About Bible Thianghlim | ©

BibleThianghlim – Hebru

Old Testament

Genesis Exodus Leviticus Numbers Deuteronomy Joshua Judges Ruth 1 Samuel 2 Samuel 1 Kings 2 Kings 1 Chronicles 2 Chronicles Ezra Nehemiah Esther Job Psalm Proverbs Ecclesiastes Song of Solomon Isaiah Jeremiah Lamentations Ezekiel Daniel Hosea Joel Amos Obadiah Jonah Micah Nahum Habakkuk Zephaniah Haggai Zechariah Malachi

New Testament

Matthew Mark Luke John Acts Romans 1 Corinthians 2 Corinthians Galatians Ephesians Philippians Colossians 1 Thessalonians 2 Thessalonians 1 Timothy 2 Timothy Titus Philemon Hebrews James 1 Peter 2 Peter 1 John 2 John 3 John Jude Revelation

Hebru

12345678910
111213

• A ngantu: Theih a si lo
• A siartu: Jew zumtupawl
• Ngan kum: A.D. 67-69

Pathian in Thukham Hlun ah Pathian biakdān ding a rak dĭnsuak ih, cumi ih rinum ding khal a phût. Asinan himi biakdān hin Khrih a rak sawhkhih. Jesu Khrih a rat ih a thawiawknak hmangin Thukham Thar a dĭnsuah tikah, Thukham Hlun biakdanpawl cu Thukham Thar biakdanpawl in a thlĕng. Hih cakuat a dawngtupawl in thusimtupawl ih thuthangṭha an rak sim laiah himi thutakpawl hi an rak ngaithla. Asinan Judah sakhua ih kir an tumsal a bang. A nasa zet mi hremnak an tuar ruangah Khrih dungthluntu sinak thu ah rinhlelhnak an nei thlang tla a si men thei (10:32-34; 12:4). Cuti cun Thukham Hlun-ih ropitnak an thlirsal lala. Hih cakuat ngantu in Khrih parah le Khristian sakhua ih ropitnak parah an mit fu hnget dingih anmah sawmnak thazang peknak ṭawngkampawl a ngan (13:22).

Hi cakuat ngantu hi theih a si lo. Sikhalsehla amah hi mit rori in Jesu-ih rawngbawlnak hmutu a si lo ih (2:3-4), zumtupawl hruaitu khal a si lo (13:17). Amah hi cathiam le Thukham Hlun le Judah sakhua thu khal theifiangtu a si. Temple ih Pathian biaknak hi atu-ih cang rero lai mi vekin a rel ruangah hi cakuat hi temple tisiat (A.D. 70) a si hlanih ngan mi a si ding (7:8; 9:5-7, 9, 13; 13:10). Cun A.D. 67-69 hrawngih ngan mi a si ding, ziangruangahtile himi tikcu ah zumtupawl parih hremnak a nasa zet.

Cangantu in Khristian sakhua cu Judah sakhua hnakin a cungnunsawnzia a simfiang. Khristian thurinpawlih cungnunzia relin, a cakuat a thawk. Cangantu in himi cakuat ah thulunlonak le zumlonak dokalhin ralrin peknak hngetkhoh zet a ngan (2:1-4; 3:12; 4:1; 5:11-14; 6:4-6). Cule Khristian sakhua hi a cungnun hleice ruangah zumtupawl in cumi cu ziangtin nunpi ding a si ti khal hi cakuat ngantu hin a buaipi (10:19-13:25). Himi cakuat ah hin ralrin peknak hngetkhoh zet a tel (10:26-31; 12:15-17).

Hi cakuatih thucah hi a fiang zet. Khrih in kan hnenah rundamnak famkim a rak thlen ruangah, zumnak in amah lawng zoh camcin ding kan si (12:2).

