About Bible Thianghlim | ©

BibleThianghlim – Daniel

Genesis Exodus Leviticus Numbers Deuteronomy Joshua Judges Ruth 1 Samuel 2 Samuel 1 Kings 2 Kings 1 Chronicles 2 Chronicles Ezra Nehemiah Esther Job Psalm Proverbs Ecclesiastes Song of Solomon Isaiah Jeremiah Lamentations Ezekiel Daniel Hosea Joel Amos Obadiah Jonah Micah Nahum Habakkuk Zephaniah Haggai Zechariah Malachi

Matthew Mark Luke John Acts Romans 1 Corinthians 2 Corinthians Galatians Ephesians Philippians Colossians 1 Thessalonians 2 Thessalonians 1 Timothy 2 Timothy Titus Philemon Hebrews James 1 Peter 2 Peter 1 John 2 John 3 John Jude Revelation

Daniel

  • A ngantu: Daniel
  • A siartu: Babilon sál tān laiih Jew-pawl
  • A huap sung cān: B.C. 605-536 hrawng

Jerusalem tlangval mipawimawh Daniel (1:3-4) cu Nebukhadnezzar kut ih Jerusalem a tluk hmaisa ṭum B.C. 605 ah sál ih hruai a si. “Sairas a lal kum thumnak” (10:1) B.C. 536 tiang Daniel in thu a phuang. Sál ih hruai a si hlanah Jeremiah in Jerusalem ah kum 20 hnakih tam thu a rak phuang rero zo (Jer 1:2). Ezekiel cu B.C. 592 ah thuphuan rawngbawlnak a thawk. Ezekiel cu a sál tānpipawl lakah rawng a bawl.

Daniel vethung cu leitlun ram uktu ropi Babilon hnuaiih rawng a bawl hnuah, Persia lalram hnuai khalah rawng a bawl. Cuih lalram pahnih hnenah thu a phuang, asinan Pathian thukham neitu Israel hnen khalah a phuang thotho. Babilon kut ih Jerusalem a tlûknak cun temple tisiatnak ding lamzin a ăwnsak ih, Jerusalem tlûknak cun Israel thuanthu a danglamter nasa. Hih thil cang mi ruangah rairing lalram in Jerusalem a uk thluh laiah Pathian in a lalram a dĭn taktak ding maw tiin Pathian zumtu Jew-pawl in thu an sut. Hi thusuhnak cu Daniel in a sawn ih, a săwnnak cu hi cabu-ih thuken a si, cumi cu Pathian in a lalram hrangah a khawkhannak cu harsat cān ah a hlensuak rero ti hi a si.

Profet Daniel in himi thupi cu thu hnih in bung 1-7 ah a buaipi. A pakhatnak ah, Pathian amah lawng cu leilung tlunih lalram hmuahhmuah tlunih Lal diktak a si. A pahnihnak ah, leitlun pumpi ah a lalram in hnaihnăwktu a nei lo ding. A mipawl hrangih Pathian khawkhannak cu bung 8-12 ah Daniel in a phuanglang. Hi leitlun lalram thu le hla relnak a si ruangah Daniel bung 2-7 ih thu tamsawn hi cui lai san Babilon ram le a kiangkap rampawlih ṭawng Aramik ih ngan a si. Jew-pawl thawi an pehtlaihawknak thuhla cu Daniel bung 1 le bung 8-12 ah Hebru ṭawng ih ngan a si.

A mipawl hrangih Pathian khawkhannak Daniel in a phuan tikah, lalram thar ropitnak lam buaipi hnakin a ra thleng ding mi doawknakpawl le harsatnak lamah Daniel cu Pathian in a hmuitinter.

“Ka bawipa, hi thilpawlih cemnetnak cu ziang vek a si ding?” (12:8) tiih a suh tikah, anih cu, “Daniel, na lamzin ah feh men aw, ziangahtile cān a cem hlanlo hi ṭawngkampawl cu thuh le erhpit a si,” (12:9) tiih sim a si.

Thu Hlawm Ṭhen

  • I. Babilon le Persia ih siangpahrangpawl thawi Daniel-ih tawnteh mipawl in miphunpawl tlunih Pathian Lalnak a langter (bung 1-7)
  • II. Daniel-ih hmai lam thu a phuan mi in a mipawl hrangih Pathian thil tum a langter (bung 8-12)

1

Miralṭha Tlangval Pali

1 aJudah siangpahrang Jehoiakim a lal kum thumnak ah, Babilon siangpahrang Nebukhadnezzar cu Jerusalem ah a ra ih a kulh. 2 bCun Bawipa in Judah siangpahrang Jehoiakim kha Pathian inn ih bungbel hrekkhat thawn a kut ah a pe, cupawl cu anih in Shinar ram a pathian inn ah a thiar. Cule bungbelpawl cu amai pathian hlawnthil inn sungah a kenglut.

1:1a 2Sp 24:1; 2San 36:5-6; Jer 25:1; 46:2

1:2b 2Sp 24:13; 2San 36:7; Jer 27:19-20; Zek 5:5-11

3 aCun siangpahrang in a tilperpawl hotu Ashpenaz cu Israel tefa hrekkhat le siangpahrang tesinfa hrekkhat le mizahum hrekkhat pawl hruai dingin a fial. 4 bCupawl cu sawisel ding um lo, zoh mawi, fimnak hmuahhmuah nei, theihnak nei le theihthiamnak nei, siangpahrang inn ih rawngbawl dingih titheinak nei le Kaldia ṭawng le ca an zirh thei ding mi minopawl an si.

1:3a 2Sp 20:18; Isa 39:7

1:4b Sem 39:6; 2Sam 14:25

5 aCule siangpahrang in cupawl cu siangpahrang ih a ni tin ei mi rawl thaw le a in mi sabit zu in dingin le kum thum sung zir dingin a ruat hai, cutin annih cu cuih cān a cem tikah, siangpahrang hmaiah an dīng ding a si. 6 bCupawl lakih Judah-mipawl cu Daniel, Hananiah, Mishael le Azariah an si. 7 cAnnih cu tilperpawl hotu pa in hmin a pe hai ih: Daniel cu Belṭeshazzar hmin a pe, Hananiah cu Shadrak tiin, Mishael cu Meshak tiin le Azariah cu Abednego tiin.

1:5a Est 2:5-6, 9

1:6b Eze 14:14; Dan 2:17

1:7c Isa 39:7; Dan 2:26, 49; 3:12

8 aAsinan Daniel in siangpahrang rawl thaw thawn siseh, a in mi sabit zu thawn siseh, bawrhbangawter lo dingin a thinlung in a rak tum cia. Curuangah tilperpawl hotu pa hnenah amah le amah bawrhbangawter lo dingin a ngen. 9 bPathian in Daniel cu tilperpawl hotu paih duhsaknak le mithmai ṭha a ngahter. 10 Cule tilperpawl hotu pa in Daniel hnenah, “Nan rawl thaw le in ding rak ruattu siangpahrang ka bawi cu ka ṭih. Ziangahtile nan kum zat tlangvalpawl hnakin nan hmel zoh sia deuhin ziangah so a lo hmuh ding? Cun siangpahrang hmaiah ka lu hi thlaphanumza ah nan cangter ding a si,” tiah a ti.

1:8a Pui 3:17; Eze 4:13-14

1:9b Sem 39:21; 1Sp 8:50; Thf 16:7

11 Cule tilperpawl hotu pa in Daniel, Hananiah, Mishael, Azariah pawl kilkhawitu dingih a ret mi Melzar hnenah Daniel in, 12 a“Zangfahten na siahhlawhpawl hi ni hra sung hniksak hai hnik awla, ei dingah hanghnah hangrah le in dingah tidai lawng in pe seh. 13 Cun siangpahrang rawl thaw eitu tlangvalpawl lăngdan le kannih lăngdan cu na hmaiah cekfel si seh. Cule ṭha-ih na hmuhdān vekin na siahhlawhpawl parah tuah aw,” tiah a ti. 14 bCule himi thu ah anih cun a lungkimpi hai ih, ni hra a hniksak hai.

1:12a Thu 2:10

1:14b Thu 2:10

15 aNi hra a cem tikah siangpahrang rawl thaw ei mi rawl eitu tlangvalpawl hmuahhmuah hnakin, an taksa cu ṭhasawn le thausawnin an lang. 16 Curuangah anmah kilkhawitu pa in siangpahrang ei mi an ei ding rawl thaw le an in ding sabit zu cu a lahlo ih, hanghnah hangrah lawng a pe hai.

1:15a Suah 23:25

17 aHih tlangval pali pawl cu Pathian in theihnak le calai thiamnak le fimnak hmuahhmuah a pe hai, cule Daniel in larnak le mang pawl hmuahhmuah theihthiamnak a nei.

1:17a Job 12:13; Dan 2:19, 23, 30; Kol 1:9; Jam 1:5

18 Siangpahrang in anmah hruai dingih a ti mi nipawl a cem tikah, tilperpawl hotu pa in anmah cu Nebukhadnezzar hmaiah a hruai hai. 19 aCun siangpahrang in annihpawl cu a be hai ih, an zate lakah Daniel, Hananiah, Mishael le Azariah vek zohman hmuh an si lo. Curuangah annih cun siangpahrang hmaiah rawng an bâwl. 20 Cule fimnak ah le theihthiamnak hmuahhmuah thu ah siangpahrang ih a suthliah hai mi ah a lalram sungih um mitkher thiam hmuahhmuah le arsizoh thiam hmuahhmuah hnakin lethra in an ṭhasawn ti a hmu. 21 bCutin Daniel cu Siangpahrang Sairas a kum khatnak tiang a umpeh vivo.

1:19a Sem 41:8; 1Sp 4:30; Est 2:15; Eze 28:3; Dan 2:13, 28; 4:18; 6:3

1:21b 2San 36:22; Dan 6:28

2

Nebukhadnezzar-ih Mang

1 aNebukhadnezzar a lal kum hnihnak ah, Nebukhadnezzar cun mang a man. Cule a thinlung a buai ih a itthat thei lo. 2 bCun siangpahrang in mitkher thiam pawl, arsi zoh thiam pawl, dawithiampawl le Kaldia-mipawl ko in, a mangpawl cu siangpahrang sim dingin thu a pe. Cuti cun an ra ih siangpahrang hmaiah an ding. 3 cCule siangpahrang in an hnenah, “Mang ka man ih, cuih mang theih duhin ka thinlung a buai,” tiah a ti.

2:1a Sem 20:3; 41:8; Est 6:1; Job 33:15, 18; Dan 4:5

2:2b Sem 41:8; Suah 7:11; Isa 19:3; Jer 27:9; Dan 4:6

2:3c Dan 4:5

4 aCule bKaldia-mipawl in siangpahrang hnenah Aramik ṭawng in, “Maw siangpahrang, kumkhua nung hram aw! Na mang cu na siahhlawhpawl sim awla, a hrilhfiahnak kan lo pe ding,” tiah an ti.

2:4a Ezr 4:7; Neh 2:3; Isa 36:11

2:4b Kaldia-mipawl: Bible ngantupawl in Kaldia-mipawl ti hi a tlangpithuih Babilon-mipawl relnak ah an hmang ih, puithiam hrin, mifimpawl relnak khalah an hmang. Khuahlan cangan mipawl in Kaldia-mipawl hi Sem cithlah, Babilon uktu ih rung cang mipawl siin an tarlang. Khuahlan san ah cun annihpawl hi “pathian-ih puithiampawl” tiih kawh an si ih, ram sungih mifimbik ih ruah an si (Dan 2:5, 10; 4:7; 5:7, 11 khal zoh aw).

5 aSiangpahrang in Kaldia-mipawl cu a sawn hai ih an hnenah, “Ka mang cu ka hnen ihsin a hlo zo, ka mang le a hrilhfiah in theihter lo asile, sahdarh nan si ding ih, nan inn cu êk penkhawm ah tuah a si ding. 6 bSikhalsehla cuih mang le a hrilhfiah nan sim asile, ka hnenin thilpekpawl, lawmmanpawl le upatnak ropi nan ngah ding. Curuangah mang le a hrilhfiah cu in sim uh,” tiah a ti hai.

2:5a Sem 41:32; Ezr 6:11; Dan 3:29

2:6b Dan 5:7, 16

7 Annih in an sawnsal ih, “Siangpahrang cun mang cu a siahhlawhpawl sim sehla, a hrilhfiahnak cu kan pe ding,” tiah an ti.

8 Siangpahrang in a sawn ih, “Cān ngah nan duh ruangah a si ti ka theifiang, ziangruangahtile cumi cu ka rak hngilh zo ti nan thei. 9 aMang cu in theihter lo asile, nan hrangah thusuah pakhat lawng a um! Ziangahtile tikcucān a thlĕngawk hlanlo ka hmaiah thuphan le ṭawngkam mumal lo sim dingin nan rak lungkimtlang. Curuangah mang cu in sim uhla, a hrilhfiah khal nan pe thei ti ka thei ding,” tiah a ti.

2:9a Est 4:11; Isa 41:22-24

10 aKaldia-mipawl in siangpahrang cu an sawn ih, “Siangpahrangih thuhla sim thei tu cu leilung tlunah zohman an um lo ding. Curuangah siangpahrang, bawi lole uktu zohman in hivek thilpawl cu mitkher thiam, arsi zoh thiam lole Kaldia-mi an sut dah lo. 11 bSiangpahrang ih ngĕn mi cu thil har a si ih, milai hnenih cêng lo, pathianpawl dah ti lo cun siangpahrang sim thei tu zohman an um lo ding,” tiah an ti.

2:10a Dan 5:8

2:11b Sem 41:38-39; Suah 29:45; Isa 57:15

12 aHimi ruangah siangpahrang cu a thin a heng, a thin a so-in a so, cule Babilon ram mifim zaten that dingin thu a pe. 13 bCutin mifimpawl that dingin thusuah cu suah a si. Cule Daniel le a hawipipawl khal that dingin an hawl.

2:12a Dan 3:13, 19

2:13b Dan 1:20; 5:19

Pathian in Mang a Phuanglang

14 Cun Daniel in thurawn peknak le fimnak thawn Babilon mifimpawl that dingih a fehsuaktu, siangpahrang kiltu ralbawi Ariok cu a rak sawn. 15 Daniel in siangpahrang ralbawi Ariok cu a bia ih, “Ziangah so siangpahrang hnen ihsin thusuah cu kha tlukih a hmanhmawh?” tiah a ti. Cun Ariok in Daniel hnenah cuih thil cu a theihter.

16 Cu tikah Daniel cu siangpahrang hnenah a lut ih, a hrilhfiah siangpahrang a sim thei nak dingah cān pe dingin a dil. 17 aCun Daniel cu a inn ah a tĭn ih, a hawipi Hananiah, Mishael le Azariah pawl hnenah thil cang mi cu a theihter. 18 bDaniel le a hawipipawl cu Babilon ram ih mifim dang pawl thawi thah an silonak dingah himi thuthup thuhla ah van Pathian hnenah zahngainak hrangah thlacam dingin a ngen hai.

