai hmurkâ ah meialh bangtuk a si.
28 zThu merhkawihmang pa in tawhawknak a tuh ih,
Mikamtam in rualpi ṭhabik pawl a ṭhenawter.
29 aaMinunrâwng pa in a innhnen a lēm ih,
Lamzin ṭha lo ah a hruai.
30 abAnih in thil dik lo suangtuah dingin a mit a sĭn;
Anih in a kam a sehhnawh ih, thil ṭha lo a suakter.
31 acLusam par cu ropitnak lallukhum a si,
Cumi cu dingfelnak lamzin ih hmuhsuah a si.
32 Micak hnakin mithinfûal a ṭhasawn ih,
Khawpi latu hnakin a thinlung thununtu a ṭhasawn.
33 adCamcawhfung cu cāwn parah an zûk,
Asinan cumiih thutluknak kip cu Jehovah hnen ihsin a si.

16:1a Thf 19:21

16:2b 1Sam 2:3; Thf 12:15; Luk 16:15

16:3c 2San 20:20; Sam 20:4; Thf 3:5-6

16:4d Suah 9:16; Ths 3:11; Rom 9:22

16:5e Sam 40:4; Thf 6:16; 11:20-21

16:6f Sem 20:11; Suah 1:17; 20:20

16:7g Sem 33:4; 39:21; Jer 39:12; Dan 1:9

16:8h Sam 37:6; Thf 15:16; Ths 4:6

16:9i Job 33:29; Sam 37:23; 90:12

16:10j Thf 17:7

16:11k Thf 11:1; Eze 45:10

16:11l A dik mi cuailung: A ṭawng hrampi ah, “thuṭhennak lungpawl” ti a si.

16:12m Thf 20:8, 18, 28

16:13n Thf 22:11

16:14o Sem 40:2; Job 29:24; Thf 25:15; Ths 10:4

16:15p Sem 40:2; Job 29:24; Thf 19:12

16:16q Job 28:15; Sam 49:20; Thf 3:13-18

16:17r Thf 19:16

16:18s 1Sam 17:10, 42; Est 5:12; Sam 18:27; Thf 11:2; Isa 13:11; Jer 48:29

16:20t Sam 32:10; Thf 13:13; 19:8; Jer 17:7

16:22u Thf 10:11

16:23v Job 15:35

16:24w 1Sam 14:27; Thf 24:13-14

16:25x Est 3:6; Thf 12:15, 26; 14:12

16:27y Sam 140:2; Jam 3:6

16:28z Thf 14:7; 17:9

16:29aa Thf 1:10-14

16:30ab Thf 6:13

16:31ac Thf 20:29

16:33ad Pui 16:8; Jos 7:14; 1Sam 10:21; 14:4; Thf 18:18; Eze 21:21; Jon 1:7

17

1 aToaw phahih ruaiṭheh murmonak inn hnakin,
Hnangamteih rawl ṭhing bar khat a ṭhasawn.
2 Siahhlawh fim in ningzahnak a suaktertu fapa a uk ding ih,
Unaupawl lakah ro a zem ding.
3 bThenfainak bel cu ngun hrangah a si ih, rawhtitnak so mei cu sui hrangah a si,
Asinan Jehovah in thinlung a hniksak.
4 Thil ṭha lo tuahtu in thuphan per hmurkâ a ngaithla;
Thuphan pertu in mi siatsuah thei ṭawngkam hngakhlap zetin a ngaithla.
5 cMifarah hmuhsuamtu cun a Sersiamtu a nautat a si.
Mi vanduainak ih lungawitu cu hrem loin a lan lo ding.
6 dFātepawlih falepawl cu putarpawlih lallukhum an si ih,
Falepawlih ropitnak cu an pa hi a si.
7 eThusim ṭha hleice cu mi-â thawn an mawihaw lo,
Thuphan per hmurkâ cu mipawimawh pa thawn an mawihaw lo sinsin.
8 fNawhthuh cu a neituih mithmuh ah lung mankhung a si;
Anih cu a hawinak kip ah a hlawhtling.
9 gSualthuptu in duhdawtnak a hawl,
Asinan thuhla nawlhsaltu cun rual ṭha a ṭhendarh.
10 Mi-â vei 100 thawi hnakin, mifim vei khat kawk hmual a nei sawn.
11 Miṭha lo pa in helnak lawng a hawl;
Curuangah a hnenah palai hrohrang thlah a si ding.
12 hMi-â a at lai tawn hnakin,
A fa no pawl lawnsak mi savâwm pinu mi in táwng sawn seh.
13 iThil ṭha kha thil sia ih a lehrūltu cu,
A inn ihsin thil ṭha lo in a suahsan dah lo ding.
14 jTawhawknak thawktir cu tidai thlah bangtuk a si;
Curuangah sualawknak a thawk hlanah thuelawknak bāng uh.
15 kMisualrál thiam cohtu le midik thiam lo cotertu cu,
An pahnih in bangrepin Jehovah hrangah fihnungza an si.
16 lFimnak leinak man cu ziangah so mi-â kut sungih a um,
Cumi hrangih thinlung a neih lo lo thawi?
17 mRualpi cun ziangtik cān khalah mi a duhdawt ih,
A unaupa cu harsat mangbangnak hrangih suak a si.
18 nTheihthiamnak nei lo milai cun kămawknak a tuah ih,
A rualpi hrangah âmkhām ah a cang.
19 Dān pahbăl a duhtu cun tawhawk a duh ih,
A kăwtka khaisângtu cun siatralnak a hawl.
20 Mi bum duhnak thinlung neitu cun thil ṭha a hmusuak lo ih,
Thu merhkawihmang lei neitu cu thil ṭha lo sungah a tla.
21 oMi hnihsanhmang hringtu in amai riahsiatnak dingah a hring ih,
Mi-â-ih pa cun aipuannak a nei lo.
22 pA hlipár mi thinlung in damnak a thlen,
Asinan a kekkuai mi thinlung cun ruhpawl a roter.
23 qThuṭhennak dik merhkâwi dingah,
Misualrál pa in a ṭāng ah nawhthuh a la.
24 rFimnak cu theihthiamnak neituih mithmuh ah a um,
Asinan mi-â mit cu leilung dĕng ah a um.
25 sFapa â cu a paih thinnatnak a si ih,
A hringtu a nu hrangah khâtnak a si.
26 tCuihhleiah midingfel cawhkuan pek a ṭha lo,
Mipawimawhpawl an dĭngnak ruangih vuak khal.
27 uTheihnak neitu cun a ṭawngkam a sūp ih,
Thil theithiam pa cu midai a si.
28 vDaiteih a um tikah, mi-â hman mifim ih ruah a si;
A hmurkâ a cip tikah, anih cu thil theithiam ih ruah a si.

17:1a Thf 15:16-17

17:3b 1San 29:17; Sam 26:2; Thf 27:21; 1Pe 1:7

17:5c Job 5:16; 31:34; Thf 14:31; Eze 25:3; Oba 1:12

17:6d Sam 125:5

17:7e Thf 16:10

17:8f Suah 23:8; Thf 19:6

17:9g Thf 10:12; 16:28

17:12h 1Sam 25:25

17:13i Sem 44:4; 1Sam 19:4; Sam 35:12

17:14j Mat 5:25-26

17:15k Suah 23:6-7; Sam 94:21; Thf 18:5; Isa 5:20, 23; Ṭah 3:34-36

17:16l Thf 23:23

17:17m 2Sam 15:21; Thf 27:10

17:18n Thf 6:1-5

17:21o Thf 10:1

17:22p Suah 12:46; Sam 38:8; Thf 14:30; 15:30

17:23q Suah 18:21; 1Sam 8:3; Job 34:33

17:24r Job 31:1

17:25s Thf 10:1

17:26t Sam 94:21

17:27u Job 6:24; Thf 14:29

17:28v Job 2:13

18

1 aMi kăwm duh lo tu cun amai ṭānghma a sial ih,
Fimnak ṭha hmuahhmuah a dodal a si.
2 Mi-â cun theihthiamnak ah nuam tinak a nei lo,
Asinan amai thinlung phuanlăngnak ah a nei.
3 Misualrál a rat tikah, mi ziang siarlonak khal a ra.
Cule mualphonak zawngah ningzahnak a ra.
4 bMilai kamsuak ṭawngkampawl cu a thûk mi tipi vek an si.
Fimnak cirh tihna cu a luang mi tiva te vek a si.
5 cMisualrál hnenih thleidannak lăngter a ṭha lo ih,
Thuṭhennak ih midingfel sunter khal a ṭha lo.
6 dMi-â hmurkâ cun tawhawknak a thlen ih,
A kâ in vuakvelhawknak a ko.
7 eMi-â kâ cu amai siatralnak a si ih,
A hmurkâ cu a nunnak hrangih tháng a si.
8 fKâ tam vahhmangih ṭawngkampawl cu rawl thaw bangtuk a si ih,
Taksa sungtabik ah an lutthla.
9 gAmai hna ih a zangzeltu cu
Siatsuahtuih unaupa a si.
10 hJehovah hmin cu dawlsâng hnget a si;
Midingfel cu cu tawkah a tlân ih a him.
11 iMilian paih neihnunnak cu amai khawpi hnget a si ih,
Amai suangtuahnak ah cun khaw kulh sâng bangtuk a si.
12 jSiatralnak hlanah minung thinlung cu a uangaw ih,
Upat sunlawihnak hlanah tăngdawrnak a um.
13 kHna ih a theih hlanih thuhla a lettu cu,
A hrangah atnak le ningzahnak a si.
14 lMilai thinlung in a damlonak a tuar thei ding,
Asinan zo in so thinlung kekkuai tuar thei ding?
15 mKhawruat thiam thinlung in theihnak a khawl ih,
Mifim hna cun theihnak a hawl.
16 nMilai thilpek in amai hrangah lamzin a tuahsak ih,
Miropipawl hmaiah amah a hruai.
17 A innhnen pa a rat ih a zăwihnit hlanlo,
Mai thuhla rel hmaisabik tu kha dik vekin a lang.
18 oCamcawhfung zuhnak in tawhawknak a rehter ih,
Miropipawl a ṭhenawter.
19 Khawpi hnget va lâk ding hnakin lungawi lo ko tuah mi unaupa neh ding a harsawn ih,
Tawhawknak cu lal inn kulhnak hruang bangtuk a si.
20 pMilai pumpi cu amai kâ rah ihsin a khăwpkham ding,
Amai hmurkâ rahsuah ihsin a puar ding.
21 qThihnak le nunnak cu lei thiltitheinak ah an um ih,
Cumi a duhtupawl cun a rah an ei ding.
22 rNupi hmu cu thil ṭha hmu a si ih,
Jehovah hnen ihsin duhsaknak a co a si.
23 Mifarah in a diltein a dil,
Asinan milian cun hrohrang zetin a let.
24 sRualpi tam tuk neitu pa cu tisiatin a um theit,
Asinan unau hnakih naisawn ih kăwpbettu rualpi khal an um.