1

Fapa cu Vancungmi hnakin a Cungnungsawn

1 ^aA liam cia mi cān ah a phunphun le lamzin dangdang in profetpawl hmangih pupápawl hnenih thu rak simtu Pathian in, 2 ^bhih cān netaah hin a Fapa hmangin kan hnenah thu in rak sim. Amah cu thil hmuahhmuah ro cotu ah Pathian in a ruat ih, amah hmang thotho in leilungpawl hi Pathian cun a rak tuah. 3 ^cAmah cu Pathian ropitnakih tleu le a sinak mizia lăngsuahnak diktak a si. Thil ziangkim hi a thiltitheinak kamsuakthu in a khaiding hnget thluh. Amah rori in kan sualpawl a thianfai hnuah, tlun sâng Cungnungbik ih vawrh lamah a to. 4 ^dA cungnung mi hmin cu anih in ro ih a congah ruangah vancungmipawl hnakin a cungnungsawn a si.

1:1^a Mip 12:6, 8; Luk 1:70; Joh 9:29; Apo 2:30

1:2^b Dnp 4:30; Sam 2:8; Mat 3:17; 11:27; Joh 1:3; 1Pe 1:20

1:3^c Mar 16:19; Joh 1:14; 14:9; Kol 1:17; Tit 2:14

1:4^d Efe 1:21; Fil 2:9-10

5 ^aZiangahtile,

1:5^a 2Sam 7:14; 1San 17:13; 22:10; Sam 2:7; 89:26-27

“Nang cu ka Fapa na si,
Tuihsun ah ka lo hring a si,”

tiin le, “A hrangah Pa ka si ding ih, amah cu ka hrangah Fapa a si ding,” tiin vancungmi zo hnenah so a sim dah? 6 ^aCun hrin hmaisabik mi cu leitlun ih a hruailuh tikah khan,

1:6^a Dnp 32:43; Sam 97:7; Rom 8:29; Kol 1:18; Heb 10:5

“Pathian-ih vancungmi zaten amah cu be hai seh,”

tiah a ti. 7 ^aCule vancungmipawl thu ah,

1:7^a Sam 104:4

“A vancungmipawl cu thli ah le a rawngbawltupawl kha meisa alh ah a tuah hai,”

tiah a ti. 8 ^aSihmansehla Fapa thuhla ah cun,

1:8^a Luk 1:33

“Maw Pathian, na laltokham cu kumkhuain kumkhua tiang a si,
Dingfelnak kianghrăwl cu na lalram kianghrăwl a si.
9 ^aDingfelnak na rak ngaina ih, dān pahbălnak na hua. Curuangah
Pathian, na Pathian in na hawipipawl hleihin lungawinak hriak a lo thih a si,”

1:9^a Sam 45:6-7; Isa 61:1, 3; Fil 2:9

tiah a ti. 10 ^aCule,

1:10^a Sam 8:6; Zek 12:1

“Nang, Bawipa in a tirin leilung ṭohram na rak bun ih,
Van khi nangmai kutsuak a si.
11 ^aCupawl cu an hloral leh ding, asinan nang cu na hmun ringring;
Cupawl hmuahhmuah cu sinfen bangin an hlun thluh leh ding.
12 ^bPuan bangin cupawl cu na zual ding, cule an danglam ding.
Asinan nang cu nangmah kel na si,
Cule na kumpawl in cem ti an nei lo ding,”

1:11^a Isa 34:4

1:12^b Sam 102:25-27

tiah a ti.

13 ^aSihmansehla vancungmi zo hnenah so,

1:13^a Jos 10:24; Sam 110:1; Mat 22:44; Mar 16:19

“Na ralpawl na ke retnak ih ka tuah hlanlo, ka vawrh lamah to aw,”

tiin a sim dah?

14 ^aAnnihpawl hmuahhmuah cu rundamnak ro ih cotu ding pawl hrangih rawngbawl dingih thlah mi rawngbawltu thlarau an si lo maw si?

1:14^a Sam 91:11; Dan 7:10; Mat 25:34; Mar 10:17; Apo 20:32; Rom 11:14

2

Fimkhur dingih Ralrin Peknak

1 ^aCuruangah kan tawlhhlolonak dingah hna ih kan theih mi thilpawl kha nasa sinsinin kan ngaihsak ding a si. 2 ^bZiangahtile vancungmipawl hmangih kamsuakthu sim mi hman a hnget ih dān pahbălnak le thulunlonak tinkim in a dik mi lehrulhnak an co a si ahcun, 3 ^chi tlukih rundamnak ropi hi kan thlauthlak a si ahcun, ziangtin so kan luat thei ding? Cuih rundamnak thu cu a hmaisabikah Bawipa in a phuang ih a theitupawl in kan hnenah an rak nĕmhnget. 4 ^dPathian khal in hminsinnakpawl le mangbangzapawl in siseh, thilmak a phunphun le amai duhdān vekih Thlarau Thianghlim thilpekpawl thawn anmah cu a theihpi hai.