2:17a Dan 1:6

2:18b Ezr 1:2; Neh 1:4; Isa 37:4; Jer 33:3; Jon 1:9; Thu 11:13

19 aCun zan ah cuih thuthup cu larnak in Daniel hnenah phuanlăng a si. Cule Daniel in van Pathian a thangṭhat. 20 bDaniel in a sawn ih;

2:19a Jos 22:33; Job 33:15-16; Dan 1:17

2:20b Job 9:4; Sam 113:2; Jer 32:19

“Kumkhuaih kumkhua tiang
Pathian hmin cu thangṭhatin um seh,
Ziangahtile fimnak le cahnak cu amai ta a si.
21 aCule amah in cān le tikcu a thlĕng,
Anih in siangpahrangpawl a hlăwn ih a tungding,
Mifimpawl hnenah fimnak a pe ih,
Theihthiamnak neipawl hnenah theihnak a pe.
22 bThil thûk le thil thup pawl a phuanglang;
Thim ah ziang a um ti a thei ih,
A hnenah tleu a um.
23 c“Ka pupápawlih Pathian,
Na parah ka lung a awi ih, nangmah ka lo thangṭhat;
Nang in fimnak le cahnak i pe,
Cule atu-ah kan lo dil mi i theihter zo,
Ziangahtile nang in siangpahrang ih ngĕn mi in theihter zo a si,”

2:21a 2Sam 14:17; Sam 75:6-7; Rom 13:1; Jam 1:5

2:22b Sem 40:8; Job 12:22; Sam 139:11-12; Isa 45:7; Jer 23:24; Dan 5:11; 1Ko 2:10; Heb 4:13; Jam 1:17

2:23c Sem 31:5; Suah 3:15; Eze 28:3; Dan 1:17

tiah a ti.

Daniel in Mang a Simfiang

24 Curuangah Daniel cu Babilon ram ih mifimpawl that dingah siangpahrang in a rak ruat mi Ariok hnenah a feh. Daniel cu a feh ih a hnenah, “Babilon mifimpawl that hlah uh, siangpahrang hmaiah in hruai awla, a hrilhfiah cu siangpahrang ka sim ding,” tiah a ti.

25 aCun Ariok in Daniel cu siangpahrang hmaiah zamrang zetin a hruai ih a hnenah, “Siangpahrang hnenih a hrilhfiah theihtertu ding Judah-mi ralkaihpawl lakih mi pakhat ka hmu,” tiah a ti.

2:25a Ezr 4:1; Dan 1:6; 5:13; 6:13

26 aSiangpahrang in a sawn ih, Belṭeshazzar tiih kawh mi, Daniel hnenah, “Ka rak hmuh mi ka mang le a hrilhfiah cu in theihter thei pei maw?” tiah a ti.

2:26a Dan 1:7

27 aSiangpahrang hmaiah Daniel cun a sawn ih, “Siangpahrang ih ngĕn mi thuthup cu mifimpawl, arsi zoh thiam pawl, mitkher thiam pawl, aizoh thiam pawl in siangpahrang hnenah an phuang thei lo. 28 bAsinan thuthuppawl phuanglangtu van Pathian a um ih, ni netaih thil um ding mipawl cu Siangpahrang Nebukhadnezzar hnenah anih in a theihter zo. Na ihkhun parih na mang le na lu ih larnakpawl cu hipawl tla hi an si: 29 na hrangah, Maw siangpahrang, ihkhun parih na um laiah, tuih hnuah ziang a thleng pei ti ruahnak na lungthin ah a ra. Cule thuthuppawl phuanglangtu in ziang a cang leh ding ti a rak lo theihter. 30 cAsinan kei cu, mi dang hnakin fimnak ka neih tamdeuh ruangah hi thuthup hi ka hnenih phuanlăng a si lo, cuhnakin siangpahrang hnenih a hrilhfiah lo theihtertu kanmah ruangah le na thinlung ruah mi na theih thei nak dingah a si sawn.

2:27a Sem 41:8

2:28b Sem 40:8; 49:1; Jer 10:7; Eze 28:3; Dan 1:20; 4:5; 10:14; Amo 4:13; Thu 1:1

2:30c Dan 1:17; Amo 4:13

31 a“Nang, maw siangpahrang, na zoh ih, ngai hnik, milim tumpi na hmu! Cuih milim tumpi ih tlêtzia cu maktara a si, na hmaiah a dīng ih, a pianzia cu ṭihnungza a si. 32 Cuih milim lu cu sui hlir a si, a ṭâng le a bân cu ngun a si, a pum le a cāwnpipawl cu dar a si, 33 a kepawl cu thir an si ih, a kephah cu a hrek thir, a hrek tlak a si. 34 bCutiih na zoh laiah kut loih lâksuah a si mi lung in milim ke thir le tlak cu a nĕn ih, a kekzâm ṭheh. 35 cCun thir, tlak, dar, ngun le sui cu hmunkhat ah an kekzâm ṭheh, ṭhal ih hruih hmun ih fāng hi vekah an cang, cucu thli in a hrănhlo ṭheh, cutin hmuh ding ziangkhal a um lo. Cule milim nĕntu lung cu tlang tumpi ah a cang ih, leitlun pumpi a khat thluh.

2:31a Isa 25:3-5; Hab 1:7

2:34b Job 12:19; 34:24; Sam 2:9; Isa 60:12; Dan 8:25; Zek 4:6

2:35c Sam 1:4; Isa 2:3; 17:13; Mik 4:1; Zek 12:3

36 a“Na mang cu hihi a si, atu-ah siangpahrang hmaiah a hrilhfiah kan sim ding. 37 bMaw siangpahrang, nangmah cu siangpahrangpawlih siangpahrang na si. Ziangahtile van Pathian in lalram siseh, huham siseh, cahnak siseh, ropitnak siseh a rak lo pe. 38 cCule minung falepawl cēnnak kip ah, lole ramsapawl le tlun zuang vatepawl, anih in cupawl cu na kut ah a rak lo pe ih, cupawl tlunih uktu ah a lo tuah. Nang cu hi sui lu cu na si. 39 dAsinan nangmah hnuah nang hnakih tenaudeuh lalram a suak ding, cun a dang, uknak pathumnak dar cun leitlun pumpuluk a uk ding. 40 eCule uknak palitnak cu thir vekin a khoh ding, thil ziangkhal thir in a khiak seksek ih a neh thluh, cule thir in a khuai bangin, a dangpawl hmuahhmuah cu cuih lalram cun a khiakzâm ding ih, a dangpawl hmuahhmuah khal a khuai ding. 41 Na hmuh vekin a ke le ke zungpawl cu a hrek bel tuahtuih tlak, a hrek thir a si ih lalram cu a phel ding, cuti cingin thir cu tlak nem thawi rawiawih na hmuh vekin, thir cahnak cu cuih uknak ah a um thotho ding. 42 Cule a ke zungpawl cu a hrek thir, a hrek tlak a si bangin, lalram cu a hrek a cak ding ih, a hrek cu kuai áwlte a si ding. 43 Thir cu tlak nem thawi rawiawih na hmuh bangin, annih cu milai ci thawn an rawiaw ding, asinan pakhat le pakhat an kăwpaw lo ding, thir in tlak a rawi lo bangin. 44 fCule cuih siangpahrangpawl san ah van Pathian in tisiat nawn lo ding lalram a dĭn ding ih, cuih lalram cu mi dang kut ih tān a si lo ding, cumi cun lalrampawl cu a khuaidarh thluh ding ih, a cemrálter thluh ding. Cule anih cu a ding kumkhua ding. 45 gTlang ihsin kut tel loih lâksuah mi lung in thir, dar, tlak, ngun le sui pawl a khuaidarh thluh na hmuh bangin, Pathian ropi in himi hnuah ziang a cang lai ding ti siangpahrang a rak theihter a si. Cuih mang cu a dik ih, a hrilhfiah khal a fiang a si,” tiah a ti.

2:36a Sem 40:12

2:37b Ezr 7:12; Dan 2:37; 4:26

2:38c Jer 27:6

2:39d Dan 7:5

2:40e Dan 7:7, 23

2:44f Sem 27:29; Sam 2:9; 110:5; Isa 9:6-7; Dan 4:34; Oba 1:21; Mik 4:7, 13; Hag 2:22; Mat 21:43-44; Luk 1:32-33; 1Ko 15:24; Thu 11:15

2:45g Sem 41:25; Dnp 10:17; 2Sam 7:22; Isa 28:16; Dan 8:25; Thu 22:6

46 aCun Siangpahrang Nebukhadnezzar cu Daniel hmaiah a băwkkhup ih upatnak a pe, cule a hnenah thilpek le rimhmui tla pe dingin thu a pe. 47 bSiangpahrang in Daniel cu a sawn ih, “Hi thuthup na phuanlăng thei ruangah, thungaiten na Pathian cu pathianpawlih Pathian, siangpahrangpawlih Bawi le thuthuppawl phuanglangtu a si,” tiah a ti.

2:46a Apo 10:25; 14:13

2:47b Dnp 10:17; Dan 11:36; 1Ko 14:25; 1Ti 6:15

48 aCun siangpahrang in Daniel cu a khaisâng ih, thilpek ropi tampi a pe. Cule Babilon ramṭhen zate tlunih uktu ah le Babilon ram ih mifimpawl hmuahhmuah tlunih hotu lu ah a tuah. 49 bDaniel in siangpahrang a dil ih, Shadrak, Meshak le Abednego cu Babilon ramṭhen thuhla uktu ah a ret hai. Asinan Daniel cu siangpahrang kăwtka ah a to.

2:48a 2Sp 25:28; Est 8:2; Dan 1:20

2:49b Dan 1:7; 6:2

3

Sui Milim

1 aSiangpahrang Nebukhadnezzar in a san lam dawng 60, a kauh lam dawng ruk a si mi sui milim a tuah. Cuih milim cu Babilon ramṭhen Dura phairawn ah a dīngter. 2 bCule Nebukhadnezzar in bawi tumpi pawl, hotupawl, uktupawl, thurawn petupawl, sumkiltupawl, laireltupawl, thuneitupawl le ramṭhenpawl uktu bawipawl zaten hmunkhat ih umkhawm dingin, Siangpahrang Nebukhadnezzar ih a rak dīnter mi milim hlănnak ah ra dingin thu a thăn. 3 Cule bawi tumpi pawl, hotupawl, uktupawl, thurawn petupawl, sumkiltupawl, laireltupawl, thuneitupawl le ramṭhenpawl uktu bawipawl zaten Siangpahrang Nebukhadnezzar ih dīnter mi milim hlănnak ah hmunkhat ah an pungkhawm ih, Nebukhadnezzar ih a rak dīnter mi milim hmaiah cun an ding.

3:1a 1Sp 12:28; Isa 46:6; Jer 16:20; Hab 2:19

3:2b Est 1:1; Dan 6:1-7

4 aCun tlangau pakhat in bring zetin, “Maw minungpawl, miphunpawl le ṭawng dangdang hmangpawl, nan hnenah hihi thupek a si, 5 cki, phirivau, ṭingṭang, ṭingṭang phun dang, cawngcing, perhkhuang le awnmawi phun zakip awn nan theih veten nan băwkkhup pei ih, Siangpahrang Nebukhadnezzar ih dīnter mi sui milim cu nan be pei. 6 dCule zokhal băwkkhup ih, a be lo tu cu a alh mi rawhtitnak mei lipi lakah cuih cān lala ah hlăwn a si ding a si,” tiah a au.

3:4a Dan 4:1; Thu 10:11

3:4b ring zetin: A ṭawng hrampi ah cun, “cahnak thazang thawn” ti a si.

3:5c Sem 4:21; Thu 13:12

3:6d Jer 29:22; Eze 22:18-22; Dan 5:19; Mat 13:42, 50; Thu 9:2; 14:11

7 Cule cuih cān ah, minungpawl hmuahhmuah in ki, phirivau, ṭingṭang, ṭingṭang phun dang, perhkhuang le awnmawi phun zakip an theih tikah, minung hmuahhmuah, miphunpawl, ṭawng dangdang hmangpawl cu an băwkkhup ih, siangpahrang Nebukhadnezzar ih a rak dinter mi milim cu an bia.

Siangpahrang Thu an Lung Lo

8 aCuruangah cuih cān ah Kaldia-mi mi hrekkhat hmai lamah an ra suak ih, Jew-pawl sual an puh. 9 bAn ṭawng ih Siangpahrang Nebukhadnezzar hnenah, “Maw siangpahrang, kumkhua nung hram law! 10 cNang, maw siangpahrang, thusuah na suah ih, ki, phirivau, ṭingṭang, ṭingṭang phun dang, cawngcing, perhkhuang le awnmawi phun zakip awn theitu mi kip nan băwkkhup pei ih, sui milim nan be pei; 11 cule zokhal a băwkkhup lole a be lo tu cu a alh mi rawhtitnak mei lipi laifangah hlăwn a si ding tiah thusuah na tuah. 12 dBabilon ramṭhen thuhla tlunih na ret mi Jew mi hrekkhat: Shadrak, Meshak le Abednego; hitepawl in, Maw siangpahrang, na thu zianghman ah an siar lo. Na pathianpawl an rian lo ih, na rak dĭn mi sui milim khal an be lo,” tiah an ti.

3:8a Est 3:8-9; Isa 19:3; Dan 2:10

3:9b Neh 2:3; Dan 2:4; 5:10; 6:6, 21

3:10c Dan 6:12

3:12d Est 3:3; Dan 2:49; 6:11-13

13 aCule Nebukhadnezzar cu thinling le thinsoin, Shadrak, Meshak le Abednego cu hruai dingin thupek a pe. Cule cutepawl cu siangpahrang hmaiah an hruai. 14 bNebukhadnezzar cu a ṭawng ih an hnenah, “Shadrak, Meshak le Abednego, ka pathianpawl nan rian lo ih, ka dĭn mi sui milim khal nan be lo ti hi a dik maw? 15 cAtu-ah ki, phirivau, ṭingṭang, ṭingṭang phun dang, cawngcing, perhkhuang le awnmawi phun zakip awn nan theih veten ka dĭn mi milim be dingin nan băwkkhup ih nan tiar asile, a ṭha! Asinan nan biak lo asile, a alh mi rawhtitnak mei lipi lakah cuih cān lala ah hlăwn nan si ding. Cule ka kut ihsin lo runsuaktu ding cu zo pathian so a si?” tiah a ti hai.