18:1a Thf 12:23

18:4b Sam 18:16

18:5c Sam 82:2; Thf 17:15; 24:23-25

18:6d Thf 10:14

18:7e Sam 64:8; 140:9; Thf 10:10, 14; Ths 10:11-14

18:8f Thf 26:22

18:9g Thf 28:24

18:10h Sam 61:3; 91:2; Thf 14:26

18:11i Thf 10:15

18:12j Thf 11:2

18:13k Thf 20:25

18:14l Thf 15:13; 17:22

18:15m Thf 15:14

18:16n Sem 32:20; 1Sam 10:4; 25:27; Thf 19:6

18:18o Thf 16:33

18:20p Thf 12:14

18:21q Thf 13:2-3; Mat 12:37

18:22r Job 33:26; Thf 12:4; 19:14

18:24s 1Sam 20:42; Thf 17:17; Joh 15:13-15

18:24t tisiatin a um thei: Nēl-um ti le tisiat ti hi a ṭawng hrampi Hebru ah an bangaw zet. Hi tawkih ṭawngfáng hmandān hi cun tisiat lam a sim sawn a bang.

19

1 aThu merhkawihmang hmurkâ nei mi-â hnakin,
Felfaiteih nung mifarah a ṭhasawn.
2 bCuihtlunah theihnak tel lo ṭhahnemngainak cu a ṭha lo ih,
Feh hmanhmawhtu cun thil sual a tuah.
3 cMi pakhat ih atnak in amai lamzin a siatsuah ih,
A thinlung in Jehovah parah a thin a so.
4 dNeihnunnak in rualpi tampi a tuah,
Asinan mifarah cu a rualpi hnen ihsin ṭhenin a um.
5 eTheihpitu dik lo cu hrem loin a um lo ding ih,
Thuphan simtu cu a tlânsuak lo ding.
6 fMi tampi in mitirhsiang an tlăwn ih,
Mi kip hi thilpek petuih rualpi an si.
7 gMifarah cu a unaupawl hmuahhmuah in an hua,
A rualpipawl cu ziang tlukin so a hnen ihsin an feh hla sinsin pei!
Anih in ṭawngkampawl hmangin a dawi hai ding,
Cuti cingin annih in amah cu an fehsan thotho.
8 hFimnak ngahtu cun amai nunnak a duhdaw;
Theihthiamnak kilhimtu cun thil ṭha a hmu ding.
9 iTheihpitu dik lo cu hrem loin a um lo ding ih,
Thuphan simtu cu a hloral ding.
10 jNăwmtawlnak cu mi-â thawn an milaw lo,
Siahhlawh in hotupawl a uk ding cu a mil lo sinsin.
11 kMilai remtheihnak in amah cu thinfûal ko a tuah ih,
Thil sual tuah mi hmu lo vekih a umsan men nak cu a hminṭhatnak a si.
12 lSiangpahrang thinlingnak cu kiosa hûk bangtuk a si,
Asinan a duhsaknak cu hrampi parih daifim bangtuk a si.
13 mFapa â cu a paih siatnak a si ih,
Nupi mi tawhhmang cu catbang loih inn zŭn a si.
14 nInn le lennak cu palepawl hnen ihsi co mi ro an si,
Asinan nupi khawruat thiam cu Jehovah hnen ihsin a si.
15 oZangzelnak in thithlepin mi a itthatter ih,
Mizê cun rilrawn a tuar ding.
16 pThupek thluntu cun a nunnak a kilhim,
Asinan a lamzinpawl ih fimkhur lo tu cu a thi ding.
17 qMifarah zangfahtu cun Jehovah hnenah a cawih ih,
Anih in a rak peksuah mi cu a rūlsal ding.
18 rRuahsannak a um laiah na fapa nunsim awla,
A thih ding kha na thinlung in duh hlah seh.
19 Thinling tuk pa cu cawhkuan a tuar ding;
Ziangahtile amah na rŭn asile, na tisal cingcing a ṭul ding.
20 sNa ni neta lamih na fimnak dingah,
Thurawn pek ngaithla awla, nunzirhnak cohlang aw.
21 tMilai thinlung ah khawkhannak tampi a um,
Sikhalsehla Jehovah-ih thurawn pek lawng a ding hnget ding.
22 Milai sungih thil duhum cu ngilneihnak hi a si ih,
Mifarah cu thuphan pertu hnakin a ṭhasawn.
23 uJehovah ṭihzahnak cun nunnak ah mi a hruai ih,
Cumi neitu cu diriam zetin an um ding.
Thil ṭha lo in amah a pan lo ding.
24 vMizangzêl in kheng kûm sungah a kut a thluah ih,
A kâ thlentersal ding hman a paih lo.
25 wMi hnihsanhmang cu vaw awla, mimâwl kha a fim ding;
Theihthiamnak neitu kha kawk awla, theihnak a ṭhenfel thiam ding.
26 xA pa tuah setu le a nu dawisuaktu cu ningzahnak le,
Mualphonak thlentu fapa a si.
27 Ka fapa, nunzirhnak ngaithlak bansan hnik hman,
Theihnak ṭawngkampawl ihsin na pial ding.
28 yTheihpitu santlailo cun diknak a hnihsan ih,
Misualrálpawlih kâ in mawhsualnak a darhzaiter.
29 zDāntatnakpawl cu mi hnihsanhmang pawl hrangah timtuah a si ih,
Vuaknakpawl cu mi-âpawlih zāng hrangah.

19:1a Thf 28:6

19:2b Thf 29:20

19:3c Sam 14:1; Thf 9:13; Isa 32:6; Jam 1:13-15

19:4d Thf 14:20

19:5e Suah 23:1; Dnp 19:16-21; Sam 56:7; Thf 21:28

19:6f Thf 17:8; 29:26

19:7g Thf 10:15

19:8h Thf 16:20

19:9i Dnp 19:18-19; Thf 19:5

19:10j Thf 26:1, 8; 30:21-23; Ths 10:5-7

19:11k 2Sp 5:12; Thf 14:29; Efe 4:32

19:12l Est 1:12; Sam 133:3; Thf 20:2; Hos 14:5

19:13m Est 1:18; Thf 10:1; 21:9, 19

19:14n Thf 18:22; 2Ko 12:14

19:15o Thf 10:4-5

19:16p Thf 16:17; Rom 10:5

19:17q Dnp 24:14, 19; Thf 14:21, 31; Mat 10:42

19:18r Thf 13:24

19:20s Thf 4:1; 12:15

19:21t Sam 33:11; Thf 16:1, 9; Isa 8:10; Jer 44:29; Ṭah 3:37

19:23u Job 4:7; Thf 10:27

19:24v Thf 26:15

19:25w Sam 141:5; Thf 9:8-10

19:26x Thf 1:8; 28:24

19:28y Job 15:16

19:29z Dnp 25:2; Thf 10:13

20

1 aSabit zu cu hmuhsuamnak suaktertu, zu cu tawhawk buainak suaktertu,
Zokhal cumi ih hruaipēn mi cu a fim lo a si.
2 bSiangpahrang thinlingnak cu kiosa hûk bangtuk a si;
Amah thinheng ko căwkthotu pauhpauh cu anmai nunnak dokalhin thil sual an tuah a si.
3 cTawhawknak bansantu milai cu upat tlak a si,
Ziangahtile mi-â pauhpauh in elawknak an thawk ṭheu.
4 dMizangzêl cun thla a tăn ruangah elei a let lo ding;
Thlairawl khawm cān ah kut a dawh ding ih, zianghman a nei lo ding.
5 fMilai thinlung ih tumtah mi cu ti thûkpi bangtuk a si,
Asinan theihthiamnak neitu in cumi cu a phawrhsuak ding.
6 gMi tampi in anmai ṭhatnak ciar an phuang ding,
Asinan zo in so rinsan tlak minung hmu thei ding?
7 hMidingfel cu amai felfainak ah a tlanglêng.
A falepawl cu a hnuah an hualvan a ṭha ding.
8 iThuṭhennak tokham parih totu siangpahrang in
A mit in thil ṭha lo zaten a darhter ṭheh.
9 jZo in, “Ka thinlung ka faiter zo,
Ka sualnak ihsin ka thiang zo,” ti thei ding?
10 klCuailung dangdang le tahnak dangdang hi
Jehovah hrangah an pahnih in bangrepin fihnungza an si.
11 mNauhak hman hi a tuah mi a thiang maw,
A dik maw ti a thil ti mipawl in theih a si.
12 nTheihnak hna le hmuhnak mit hi an pahnih in
Jehovah ih tuah veve mi an si.
13 oIh duh tuk hlah, culole na farah pang ding;
Na mit meng awla, rawl na khăwpkham ding.
14 Thil leitu cun, “A ṭha lo, a ṭha lo,” tiah a ti;
Asinan a fehhlo hnuah cun a tluangkhawnpi ṭheu.
15 Sui le lung mankhung sen tampi an um,
Asinan theihnak hmurkâ cu lung mankhung a si.
16 pRam dang mi hrangah âmkhām tuahtuih sinfen cu la awla,
Cumi cu uire nu hrang a si tikah tiamkamnak tuah aw.
17 qBumnak ih ngah mi rawl cu milai hrangah a thlum,
Asinan a lehhnuah a kâ cu lungte hrâwl in a khat ding.
18 rKhawkhannakpawl cu thurawn peknak in an ding hnget;
A fim mi thurawn thawn ral do aw.
19 sKâ tam vahhmang vâktawi pa in thuthuppawl a phuang;
Curuangah mikamtam cu va kawm hlah.
20 tA pa simaw, a nu simaw camsetu cu,
Thim sahpi lakah a meito a mit ding.
21 A hramthăwkih zamrang tukih ngah mi ro cu
A netnakah thlawsuah a si lo ding.
22 u“Thil ṭha lo kha ka thungrūl ding,” tiah ti hlah.
Jehovah hngak awla, anih in a lo runsuak ding.
23 vwCuailung dangdang hi Jehovah hrangah fihnungza an si ih,
Cuai thlainak dik lo pawl khal an ṭha lo.
24 xMilai kekarpawl cu Jehovah-ih ta an si;
Ziangtin so milai cun amai lamzin a theihthiam thei ding?
25 yThil thianghlim vekih hmanhmawh tukih hlăn le,
A hnuih a thutiampawl ruahsal ding cu milai hrangah tháng a si.
26 Siangpahrang fim in misualrálpawl a dawihlo ih,
An parah fang cīlnak lêng ke a hrilh.
27 zMilai thlarau cu Jehovah-ih meito a si,
A thinlung sungmuril hmuahhmuah a hawl.
28 aaZahngainak le thudik in siangpahrang a humhim ih,
Zahngainak hmangin a laltokham a hngetter.
29 abMinopawlih ropitnak cu an thazang hi a si ih,
Putarpawlih ceiawknak cu an lusam par hi a si.
30 acVuaknak hriamhma in thil ṭha lo a thiangfaiter,
Vuaknak vualpawl in thinlung sungmuril a thianfai.