3:13a Dan 2:12; 3:19

3:14b Isa 46:1; Jer 50:2; Dan 4:8

3:15c 2San 32:15; Isa 36:18-20

16 aShadrak, Meshak le Abednego te in an sawn ih, siangpahrang hnenah, “Maw Nebukhadnezzar, himi thu ah kan lo leh a ṭul lo. 17 bCuti a va si hmanah, Maw siangpahrang, kan rĕn mi kan Pathian cun a alh mi rawhtitnak mei lipi sung khalin in runsuak thei ih, na kut sung ihsi khalin in runsuak thei. 18 cAsinan cuti a si lo hmanah, Maw siangpahrang, hihi thei aw, na pathianpawl cu kan rian lo ding ih, na dĭn mi sui milim khal kan be lo ding,” tiah an ti.

3:16a Dan 1:7

3:17b Sem 48:16; Job 5:19; Sam 18:48; 27:1-2; Jer 1:8; Dan 6:20

3:18c Suah 1:17; Jos 24:15; 1Sp 19:14, 18; Isa 51:12, 23; Heb 11:25

Mei lipi ihsin Runsuahnak

19 aCun Nebukhadnezzar cu thinsonak in a khat ih, Shadrak, Meshak le Abednego lamih a hmel lăngdan cu a thlĕngaw. Rawhtitnak mei lipi cu a sat kel hnakih let sarih sater dingin a ṭawngsuak ih thu a pe. 20 bCule a ralkappawl lakih micakbik hrekkhat hnenah Shadrak, Meshak le Abednego cu ṭawn ih, a alh mi rawhtitnak mei lipi sungih hlăwn dingin thu a pe. 21 Cun cutepawl cu an kâwr lengta, an bâwngbi sau, an lupâwng le an sinfen dang pawl thawn an ṭawn ih a alh mi rawhtitnak mei lipi laifangah an hlăwn. 22 cSiangpahrang thupek cu a khoh tuk ruangah le rawhtitnak mei lipi cu a sat tuk ruangah, meisa alh cun Shadrak, Meshak le Abednego hlăwntupawl cu a rak that hai. 23 Cule hite pathum Shadrak, Meshak le Abednego cu a alh mi rawhtitnak mei lipi laifangah cun ṭawn ih tlu-in an um.

3:19a Pui 26:18-28

3:20b Dan 1:7

3:22c Suah 12:33; Dan 1:7

24 Cun Siangpahrang Nebukhadnezzar cu a khawruah a har. Zamrang zetin a tho ih, a ṭawng, a thurawn petupawl hnenah, “Mi pathum kha ṭawnin meisa laifangah kan paih a si lo maw?” tiah a ti hai.

Annih in an sawn ih, siangpahrang hnenah, “Maw siangpahrang, a dik,” tiah an ti.

25 aAnih in a sawn hai ih, “Zoh hnik uh! Meisa sungah mi pali ṭawn loih, fehkûal rero ka hmu, annih cu tuahmawh an si lo ih, a palitnak ih pianzia cu Pathian Fapa vek a si,” tiah a ti.

3:25a Sam 91:3-9; Jer 1:8, 19

Nebukhadnezzar in Pathian a Thangṭhat

26 aNebukhadnezzar cu a alh mi rawhtitnak mei lipi kâ naih ah a va feh ih a ṭawngsuak, “Cungnung Bik Pathian-ih siahhlawh Shadrak, Meshak le Abednego tla ra suak uhla, hi tawkah ra uh,” tiah a ti. Cun Shadrak, Meshak le Abednego cu meisa sung ihsin an ra suak. 27 bCule bawi tumpi pawl, hotupawl, uktupawl, siangpahrang thurawn petupawl cu hmunkhat ah an khawmaw ih, hitepawlih taksa parah meisa in thiltitheinak a neih lozia, an lu parih sám hman a kir lozia, an sinfenpawl a danglam lozia le an parah mei rim khal a nam lozia cu an hmu.

3:26a Dan 4:2, 34

3:27b Isa 43:2; Dan 6:7, 23; Heb 11:32-34

28 aNebukhadnezzar cu a ṭawngsuak ih, “A vancungmi thlah tahratin, amah rinsantu a siahhlawhpawl runsuaktu Shadrak, Meshak le Abednego ih Pathian cu thangṭhatin um seh! Annih cun siangpahrang ṭawngkam cu an tlawlhter ih, anmai Pathian siarlo ziang pathian khal rian lo ding le be lo dingin an taksa pum tla an rak pe. 29 bCuruangah minungpawl siseh, miphun siseh, lole ṭawng dang pawl siseh, Shadrak, Meshak le Abednego teih Pathian dokalhih ṭawngtu pauhpauh cu sahzām an si pei ih, an innpawl cu êk penkhawm ih tuah an si pei. Ziangahtile hiti vekih runsuak thei tu Pathian dang an um lo, tiah thusuah ka suah a si,” tiah a ti.

3:28a Dnp 31:20; Job 13:15; Sam 26:1; 34:7-8; 97:10; Isa 37:36; Dan 2:47; 6:22; Apo 5:19; 12:11

3:29b Ezr 6:11; Dan 1:7, 19; 2:17, 49; 3:12; 6:26-27

30 aCun siangpahrang in Shadrak, Meshak le Abednego cu Babilon ramṭhen sungah a khaisâng hai.

3:30a Dan 2:49

4

Thingkung Mang Mannak

1 aSiangpahrang Nebukhadnezzar in, leitlun hmuahhmuah ih cêng minungpawl, miphunpawl le ṭawngpawl zate hnenah hnangamdaihnak cu nan hnenah karhzai hram seh, tiah a ngan.

4:1a Ezr 4:17; Dan 3:4; 6:25

2 aCungnung Bik Pathian in ka hnenih a rak tuah mi hminsinnakpawl le mangbangzapawl thăn hi a ṭha tiah ka ruat.

4:2a Dan 3:26; 6:27; Joh 4:48

3 aA hminsinnakpawl cu ziang tluk ropi so an si ih,
A mangbangzapawl cu ziang tluk maksak so an si!
A lalram cu kumkhaw lalram a si ih,
A uknak cu san khat hnu san khat a si.

4:3a Sam 77:19; 105:27; Dan 2:44; 6:27

4 aKei, Nebukhadnezzar cu ka inn sungah ka cawl ih, ka siangpahrang innpi sungah neinung zetin ka um. 5 bMang ka măn ih, cu cun thlaphâng ko i tuah. Cule ka ihkhun parih ruahnakpawl le ka lu ih larnakpawl in i buaiter. 6 cCuruangah ka mang măn mi a hrilhfiah in theihter thei nak dingah Babilon mifim zaten ka hmaiah rak hruaikhawm dingin thusuah ka suah. 7 dCun mitkher thiam pawl, arsi zoh thiam pawl, Kaldia-mipawl le aizoh thiam pawl tla an ra ih, mang cu ka sim hai. Asinan annih cun a hrilhfiah in sim thei lo. 8 eAsinan a netnakah ka hmaiah Daniel a ra, a hmin cu ka pathian hmin zulhin Belṭeshazzar ti a si ih, amah ah Pathian Thianghlim ih Thlarau a um, cule a hmaiah ka mang cu hitin ka sim: 9 f“Belṭeshazzar, mitkher thiam pawlih hotu, Pathian Thianghlim ih Thlarau cu nangmah ah a um ti le ziang vek thuthup khalin a lo tibuai lo ti ka theih ruangah ka hmuh mi ka mangih larnakpawl le a hrilhfiah i simfiang hnik, tiah ka ti. 10 gKa ihkhun parih ka um laiih ka lu ih larnakpawl tla cu hitin a si:

4:4a Sam 30:6; Isa 32:9

4:5b Dan 2:1, 3, 28; 5:6

4:6c Dan 2:2

4:7d Sem 41:8; Isa 44:25; Jer 27:9-10; Dan 2:2, 10

4:8e Sem 41:38; Dan 1:7

4:9f Dan 2:48; 5:11-12

4:10g Sam 4:4; Eze 31:3-4, 6

Khua ka cuan ih, ngai hnik,
Leilung laifangah thingkung a ding ih,
A san lam cu nasa tak a si.
11 aThingkung cu a ṭhang ih a khoh zet;
A san lamin van a tăwng,
Cumi cu leilung hmuahhmuah dĕng ihsin hmuh theih a si.
12 bA hnahpawl cu duhnungza an si,
A rah khal a bawr lutuk,
Cule amah ah cun mi hmuahhmuah hrangah rawl a um.
A hnuaiah ramsapawl in daihnem an hmu,
A hngepawl ah tlun zuang vatepawl tla an cêng ih,
Cumi in thilnung hmuahhmuah a câwm.

4:11a Eze 19:11

4:12b Eze 17:23; 31:6-7; Mat 13:32

13 a“Ka ihkhun parih ka um laiah ka lu ih larnak ah cun ngai hnik, kilvengtu, mithianghlim pakhat, van ihsi rung ṭum ka hmu. 14 bCu pa cu aw cring zetin a au ih:

4:13a Dnp 33:2; Dan 7:1

4:14b Job 24:20; Eze 31:10-14; Mat 3:10

4:14c ring zetin: A ṭawng hrampi ah cun, “cahnak thazang thawn” ti a si.

‘Thingkung cu hau awla, a hngepawl kha tán aw,
A hnahpawl thlawng awla, a rah darhter aw.
A hnuai ihsin ramsapawl suak hai sehla,
A hngepawl ihsin vatepawl tla.
15 Sikhalsehla a búl le a hrampawl cu leilung ah tân aw,
Thir hri le dar hri thawn ṭawn aw,
Ramlak hrampi no lakah.
Van daifim thawn ciap sehla,
Amah cu ramsapawl thawn
Leilung hrampi piat camcin seh.
16 A thinlung cu minung thinlung ihsin thlĕng si sehla,
Ramsa thinlung pek si seh,
Cule a parah acān sarih tiang liam seh.
17 b‘Hi thutluknak cu kilvengtupawlih thusuah hmangin a si ih,
Thuṭhencat mi cu mithianghlimpawlih ṭawngkam in a si.
A nung mipawl in,
Cungnung Bik in milai lalram a uk ih,
A duh mi hnenah cucu a pe,
Cule cumi tlunah milai lakih a niambik mi a ret ti an theih thei nak dingah a si,’

4:16a cān sarih: Kum sarih a si men thei.

4:17b Sam 9:16; 83:18; 103:19; Jer 27:5-7; Dan 2:21; 4:25; 11:21; Mat 23:12; Rom 13:1

tiah a ti.

18 a“Himi mang hi kei, Siangpahrang Nebukhadnezzar ih ka hmuh mi cu a si. Atu-ah nang Belṭeshazzar in a hrilhfiah thăn hnik law, ziangahtile ka lalram sungih mifim hmuahhmuah in a hrilhfiah in sim thei lo. Asinan nang cun na ti thei, ziangahtile Pathian Thianghlim ih Thlarau cu nangmah ah a um a si,” ka ti.

4:18a Sem 41:8; Dan 1:20; 5:8, 15

Daniel in Mang a Hrilhfiah

19 aCun a hmin Belṭeshazzar ti mi Daniel cu khawruahharin nazi pakhat sung a um ih, a khawruahnakpawl in a buaiter. Cule siangpahrang cu a ṭawngsuak ih, “Belṭeshazzar, mang, asilole a hrilhfiah cun lo buaiter hlah seh,” tiah a ti.

4:19a Sem 40:12; 41:8; Dan 7:15, 28

Belṭeshazzar in a let ih, “Ka bawi, na mang cu a lo huatu hrangah si sehla, a hrilhfiah cu na doralpawl hrangah si seh.

20 “Thingkung na hmuh mi, a ṭhang ih khoh zetih a cang mi, a san lamin van tăwng le cumi leilung hmuahhmuah ih hmuh thei mi, 21 aa hnahpawl duhnung zet le a rah bawr zet, cumi ah mi hmuahhmuah hrang rawl um, a hnuaiih ramsapawl khawsa, a hngepawl ih tlun zuang vatepawl inn nei cu, 22 bnangmah hi na si, Maw siangpahrang, nang cu na ṭhang ih na hnget zet, ziangahtile na ropitnak cu a ṭhang ih, van a thleng, cule na uknak cu leilung dĕng tiang a si.

4:21a Eze 31:6

4:22b 2Sam 12:7; Jer 27:6-7; Dan 5:18-19

23 a“Cule siangpahrang in kilvengtu, mithianghlim pakhat, van ihsi rung ṭum le, ‘Thingkung cu hau awla siatsuah aw, asinan a búl cu a hrampawl thawn leilung ah tân ta aw, ramlak hrampi no lakah thir hri le dar hri in ṭawn aw; van daifim in ciapter sehla, a parah bcān sarih a liam lai hlanlo ramsapawl lakah tláng seh,’ titu na hmuh mi kha, 24 ca hrilhfiah cu hihi a si, Maw siangpahrang, hihi siangpahrang ka bawi hnenih ra, Cungnung Bik ih thusuah a si: 25 dnangmah cu minung lak ihsin an lo dawisuak ding, na cēnnak cu ramlak ramsapawl lakah a si ding ih, caw cang pawl bangin hrampi an lo eiter ding. Cungnung Bik in minung lalram a uk ih, a duh mi hnenah cumi cu a pe ti na theih lai hlanlo, van daifim thawn an lo ciapter ding ih, na parah ecān sarih a liam ding.

4:23a Eze 31:3-4; Dan 5:21

4:23b cān sarih: Câng 16 zoh aw.

4:24c Job 40:11-12; Sam 107:40; Jer 40:2

4:25d Job 24:8; Jer 27:5; Dan 2:47

4:25e cān sarih: Câng 16 zoh aw.

26 a“Cule thing búl le a hrampawl tān ta dingih thu an pek vekin na lalram cu Vancung in a uk ti na theih hnuah nangmah hnenah hngehter a si ding. 27 bCuruangah Maw siangpahrang, ruahnak ka lo pek mi cu cohlan si hram seh, na sualpawl cu dingfelnak in hlîtthla awla, na mawhsualnakpawl cu mirethei parih zahngainak lăngternak in hlîtthla aw. Na hmuingilnak in rei a awh nahman maw!” tiah a ti.

4:26a Dan 2:18-19, 28, 37

4:27b Dnp 24:13; 1Sp 21:29; Sam 41:3; Thf 28:13; Isa 55:6-7; Jer 29:7; Eze 18:7, 21-22

Mang Thlenkimnak

28 aHi thil hmuahhmuah cu siangpahrang Nebukhadnezzar parah a thleng. 29 Thla hleihnih a cem tikah anih cu Babilon siangpahrang innpi ah a fehkûal rero. 30 bSiangpahrang cu a ṭawngsuak ih, “Hi Babilon ropi hi lalram innpi dingah le ka cungnun upatnak ding hrangah ka thiltitheinak maksak ih ka dĭn mi a si lo maw?” tiah a ti.

4:28a Mip 23:19; Zek 1:6

4:30b Isa 10:13; 13:19; Dan 5:20; Hab 1:11

31 aSiangpahrang kâ sungih cuih ṭawngkam a um laiah, van ihsin aw a thleng, “Siangpahrang Nebukhadnezzar, himi hi na hnenah sim a si: lalram cu na hnen ihsin a ṭhawn zo! 32 bCule minung lak ihsin an lo dawisuak ding ih, na cēnnak cu ramsapawl lakah a si ding. Caw cang pawl bangin hrampi an lo piatter ding, cule minung lalram ah Cungnung Bik in a uk ih, cumi cu a duh mi pauhpauh hnenah a pe ti na theih hlanlo ccān sarih na parah a liam ding,” tiin.

4:31a 2Sam 22:28

4:32b Job 9:12

4:32c cān sarih: Câng 16 zoh aw.

33 aCuih cān roriah cuih Nebukhadnezzar thuhla sim mi cu a thlengkim. Anih cu a sám muvanlai hmul vekih a ṭhan tiangin le a tín vate tín vekih a sau tiangin minung hnen ihsin dawisuak a si ih, caw cang pawl bangin hrampi a piat, a taksa cu van daifim in a cîarter.

4:33a Job 24:8; Dan 5:21

Nebukhadnezzar in Pathian a Thangṭhat

34 aCule cān khiah a cem tikah, kei, Nebukhadnezzar in van lam ka zoh ih, ka theihthiamnak cu ka hnenah a ra kirsal. Cungnung Bik cu ka fak ih, kumkhuaih a nung mi amah cu thangṭhatin, ka upat:

4:34a Job 12:20; Sam 145:13; Isa 37:16; Dan 2:44; 12:7; Luk 1:33

Ziangahtile a uknak cu kumkhaw uknak a si ih,
A lalram cu san khat hnu san khat a hmun.
35 aLeilung luahtu hmuahhmuah cu zianghmanlo menih ruah an si,
Anih cun amai duhdān vekin vancungmipawl lak le
Leilung luahtupawl lakah a tuah.
Zohman in a kut an kaitâng thei lo,
Asilole a hnenah, “Ziang na rak tuah?” tiah an ti thei lo.

4:35a Dnp 32:39; Job 9:4; Sam 39:5; 115:3; Isa 14:24, 27; 40:15, 17; Dan 5:21; Jon 1:14; Rom 9:20

36 aCuih cān thothoah ka khawruahnak ka hnenah a kirsal ih, ka lalram ropitnak hrangah cawimawi ka sinak le ka maksaknak cu ka hnenah a kirsal. Thurawn i petupawl le ka miupapawl in in ra hawl, ka lalram ah kei cu dĭn hngeh sal ka si ih, cungnunnak hleice cu ka parah bêt a si. 37 bAtu-ah, kei, Nebukhadnezzar in van Siangpahrang cu ka thangṭhat, ka hlĭr ih ka upat, a tuah mi zaten thutak an si ih, a zinpawl cu diknak a si. Cule hngalnak ih a fehtupawl cu niam ko a tuah thei.

4:36a 2San 33:12-13; Thf 22:4; Dan 5:18

4:37b Dnp 32:4; Job 31:4; Sam 18:27; 33:4-5; 34:3; Isa 13:11; Dan 5:23; Mat 23:12

5

Phar parih Cangan

1 aSiangpahrang Belshazzar in a bawi 1000 pawl hrangah puai ropi a tuah ih, amah cu mi 1000 pawl lakah sabit zu a in rero. 2 bSabit zu a teh laiah, Belshazzar cun Jerusalem ih a rak um dah mi temple sung ihta a pa Nebukhadnezzar ih a rak lâk mi sui le ngun bungbelpawl rak keng dingin siangpahrang le a bawipawl, a nupipawl le a nusunpawl in cumi hmangih an in thei nak dingah thupek a pe. 3 Jerusalem ih rak um dah mi Pathian inn temple sung ihta lâk mi sui bungbelpawl cu an rak keng. Cule siangpahrang le a bawipawl, a nupipawl le a nusunpawl cun cumi hmangin an rak in. 4 cSabit zu an in ih, sui, ngun, dar, thir, thing le lungto pathianpawl tla an thangṭhat.

5:1a 1Sp 3:15; Est 1:3; Isa 22:12-14; Dan 7:1; 8:1

5:2b 2Sp 24:13; 25:15; 2San 36:10; Est 1:7; 2:14; Isa 21:5; Jer 52:19; Dan 1:2

5:4c Lai 16:24; Est 1:10; Hab 2:19; Thu 9:20

5 Cuih tikcucān ah siangpahrang innpi meito ṭhuam khat lam zawn phar parah minung kut zungpawl a lang ih, ca a ngan. Cuih cangantu kut hrek cu siangpahrang in a hmu. 6 aSiangpahrang mithmai a danglam ih, a khawruahnakpawl in a buaiter, cutin a khēl hlikhlăwkpawl an zăwi ṭheh ih, a khuk pakhat le pakhat an khawngaw thlohthlo. 7 bSiangpahrang cu arsi zoh thiam pawl, Kaldia-mipawl le aizoh thiam pawl run hruai dingin cring zetin a au. Siangpahrang cu a ṭawngsuak ih, Babilon mifimpawl hnenah, “Zokhal hi cangan mi a siar ih, a hrilhfiah i simtu cu puan sendup thawn thăwm a si ding ih, a hngawng ah sui ṭhi awrhter a si ding. Cule lalram ah uktu a pathumnak a si ding,” tiah a ti. 8 dCule siangpahrangih mifimpawl zaten an ra, asinan cuih cangan cu an siar thei lo ih, siangpahrang hnenah a hrilhfiah khal an sim thei lo. 9 eSiangpahrang Belshazzar cu nasa zetin a buai, a mithmai a danglam ṭheh ih, a bawipawl khal an khawruah a har.

5:6a Sam 22:14; Isa 7:2; Dan 4:5

5:7b Sem 41:8; Isa 19:3; 44:25; Dan 4:5-7

5:7c ring zetin: A ṭawng hrampi ah cun, “cahnak thazang thawn” ti a si.

5:8d Suah 8:18; Dan 2:10

5:9e Sam 48:5; Isa 21:2-4

10 aSiangpahrang le a bawipawlih ṭawngkam ruangah, siangpahrang nupi cu puai tuahnak innpi sungah a lut. Siangpahrangih nupi cun, “Maw siangpahrang, kumkhuain nung hram law! Na khawruahnakpawl in lo tibuai hlah sehla, na mithmai khal danglam hlah seh. 11 bNa lalram sungah Pathian Thianghlim Thlarau ih umpi mi, mi pakhat a um. Na paih san laiah tleu le theihthiamnak le fimnak cu pathianpawlih fimnak vekin amah ah hmuh a si; cule na pa, siangpahrang Nebukhadnezzar, na pa siangpahrang in, amah cu mitkher thiam pawl, arsi zoh thiam pawl, Kaldia-mipawl le aizoh thiam pawl hotu ah a ret a si. 12 cCuanghleice thlarau, theihnak, theihthiamnak le mangpawl hrilhfiah thei nak, thupawlh harsa cinfel thei nak, theihthiam har simfiang thei nak pawl tla cu siangpahrang in Belṭeshazzar tiih hmin a rak sak mi, himi Daniel ah hin hmuh a si. Atu-ah Daniel cu kawhsuak si sehla, anih in a hrilhfiah a lo sim ding,” tiah a ti.

5:10a Neh 2:3; Dan 3:9; 6:6

5:11b Sem 41:38; Dan 1:17; 2:22, 47-48

5:12c Mip 12:8; Eze 28:3; Dan 1:7; 6:3

Cangan Hrilhfiahnak

13 aCun Daniel cu siangpahrang hmaiah an hruai. Siangpahrang cu a ṭawngsuak ih, Daniel hnenah, “Nangmah cu ka pa siangpahrang in Judah ram ihsin a rak hruai mi, Judah ram ihsi ralkaihpawl lakih pakhat Daniel na simaw? 14 bNangmah ah Pathian Thlarau a um ih, tleu le theihthiamnak le a cuanghleice mi fimnak cu nangmah ah hmuh a si, tiah na thuhla ka rak thei. 15 cAtu-ah mifimpawl, arsi zoh thiam pawl cu hi cangan mi siar ding le a hrilhfiah in theihter dingin ka hmaiah hruai an si, asinan hi thilih hrilhfiah cu in pe thei lo. 16 dNang cun hrilhfiahnakpawl na pe thei ih, theihthiam har thilpawl na simfiang thei tiin na thu ka rak thei. Atu-ah hi cangan mi na siar thei ih, a hrilhfiah i theihter thei asile, puan sendup thawn thăwm na si ding ih, na hngawng kimvelin sui ṭhi awrhter na si ding, cule lalram sungah a pathumnak uktu na si ding,” tiah a ti.

5:13a Est 2:5-6; Dan 6:13

5:14b Sem 41:38; Dan 2:22

5:15c Dan 4:18

5:16d Sem 41:15, 42; Est 5:3; Dan 2:6

17 aCun Daniel in a sawn ih, siangpahrang hmaiah, “Na thilpekpawl cu nangmah hrangah si ko sehla, na lawmmanpawl khal mi dang pe aw, cuti si khal sehla hi cangan cu siangpahrang hnenah ka siar ding ih, a hnenah a hrilhfiah khal ka theihter ding. 18 bMaw siangpahrang, Cungnung Bik Pathian in na pa Nebukhadnezzar cu lalram le cungnunnak, ropitnak le upatnak a rak pe. 19 cCule cungnunnak a rak pek ruangah minungpawl zate, miphunpawl le ṭawng dangdang hmangpawl zaten a hmaiah an khūr ih an ṭih. A duhduh a that, a duhduh a zuah, a duhduh a tungding ih, a duhduh a thlakniam. 20 dAsinan a thinlung hlĭrso a si tikah le a lungthin cu hngalnak ih hahter a si tikah, anih cu a laltokham ihsin hlăwnthlak a si ih, a hnen ihsin a ropitnak cu an lâksak. 21 eCun amah cu minung fapapawl hnen ihsin dawisuak a si, a thinlung cu ramsa vekih tuahsak a si ih a cēnnak cu hramlak lākpawl lakah a si. Cungnung Bik Pathian in minung lalram a uk ih, cumi tlunah a hril mi a ret ti a theihsuak hlanlo cu, caw cang pawl bangin hrampi an pe ih, a taksa cu van daifim in a cîarter.

5:17a 2Sp 5:16

5:18b Dan 2:37-38; 4:2; 5:21; 7:27

5:19c Dan 2:12-13; 4:22

5:20d Job 40:11-12; Isa 14:13-15; Eze 31:10-11; Dan 4:30-31

5:21e Eze 17:24; Dan 4:16-17, 32-33, 35

22 a“Asinan nang a fapa, Belshazzar, hi hmuahhmuah na thei na cingin, na thinlung na tăngdawrter cuang lo. 23 bCule van Bawipa dokalhin nangmah le nangmah na hlĭrso aw. A inn sungih bungbelpawl na hmaiah an rak keng ih, cumi hmangin nangmah le na bawipawl, na nupipawl le na nusunpawl cun sabit zu nan rak in. Cule hmu thei lo, hna ih thei thei lo le theih thei nak nei lo sui le ngun, dar le thir, thing le lung ih tuahcawp mi pathianpawl na thangṭhat ih, a kut ih na nunnak thaw kaitu le na lamzinpawl hmuahhmuah neitu Pathian na rak sunlawih lo. 24 Cun a hnen ihsin kut hrek thlah a si ih, hi cangan hi ngan a si.

5:22a Suah 10:3

5:23b Job 31:4; Isa 14:13; 44:9; Jer 10:23; Hab 2:19; Apo 17:28; Thu 9:20

25 “Cangan mi cu hitin a si:

aMENE MENE bTEKEL, cUFARSIN.

5:25a MENE: Aramik ṭawng ih cuailung (shekel 50) a si ih, “siar” ti mi ihsin lak mi a si.

5:25b TEKEL: Aramik ṭawng ih shekel tinak a si. Tah ti mi ṭawngkam ihsi ra a si.

5:25c UFARSIN: A ṭawng hrampi Aramik ah cun, le farsin, ti a si, farsin ti cu Aramik ṭawngfáng “shekel hrek” tinak a si ih, cumi cu “ṭhen” ti mi ṭawngkam ihsi lak mi a si.

26 aA ṭawngfáng kip ih a hrilhfiah cu hitin a si, MENE: Pathian in na lalram a rak siar ih a cemter. 27 bTEKEL: cuai thlainak ah thlai na si ih na tling lo. 28 cPERES: na lalram cu ṭhen a si zo ih Media-mipawl le Persia-mipawl hnenih pek a si,” tiah a ti. 29 dCun Belshazzar in thupek a pe ih, Daniel cu puan sendup thawn an thuam, a hngawng kimvelah sui ṭhi an awrhter, cule amah cu lalram sungah a pathumnak uktu a si, ti thu thuthannak an tuah.

5:26a Isa 13:6; Jer 27:7; 50:35

5:27b Job 6:2; Sam 62:9

5:28c Isa 13:17; Jer 27:7; Dan 6:28

5:29d Sem 41:42; Dan 2:6

Belshazzar Tlûknak

30 aCuih zan roriah Kaldia-mipawlih siangpahrang Belshazzar cu thah a si. 31 bCule Media-mi Darias in kum 62 hrawng a si tikah lalram a co.

5:30a Isa 21:4-9; Jer 50:35; 51:11, 31, 39, 57

5:31b Jer 50:41; Dan 6:1; 9:1

6

Daniel Phiarthupnak

1 aDarias in lalram pumpuluk uktu dingah lalram sungah bawi tumpi 120 ret cu a lunghmui zawng a si. 2 bCule siangpahrang in sunralnak zianghman a neihlonak dingah, cupawl tlunah uktu pathum a ret ih, cupawl lakah Daniel cu pakhat a si, cupawl hnenah bawi tumpi pawl cun thuhla an theihter ding. 3 cCun a dang uktupawl le bawi tumpi pawl hleihin Daniel cun a ṭhat hleice nak a langter, ziangahtile amah ah cuanghleice thlarau a um. Cule siangpahrang in amah cu a ram pumpuluk uktu ih ret dingin khua a ruat. 4 dCuruangah uktupawl le bawi tumpi pawl in lalram thu thawn pehparin Daniel dokalhin hēknak an hawl, asinan amah hēk thei nak ding le a mawhnak an hmu lo, ziangahtile anih cu a rinum, a palhnak a um lo ih, a mawhnak an hmu lo. 5 eCun hipawl tla in, “A Pathian Dān thu lamih amah dokalhin hēknak ding kan hmuh lo ahcun hi Daniel thuhla ah dokalhnak ding zianghman kan hmu lo ding,” tiah an ti.