20:1a Sem 9:21; Pui 10:9; Thf 31:4; Hab 2:5

20:2b Est 7:7; Thf 16:14; 19:12

20:3c Sem 13:7-8; Thf 17:14

20:4d Thf 6:6; 13:4; 21:25; Ths 10:18

20:4e lei a let lo ding: Bible san laiah cun thlatang khalah lei let in thlaici an vawrh ṭheu.

20:5f Sam 18:16

20:6g Sam 12:1; Thf 25:14

20:7h Sam 26:1; 37:25-26

20:8i 1Sp 7:7; Thf 25:4-5

20:9j 1Sp 8:46; Job 15:14; Ths 7:20; 1Joh 1:8

20:10k Thf 11:1

20:10l Cuailung dangdang le tahnak dangdang: A ṭawng hrampi ah cun, “lungto pakhat le lungto pakhat, efa khat le efa khat” ti a si. “Efa” ti ṭawngfáng hi hi tawkah a tlangpi tahnak hrangih hman a si.

20:11m Thf 21:8; Mat 7:16

20:12n Sam 94:9

20:13o Thf 6:10-11

20:16p Suah 22:26; Thf 27:13

20:17q Job 20:14; Thf 9:17; Ṭah 3:16

20:18r Thf 11:14

20:19s Thf 11:13

20:20t Suah 21:17; Job 18:5; Thf 30:11

20:22u Thf 24:29; Jer 1:19; Rom 12:19

20:23v Dnp 25:13; Thf 11:1

20:23w Cuailung dangdang: A ṭawng hrampi ah cun, “lungto pakhat le lungto pakhat” ti a si.

20:24x Job 33:29; Sam 90:12; Thf 16:9; 19:21; Jer 10:23

20:25y Thf 10:19; Ths 5:2, 4; Jer 44:25

20:27z Sam 119:105; Thf 16:2

20:28aa Sam 40:11; Thf 16:12; Isa 16:5

20:29ab Thf 16:31

20:30ac Sam 51:2; Thf 22:15; Isa 1:5

21

1 aSiangpahrang thinlung cu Jehovah-ih kut sungih um, tiva pi bangtuk a si.
Cumi cu a duhnak nak ah a kâwiter.
2 bMilai umdān pauhpauh hi amai mit ah cun an dik ṭheh,
Asinan Jehovah in thinlung cuai a thlai ṭheu.
3 cRaithawinak hnakin dingfelnak le diknak tuah cu Jehovah hrangah cohlan tlak sawn a si.
4 dA uangaw mi mithmai, a puarthau mi thinlung le,
Misualrálih meifar cu sual hi a si.
5 eMitaima-ih khawkhannakpawl cun neih tamnak lamah mi a hruai taktak,
Asinan mihmanhmawh pauhpauh cu farahnak lamah hruaiin an um taktak.
6 Thuphan per lei hmangih ngah mi hlawnthilpawl cu,
Thihnak hawltupawlih suangtuahnak ziamral lohli mi hi a si.
7 fMisualrálpawlih nunrawnnak cun anmah a hloralter ding.
Ziangruangahtile dik zetih thil ti ding an êl.
8 gMawhnak nei paih lamzin cu a kâwi;
Asinan mithiang lawngte cu a hnaṭuan a dik.
9 hMi tawhhmang nunau thawi inn ṭawmawk hnakin,
iInn luanglu kĕlkawm ih cēn a ṭhasawn.
10 Misualrál thinlung in thil ṭha lo a câk;
A innhnen pa in a hmaiah duhsaknak a hmu lo.
11 jMi hnihsanhmang cawhkuan pek a si tikah, mimâwl cu fim ko tuah a si;
Asinan mifim nun zirh a si tikah, anih cun theihnak a ngah.
12 kMidingfel in misualrál sungkua fim zetin a ngaihtuah,
Anmai sualralnak ruangah misualrálpawl cu a tlûkter ṭheh hai.
13 lMifarah aunak lamih a hna a phittu pauhpauh cu,
Anmah khal an au ve leh ding ih, ngaithlaksak an si lo ding.
14 mA thupteih thilpek in thinheng a daiter ih,
Ṭāng sungih pek mi nawhthuh in thinlingnak nasa zet.
15 nMidik hrangah diknak tuah cu aipuannak a si,
Asinan mawhsualnak tuahtupawl parah siatralnak a thleng ding.
16 oTheihthiamnak lamzin ihsin a vâkvaitu milai cu
Mithi punkhawmnak ah a cawl ding.
17 pNunnăwm duhtu cu mifarah pa ah a cang ding;
Sabit zu le hriak duhtu cu a lian dah lo ding.
18 qMisualrál cu midingfel tlennak a si ding ih,
Mirinum lo cu mifel hrangah.
19 Mi tawhhmang le thinhenghmang nunau thawi cēntlang hnakin,
Ramṭhing ih cēn a ṭhasawn.
20 Mifim cēnnak ah haheuh tlak hlawnthil le hriak a um,
Asinan mi-â cun cumi cu a riarálter men.
21 rDingfelnak le zahngainak dawitu cun,
Nunnak, dingfelnak le upatnak a hmu.
22 sMifim cu micakpawlih khawpi parah a kai ih,
An rinsan mi ral hruangkulh a cimter.
23 tA kâ le a lei kiltu cun,
Buainak ihsin a nunnak a kilhim a si.
24 uMipuarthau le miuangaw paih hmin cu, “Mi hnihsanhmang,” ti a si;
Hngal zetin a cangvai.
25 vMizangzêl saduhthah cun amah a that,
Ziangahtile a kut in hnaṭuan a êl.
26 wSunvu in nasa zetin a iksik,
Asinan midingfel cun a pe ih, a ui lo.
27 xMisualrálpawl raithawinak cu fihnungza a si ih,
Lungput dik lo thawi a hlăn tikah cun ziang tlukin nasa sinsin pei maw!
28 yTheihpitu dik lo cu a hloral ding,
Asinan hna ih amah theitu pa cun cem ni nei loin a rel ding.
29 zMisualrál pa in a mithmai a hakter,
Asinan mifel lawngte cun a lamzin a dĭn hnget.
30 aaJehovah dokalhnak ah fimnak siseh, theihthiamnak siseh, thurawn peknak siseh a um lo.
31 abDoawknak ni hrangah rang cu timtuah a si,
Asinan runsuahnak cu Jehovah-ih ta a si.

21:1a Ezr 6:22; Jer 39:11

21:2b Thf 16:2; Luk 16:15

21:3c 1Sam 15:22; Isa 1:11; Mik 6:6-8

21:4d Job 41:34

21:5e Thf 10:2

21:7f Thf 11:5

21:8g Thf 2:15

21:9h Thf 19:13

21:9i Inn luanglu kĕlkawm: Jew-pawl cun an inn tlun hi tlanlēn theih rawn in an tuah.

21:11j Thf 19:25

21:12k Thf 14:11

21:13l Suah 11:6; Job 29:12

21:14m Sem 32:20

21:15n Thf 10:29

21:16o Sam 49:14; Eze 18:24

21:17p Thf 23:20-21

21:18q Thf 11:8; Isa 43:3

21:21r Sam 25:13; Thf 15:9; Mat 5:6

21:22s Thf 8:14

21:23t Sam 34:13; Thf 10:19

21:24u Sam 1:1; Thf 1:22; Jer 48:29

21:25v Thf 13:4

21:26w Pui 25:35; Sam 37:26; 112:5

21:27x 1Sp 14:24; Thf 15:8

21:28y Thf 19:5

21:29z Thf 14:8

21:30aa 2San 13:12; Job 5:13; 12:13; Jer 9:23; 1Ko 3:19

21:31ab Sam 33:12-19; Isa 31:1

22

1 aLennak nasa tak hnakin hminṭhatnak hi hril sawn ding a si,
Sui le ngun hnak khalin duhsaknak a duhumsawn.
2 bMilian le mifarah hmunkhat ah an táwngaw,
Cupawl zate tuahtu cu Jehovah a si.
3 cKhawruat thiam pa in thil ṭha lo a hmu cia ih a relhsan,
Asinan mimâwlpawl cun an pahtlăngih cawhkuan pek an si.
4 dTăngdawrnak le Jehovah ṭihzahnak rah cu,
Lennak, upatnak le nunnak a si.
5 eThu merhkawihmang lamzin ah hlingpawl le thangpawl an um;
A nunnak kiltu cu cupawl ihsin hlapi ah a um ding.
6 fNauhak cu a fehnak ding lamzin zirh awla,
A upat tikah cumi cu a suahsan lo ding.
7 Milian in mifarahpawl a uk ih,
Cawitu cu a cawihtuih siahhlawh a si.
8 gMawhsualnak tuhtu cun riahsiatnak a at ding ih,
A thinhengnak fungfêk khal a riaral ding.
9 hMitirhsiang cu thlawsuah a si ding,
Ziangahtile a rawl mifarah a pe.
10 iMi hnihsanhmang kha dawihlo awla, tawhawknak a reh ding,
A si, remawklonak le hmuhsuamawknak a cem ding.
11 jThinlung thiang duhtu le awkam thlum neitu cu,
Siangpahrang rualpi a si ding.
12 Jehovah-ih mit in theihnak a humhim,
Asinan mirinum loih ṭawngkampawl cu a hlawhsamter ding.
13 kMizangzêl in, “Lengah kiosa a um!
Kăwtthler ah in that ding,” tiah a ti.
14 lNunau ṭha lo kâ cu khur thûkpi a si;
Jehovah ih camsiat mi cu, cu tawkah a tla ding.
15 mNauhak thinlung ah atnak ṭem a si;
Nunrĕmnak fungfêk in cumi cu a hnen ihsin hlapi ah a dawisuak ding.
16 A lennak pungṭhang dingih mifarah palbĕttu le,
Milian hnenih petu cu a farah leh tengteng ding.
17 nMifim ṭawngkampawl kha na hna thawng awla, ngai aw,
Cule keimai theihnak lamah na thinlung pe aw;
18 Ziangahtile na thinlung ih cumi na ret asile, thil duhnungza a si ding;
Cupawl cu na hmur hrangah timlam cia a si ding,
19 Cutin na rinsannak cu Jehovah ah a si ding;
Tuihsun ah nangmah rori ka lo zirh a si.
20 Na hnenah thurawn peknak le
Theihnak ṭha pawl ka ngan a si lo maw?
21 oCucu thutak ṭawngkampawl an hngehzia lo theihter dingah le,
A lo thlahtupawl hnenih thutak ṭawngkampawl ih na leh thei hai nak dingah a si.
22 pMifarah cu a farah ruangah na hlawknak dingah hmang hlah,
Mizawnzaipawl kha kulh kăwtka ah palbĕt fawn hlah.
23 qZiangahtile Jehovah in an thuhla a relsak leh ding ih,
Anmah latupawlih nunnak a lâksak ding.
24 Thinheng pa kawm hlah awla,
Thinsohmang pa kawm fawn hlah,
25 rCulole a nundānpawl na zir ding ih,
Nangmai hrangih thangkam na si pang ding.
26 sKămawknak tuahtupawl lakih mi pakhat va si hlah,
Leiba hrangih âmkhām tuahtupawl lakih mi pakhat khal;
27 tPek ding zianghman na neih lo asile,
Ziangah so na ihkhun a lo lâksak ding?
28 uNa pupápawl ih an rak phŭn mi,
Khuahlan ramri kha ṭhawn hlah.
29 vAmai hnaṭuannak ih thiam hleice pa na hmu maw?
Amah cu siangpahrang hmaiah a dīng ding;
Mi menmen pawl hmaiah a ding lo ding.

22:1a Ths 7:1

22:2b Job 31:15; Thf 29:13; Mat 5:45

22:3c Thf 14:16; 27:12

22:4d Thf 10:27; 15:33

22:5e Thf 15:19

22:6f Dnp 6:7; Efe 6:4

22:8g Job 4:8; Hos 8:7; Gal 6:7-8

22:9h Thf 11:25; 2Ko 9:6

22:10i Thf 26:20

22:11j Thf 16:13; Mat 5:8

22:13k Thf 26:13

22:14l Thf 5:3-5; Ths 7:26

22:15m Thf 13:24

22:17n Thf 1:6, 8; 2:2

22:21o Ths 12:10

22:22p Suah 23:6; Pui 25:17; Job 31:16

22:23q Est 8:1; Job 29:16; Sam 140:2

22:25r 1Ko 15:33

22:26s Thf 6:1-5

22:27t Suah 22:26; Thf 11:15; 20:16

22:28u Dnp 19:14

22:29v Sem 39:4; 41:46; 1Sp 11:28

23

1 Uktu thawi rawl eitlang dingih na to tikah,
Na hmaiah ziang a um ti kha fimkhurten zoh aw.
2 Cule mihrăwng tuk na si le,
Na hrawk ah nâmte thun aw.
3 aA rawl thaw pawl kha hahio hlah,
Ziangahtile cupawl cu bumnak rawl an si.
4 Lian dingah a hleihluatin hnaṭuan hlah;
Nangmai fimnak hmangin sūpawk thiam aw!
5 bThil um lo mi ah na mit na futer ding maw?
Ziangahtile lennakpawl cun thla an tuahaw tengteng ding;
Muvanlai bangin van lamah an zamhlo ding.
6 cMitirhfak rawl ei hlah awla,
A rawl thaw pawl khal hahio fawn hlah;
7 dZiangahtile anih cu a thinlung sungih a ruah mi vekin a um.
Na hnenah anih in, “Ei awla, in aw,” a lo ti,
Asinan a thinlung cu na hnenah a um lo.
8 Na ei zo mi bar khatte hman na luaksal ding ih,
Na ṭawngkam thlum pawl na hmang lăk ding.
9 eMi-â theihah ṭawng hlah,
Ziangahtile na thufimpawl a nautat ding.
10 fKhuahlan ramri kha ṭhawn hlah awla,
Pa nei lo pawlih lópawl năwr fawn hlah.
11 gZiangahtile anmah Tlentu cu a cak.
Anih in nangmah dokalhin an thuhla a relsak ding.
12 hThu zirhnak lamah na thinlung hmang awla,
Theihnak ṭawngkampawl lamah na hna.
13 Nauhak nunrĕmnak ah sūpaw hlah,
Ziangahtile fungfêk ih na vuak khalle a thi lo ding.
14 iAmah cu fungfêk in na vaw ding ih,
A nunnak cu Sheol ihsin na runsuak ding a si.
15 Ka fapa, na thinlung a fim a si ahcun,
Ka thinlung rori khal a aipuang taktak ding.
16 jA si, na hmurkâ in a dik mi thilpawl a rel tikah,
Ka thinlung a ai a puang ding.
17 kNa thinlung in misualpawl iksik hlah,
Cuhnakin sunnihlawhin Jehovah ṭihzahnak hrangah ṭhahnemngai sawn aw.
18 lZiangahtile ruahsan ding na nei ih,
Na beiseinak cu sahcat a si lo ding.
19 mKa fapa, ngai awla, fim aw;
Cule na thinlung kha lamzin dik ah fehter aw.
20 nSabit zu phampawl lakah tel hlah,
Sa phampawl lak khalah.
21 oZiangahtile zu phampawl le sa phampawl cu farahnak ah an thleng ding ih,
Ihhmutnak in annih cu hnipuan ṭet a hrukter ding.
22 pA lo hringtu na paih thu kha ngaithla awla,
Na nu kha a tar tikah nautat hlah.
23 qThutak cu lei awla, zuarsal hlah,
Fimnak, nunzirhnak le theihthiamnak pawl khal.
24 Midingfelih pa cu nasa zetin a ai a puang ding ih,
A fim mi fāte hringtu cu a fāte parah a nuamaw ding.
25 rNa nu le na pa kha lungawi hai sehla,
Nangmah a lo hringtu nu cu aipuang seh.
26 sKa fapa, na thinlung i pe awla,
Na mit in ka lamzinpawl zâwt seh.
27 tZiangahtile hlawhhlang cu khur thûkpi a si ih,
Uire nu cu tikhur fiak a si.
28 Deh ding vekin mi a bawh fawn ih,
Mipapawl lakah mirinum lo a pungzaiter.
29 Zo so hmakhuapit ṭheu?
Zo so riahse ṭheu?
Zo so mi va to ṭheu?
Zo so phunzai ṭheu?
Zo so săn um loih hriamhma tuar ṭheu?
Zo so mit sen ṭheu?
30 uSabit zu hmun ih cambângpawl,
Sabit zu cawhrawi hawlih fehpawl an si.
31 Sabit zu kha a sen lai,
No sungih thlet a si lai,
A luan ziaizo lai zoh hlah.
32 A netnakah rul bangtukin mi a cuk ih,
Rulngân bangtukin mi a cuk.
33 Na mit in thil maksak pawl a hmu ding ih,
Na thinlung in thil ṭha lo pawl a ṭawngsuak ding.
34 A si, tifinriat sungih zau pa bangtuk na si ding,
Asilole lăwng puanzarnak băn zim parih zau pa bangtuk.
35 vNang in, “Annih in in rak vel, asinan hriam ka si lo;
Annih in in rak vua, asinan ka theitham lo.
Insal ding mi hawl dingah, ziang tikah so ka ṭhangharh ding?” na ti ding.