6:1a Est 1:1; Dan 5:31

6:2b Ezr 4:22; Est 7:4; Dan 2:48-49

6:3c Sem 41:41; Est 10:3; Dan 1:20

6:4d Jer 20:10; Luk 20:20, 26; 23:14-15

6:5e Apo 24:13-16, 20-21

6 aCule uktupawl le bawi tumpi pawl cu siangpahrang hmaiah an pungkhawm ih, a hnenah: “Siangpahrang Darias, kumkhuain nung hram law! 7 bLalram ih uktupawl zate, hotupawl le bawi tumpi pawl, thurawn petupawl le ruahnak petupawl cu siangpahrang lim dĭn dingin le ni 30 sungah zokhal nangmah siangpahrang hnen siarlo ziang pathian le minung zo hnen khalih thlacamtu cu kiosa pûk sungah hlăwn si seh tiin siangpahrang dān tuah ih, thusuah hnget suah dingin hmunkhat ah thu kan rawnaw ṭheh zo. 8 cAtu-ah, Maw siangpahrang, Media-mipawl le Persia-mipawl dān vekin thlĕng theih lo a si thei nak dingah, thusuah hngetter awla, cangan mi parah na hmin khĕn aw,” tiah an ti. 9 Curuangah siangpahrang Darias in thusuah ngan mi parah a hmin a khĕn.

6:6a Neh 2:3

6:7b Sam 59:3; Dan 3:2, 6

6:8c Est 1:19; 3:12; 8:10

Kiosa Pûk ah Daniel

10 aThusuah mi cu hmin khĕn a si ti Daniel in a theih tikah, inn ah a tĭn. Cule a inn tlunta pindan ah, Jerusalem lam hawiin a tukvirhpawl a áwng ih, a hlan ihsin a ti ṭheu dān vekin ni khat ah vei thum khukbilin, a Pathian hmaiah thla a cam ih lungawi thu a sim.

6:10a 1Sp 8:29, 44, 48-49; Sam 55:17; 95:6; Mat 6:6; Apo 5:29

11 aCun annihpawl cu an pungkhawmaw ih, Daniel cu a Pathian hmaiah thlacamin le dilnak tuahin an hmu. 12 bCule siangpahrang hmaiah an feh ih, siangpahrang thusuah thuhla an sim: “Ni 30 sungah siangpahrang, nangmah hnen siarlo ziang pathian le minung zo hnen khalih thlacamtu kip cu kiosa pûk sungih hlăwn si seh, ti mi thusuah kha na hmin na rak khĕn a si lo maw?” tiah an ti.

6:11a 1Sp 8:48-50; Sam 37:32-33; 55:17; 1Th 5:17-18

6:12b Est 1:19; Dan 3:8-12; Apo 16:19-21

Siangpahrang in a let ih, “Cuih thil cu a dik a si, Media-mipawl le Persia-mipawl dān vekin, cucu tidanglam theih a si lo,” tiah a ti.

13 aCule siangpahrang cu an sawn ih, “Judah ram ihsi ralkaihpawl lakih pakhat, khaih Daniel khan, Maw siangpahrang, nangmah le na hmin na khĕn mi thusuah mi parah upatnak a langter lo, cuhnakin ni khat ah a dilnak cu vei thum a tuah sawn a si,” tiah an ti.

6:13a Est 3:8; Eze 14:14; Dan 2:25

14 aCule siangpahrang in cuih ṭawngkampawl a theih tikah nasa zetin a thin a nuam lo ih, Daniel suah dingin a thinlung cu Daniel parah a um. Cule ni a tlak hlanih Daniel runsuak dingin a zuam. 15 bCun annihpawl cu siangpahrang hmaiah an táwngkhawmaw ih siangpahrang hnenah cun, “Maw siangpahrang, Media le Persia dān ah cun siangpahrang ih a rak hngehter mi thusuah, asilole dān cu thlĕng theih lo a si ti thei aw,” tiah an ti.

6:14a Mar 6:26

6:15b Est 8:8; Sam 94:20-21

16 aCule siangpahrang in thupek a pe ih, Daniel cu an hruai, cule kiosa pûk sungah an hlăwn. Asinan siangpahrang cu a ṭawngsuak ih, Daniel hnenah, “Na rĕn tlaitluan mi na Pathian in a lo runsuak ding,” tiah a ti. 17 bCun lungto an rak keng ih, lungpûk kâ an phit, cule Daniel thuhla ah danglamter si lo dingin, siangpahrang in a zunghruk le a bawipawlih zunghruk thawn cumi cu tacik a khĕn.

6:16a Job 5:19; Sam 37:39-40

6:17b Ṭah 3:53; Mat 27:66

Kiosapawl lak ihsin Daniel Run a Si

18 aSiangpahrang cu a siangpahrang innpi ah a feh ih, zanvar rawl ul-in cān a hmang, a hmaiah awnmawi tumtupawl zohman an hruai lo. Ih khal a itthat thei lo. 19 Cun siangpahrang cu zing ten a tho ih, kiosapawlih pûk ah manhlap zetin a va feh. 20 bCule pûk a va thlen tikah ṭah aw in Daniel hnenah a au ruangro. Siangpahrang cu a ṭawngsuak ih, Daniel hnenah, “A nung mi Pathian siahhlawh Daniel, na rĕn tlaitluan mi na Pathian in kiosapawlih pûk ihsin a lo runsuak thei maw?” tiah a ti.

6:18a 2Sam 12:17; Est 6:1; Dan 10:3

6:20b Sem 18:14; Mip 11:23; Dan 3:17

21 aCun Daniel in siangpahrang hnenah, “Maw siangpahrang, nung kumkhua hram law! 22 bKa Pathian in a vancungmi a thlah ih, kiosapawlih kâ a phihsak ṭheh, cutin zianghman in tuahmawh lo, ziangahtile kei cu a hmaiah mawhnak nei loih hmuh ka si, Maw siangpahrang, nangmah lo tinatnak ding khal zianghman ka tuah lo,” tiah a ti.

6:21a Neh 2:3; Dan 3:9

6:22b Sem 32:1; Sam 91:11-13; Isa 63:9; Dan 3:28; Apo 12:11; 2Ti 4:17; Heb 11:33

23 aCu tikah siangpahrang cu Daniel ruangah a lung a awi tuk lawmmam ih, pûk sung ihsin Daniel lasuak dingin thu a pe. Cule Daniel cu pûk sung ihsin lâksuak a si ih, a Pathian a zum ruangah a parah hriamhma zianghman hmuh a si lo.

6:23a 1San 5:20; Isa 12:2; Dan 3:25, 27

24 aCule siangpahrang in thupek a suah ih, Daniel hēktupawl cu an hruai ih, kiosa pûk sungah an hlăwn, anmah, an fātepawl le an nupipawl khal, cule pûk tawrawn an thlen hlanah kiosapawl in an ra zăwn ih, an ruhpawl zaten sawprăwp ko an khiak ṭheh.

6:24a Dnp 19:18-19; 24:16; 2Sp 14:6; Est 7:10; Isa 38:13

25 aCun siangpahrang Darias in leilung tlunih um, minungpawl zate, miphunpawl le ṭawng dangdang hmangpawl zate hnenah ca a ngan:

6:25a Ezr 1:1; Dan 3:4; 4:1

“Nan hnenah hnangamdaihnak pung hram seh. 26 aKa lalram sungih uknak kip ah mipapawl cu Daniel Pathian hmaiah khūrin ṭih hai seh tiin thusuah ka tuah a si.

6:26a Jos 2:11; Jer 10:10; Dan 2:44; 3:29; 12:7; Thu 1:18

Ziangahtile amah cu Pathian nung a si ih,
Kumkhuain a hnget;
A lalram cu a siat lo ding mi a si ih,
A uknak cu a net tiangin a hmun ding.
27 aAmah in a runsuak ih, a hum,
Cule amah in van le lei parah
Hminsinnakpawl le mangbangzapawl a tuah,
Amah in kiosapawlih thiltitheinak ihsin Daniel a runsuak,”

6:27a Dan 3:29; 4:3

tiah a ti.

28 aDarias a lal sung le Persia-mi Sairas a lal sungah cun Daniel cu a hmuingil a si.

6:28a 2San 36:22-23; Dan 1:21; 5:28

7

Sahrang Pali Larnak ih Hmuhnak

1 aBabilon siangpahrang Belshazzar a lal kum khatnak ah, a ihkhun parih a um laiah Daniel in mang pakhat le a lu ih larnakpawl a hmu. A mang cu a ngan ih, a thupi mi vial a rel.

7:1a Jer 36:4, 32; Dan 1:17; 2:1; 4:13; 5:1

2 aDaniel cu a ṭawngsuak ih, “Zan ah larnak ka hmu, ngai hnik, van thli pali cun Tipi Ropi cu tho luailo ko a tuah. 3 bCule tipi sung ihsin sahrang tûm zetzet pali an ra suak ih pakhat le pakhat an bangaw lo. 4 cA pakhatnak cu kiosa vek a si ih, muvanlai thla a nei. A thla hmul a thlawng thluh tiang ka zoh ringring, cumi cu leilung ihsin khaisoh a si ih minung bangin ke pahnih in dīnter a si, cule cumi cu minung thinlung pek a si.

7:2a Eze 37:9; Dan 8:8; Thu 7:1

7:3b Thu 13:1

7:4c 2Sp 24:1; Sam 7:2; Jer 4:7; Eze 17:3; Thu 13:2

5 a“Cule ngai hnik, a pahnihnak sahrang dang savâwm vek a suak. Cucu a sir khat lam lawngin a ding ih, a kă sungih a hâ karlakah hnak ruh pathum a keu. A hnenah cun, ‘Tho awla sa tampin deh aw,’ tiah an ti.

7:5a Dan 2:39

6 a“Cuih hnuah ka zoh ih, ngai hnik, tlavang vek a dang sahrang, a zâng tlunih vate thla pali nei a um. Cuih sahrang cun lu pali khal a nei ih, a hnenah uknak pek a si.

7:6a Thu 13:2

7 a“Cuih hnuah zan ih larnak ah cun, ngai hnik, ṭihnungza le tuksumza, cah namen loih cak a palitnak sahrang ka hmu. Cu cun thir hâ tûm zet a nei. Cuih sahrang cun a deh, a khiakzâm ih, a hlah mi cu a ke in a pál. Amah hlanih sahrangpawl hmuahhmuah hnakin a danglam ih ki pahra a nei. 8 bCuih kipawl ka ruah rero laiah, ngai hnik, ki dang, a fate mi cu an lak ihsin a hung suak, a hlanih um a dang ki pathum pawl cu an hram ihsin phăwng an si. Ngai hnik, cuih ki ah cun minung mit vek le ṭawngkam nasa tak ṭawngsuah mi kâ a um.

7:7a Eze 40:2; Dan 2:40; 8:7, 10; Thu 12:3

7:8b Sam 12:3; Dan 8:9; Thu 13:5-6

Khuahlan Mi

9 a“Laltokhampawl hun an si tiang ka zoh ringring,
Cule Khuahlan Mi cu toter a si;
A sinfen cu vur bangin a var,
A lu parih sám cu sahmul hlirhlăng vek,
A laltokham cu meialh,
A lêng kepawl cu meikāng an si.
10 bMeisa tiva te a suak ih
A hmai ihsin a khâwtsuak.
Thawng tampi in amah an rian;
Siar cawk lo a hmaiah an ding.
Thuṭhennak zung an to ih,
Cazualpawl an kau.

7:9a Eze 1:15; Mat 19:28; 28:3; Thu 1:14; 4:2

7:10b Dnp 33:2; Sam 18:8; 50:3; 68:17; Isa 30:27; Jud 1:14; Thu 5:11; 20:11-15

11 a“Ki in ṭawngkam nasat zet a ṭawng mi aw ruangah ka hun zoh; sahrang thah a si hlanlo ka zoh ih, a taksa cu an tisiat ih meisa alh lai sungah an paih. 12 A dang sahrangpawl cu an uknak lâksak an si, asinan an nunnak cu tikcucān tawkfang sung sauter an si.

7:11a Mal 4:1; Thu 13:5-6; 19:20; 20:10

13 a“Zan ih larnakpawl ah cun ka zoh ih,
Ngai hnik, Minung Fapa vek Pakhat cu
Van mero thawn a ra!
Khuahlan Mi hnenah a ra ih,
Amah cu cu pa hmaiah an hruai.
14 bCun minung hmuahhmuah, miphunpawl le ṭawng dangdang hmangpawl in amah an rĕn thei nak dingah,
Uknak, ropitnak le lalram cu a hnenih pek a si.
A uknak cu kumkhaw uknak a si ih,
Cucu a hloral lo ding ih,
A lalram cu siat lo ding mi a si.

7:13a Dnp 33:26; Eze 1:5; Mat 8:20; Thu 1:7, 13; 14:14

7:14b Sam 72:11; Isa 16:5; Dan 2:44; Mat 28:18; Joh 3:35; Heb 12:28; Thu 11:15

Larnak Hrilhfiahnak

15 a“Kei, Daniel cu, ka taksaruangpum sungah ka thlarau in ka riah a sia ih, ka lu ih larnakpawl cun i lâuter. 16 bCu tawkih ding, mi pakhat ka pan ih hipawl hmuahhmuah ih thutak cu ka sut. Cule anih cun a sim ih hi thilpawlih hrilhfiah cu i theihter: 17 ‘Cuih sahrang ropi pali cu, leilung ihsi suak mi siangpahrang pali an si. 18 cAsinan Cungnung Bik ih mithiangpawl in hi lalram cu an cohlang ding ih, kumkhuain cuih lalram cu an nei ta ding, kumkhuaih kumkhua tiangin,’ tiin.

7:15a Dan 4:19

7:16b Dan 8:16; Zek 1:9

7:18c Sam 16:3; 149:5-9; Isa 60:12-14; Luk 12:32; Heb 12:28; Thu 2:26; 20:4

19 “Cun sahrang palitnak, a dangpawl hnakih danglam mi-ih thuhla thutak theih ka duh, amah cu ṭih a nung tuk lawmmam, thir hâ le dar tín a nei, cumi cun mi a deh, a khiakzâm ih a hlah mi cu a ke in a pál. 20 aCule a lu parih ki pahra nei, a dang ki a hung suak ih, cumi hmaiah ki pathum pawl cu an tlu, cuih ki, mit nei le ṭawngkam nasa zet ṭawngsuak rero kâ neiih lăngdan cu a rualpi dang pawl hnakin a ropideuh.