23:3a Sam 141:4

23:5b Thf 27:24; Mat 6:19

23:6c Sam 141:4; Thf 28:22

23:7d Sam 141:4

23:9e Thf 9:7

23:10f Dnp 19:14

23:11g Suah 22:22-24; Job 19:25; Sam 24:8; Thf 15:25

23:12h Thf 2:2

23:14i Thf 13:24

23:16j Thf 27:11

23:17k Sam 37:1

23:18l Sam 9:18; Thf 24:14

23:19m Dnp 4:9; Thf 28:7

23:20n Isa 5:11; Hab 2:15

23:21o Thf 21:17

23:22p Pui 19:32

23:23q Thf 4:7

23:25r Thf 10:1

23:26s Sam 18:21; Thf 5:1-6

23:27t Thf 7:11-12; 22:14; 23:28

23:30u Isa 5:11

23:35v Thf 20:1

24

1 aMiṭha lo pawl iksik hlah awla,
An hnenih um ding khal duh fawn hlah.
2 bZiangahtile an thinlung in nunrawnnak ding khua an khâng ih,
An hmurkâ in buainak thu an rel.
3 cFimnak hmangin inn cu sak a si ih,
Theihthiamnak in cumi cu dĭn hngeh a si.
4 dTheihnak in pindanpawl cu a khatter,
A sunglawi mi le a duhnung mi lennak hmuahhmuah thawn.
5 Mifim pa cu a cak,
A si, theihnak nei pa in a thiltitheinak a ṭhangter.
6 eZiangahtile thurawn pek fim in ral na do pei,
Thurawn petu tamnak ah himnak a um.
7 Fimnak cu mi-â hrangah a sâng tuk;
Kulh kăwtka ah a kâ a ang lo.
8 Thil ṭha lo tuah ding tumtu cu,
Miphiarthuptu tiih kawh a si ding.
9 Atnakih khawkhannak cu sual a si ih,
Mi hnihsanhmang cu minungpawl hrangah fihnungza a si.
10 fHarsat mangbang ni ih na cauh asile,
Na thazang a mál a si.
11 gThihnak lamih dirh mipawl cu runsuak awla,
Thah dingih thlûk mipawl kha dirkir aw.
12 hNannih in, “Himi cu kan thei hrimhrim lo,” nan ti a si ahcun,
Thinlung cuaithlaitu pa in cumi cu a ngaihtuah lo ding maw?
Na nunnak kilhimtu pa cun cumi cu a thei lo ding maw?
Cule anih in mi kip anmai thil ti bangtukin a rul leh lo ding maw?
13 Ka fapa, khuai tizu ei aw, ziangruangahtile cumi cu a ṭha a si,
Cule na kâ ih a thlum mi khuai thlar khal.
14 iCu vekin fimnakih theihnak cu na nunnak hrangah a si ding.
Cumi na tawnngah asile, ruahsan ding a um ih, na beiseinak cu sahcat a si lo ding.
15 Maw misualrál pa, midingfel cēnnak kha bawhthup hlah.
A cawlhhahdamnak hmun kha tisiat hlah.
16 jZiangahtile midingfel pa cu vei sarih a tlu ding ih,
A thosal ding,
Asinan misualrál cu vanduainak ah a tlu ding.
17 kNa ral a tlûk tikah lungawi aipuangin um hlah,
A rilhbah tikah na thinlung lungawi hlah seh.
18 lCulole Jehovah in cumi cu a hmu ding ih, ma lung a hmui lo ding;
Cule amah hnen ihsin a thinlingnak a sūpsal pang ding.
19 nMiṭha lo pawl ruangah thinsoin um hlah awla,
Misualrálpawl iksik fawn hlah.
20 oZiangahtile miṭha lo paih hrangah cun ruahsan ding a um lo;
Misualrálih meito cu a mit ding.
21 pKa fapa, Jehovah le siangpahrang ṭihzah aw;
Thlĕngawkhmangpawl va kawm hlah.
22 qZiangahtile an vanduainak cu rin lo pi-ah a thleng ding ih,
An pahnih ih an thlenter thei mi siatralnak cu zo in a thei?

24:1a Thf 3:31-32

24:2b Sam 2:1; 110:7; Isa 32:6; Hos 4:1

24:3c Thf 14:1

24:4d Thf 8:21

24:6e Thf 11:14; Luk 14:31

24:10f Job 4:5

24:11g Sam 82:4

24:12h 1Sam 2:3; Job 34:11; Sam 54:5; 62:12; 139:2; Mat 16:27; Rom 2:6

24:14i Thf 16:24; 23:18

24:16j Job 5:19; Sam 34:21

24:17k 2Sam 3:32; Sam 35:15, 19; Oba 1:12; Mik 7:8

24:18l Job 31:29

24:18m a lung a hmui lo: A ṭawng hrampi ah cun, “mithmuh ah thil ṭha lo a si” ti a si.

24:19n Sam 37:1

24:20o Job 18:5; Thf 23:17-18

24:21p Rom 13:1-5

24:22q Sam 73:19

Mifim Thusim

23 aHimi thilpawl khal hi mifim thusim mi an si:
Thuṭhennak ih thleidan neih a ṭha lo.
24 bMisualrál hnenih, “Nangmah cu midingfel na si,” a titu pa cu,
Minungpawl in an camse ding. Miphunpawl in amah cu an fih ding.
25 Asinan misualrál kawktupawl cu năwmawknak an nei ding ih,
An parah a ṭha mi thlawsuah a thleng ding.
26 Thulehnak dik petu in hmurkâ a hnam.
27 Leng lamih na hnā tifel aw,
Ló ah ziangkim tifel thluh aw;
Cule cuih hnuah nangmai inn sak aw.
28 cSăn um loin na innhnen dokalh zawngin theihpitu va si hlah,
Ziangahtile nangmai hmurkâ in na bum ding maw si?
29 d“Amah in ka parih a rak tuah vekin,
A parah ka tuah ve ding.
Amai hnaṭuan bangtukin milai pa cu ka lehrūl ding,” ti hlah.
30 eMizangzêl paih ló kiangah ka va feh ih,
Theihthiamnak nei lo milai paih sabit hmuan kiangah;
31 Cule ngai hnik, cumi cu hling rûl in a khat ṭheh;
A ló hmai cu thaihliak in a khat;
A ló lung hruang a cim.
32 Cumi ka hmuh tikah fimkhur zetin khua ka ruat;
Cumi cu ka zoh ih nun zirnak ka ngah:
33 fMálte sung itthatin, málte sung sĭng duakin,
It dingin na kut na băwm duak sungah;
34 gNa farahnak cu khualtlawng mi bangin le,
Na tlaksamnak cu hriamnâm kengtu pa bangin na parah an thleng ding.

24:23a Suah 18:16; Pui 19:15; Sam 72:2; Thf 1:6; Jer 22:16

24:24b Thf 17:15

24:28c Sam 7:4

24:29d Thf 20:22; Mat 5:38-41

24:30e Thf 6:6-11

24:33f Thf 6:10

24:34g Thf 10:4; Ths 10:18

25

Hezekiah-ih Milaipawlih Ngan sâwng mi Solomon Thufim

1 aHipawl khal hi Solomon-ih thufimpawl,
Judah siangpahrang Hezekiah-ih milaipawl ih an ngan sâwng mi a si.
2 bThuhla thuh hi Pathian ropitnak a si,
Asinan siangpahrangpawlih ropitnak cu thuhla hawlsuah hi a si.
3 Van a sâng ih leilung a thûk vekin,
Siangpahrangpawlih thinlung cu zăwihnitsuah theih a si lo.
4 Ngun ihsin a êk lahlo awla,
Sodeng pa in bungbel ah a tuah thei ding.
5 cSiangpahrang hmai ihsin misualrál lahlo awla,
Dingfelnak in a laltokham cu dĭn hngeh a si ding.
6 Siangpahrang hmaika ah nangmah le nangmah cawisângaw hlah awla,
Miropi dīnnak ah va dīng hlah;
7 dZiangahtile na hmuh dah mi mizahum hmaiih lo niamter hnakin,
Na hnenah anih in, “Hi tawkah hung so aw,” a lo ti cu a ṭhasawn.
8 eThuṭhennak ah hmanhmawh tukin thuhla thlen hlah;
Ziangahtile na innhnen pa in na ning a lo zahter tikah,
A netnakah ziang na cang ding?
9 Na thubuai cu na innhnen thawn relfel uhla,
Thuthup cu mi dang hnenah phuang hlah.
10 Culole cumi a theitu in na ning a lo zakter ding ih,
Na hmin a se tata ding.
11 fA cān teih ṭawng ding mi cekci ṭawngkam cu,
Ngun kûal pawl parih sui epălpawl vek a si.
12 gA fim mi mi kawktu cu thulung mi hna ih
Sui hnakhaih le sui hlirhlăng ceiawknak bangtuk a si.
13 A thlahtupawl hrangih palai rinum cu,
Thlairawl khawm tikcucān ih vurdai bangtuk a si,
Ziangahtile a pulepawlih thinlung a nuamter.
14 Pe si loih pe vekih tluangkhâwngtu pauhpauh cu,
Ruah tel lo khawdur le thli bangtuk an si.
15 hZāwi thei nak hmangin uktu cu lēmngah a si ih,
Awka nêm in ruh a khiak.
16 Khuai tizu na hmu maw?
Na ṭul zat lawng ei aw,
Culole a lo ngei tuk ding ih, na luak pang ding.
17 Na innhnen paih inn ah leng tam tuk hlah,
Culole a lo ning ding ih a lo hua pang ding.
18 iA innhnen dokalh zawngih theihpitu dik lo pa cu,
Talhtum, ralnâm le thál fung zúm bangtuk a si.
19 Buai cān ih rinum lo pa rinsan cu,
A sia mi hâ le a thir mi ke bangtuk a si.
20 Thinbāng hnenih hla va saktu cu,
Thlatang cān ih sinfen phawih le sawda parih sabit ti thûr vek a si.
21 Na ral a ril a rawn asile, ei ding rawl pe aw;
Cun a ti a hāl asile, in ding tidai pe aw;
22 jZiangahtile cutin a lu parah meiling na retkhawm a si ding ih,
Jehovah in lawmman a lo pe ding.
23 Sak lam thli in ruah a keng ih,
Mi relsiatnak lei in thinheng mithmai.
24 kMi tawhhmang nunau thawi inn ṭawmawk hnakin,
lInn luanglu kĕlkawm ih cēn a ṭhasawn.
25 mA dai mi ti cu a car mi dang hrangah a si vekin,
Ram hlapi ihsi thuthangṭha khal a si.
26 Misualrál hmaiih a tlu mi midingfel pa cu,
Cirhti nawi le ticawm bawrhhlawh bangtuk a si.
27 nKhuai tizu tam tuk ei a ṭha lo;
Mai hrangih cawimawinak hawl cu cawimawinak a si lo.
28 Amai thinlung a uk lo tu cu,
Kulh băl mi khawpi bangtuk a si.

25:1a 1Sp 4:32; Thf 1:1

25:2b Dnp 29:29; Thf 16:10-15

25:5c 2Sam 7:13; Thf 16:12; 20:8

25:7d Luk 14:7-10

25:8e Mat 5:25-26

25:11f Thf 15:23

25:12g Sam 141:5; Thf 13:18

25:15h Thf 15:1; Ths 10:4

25:18i Thf 12:18

25:22j Sam 18:8; Mat 5:44; Rom 12:20

25:24k Thf 21:9

25:24l Inn luanglu kĕlkawm: 21:9 simfiangnak zoh aw.

25:25m Thf 15:30

25:27n Thf 27:2; Mat 23:12

26

1 aṬhal cān ih vur le thlairawl khawm cān ih ruah vekin,
Upatnak cu mi-â hrangah a mil lo.
2 bVate vâkvai vekin le peleng zam vekin,
Săn um loih camsiatnak cu a hlawhtling lo ding.
3 cRang hrangah vuaknak hri, lāk hrangah kakharh,
Cule mi-â zāng hrangah fungfêk.
4 dMi-â kha amai atdān zulhin let hlah,
Culole nangmah khal amah vek na si pang ding.
5 eMi-â kha amai atdān phu tawkin let aw,
Culole amai mit ah mifim a si pang ding.
6 fMi-â kut ih thucah a kuattu cun,
Amai ke a tán ih, nunrawnnak a in a si.
7 Kebái ke cu hman tlak an si lo,
Mi-âpawl kâ ih ṭawngṭhimnak cu cuvek a si.
8 Mi-â hnenih upatnak petu cu,
Herhli ih lung hlûm ṭembĕttu bangtuk a si.
9 Mi-âpawl kâ ih thufim cu,
Zu ri kut suntu hling bangtuk a si.
10 Mi hmuahhmuah hmabaihtu thál saitu cu,
Mi-â hlawhfa ih latu le mivâktawi hlawhfa ih latu thawn an bangaw.
11 gAmai luak ih uico a kirsal vekin,
Mi-â cun a atnak a nawlhsal rero.
12 hAmai mit ih mifim pa na hmu maw?
Cu pa hrang hnakin mi-â hrangah ruahsannak a um sawn.
13 iMizangzêl cun, “Zinpi ah kiosa a um!
Kăwtthler ah kiosa a um,” tiah a ti.
14 jKăwpza parah sângka a herawk vekin,
Mizangzêl cu a ihkhun parah.
15 kMizangzêl in kheng kûm sungah a kut a thluah ih,
A kâ thlentersal ding hman a paih lo.
16 Fim zetih thu a let thei tu mi pasarih hnakin,
Mizangzêl cu amai mit ah a fimsawn.
17 A hrawlhawk ve nak ding um riai si loih feh phahih mi thu va êltu cu,
Uico a hna ih kaitu vek a si.
18 Meiser, thál fungpawl le thihnak thawi mi ṭhihṭhaihtu mimawlh cu,
19 Amai innhnen bum tahratih, “Ka lo capoh men!” a titu pa bangtuk a si.
20 lThing umlonak hmun ah, meisa a mit;
Cule kâ tam vahhmang umlonak ah sualawknak a reh.
21 mMeiling cu meihol vâmtertu le thing cu meialhtertu a si vekin,
Mi tawhhmang pa cun sualawknak a alhter.
22 nKâ tam vahhmangih ṭawngkampawl cu rawl thaw bangtuk a si ih,
Taksa sungtabik ah an lutthla.
23 Hmurkâ thlum naih thinlung sualrál cu,
Ngun êk hnih mi lei bel bangtuk a si.
24 oMihuatu cun, a mi huatnak kha a hmurkâ in a thup ih,
Amai sungah bumnak a khawlkhawm;
25 pNgilnei zetih a ṭawng tikah, cu pa cu zum hlah,
Ziangahtile a thinlung sungah thil fihnungza pasarih an um;
26 A mi huatnak kha bumnak in khuh hman sehla,
A sualralnak cu mipungkhawm hmaiah phuanlăng a si ding.
27 qKhur laitu pauhpauh cu, cumi sungah an tla ding ih,
Lung hriltu cu amai parah a rīlsal ding.
28 rThuphan perhmang lei cun amai bum mipawl kha a hua ih,
Kamnâl in siatralnak a thlen.

26:1a 1Sam 12:17; Thf 19:10

26:2b Dnp 23:5

26:3c Sam 32:9; Thf 10:13

26:4d Isa 36:21

26:5e Thf 8:7

26:6f Thf 10:26

26:11g Sam 85:8; 2Pe 2:22

26:12h Thf 3:7; 29:20

26:13i Thf 6:6-11; 22:13; 24:30-34

26:14j Thf 6:9

26:15k Thf 19:24

26:20l Thf 22:10

26:21m Thf 14:17

26:22n Thf 18:8

26:24o Sam 31:18; 41:6

26:25p Sam 28:3; Jer 9:4

26:27q Est 2:23; 6:13; Sam 7:15; 35:8; Thf 28:10; Isa 50:11

26:28r Sam 12:3; Thf 29:5

27

1 aThaisun thu ah tluangkhâwng hlah,
Ziangahtile cuih ni in ziang a suahpi ding ti na thei lo.
2 bNangmai kâ si loin, mi dang in lo lawm seh;
Nangmai hmurkâ si loin, mikhual in.
3 cLung cu a rit ih, vunnel in khīng a nei,
Asinan mi-â thinlingnak cu, cute pahnih hnakin a ritsawn.
4 dThinlingnak cu a hrohrang ih, thinhengnak cu a rapthlak,
Asinan zo so thîksiatnak hmaiah dīng thei ding?
5 A thupteih duhdawtnak hnakin,
Langhngan kawknak a ṭhasawn.
6 eRualpi ih hriamhmabaihnak cu rin tlak a si,
Asinan ral ih hnămnak cu bumnak a si.
7 A pumpuar mi cun khuai thlar kha a luak a suak,
Asinan a rilrawng mi hrangah cun thil khâ tinkim in a thlum.
8 fAmai hmun ihsin a vâkvai mi pa cu,
A bu ihsin a vâkvai mi vate bangtuk a si.
9 gHriak le rimhmui in thinlung a nuamter ih,
Rualpi ih thlumnak cu thinlung tak ih a thurawn peknak ihsin a si.
10 hNangmai rualpi le na paih rualpi thlauthla hlah awla,
Na vanduai ni ah na unaupaih inn ah feh fawn hlah;
Hlapi ih mai unaupa hnakin,
Kiang nai innhnen a ṭhasawn.
11 iKa fapa, keimah i hmuhsuamtu ka leh thei nak dingah,
Ka thinlung lungawiter aw.
12 jKhawruat thiam pa in thil ṭha lo a hmu cia ih a relhsan,
Asinan mimâwlpawl cun an pahtlăngih cawhkuan pek an si.
13 kRam dang mi hrangah âmkhām tuahtuih sinfen cu la awla,
Cumi cu uire nu hrang a si tikah tiamkamnak tuah aw.
14 Zingpit teah thoin, aw ring zetih a rualpi thlawsuah a petu,
Cumi cu cu pa hrangah camsiatnak ih siar a si ding.
15 lRuah cên zet ni ih catbang loih inn zŭn le,
Mi tawhhmang nunau an bangrep;
16 Cu nu kham cu thli kham vek le,
A vawrh lam kut ih hriak hum vek a si.
17 Thir in thir a tât-hriam,
Cu vekin mi pakhat in a dang mi pakhat a tât-hriam.
18 mTheipi kung a fingkhawitu pauhpauh cun a rah an ei ding;
Cu vekin a pu fingkhawitu cu sunlawih a si ding.
19 Tidai ah hmel a kelih a lăng vekin,
Milai thinlung in milai a phuanglang.
20 nSheol le oAbaddon cu an khăwpkham dah lo,
Cu vekin milai mit khal a khăwpkhâm dah lo.
21 pThenfainak bel cu ngun hrangah a si ih, rawhtitnak so mei cu sui hrangah a si,
Cule milai cu mi dang in amah an faknak ihsin tah a si.
22 Mi-â cu fang thawn lung rialdipnak ah rial hman awla,
A atnak cun a suahsan cuang lo ding.
23 qNa rante rual dinhmun theifiang awla,
Na ranpi rual khal ṭhaten zoh aw.
24 rZiangahtile lennak cu kumkhua hrang an si lo ih,
Lallukhum khalin san hmuahhmuah a daih lo.
25 Hrampi a ziamral tikah, hrampi note an ṭo ih,
Tlang ih hram hring pawl cu lâkkhawm an si.
26 Tuu fa no pawl in na hnipuan an lo tum ding ih,
Me pa pawl in na ló man.
27 Na rawl hrangah,
Na sungkua rawl hrangah me hnawi haidaih na nei ding ih,
Na siahhlawh nunaupawl cawmnak khalah.

27:1a 1Sp 20:11; Mat 6:34; Jam 4:13-16

27:2b Thf 25:27

27:3c Job 6:3

27:4d Mip 5:14

27:6e Sam 141:5; Thf 20:30; 28:23

27:8f Isa 16:2

27:9g Est 2:12; Sam 45:8

27:10h Thf 17:17

27:11i Sem 24:60; Thf 10:1; 23:15-16

27:12j Thf 22:3

27:13k Thf 20:16

27:15l Est 1:18; Thf 19:13

27:18m Luk 19:12-27; 1Ko 9:7

27:20n Thf 30:15-16; Ths 1:8; Hab 2:5

27:20o Abaddon: Siatralnak.