7:20a Thu 13:5-6; 17:12

21 a“Ka zoh ringring ih cuih ki thotho cun mithiangpawl cu a do ih a neh hai. 22 bKhuahlan Mi a thlen le Cungnung Bik ih mithiangpawl duhsaknak thuṭhennak cu tuah a si ih, lalram co dingah mithiangpawl hrangah tikcucān a thlen hlanlo cu.

7:21a Thu 11:7; 13:7

7:22b Mar 8:35; Apo 1:6-7

23 a“Hitin a sim,
‘Sahrang palitnak cu
Leilung parih lalram palitnak a si ding ih,
Cucu a dang lalrampawl zate hnakin a danglam ding,
Cule leilung pumpi a dawlh ding,
A pál ding, a khiak seksek ding.
24 bKi pahra cu hi lalram ihsi ra suak lai ding mi
Siangpahrang pahra an si.
Cule cupawl hnuah a dang lalram a ra suak lai ding;
Amah cu a hmaisa pawl hnakin a danglam ding ih,
Siangpahrang pathum pawl a duaiter ding.
25 cAnih cun Cungnung Bik dokalhin ṭawngkam nasa zet a ṭawngsuak ding,
Cungnung Bik ih mithiangpawl a hrem ding ih,
Tikcucānpawl le dān thlĕng a tum ding.
Cun mithiangpawl cu a kut ah cān khat, cānpawl le cān hrek pek an si ding.
26 d‘Asinan thuṭhennak a thleng ding ih,
A uknak cu kumkhuaih cemrálter dingah le
Siatrálter dingah an lahlo ding.
27 eCun lalram le uknak le,
Vanrang hnuai pumpuluk ih lalrampawlih ropitnak cu
Minungpawl, mithiangpawlih Cungnung Bik hnenih pek a si ding.
A lalram cu kumkhua lalram a si ih,
Uknakpawl zaten amah cu an rian ding ih a thu an ngai ding,’ tiin.

7:23a Dan 2:40

7:24b Thu 17:12

7:25c Isa 37:23; Dan 2:21; 8:24; 11:36; Luk 21:8; Thu 11:2; 16:6

7:26d Thu 17:14; 19:20

7:27e Sem 14:18; 2Sam 7:13; Sam 22:27; 145:13; Isa 14:2; 54:3; Dan 2:44; Luk 1:33; 1Ko 6:2; Thu 11:15

28 a“Hihi thuhla cemnetnak a si. Kei, Daniel cu, ka khawruahnakpawl in nasa zetin i buaiter ih, ka mithmai a danglam ṭheh, asinan hi thu cu ka thinlung ah ka ret,” tiah a ti.

7:28a Job 4:15; Sam 13:2; Dan 4:19

8

Tuu Cang le Me Cang Larnak

1 aSiangpahrang Belshazzar a lal kum thumnak ah, keimah, Daniel hnenah ka hnenih a hmaisa ih a ra lang mi thil hnuah ka hnenah larawknak a rung lang. 2 bLarawknak ka hmu ih, ka zoh rero laiah hitin a si, Elam peng, Shushan siangpahrang kulhhnget ah ka um, Ulai tiva kiangih ka um laiah larawknak ka hmu. 3 cCun khua ka cuan ih, hihi ka hmu, ngai hnik, ki pahnih nei, tuu cang pakhat cu tiva pi kiangah dīngin ka hei hmu. A ki pahnih cu an sau zet. Asinan pakhat cu a dang pakhat hnakin a saudeuh ih, a saudeuh mi cu netasawn ih keuh a si. 4 dCuih tuu cang cun nitlaknak lam, sak lam le thlang lam năwr reroin ka hmu, cutin ziang ramsa hmanin amah an neh thei lo ih, a kut sung ihsin runsuak thei tu zohman an um lo. Amai duhdān dānin a tuah riangri sawn ih miropi ah a cang.

8:1a Dan 5:1

8:2b Sem 10:22; Ezr 4:9; Est 2:8

8:3c Dan 8:20; Thu 13:11

8:4d Dnp 33:17; Isa 41:3; Dan 11:3, 16

5 aCule khua ka ruah rero laiah, ngai hnik, nitlaknak lam ihsin leilung pumpuluk vangdâp hrawhsuakin me cang pakhat a ra suak, cuih me cang in leilung dai loin, a mit karlakah hminsin tlak zet ki a nei. 6 Cun cumi cu tiva pi kiangih dīngih ka rak hmuh mi ki hnih nei tuu cang hnenah a ra, cule thinheng namen loin amah cu a ra zăwn. 7 bCule tuu cang a zăwn lai cu ka hmu; amah cu tuu cang dokalhin a thin a ling tuk lawmmam, a do ih a ki pahnih tla a khiahsak. Tuu cang ah do ve thei nak thiltitheinak a um lo, anih in tuu cang cu leilung ah a hlăwnthluk riangri ih a pál. Cule a kut sung ihsin tuu cang runsuak thei tu an um lo.

8:5a Dan 11:3

8:7b Dan 7:7; 11:11, 16

8 aCuruangah nasa zetin me cang cu a ṭhang, asinan a hung cah tikah, a ki tumsawn cu a kiak ih, a aiawhah hminsin tlak ki pali cu van kil li lam hawiin an ra suak. 9 bCule cuih lak ihsin ki fate a ra suak ih, cuih ki cu thlang lam, nisuahnak lam le ram sunglawi lam hawiin nasa zetin a ṭhang. 10 cCule cuih ki fate cu van ih thilmak rual lam tiang a ṭhang, cule anih cun van ralkap hrekkhat le arsi hrekkhat pawl cu leilung ah a hlăwn ih a pál hai. 11 dAmah le amah ralkap rualpawlih Hotu tlukih sâng ah a hliraw, cule amah in ni tin raithawi mi cu a lahlo ih, a hmun thianghlim cu a hlăwnthla. 12 eDān pahbălnak ruangah ralkap rual cu ni tin raithawinak dokalh dingin cuih ki hnenah pek a si ih, anih in thutak cu leilung ah a hlăwnthla. Cupawl hmuahhmuah cu a tuah ih a hmuingil vivo.

8:8a 2San 26:16-21; Dan 5:20; 7:2; Thu 7:1

8:9b Eze 20:6; Dan 7:8; 11:16, 41

8:10c Isa 14:13; Jer 48:26; Dan 7:7; Thu 8:10

8:11d Eze 46:13-14; Dan 11:31, 36-37

8:12e Isa 48:1; 59:14

13 aCun mithiang pakhat ṭawng ka thei, cule a dang mithiang pakhat in a ṭawng rero mi pa hnenah cun, “Hmun thianghlim le ralkappawl ke hnuaiih pal dingih pek le ni tin raithawinak thuhla le ṭhing ko cangtertu dān pahbălnak larawknak cun ziang tiang a huap ding?” tiah a ti.

8:13a Dnp 33:2; Dan 4:13, 23; 12:6; Luk 21:24; Thu 11:2

14 aCule anih in ka hnenah, “Ni 2300 a rei ding, cuih hnuah hmun thianghlim cu a thiangfai ding,” tiah i ti.

8:14a Dan 12:11-12; Thu 11:2-3; 12:14; 13:5

Gabriel in Larnak a Hrilhfiah

15 aCun hitin a si, kei, Daniel in larawknak ka hmu ih, a sullam ka hawl rero laiah, ngai hnik, ka hmaiah minung pianhmang nei pakhat a ra ding. 16 bCule Ulai tiva pi kap karlakah mipa pakhat aw ka thei, anih cun a ko ih, “Gabriel, hi pa hi larnak theithiamter aw,” tiah a ti. 17 cCule anih cu ka dīnnak kiang naiah a ra, cule a rat tikah ka ṭih ih ka băwkkhup; asinan anih in ka hnenah, “Minung fapa, larnak cun san netnak a sawhkhih ti thei aw,” tiah i ti.

8:15a Dan 7:13; 10:16-18

8:16b Dan 7:16; 9:21; Luk 1:19, 26

8:17c Eze 1:28; Dan 2:46; Hab 2:3; Thu 1:17

18 aCule cutiih i biak rero laiah cun kei cu leilung ah băwkkhupin thaw zetin ka rak itthat, asinan anih cun i thâm ih dĭngten i dīngter. 19 bCule anih in, “Zoh hnik, aithawknak cān neta lamah ziang a cang ding ti na hnenah ka lo theihter a si. Ziangahtile cān khiah mi tikcu ah a netnak a si ding. 20 cKi pahnih nei, tuu cang na hmuh mi cu Media le Persia siangpahrang an si. 21 dCule hmul ngah me cang cu Grik lalram a si. A mit karlakih ki tumpi cu siangpahrang hmaisabik a si. 22 A ki kiak mi, a aiawhtu ki pali keuh mi thuhla ah, cuih ram ihsin lalram pali a ra suak ding, asinan amai thiltitheinak in a si lo.

8:18a Eze 2:1-2; Dan 10:9-11, 16-18; Zek 4:1

8:19b Sam 102:13; Isa 10:25; Hab 2:3

8:20c Eze 27:10

8:21d Dan 10:20; 11:3

23 “Cule an lalram cān neta lamah,
Dān pahbăltupawl an famkimnak an thlen tikah,
Mithmai ti remrem nei,
Thupawlh mi thei thei,
Siangpahrang pakhat a hung suak ding.
24 aA huham cu a cak zet ding, asinan amai huham a si lo,
Anih cun ṭihnungzain a tisiat ding,
A hmuingil ding ih a ṭhanglian ding;
Anih in micak le mithianghlimpawl khal a tisiat ding.
25 bA hrăwkhrawlnak in
Mi bumnak cu a uknak hnuaiah a hmuingilter ding;
Cule a thinlung in amah le amah a khaisângaw ding.
Mi tampi an neihnunnak thawn a tisiat ding.
Uktupawlih uktu tiang hman dokalhin a tho ding;
Asinan minung kut tel loin anih cu a kiak ding.
26 cCule zing lam le zan lamih larnak,
Nangmah hnenih sim mi cu a dik a si;
Curuangah larnak cu erhpit aw,
Ziangahtile cumi cun hmai lam ni tampi a sawhkhih,”

8:24a Dan 7:25

8:25b Dan 2:34; 11:23, 36

8:26c Isa 8:16; Dan 10:14; Thu 10:4

tiah a ti.

27 aCule kei, Daniel cu ka cau ih, ni tampi sung ka nâ. Cuih hnuah ka tho ih siangpahrangih hna hrangah ka feh. Larnak cun ka khawruah i harter, asinan zohman in cucu an theithiam lo.

8:27a Isa 21:3; Dan 4:19

9

Daniel in Mipi hrangah Thla a Cam

1 aAhasuras-ih fapa, Daria, Media tesinfa, Kaldia lalram sungih siangpahrang ih tuah a si kum khatnak ah, 2 ba lal kum khatnak ah kei, Daniel in profet Jeremiah hmangih Jehovah-ih kamsuakthu cazualpawl sungih Jerusalem răm ko tuah a si sung cu kum 70 a rei ding ti a kum zat ka theithiam.

9:1a Ezr 4:6; Dan 5:31; 11:1

9:2b 2San 36:21; Jer 29:10; Zek 7:5

3 aCun thlacam le dilih ngen dingin rawl ul, buri hnipuan khuhawin le vutcâm lakah Bawipa Pathian lamah ka hmai ka hawi. 4 bCule Jehovah ka Pathian hnenah thla ka cam ih, sualphuannak ka tuah, “Maw Bawipa, amah duhdawtu le a thupekpawl thluntu parih, a thukham le a zahngainak kai hnget tu, ropi le maksak Pathian, 5 cthil sual kan rak tuah ih, mawhsualnak kan rak tuah, sualrál zetin thil kan rak tuah ih kan rak hél a si, na thupekpawl le na zīn le dān pawl kan rak tlansan. 6 dKan siangpahrangpawl le kan hotupawl, kan pupápawl le kan ram mipi zate hnenih na hmin ih thusimtu na siahhlawh profetpawl thu khal kan rak ngai lo. 7 eMaw Bawipa, dingfelnak cu na ta a si, asinan nangmah dokalhih rinum loih thil sual an rak tuah ruangah Judah-mipawl, Jerusalem luahtupawl le Israel-mi zate, a hla le a nai ih na dawisuahnak rampawl hmuahhmuah ih um mi kannih hrangah tuihni ih a sidān vek hin ningzahnak a si.

9:3a Neh 1:4; Jer 29:12; Jon 3:6

9:4b Dnp 7:9; 1Sp 8:30

9:5c 1Sp 8:48; Sam 106:6; Isa 53:6; Jer 8:14; Ṭah 1:20

9:6d Jer 44:5; Jam 5:10; Thu 10:7

9:7e Dnp 4:27; Ezr 9:7, 15; Sam 44:15; Jer 2:5; Eze 39:23; Amo 9:9

8 a“Maw Bawipa, nangmah dokalhin thil sual kan rak tuah ruangah ningzahnak cu kanmah, kan siangpahrangpawl, kan hotupawl le kan pupápawl ta a si. 9 bAmah dokalhin rak hél hman nungla, zahngainak le ngaidamnak cu Bawipa kan Pathian ta a si. 10 cJehovah kan Pathian thu kan rak lung lo, a siahhlawh profetpawl hmangih kan hmaiih a rak dĭn mi a dānpawl kan rak thlun lo. 11 dA si, Israel miphun zate in na dān an rak pahbăl ih, na thu lung loin an rak tlansan. Curuangah Pathian siahhlawh Mosi-ih Dān bu sungih ngan mi camsiatnak le thukamnakpawl cu kan parah burh a rak si, ziangruangahtile amah dokalhin thil sual kan rak tuah. 12 eCule amah in kanmah dokalhin le thu in ṭhentu kan thuṭhentupawl dokalhih a ṭawng mipawl cu kan parih vanduainak thlenternak in a kamsuakthupawl cu a rak nĕmhnget. Ziangahtile van rāng hnuai pumpuluk ah Jerusalem ih tuah vekin khui hmanah tuah a rak si dah lo.

9:8a Neh 9:33; Jer 14:20

9:9b Neh 9:17; Jer 14:7

9:10c 2Sp 17:13-15; Thu 10:7

9:11d Isa 1:4-6; Jer 8:5-10

9:12e Isa 44:26; Jer 44:23; Zek 1:6; 7:12

13 a“Mosi dān ih ngan a si bangin hi thil ṭha lo hmuahhmuah hi kan parah a thleng, cu cingin na thutak theithiam dingin le kan mawhsualnakpawl ihsin kan kir thei nak dingah Jehovah kan Pathian hmaiah thla kan cam hrih cuang lo. 14 bCuruangah Jehovah in a lungthin ah thil ṭha lo cu a ret ih kan parah a thlengter a si. Ziangahtile a thu rak lung lo khal nungla Jehovah kan Pathian cu a tuah mi hnaṭuan hmuahhmuah ah a dingfel a si. 15 cCule atu-ah, kut cak ih Izip ram ihsi na mipi hruaisuaktu le nangmah hrangih hmin tuahawtu, Maw Bawipa kan Pathian, tuihni ih a sidān vek hin, thil sual kan rak tuah, sualrál zetin thil kan rak ti a si!

9:13a Dnp 4:29; Isa 31:1; Jer 2:30

9:14b Neh 9:33; Jer 31:28; 32:23

9:15c Suah 3:20; Dnp 5:15; Neh 9:10; Jer 32:21

16 a“Maw Bawipa, na dingfelnak hmuahhmuah zulhin thla ka cam, na thinhengnak le na aithawhnak cu na khawpi Jerusalem, na tlang thianghlim ihsin herkirsal hram seh. Ziangruangahtile kan sualpawl le kan pupápawlih mawhsualnakpawl ruangah Jerusalem le na mipawl cu kan kiangkapih um mipawl hmuahhmuah ih hnihsan dingah kan cang.

9:16a Jer 32:31-32; Eze 5:14; Joe 3:17; Zek 8:3

17 a“Curuangah atu-ah kan Pathian, na siahhlawh thlacam le a dilnak pawl hi thei hram aw, Bawipa ruangah a ṭhing mi na hmun thianghlim parah na hmai êngter aw. 18 bMaw ka Pathian, na hna tŭn awla, thei hram aw. Na mit meng awla, kan ṭhinnakpawl le na hmin ih kawh mi khawpi hi zoh aw, ziangahtile a dingfel mi kan thil ti mipawl ruangah kan dilnakpawl na hmaiah kan thlenpi a si lo, na zahngainak maksak ruang sawnah a si. 19 cMaw Bawipa, thei hram aw! Maw Bawipa, ngaidam aw! Maw Bawipa ngaithla awla cangvai aw! Ka Pathian nangmah ruang roriah muang hram hlah, ziangahtile na khawpi le na mipawl cu na hmin ih kawh an si,” tiah ka ti.

9:17a Mip 6:24-26; Sam 80:3, 7, 19

9:18b Sam 5:1; 80:14; Isa 37:17; Jer 7:12

9:19c 1Sam 12:22; Sam 44:23; 74:10-11

Zarhkar 70 Sullam

20 aKa ṭawng lai, thla ka cam lai le ka sualnak le ka mi Israel-ih sualnak ka phuan lai le ka Pathian tlang thianghlim hrangih Jehovah ka Pathian hmaiih ka dilnak ka thlen laiah, 21 ba si, thlacamih ka ṭawng laiah, a tirih larnak ih ka rak hmuh mi pa Gabriel cu zan lam raithawi cān hrawngah ka hnenah rang zetih zamin a ra. 22 cCule anih cun thu i theihter ih, i bia, “Maw Daniel, theihthiamnak thiamnak lo pe dingin atu na hnenah ka ra. 23 dNa dilnakpawl thawk pekte ah khan thupek cu a fehsuak zo, cule nangmah lo sim dingin ka ra, ziangahtile nang cu duhdawt zet mi na si. Curuangah hih thuhla hi ruat awla, larnak hi theithiam aw:

9:20a Ezr 10:1; Sam 145:18; Isa 6:5; 58:9

9:21b Suah 29:39; Ezr 9:4; Dan 8:16; Luk 1:19

9:22c Dan 7:16; Amo 3:7

9:23d Isa 65:24; Dan 10:11; Mat 24:15; Luk 1:28

24 a“Na mipawl le na khaw thianghlim hrangah,
Dān pahbălnak cemter dingah,
Sualpawl cemter dingah,
Mawhsualnak hrangah sualkhuhthawinak tuah dingah,
Kumkhaw dingfelnak keng dingah,
Larnak le simsungnak erhpit dingah le
Hmun Thianghlimbik hriak thih dingah
Zarh 70 cu khiah cia a si.
25 b“Curuangah Jerusalem rĕmṭha dingin le sakṭha dingin thupek a suah ihsin
Hotu Messiah a rat tiang
Zarh sarih le zarh sawmruk le zarh hnih a si ding ti cu thei awla theithiam aw;
Harsat cān hmanah lamzin le phar khal sakṭhatsal a si ding,
26 cCule zarh 62 hnuah Messiah cu thah a si ding,
Asinan amai hrangah a si lo;
Cule a ra lai ding mi hotuih mipi in khawpi le hmun thianghlim cu an tisiat ding.
A cemnetnak cu tilik thawn a si ding ih,
Doawknak cem tiangin siatralnak cu bikhiah cia a si.
27 dCun anih cun mi tampi thawn zarh khat sung thukham a nĕmhnget ding;
Asinan zarhkar laifangah raithawi le thilhlăn a cemter ding.
Cule khiah mi cemnetnak cu rămnak parih burh a si lai hlanlo,
Fihnungzapawlih thla parin rămnak a tuah ding,” tiah a ti.

9:24a Isa 1:26; 53:10; 56:1; Eze 4:5-6; Heb 9:12

9:25b 1Sam 13:14; Ezr 3:3; 4:24; Neh 2:1-8; Mat 1:17; Joh 1:41; 4:25

9:26c Isa 28:2; 53:8; Dan 11:10; Nah 1:8; Mat 16:21; 24:2; Mar 13:2; Luk 19:43-44

9:27d Isa 10:22; Dan 11:31; Mat 24:15; Mar 13:14; Luk 21:20

10

Daniel ih Hmuh Mi Larnak

1 aPersia siangpahrang Sairas a lal kum thumnak ah, Belṭeshazzar tiih kawh mi Daniel hnenah thil pakhat phuanlăng a si. Cuih thil cu a dik, asinan ruat mi cān cu a sau, cule anih in cuih thil cu a theithiam ih larnak theihthiamnak khal a nei. 2 bCuih cān ah kei, Daniel cu zarh thum sung lungsia-in ka um. 3 cRawl thaw zianghman ka ei lo, sa siseh, sabit zu siseh ka kâ sungah a lut lo ih, zarh thum a kim hlanlo hriak ka thihaw lo.

10:1a Dan 1:7, 21; 6:28; 8:26

10:2b Ezr 9:4-5; Neh 1:4

10:3c Dan 6:18

4 aThla hmaisabik, ni 24-nak ah tiva tumpi kapih ka um laiah, cucu Ṭaigris tiva pi a si, 5 bkhua ka cuan ih ka zoh tikah, ngai hnik, mi pakhat, pat zai hnipuan ih thuamaw, a tâi ah Ufaz sui ih tuah mi taikhap khapaw a um. 6 cA taksaruangpum cu birul lung mankhung vek a si, a hmel cu nimthlakau vek a si, a mit cu meito meisa vek a si, a kut le a ke cu hnawt mi dar tle verver vek a si ih, a kamsuakthupawlih thâwm cu mipi aw vek a si.

10:4a Sem 2:14; Eze 1:3; Dan 12:5

10:5b Jer 10:9; Thu 15:6

10:6c Suah 28:20; Eze 1:7, 14, 16; Mat 17:2; Thu 1:15; 19:12

7 aCule kei, Daniel lawngin cuih larnak cu ka hmu, ziangahtile ka hnenih um mipapawl in cuih larnak cu an hmu ve lo, asinan an parah khurhnak nasa zet a thleng, cule relh dingin an tlân. 8 bCuruangah cuih larnak ka hmuh tikah keimah lawng tān ka si ih, keimah ah cahnak zianghman a tâng lo. Ziangahtile ka mithmai duhum cu nasa tukin a thlĕngaw ih, cahnak zianghman ka nei lo. 9 cCu cingin a ṭawng mi aw cu ka thei, cule a ṭawng mi aw ka theih laiah ka hmai leisin bihin ka băwkkhup ih thithlepin ka itthat.

10:7a 2Sp 6:17-20; Eze 12:18; Apo 9:7

10:8b Sem 32:24; Job 4:14; Dan 7:28; 8:27; Hab 3:16

10:9c Dan 8:18; Mat 17:6

Persia le Grik Thuhla Simsungnak

10 aNgai hnik, kut pakhat in i thâm, cuih kut cun ka khukpawl le ka kut zaphakpawl khūr ko i tuah. 11 bCule anih in ka hnenah, “Maw Daniel, duhdawt zet mi pa, na hnenih ka ṭawng mipawl hi theithiam awla, dĭng zetin ding aw. Ziangahtile kei cu atu-ah na hnenih thlah ka si,” tiah i ti. Cuih thu ka hnenih a ṭawng laiah, khūr phah reroin ka ding.

10:10a Jer 1:9; Dan 8:18; Thu 1:17

10:11b Eze 2:1; Dan 9:23

12 aCun anih in ka hnenah, “Ṭih hlah, Daniel, ziangahtile theithiam dingih na thinlung na pek ni hmaisabik ihsin le na Pathian hmaiih phahniamaw dingih na tum hmaisabik ni ihsin na ṭawngkampawl cu theih zo an si, cule na ṭawngkampawl ruangah ka ra a si. 13 bAsinan Persia lalram uktu cun ni 21 sung i kham, zoh hnik, hotu lakih lal bik a si mi Maikal cu i bawm dingin a ra, ziangahtile Persia siangpahrangpawl hnenah keimah lawng tān ka si. 14 cNi neta cān ah na mipawl hnenah ziang a cang ding ti lo theithiamter dingin atu na hnenah ka ra a si, ziangahtile cuih larnak cun hmai lam cān reipi hnuih thil thleng lai ding mi a sawhkhih a si,” tiah i ti.

10:12a Isa 65:24; Dan 9:3, 20-21; Mat 14:27

10:13b Isa 24:21; Dan 12:1; Jud 1:9; Thu 12:7

10:14c Eze 12:27; Dan 2:28; 9:22; Hab 2:3

15 aCuvek thupawl i sim ṭheh tikah, leisin bihin ka băwkkhup ih, ṭawng thei loin ka um. 16 bCule ngai hnik, minung băngnak nei mi pakhat in ka hmur i thâm. Cun ka kâ ka ang ih ka ṭawng, ka hmaiih dīng pa hnenah cun, “Ka bawipa, khaih larnak ruangah ka riahsiatnak in i khuh ṭheh ih, tha zianghman ka nei lo. 17 cZiangtin saw hi ka bawipaih siahhlawh hin a lo biak thei ding, ka bawipa? Kei cu, atu-ah tha zianghman ka nei lo ih, keimah ah thaw ziangkhal a tâng nawn lo,” tiah ka ti.

10:15a Eze 3:26; 24:27; Luk 1:20

10:16b Isa 6:7; 21:3; Jer 1:9; Dan 8:15

10:17c Isa 6:1-5; Dan 4:19

18 aCun cuih minung băngnak nei pa cun i thâm lala ih, cahnak i pe. 19 bCule anih in, “Maw duhdawt zet mi pa, ṭih hlah! Hnangamdaihnak na hnenah um seh, ticakaw aw, a si, cakin um aw!” tiah i ti.

10:18a Isa 35:3-4; Dan 8:18

10:19b Jos 1:9; Lai 6:23

Anih in ka hnenah cutiih a ṭawng tikah tha ka nei ih, “Ka bawipa cu ṭawng ko seh, ziangahtile nang in i cakter zo,” tiah ka ti.

20 aCule anih in, “Ziangruangah na hnenah ka ra ti na thei maw? Persia ram hotu do dingin ka kirsal tengteng ding. Ka fehsuak hnuah, ngai hnik, Grik ram hotu a ra ding. 21 bAsinan Thutak Cathiang sungah ziang tarlăng a si ti ka lo sim ding. Himi dokalhin na hotu Maikal siarlo zohman in in beihpi lo.

10:20a Dan 8:21

10:21b Dan 11:2; 12:4; Jud 1:9

11

1 a“Cuihtlunah Media-mi Darias a lal kum khatnak ah keimah cu, keimah tiang hman, amah nĕmhnget dingin le cakter dingin ka ding. 2 bCule atu-ah thutak ka lo sim ding: ngai hnik, Persia ah siangpahrang pathum an suak hrih lai ding ih, a palitnak cu an zate hnakin a liandeuh ding. A lennak ruangah a cahnak in Grik lalram do dingin mi zaten a căwktho ding. 3 cCun siangpahrang cak a suak ding, anih cun lalnak nasa zet thawn a uk ding ih, amai duhdān vekin a tuah ding. 4 dCule a suah tikah a lalram cu a kuai ding ih, van kil li lamah ṭhenṭhêk a si ding, asinan a cithlahpawl lakah a si lo ding ih a uk mi a lalnak vek khalin a si lo ding. Ziangahtile a lalram cu a hram ihsin phăwng a si ding ih, a cithlahpawl hnenah si loin mi dang pawl hnenih pek a si ding.

11:1a Dan 5:31; 9:1

11:2b Dan 10:1, 20-21

11:3c Dan 5:19; 8:5, 21

11:4d Jer 42:10; Dan 7:2

Sak lam le Thlang lam Siangpahrang Doawknak

5 “Thlang lam siangpahrang khal a cak ding, a bawipawl lakih pakhat khal. Cule anih cu siangpahrang hnakin a cak ding ih, a uk ding. A uknak cun thuneihnak ropi a nei ding. 6 Cule kum tawkfang a rei hnuah, an ṭangkhat lai ding, ziangahtile thlang lam siangpahrang fanu cu lungkimnak tuah dingin sak lam siangpahrang hnenah a feh ding. Asinan cu nu cun a thuneihnak cu a kaitâng lo ding ih, siangpahrang siseh, a thuneihnak siseh a hmun lo ding, cu nu cu a hruaitupawl thawn, a hringtu a pa thawn, cuih cān ih amah cahnak petu pa thawn mi kut ih pek an si sawn lehlam ding. 7 Asinan cu nuih hrihram ṭêk pakhat ihsin amai dinhmun ah mi pakhat a suak ding, cu pa cu ralkappawl thawn a ra ding ih sak lam siangpahrang kulh hnget sungah a lut ding, cule a do hai ding ih a neh ding. 8 aCule an pathianpawl khal Izip ram ah ralkaih ah a thiar hai ding, sui le ngun ih tuah mi an thil mankhung pawl le an lalpawl thawn. Cule anih cu sak lam siangpahrang hnakin kum tam siangpahrang a ṭuan ding.

11:8a Isa 37:19; 46:1-2; Jer 43:12-13

9 “Cuihtlunah sak lam siangpahrang khal thlang lam siangpahrang lalram sungah a ra ding, asinan amai ram ah a kirsal ding. 10 aSikhalsehla a fapalepawl cun remawklonak an căwktho ding ih, ralkap tam ngaingai an fĭnkhawm ding. Cule an lakih pakhat a ra ding ih a neh hai ding, cule a paltlăng ding. Cun amai kulh hnget ah a kirsal ding ih remawklonak a căwktho ding.