27:21p Thf 17:3

27:23q Thf 12:10

27:24r Thf 23:5

28

1 aMisualrál cu zohman ih dawi loin a tlân,
Asinan midingfelpawl cu kiosa vekin an ral a ṭha.
2 Rammipawl dān pahbălnak ruangah, uktu tampi an um phah;
Asinan theihthiamnak le theihnak neitu pa zarah,
A ding hnget vivo ding.
3 Mifarah palbĕttu mifarah pa cu,
Thlai siatsuah thluh tu a nasa zet mi ruah bangtuk a si.
4 Dān thlauthlatupawl cun misualrál an thangṭhat,
Asinan dān thluntupawl cun cupawl cu an do.
5 Miṭha lo pawl cun dik zetih thuṭhennak an theithiam lo,
Asinan Jehovah hawltupawl cun ziangkim an theithiam.
6 bLian cingih hlohthlau hnakin,
Felfai zetih nung, mifarah a ṭhasawn.
7 cDān thluntu pauhpauh cu fapa fim an si,
Asinan rawl phampawlih hawipi cun a pa a ning a zakter.
8 dSum pung le a faṭhang dik lo zetih ngahtu cun,
Mifarah zangfahtu hrangah a khawlkhawm a si.
9 eDān ngaithlaknak ihsi a hna a herpêngtu cu,
A thlacam hman kha fihnungza a si.
10 fA ṭha lo mi zin ih mifel fehpêng tertu pauhpauh cu,
Anmai khur sungah anmah rori an tla ding.
Sawihnăwm kai lo pa cun thil ṭha a ro ah a co ding.
11 Milian pa cu amai mit ah cun a fim,
Asinan theihthiamnak nei mifarah pa in amah cu a hmutlăng.
12 gMidingfelpawl nehnak an co tikah, ropitnak nasa tak a um;
Asinan misualrálpawl an dĭnsuah tikah, mi an relh.
13 hAmai dān pahbălnakpawl a thuptu cu a hmuingil lo ding,
Asinan zokhal sualphuang ih tlansantu cun zahngainak a co ding.
14 Pathian ṭihzahnak nei camcin tu cu mithlawsuak a si,
Asinan a thinlung haktertu cu vanduainak sungah a tla ding.
15 Mifarah tlunih uktu sualrál cu a hûk mi kiosa le,
A vâktawi mi savâwm bangtuk a si.
16 Theihthiamnak tlasam uktu cu nasa zetih mi palbĕttu a si,
Asinan dik lo zetih sum ngah huatu cu a nunkhua a sau ding.
17 iMi dang thisen suahnak phurrit phurtu cu, khur sungah a tlânlut ding;
Zohman in bawm hlah hai seh.
18 jSawihnăwm kai lo teih fehtu pauhpauh cu rŭn an si ding,
Asinan a fehpêngtu cu rin lo pi-ah a tlu ding.
19 kAmai ló lettu cun rawl khăwpkham a ngah ding,
Asinan thulolak thil a thluntu cu a fahrah zet ding.
20 Mirinum pa cu malsawm vur a si ding,
Asinan lian dingih hmanhmawhtu cu hrem loin a lan lo ding.
21 lMi thleidan neih cu a ṭha lo,
Ziangruangahtile sang phel pakhat ruangah milai in dān a pahbăl ding.
22 A ṭha lo mi mit neitu pa cu lian dingin a hmanhmawh ih,
A parah farahnak a thleng ding ti a ruat lo.
23 mLei ih mi fakpawrh men tu hnakin,
Mi kawktu in lehhnuah duhsaknak a hmu tamsawn ding.
24 nA pa simaw, a nu simaw a suam ih,
“Hi cu dān pahbăl a si lo,” titu pauhpauh cu,
Siatsuahtuih hawipi an si.
25 oMipuarthau in tawhawknak a căwktho,
Asinan Jehovah rinsantu cu a hmuingil ding.
26 pAmai ruahnak rinsantu cu mi-â a si,
Asinan zokhal fim zetih nung cu runsuah a si ding.
27 qMifarah bāwmtu cu a tlasam lo ding,
Asinan hmu lo vekih umsantu cun camsiatnak tampi a co ding.
28 rMisualrálpawl an dĭnsuah tikah, minungpawl an relh;
Asinan an hlohral tikah, midingfelpawl an pungṭhang.

28:1a Pui 26:17; 2Sp 7:7; Sam 138:3

28:6b Thf 19:1

28:7c Thf 23:19-21

28:8d Suah 18:21; Job 3:5; 27:17; Sam 112:9; Eze 8:8; Luk 14:12-14

28:9e Sam 109:7; Thf 15:8; Isa 1:13

28:10f Sam 57:6; Thf 26:27

28:12g 2Sp 11:20; Job 24:4; Thf 29:2

28:13h Pui 5:5; 2Sam 12:13; Job 31:33; Sam 32:1-5; Dan 4:27; 1Joh 1:9

28:17i 1Sam 30:17; 1Sp 20:20; Jer 4:15

28:18j Est 6:13; Thf 10:9; Jer 39:18

28:19k Thf 12:11

28:21l Pui 19:15; Sam 94:21; Thf 18:5; Eze 13:19

28:23m Thf 27:5-6

28:24n Thf 18:9; 19:26

28:25o Thf 4:17; 29:25

28:26p Sam 4:5; 1Ko 3:18

28:27q Dnp 24:19; Sam 109:17; Thf 22:9

28:28r Job 20:19

29

1 aKawk leuhleuh cingih, a ring khăwngtertu pa cu,
Rin lo paralah a hloral ding ih, damter a si nawn lo ding.
2 bMidingfelpawl thuneitu an si tikah, mi senpi an ai a puang;
Asinan misualrál pa in a uk tikah cun mi senpi an aihram.
3 cFimnak duhtu pauhpauh cun an pa an aipuangter,
Asinan hlawhhlangpawlih hawipi cun a neihnunnak a thehral.
4 Siangpahrang in thuṭhennak dik in ram a dĭn hnget,
Asinan nawhthuh ei pa cun ram a siatter.
5 dA innhnen fakpawrhtu pa cun,
A ke hrangah sur a zar a si.
6 eMiṭha lo pa cu dān pahbălnak in a awk,
Asinan midingfel cu hla a sak ih a ai a puang.
7 fMidingfel in mifarah hmakhua a ngaihtuah,
Asinan misualrál cun cuvek ngaihtuahnak a theithiam lo.
8 gMi hnihsanhmang pawl in khawpi an kāngter,
Asinan mifimpawl cun thinlingnak an daiter.
9 Mifim pa le mi-â pa an tawhawk tikah,
Mi-â pa a thin a heng ih a sursēk, cu tawkah daihnak a um lo.
10 hThisen suahhmangpawl cun sawihnăwm kai lo pa an hua,
Asinan mifelpawl in a nunnak ding an tawlrelsak.
11 iMi-â cun a thinhengnak a phawrhsuak ṭheh,
Asinan mifim cun a sûp.
12 jUktu in thuphanpawl a ngaihven asile,
A kut hnuaiih mi hmuahhmuah cu misualrál ah an cang.
13 kMifarah pa le mi palbĕttu hmunkhat ah an táwngaw:
Jehovah in an pahnih in an mit a vângter veve.
14 lMifarah parih thudik thawi thu a ṭhentu siangpahrang cu,
Kumkhuain a laltokham dĭn hngeh a si ding.
15 mFungfêk le kawknak in fimnak a pe,
Asinan nauhak amah teih tān mi cun a nu hnenah ningzahnak a thlen.
16 nMisualrálpawl an karhzai tikah, dān pahbălnak a karh,
Asinan midingfelpawl in an tlûk kha an hmu ding.
17 Na fapa nun rĕm awla, anih in cawlhhahdamnak a lo pe ding,
A si, thinnăwmnak a lo pe ding.
18 oThuphuan umlonak ah, mipi an dâwngdah,
Asinan dān thluntu cu mithlawsuak a si.
19 Siahhlawh cu ṭawngkam menin nun rĕm theih a si lo ding;
Ziangahtile a theihthiam hmanah a ngaihsak lo ding.
20 pA ṭawngkampawl ih hmanhmawh pa na hmu maw?
Cu pa hrang hnakin mi-â hrangah ruahsannak a um sawn.
21 A siahhlawh a nauhak lai ihsi a duattu cun,
A netnakah cu pa cu a fapa vekin a nei ding.
22 qThinheng pa cun tawhawknak a căwktho ih,
Thinsohmang pa in dān pahbălnak tampi a tuah.
23 rMilai hngalnak in amah cu a dirtla ding,
Asinan thinlung tăngdawr mi cun upatnak a hmu ding.
24 sFifir thawi ṭangtlangtu pauhpauh cu anmai nunnak an hua a si,
Anih in sesămnak a hna in a thei nân, zianghman a phuang lo.
25 tMilai ṭihnak ah tháng a um,
Asinan zokhal Jehovah rinsantu cu an him ding.
26 uMi tampi in uktu ih duhsaknak an hawl,
Asinan milai hrangih thuṭhennak dik cu Jehovah hnen ihsin a si.
27 Midik lo pa cu midingfel hrangah fihnungza a si ih,
Umdān ih mifel cu misualrál hrangah fihnungza a si.

29:1a Suah 32:9; Dnp 9:27; 2San 36:16; Jer 19:15; Hab 2:7

29:2b 2Sp 11:20; Thf 28:12; 30:22; Ths 10:6

29:3c Thf 5:8-10; 8:15-16; 10:1; Luk 2:40; 15:11-32

29:5d Job 32:21; Thf 26:28

29:6e Job 5:13; Ths 9:12

29:7f Thf 31:8-9

29:8g Thf 11:11

29:10h Joh 3:12

29:11i Job 15:13; Thf 12:16

29:12j 2Sp 2:9; Job 34:30

29:13k Thf 22:2; Mat 5:45

29:14l Sam 72:1-5; Thf 16:12

29:15m Thf 13:4

29:16n Sam 91:8; 92:11

29:18o Sam 1:1-2; 119:1-2

29:20p Thf 19:2

29:22q Thf 14:17

29:23r Est 5:12; Thf 11:2

29:24s Pui 5:1

29:25t 1Sam 15:24; Thf 16:20; 28:25

29:26u Thf 16:33; 19:6

30

Agur Thufim

1 aJakeh fapa, Agur-ih ṭawngkampawl, a ṭawngsuah mipawl cu, hi pa in Ithiel hnen, Ithiel le Ukal hnenah a rel.