11:10a Isa 8:8; Jer 46:7-8; Dan 9:26

11 a“Cule thlang lam siangpahrang cu a thin a heng zet ding ih a fehsuak ding, cule cu pa thawn an do ding, sak lam siangpahrang khal a tel ve ding. Sak lam siangpahrang cun mi tampi a khawm ding, asinan mi tampi cu a ralpawlih kut ah pek an si ding. 12 Mi burpi a lâkhlo tikah a thinlung cu a khaisângaw ding. Cule thawngza tampi a hlăwnthlu ding, asinan a nehsuak lo ding. 13 bZiangahtile sak lam siangpahrang cu a ra kirsal ding ih hmaisa pa hnakin tamsin mi a khawm ding, cule kum tawkfang a rei hnuah ralkap tam ngaingai le thilri tam zet thawn a ra suak ding.

11:11a Dan 8:7-8

11:13b Dan 4:16; 12:7

14 “Cuih cān ah mi tampi cu thlang lam siangpahrang doin an tho ding. Na mipi lakih mihrohrangpawl khal cuih larnak kimter dingah anmah le anmah an khaisângaw ding, asinan an neh lo ding. 15 aCun sak lam siangpahrang a rung ding ih, mual pâwng a tuah ding, cule kulh hnget nei khawpi a la ding; cule thlang lam ralkap burpi in amah cu an kham thei lo ding. A ralkap cakbik pawl khal in do thei nak thazang an nei lo ding. 16 bAsinan amah dokalhih ratu cun amai duhdān vekin a tuah ding ih, zohman in amah an dokalh thei lo ding. Amah cu a huham ih a siatsuah ding mi Ram Sunglawi ah a dīng ding.

11:15a Jer 6:6; Eze 4:2

11:16b Jos 1:5; Dan 8:4, 7, 9

17 a“Sak lam siangpahrang cun a lalram pumpuluk cahnak thawn le a hnenih um midikpawl thawn lut dingin a hmai khal a hawih ding, cutin a tuah ding. Cule sak lam siangpahrang cun cuih lalram ṭhiatbăl dingin nunaupawlih fanu cu thlang lam siangpahrang a pe ding, asinan cu nu cun cu pa cu a kham thei cuang lo ding ih, amai hrangah hlawknak a si lo ding. 18 bCuih hnuah sak lam siangpahrang cun tifinriat tlang tluan ram lam hmai a hawih ding ih, mi tampi a la ding. Asinan dokalhtu uktu in cemternak dingah an parah hmuhsuamnak a keng ding. A mi hmuhsuamnak cu a parah a thlengkirter ding. 19 cCun sak lam siangpahrang cu amai ram ih kulh hnget lamah a hmai a hawikirsal ding, asinan a bah ding ih a tlu ding, cule hmuh a si lo ding.

11:17a 2Sp 12:17; Eze 4:3, 7

11:18b Sem 10:5; Isa 66:19; Jer 25:22; Hos 12:14

11:19c Sam 27:2; 37:36; Eze 26:21

20 a“Lalram ropi hrangah amai dinhmun ah siah pe ko tuahtu a suak ding. Asinan ni rei lo te sungah amah cu a cem ding, asinan thinheng le ral donak in a si lo ding. 21 bCule a aiawhah mibawrhhlawh pa a suak ding, a hnenah siangpahrang vekin upatnak an pe lo ding; asinan anih cu daihnak thawn a ra ding ih, lalram cu bum thiamnak in a la ding. 22 cA hmai ihsin tilian cahnak in thukham siangpahrang thawn annih cu hruthlo thluh le khiah an si ding. 23 dCule amah thawi lungkimtlangnak tuah a si hnuah, bumnak hlir in a cangvai ding, ziangahtile anih cu ram fate thawn a hung dīng ding ih, a cak vivo ding. 24 eAnih cu daihnak thawn a lut ding ih, a lian bik ramṭhen hmunrampawl tiang hman, cule a palepawl le a pupápawl ih tuah dah lo mi a tuah ding: ralthillawn, ralthillâk le an lennakpawl cu an lakah a zem ding. Cule ral hruangkulhpawl dodān ding ruahmannak a ruatsuak ding, asinan cān rei lo te sung lawng a si ding.

11:20a Isa 60:17

11:21b Dan 4:17; 8:25

11:22c Isa 28:15; Dan 8:10-11; 9:26

11:23d Dan 8:25

11:24e Neh 9:25; Eze 34:14

25 “Anih in ralkap tampi thawn a thiltitheinak le a ralṭhatnak cu thlang lam siangpahrang dokalhin a căwktho ding. Cule thlang lam siangpahrang cu ralkap tam zet le cak pawl thawn ral do dingin cawhphurin a um ve ding. Asinan anih cu a ding thei lo ding, ziangahtile amah dokalhin ruahmannak an tuah ding. 26 A si, a rawl thaw covo eitupawl cun amah an that ding. A ralkappawl cu an neh ding ih, mi tampi cu thahin an tlu ding. 27 aCuih siangpahrang pahnih teih thinlung cu thil ṭha lo lamah a her ding ih, cabuai pakhat ah thuphan an rel ding. Asinan cucu a hmuingil cuang lo ding, ziangahtile a netnak cu khiah cia mi cān ah a si thotho ding. 28 A ram ah lennak maksak thawn a kirsal tikah, a thinlung cu thukham thianghlim dokalhin a um ding, cule siatsuahnak a tuah ding ih amai ram ah a kir ding.

11:27a Sam 12:2; 52:1; 64:6; Jer 9:3-5; Hab 2:3

Sak lam Siangpahrangih Thangsiatnak

29 “Bikhiah mi cān ah anih cu a kirsal ding ih, thlang lam panin a feh ding. Asinan hmaisa vek le neta vek a si nawn lo ding. 30 aZiangahtile amah dokalhin Saipras lam ihsin lăwngpawl an ra ding. Curuangah a thin a nâ ding ih, aithawkin a kirsal ding, cule thukham thianghlim a dokalh ding ih, siatnak a tuah ding. Anih cu a kirsal ding ih thukham thianghlim thlauthlatupawl hnenah a ngaihsak hai zia a langter ding.

11:30a Sem 10:4; Mip 24:24; 1Sam 17:32; Job 15:13

31 a“Cule ralkappawl cu amah in a khawm ding ih, hmun thianghlim kulh hnget cu an bawrhhlawhter ding. Cun ni tin raithawi mipawl an lahlo ding ih, cu tawkah fihnungza siatnak an ret ding. 32 bAmah in thukham dokalhih sualrál zetih a tuahtu cu bum thiamnak in a bawrhhlawhter ding. Asinan an Pathian theitu minungpawl cu an cak ding ih, thil ti ropi an tuahsuak ding. 33 cCule mipi lakih theihthiamnak neitupawl cun mi tampi an zirh ding, cu cingin ni tampi sung ralnâm le meialh in siseh, ralkaihnak le thil lawnsaknak in siseh an tlu ding. 34 dAn tlûk tikah băwmnak málte thawi băwm an si ding, asinan mi tampi cun bum thiamnak in anmah cu an kăwm ding. 35 eCule cān cem hlanlo erfai, tifai le var ko tuah an si thei nak dingah, theihthiamnak neitu mi hrekkhat cu an tlu ding, ziangahtile bikhiah cān cu hngah a si hrih lai.

11:31a Jer 19:4; Dan 11:13; Hos 3:4; Mat 24:15; Mar 13:14

11:32b Mik 5:7-9; Zek 9:13-16; 10:3-6

11:33c Dan 12:3; Mal 2:7; Mat 24:9; Joh 16:2; Heb 11:36-38

11:34d Mat 7:15; Apo 20:29-30; Rom 16:18

11:35e Dnp 8:16; Job 28:1; Sam 78:38; Isa 48:10; Dan 12:10; Zek 13:9; Joh 15:2

36 a“Cun siangpahrang in amai duhdān vekin a tuah ding: pathian tinkim tlunah khaisângaw le thangṭhatawin a um ding, pathianpawlih Pathian dokalhin thangsiatnak a ṭawng ding ih, thinhengnak a thlenkim thluh hlan sung cu a hmuingil ding, ziangahtile khiah cia mi cu tisuak a si ding. 37 Anih cun a palepawlih Pathian siseh, nunaupawlih câkhiarnak siseh a ngaithla lo ding ih, ziang pathian khal a ngaithla lo ding, ziangahtile cupawl zate tlunah amah le amah a khaisângaw ding. 38 Cupawl aiah kulh hnget pawlih pathian le a palepawlih theih lo mi pathian cu sui le ngun thawn, lung mankhung le thil mankhung pawl thawn a cawimawi riangri ding. 39 Cutin ram dang pathian thawn a hnget bik kulh hnget pawl dokalhin a cangvai ding, amah pawmtupawl cu a sunlawinak a vur hai ding ih, mi tampi uktu ah a tuah hai ding, cule hlawknak dingah leiram a zem ding.

11:36a Dnp 10:17; Isa 10:25; 14:13-14; Eze 35:13; Dan 5:19; 7:25; 8:24; 2Th 2:4; Thu 13:5-6

Sak lam Siangpahrangih Nehnak

40 a“Cān cem tikah thlang lam siangpahrang in amah cu a do ding, cun sak lam siangpahrang khal in phusîng bangin rang lêngpawl, rang ralkappawl le lăwng tampi thawn amah cu a do ding, cule anih cu rampawl ah a lut ding, a neh hai ding ih, a hrut thluh ding. 41 bRam Ropi sung khalah a paltlăng ding ih, ram tampi an duai ding, asinan Edom, Moab le Ammon-mi milangsarpawl cu cu paih kut ihsin an luat ding. 42 Anih cun ram tampi dokalhin a kut a suah ding ih, Izip ram a luat lo ding. 43 cAnih cu sui le ngun hlawnthilpawl parah le Izip thil sunglawi zate parah thuneihnak a nei ding, cule Libia-mipawl le Kush-mipawl cun a kedil an thlun ding. 44 Asinan amah cu nisuahnak lam le sak lam ihsi thuthang in a tibuai ding, curuangah anih cu mi tampi that le siatsuah verver dingin thinling zetin a fehsuak ding. 45 dCule a siangpahrang innpi ih puanthlampawl cu tifinriat le tlang thianghlim sunglawi karlakah a phun ding, cu cingin amai cemnetnak lamah a feh thotho ding ih zohman in an bawm lo ding.

11:40a Isa 5:28; 8:7; Eze 38:4; Dan 12:4, 9

11:41b Isa 11:14; Jer 48:47; 49:6; Eze 20:6; Mal 3:12

11:43c Eze 30:4

11:45d Isa 2:2, 4; 11:9; 27:13; 65:25; 66:20; Dan 8:9

12

Cān Cemnak Simsungnak

1 a“Cuih cān ah na mipawlih fapapawl kilvengtu
Siangpahrang ropi Maikal cu a dīng ding.
Cule miphun a um thawk ihsin tuih cān tiang khalih um dah kel lo mi
Harsat cān a thleng ding.
Cun cuih cān ah na mipawl cazual sungih an hmin ngan ih hmuh mi pauhpauh cu
Runsuah an si ding.
2 bCule leilung leivut ih a itthat mi mi tampi an ṭhangharh ding ih,
Mi hrekkhat cu kumkhaw nunnak ah,
Mi hrekkhat cu kumkhaw hmuhsuamnak ah an si ding.
3 cA fim mipawl cu van bangin an êng ding ih,
Dingfelnak ih mi tampi hruaikirtupawl cu a kumkhuaih kumkhuain arsi vek an si ding.

12:1a Suah 32:32; Jer 17:13; 30:7; Eze 5:9; Dan 9:12; 10:13, 21; Mat 24:21; Mar 13:19; Luk 10:20; Jud 1:9

12:2b Isa 26:19; Mat 25:46; Joh 11:24

12:3c Thf 4:18; Dan 11:33; Mat 13:43; Joh 5:35; Fil 2:15

4 a“Asinan nang, Daniel, cān a cem hlanlo cuih kamsuakthupawl cu thup awla, cazual cu erhpit aw. Mi tampi a suk a so ah an tlân ding ih, theihnak a pung ding,” tiah a ti.

12:4a Isa 8:16; 11:9; 29:18-19; Jer 5:1; Dan 8:17; 11:33; Thu 22:10

5 aCun kei, Daniel in ka zoh, cule ngai hnik, mi dang pahnih, pakhat cu hi lam tiva tlâng ah le a dang pakhat cu khat lam tiva tlâng ah an ding. 6 bCule mi pakhat in pat zai hnipuan ih thuamaw pacang, tiva ti tlunih um hnenah cun, “Hih mangbangza thilpawl famkimnak cu ziang can a rei ding?” tiah a ti.

12:5a Dan 10:4

12:6b Eze 9:2; Dan 8:13, 16; Zek 1:12-13

7 aCun pat zai hnipuan ih thuamaw pacang, tiva ti tlunih um cun a vawrh lam kut cu tlunah thlirin le a keh lam kut cu van lamah thlirin, kumkhua nung mi cu sālin sia a săm lai ka theih mi cu, cān khat, cānpawl le cān hrek a si ding, cule mithianghlimpawlih huham ṭhiatbăl thluh a si tikah, hi thil hmuahhmuah ṭhehfel a si ding, ti a si.

12:7a Sem 14:22; Dan 6:26; 7:25; Luk 21:24; Thu 10:5-7; 11:2

8 Cucu ka hna in ka thei ko nân, ka theithiam cuang lo. Cun kei in, “Ka bawipa, hi thilpawlih cemnetnak cu ziang vek a si ding?” tiah ka sut.

9 aCule anih in, “Daniel, na lamzin ah feh men aw, ziangahtile cān a cem hlanlo hi ṭawngkampawl cu thuh le erhpit a si. 10 bMi tampi cu tifai, varter le erfai an si ding, asinan misualrálpawl cu an sualrál vivo ding, cule misualrál zohman in an theithiam lo ding, mifimpawl lawngin an theithiam ding.

12:9a Isa 29:11

12:10b Isa 1:25; 32:7; Dan 11:35; Hos 14:9; Zek 13:9; Thu 22:11

11 a“Cule ni tin raithawi lâkhlo a si cān ihsin le fihnungza siatnak dĭn a si cān thawk ihsin ni 1290 a um ding. 12 bHngak ṭenṭo ih ni 1335 thleng thei tu cu mithlawsuak a si.

12:11a Mat 24:15; Thu 11:2

12:12b Isa 30:18; Eze 4:5-6; Dan 8:14; Thu 11:2; 12:6; 13:5

13 a“Asinan nang cu a cem tiang na lamzin ah feh vivo ko, ziangahtile na cawl ding ih, san cemnakah na ro conak hmun ah na dīng ding,” tiah a ti.

12:13a Sam 16:5; Thu 14:13