30:1a Thf 22:17

2 Thungaiten kei cu mi dang hnakin ka cŭtsawn ih,
Milai theihthiamnak khal ka nei lo.
3 aFimnak ka rak zir lo ih,
Mi Thianghlim ih theihnak khal ka nei fawn lo.
4 bZo so van ah hung kai ih ṭumsal?
Zo so mai kuttum sungih thli khawl?
Zo so sinfen in tidai fûn?
Zo so leilung dĕngpawl hmuahhmuah rak dĭn?
A hmin cu ziang a si ih, a Fapaih hmin cu ziang a si,
Na rel thei maw?
5 cPathian kamsuakthu tinkim cu a thiang.
Anih cu amah hnenih răwltupawl hrangah ralphaw a si.
6 dA ṭawngkampawl bêt hlah,
Culole a lo kawk ding ih,
Nangmah kha thuphan per na si ti hmuhsuah na si ding.
7 Thil pahnih na hnenah ka lo dil,
Cupawl cu ka thih hlanah i êl hram hlah aw:
8 eKa hnen ihsin diklonak le thuphan pernak lahlo aw.
Farahnak siseh, lennak khal siseh i pe hlah.
Ka covo tawk rawl in i câwm aw.
9 fCulole ka nei tam tuk ding ih ka lo hnáwng ding ih,
“Jehovah cu zo a si,” ka ti pang ding.
Asilole ka farah tuk ding ih, fi ka fir pang ding,
Cule ka Pathian hmin ka bawrhbangter pang ding.
10 A pu hnenah siahhlawh kha hēk hlah,
Culole a lo camsiat ding ih, mimawh ih hmuh na si pang ding.
11 gA pa camsiat ih a nu malsawm lo tu,
San khat minung an um.
12 hAmai mit ih thiangfai ih,
A bawrhhlawhnak a khawlhfai lo tu san khat minung an um.
13 iSan khat minung an um, aw, an mit cu ziang tlukin so a puarthau!
An mit tlâng pawl khal an hngal.
14 jLeilung ihsin mifarahpawl le,
Minungpawl lak ihsin miṭulsampawl zawnzaiter dingah,
An hápawl ralnâm bangtuk a si mi le,
An hnuai lam hápawl nâmte bangtuk a si mi san khat minung an um.
15 k“I pe aw,” “I pe aw,” titu cāngvăt in fanu pahnih a nei.
Khăwpkham ti nei lo thil pathum an um,
“A tawk thlang,” ti dah lo thil pali an um:
16 lSheol,
A cing mi sūl,
Tidai khăwpkham lo leilung le,
“A tawk thlang,” ti dah lo meisa tla an si.
17 mA pa hmuhsuamtu le,
A nu hnihsantu mit cu,
Hawrkuam tlangâkpawl in an phawrhsuak ding ih,
Cumi cu muvanlai no pawl in an ei ding.
18 Ka hrangah a mak tuk mi thil pathum an um,
A si, ka theihthiam lo mi thil pali tla:
19 Van ih muvanlai lamzin,
Lung parih rul lamzin,
Tifinriat ih lăwng lamzin le,
Fala le tlangval fehnak lamzin.
20 nHimi hi uirethmang nunau umdān cu a si:
A ei ih, a kâ a hnulfai,
Cule, “Sualralnak zianghman ka rak tuah lo,” tiah a ti.
21 Thil pathum ruangah leilung a khūr,
A si, thil pali a tuar thei lo:
22 oSiahhlawh kha siangpahrang a si tikah,
Rawl in mi-â pum a puarter tikah,
23 Duhtu nei lo nunau in pasal a neih tikah le,
A piih ro cotu siahhlawh nunau tla an si.
24 Leilung parah a fate mi thil pali an um,
Asinan cupawl cu maksak zetin an fim:
25 pSihtepawl hi cak lo an si,
Cuti si khal sehla ṭhal cān ah an rawl an khawl;
26 qShafanpawl cu cak lo zet an si,
Cuti cingin lungkhām lakah an umnak an tuah;
27 rKharbawkpawl in siangpahrang an nei lo,
Cuti cingin an zaten a rual a rual in an feh;
28 Dekdēr cun a kut in thiam zetin a pāwktâng ih,
Siangpahrang innpawl ah a um.
29 Zahum zetih feh thil pathum an um,
A si, zahum zetih tlanglêng thil pali an um:
30 Ramsa lakih cak zet le dungsip dah lo kiosa,
31 Ral donak rang,
Me cang khal,
Cule amai zawngih a ralkap burpi um ringring siangpahrang tla an si.
32 sNangmah le nangmah na khaisanawknak ih na rak at asile,
Asilole thil ṭha lo tuah na tumthup asile, na kâ hup aw.
33 Cawh mi hnawi in thawphāt a suahter ih,
Hnar hmuainak in thi a suakter,
Cuti vekin thinling dingih turhnawhnak in tawhawknak a suakter.

30:3a Thf 9:10

30:4b Sem 1:2; Dnp 30:2; Job 26:8; Sam 24:1-2; Thf 8:22, 31; Isa 40:12; Joh 3:13; Efe 4:7-10; Thu 19:12

30:5c Sem 15:1; Sam 12:6

30:6d Dnp 4:2; Thu 22:18-19

30:8e Mat 6:11

30:9f Dnp 6:12; 8:12; Jos 24:27; Hos 13:6

30:11g Thf 20:20

30:12h Thf 6:2; Jer 2:23, 35

30:13i Job 41:34; Isa 2:11

30:14j Job 4:11; 19:22; 24:9; Sam 3:7; 57:4; Amo 8:4; Mik 2:2

30:15k Thf 27:20

30:16l Isa 5:14; Hab 2:5

30:17m Sem 9:22; Dnp 21:18-21; 28:26

30:20n Thf 5:6

30:22o Thf 19:10

30:25p Thf 6:6-8

30:26q Sam 104:18

30:27r Suah 10:4

30:32s Job 29:9

31

Siangpahrang Lemuel Nuih Ṭawngkampawl

1 aA nu in amah a zirh mi ṭawngkampawl, Siangpahrang Lemuel-ih thusim mipawl:

31:1a Thf 22:17

2 aZiang so, ka fapa?
Ziang so, ka rilrah fapa?
Ziang so, ka thutiam fapa?
3 bNa thazang kha nunau hnenah pe hlah awla,
Na cahnak kha siangpahrangpawl siatsuahtu hnenah pe fawn hlah.
4 cMaw Lemuel, cumi cu siangpahrangpawl hrangah a si lo,
Sabit zu in hi siangpahrangpawl hrang a si lo ih,
Zu in hi uktupawl hrang a si fawn lo.
5 dCulole an in ding ih thusuah mi dān an hngilh ding ih,
Zăwnzaih tuar mipawl hmuahhmuah ih diknak an merhkâwi pang ding.
6 eA thi cuahco pa hnenah zu pe awla,
Lungkuai mipawl hnenah sabit zu pe aw.
7 fAnih in in sehla a farahnak hngilh seh,
Cule a mangbang vansannak cîng nawn hlah seh.
8 gṬawng thei lo pawl hrangah na kâ ang aw,
Thi dingih ruat mipawl hrang khalah.
9 hNa kâ ang aw, dingfel zetin thuṭhen awla,
Mifarah le miṭulsam covo hrangah dilsak aw.

31:2a Lai 11:30

31:3b Dnp 17:17; 1Sp 11:3; Thf 15:1-14

31:4c Thf 20:1; Ths 10:16-17; Isa 5:22

31:5d 1Sp 16:9; Thf 16:12

31:6e Sem 14:18

31:7f Est 1:10

31:8g 1Sam 19:4

31:9h Thf 24:23

Nupi Ṭhaṭhum

10 aZo in so nupi ṭhaṭhum hmu thei ding?
A man cu lung mankhung sen pawl hnakih tlunpi ah a si.
11 bA pasal thinlung in cu nu cu a rinsan ih,
A pasal cun thil ṭha zianghman a tlasam lo ding.
12 A dam sung ni hmuahhmuah a pasal hrangah thil ṭha lo si loin,
Thil ṭha a tuah.
13 cSahmul le pat a hawl ih,
A kut in aipuang zetin a ṭuan.
14 Anih cu sumdâwng lăwngpawl bangtuk a si,
Hlapi ihsin a rawl a rak keng.
15 Khawvâng hlanah a tho ih,
A sungkuapawl hrangah rawl le,
A siahhlawh nunaupawl hrangih covo a pe.
16 Ló a ngaihtuah ih a lei;
A hlēp mi in sabit hmuan a tuah.
17 Cahnak in a tâi a ṭemaw ih,
A bānpawl a cakter.
18 A sumdawnnak a ṭha ti a theingah ih,
Zan ah a meito a mit lo.
19 Pat hmawihnak lamah a kut a suah ih,
A kut in pat hmawihnak a hûm.
20 dA kut in mifarah a bawm,
A si, a kut in miṭulsam a ṭanpi.
21 A sungkua hrangah vur a ṭih lo,
Ziangahtile a sungkuapawl zaten hnipuan senlar an hruk ṭheh.
22 Amai hrangah tăngphah khuh a tuah;
A hnipuan cu puan nem páte le sendup an si.
23 eRam upapawl lakih a to tikah,
A pasal cu kăwtka ah mi theih mi a si.
24 Pat zai fêmte in sinfen a tuah ih a zuar,
Cule sumdâwngpawl hrangah taikhappawl a pe hai.
25 Cahnak le upatnak cu a hnipuan an si;
A ra lai ding mi tikcucān ah anih cu lungawi aipuangin a um ding.
26 fFimnak thawn a kâ a ang ih,
A lei ah ngilnei zetih zirhnak a um.
27 A sungkuapawlih umdānpawl ṭhaten a zoh ih,
Zêtnak rawl a ei lo.
28 A falepawl an tho ih amah cu mithlawsuak tiah an ko, a pasal khal in,
Cule a lawm:
29 “Fanu tampi in ṭha zetin an rak ṭuan,
Asinan nang in an zaten na hleih ṭheh hai,” tiah a ti.
30 Duhumnak cu bumhmang a si ih, hmelṭhatnak cu zianghmanlo men a si,
Asinan Jehovah ṭihzahtu nunau cu lăwm a si ding.
31 gA kutsuak rah kha amah pe uhla,
Amai hnaṭuanpawl in kăwtka ah amah lawm hai seh.

31:10a Rut 3:11; Thf 8:35; 18:22

31:11b Sem 2:18; Thf 12:4

31:13c 1Ti 2:9-10

31:20d Dnp 15:11

31:23e Suah 3:16

31:26f Thf 10:31

31:31g Thf 11:16