2:1^a Rom 11:22

2:2^b Dnp 33:2; Apo 7:53; Gal 3:19

2:3^c Luk 1:2

2:4^d Mar 16:20; Joh 4:48; 1Ko 12:4; Efe 1:5

Thihnak ihsin Ropitnak Ah

5 Ziangahtile kan phuan mi, a ra thleng ding mi leilung cu vancungmipawlih thu hnuaiah a ap lo. 6 ^aAsinan mi pakhat in hmun pakhat ah,

2:6^a Job 7:17; Sam 144:3

“Minung hi ziang so maw a si, na ngaihsak ih, minung fapa hi na kilkhawi ṭheu?
7 Anih cu vancungmipawl hnakih málte niamdeuhin na rak tuah;
Amah cu ropitnak le upatnak na khumter ih,
Na kut ih tuah mipawl tlunah na ret.
8 ^aA thuthu ih um dingin thil hmuahhmuah cu a ke hnuaiah na ret ṭheh,”

2:8^a Sam 8:4-6; Mat 22:44

tiin a phuang.

Cutiih ziang hmuahhmuah a ke hnuaiih a ret ruangah a hnuaiih ret lo i a tān mi zianghman a um lo. Asinan atu-ah cun thil ziangkim a hnuaiah retin a um ti kan hmu hrih lo. 9 ^aAsinan thihnak tuar ruangih ropitnak le upatnak khumter mi, Pathian zangfahnak ruangin mi kip hrangah thihnak a teh thei nak dingah vancungmipawl hnakih niamter sawn mi Jesu cu kan hmu a si.

2:9^a Apo 3:13; 2Ko 5:15; Fil 2:7-9

10 ^aZiangahtile fa tampi ropitnak ih hruailuh an sinak ah hin ziangkim a hrangih um le thil ziangkim amah ruangih um Pathian hrangah cun harsatnakpawl ruangih an rundamnak hrampi famkimter hi a awm hrimhrim a si. 11 ^bZiangahtile tithianghlimtu le tithianghlim mipawl cu an zaten mi pakhat ihta an si, curuangah anih cu anmah kha unaupawl tiih kawh ding a ning a zak lo,

2:10^a Luk 24:26; Rom 11:36

2:11^b Mat 28:10; Efe 5:26

12 ^a“Ka unaupawl hnenah na hmin ka thăn ding,
Mipungkhawm lakah nangmah thangṭhatnak hla ka sak ding,”

2:12^a Sam 22:22

tiah a ti. 13 ^aCule,

2:13^a Isa 8:17-18; Joh 10:29

“Amah ah ka zumnak ka ṭhum ding,”

tiah a tisal. Cun,

“Ngai hnik, keimah le Pathian ih i pek mi nauhakpawl hi,”

tiin a simsal lala.

14 ^aNauhakpawl cu titsa le thisen cotu an si ruangah, thihnak thawngin thihnak parih thuneitu Diabol cu a siatbăl thei nak dingah, milai sinak a co ve. 15 ^bAn nun sung hmuahhmuah thih ṭihnak sál ih tāngpawl a runsuak thei nak dingah a si. 16 ^cZiangahtile a taktakah cun a băwm ṭheu mipawl hi vancungmipawl an si lo ih, Abraham cithlah an si sawn. 17 ^dCuruangah milai sualpawl hrangih tlăwnlungawithawinak tuah dingin, Pathian lam thilpawl ah zahngainak le Puithiam Lu bik rinum a si thei nak dingah thil ziangkimah a unaupawl vekih tuah a ṭul a si. 18 Amah rori in sualfawrhnak a tuar zo ruangah, sualfawrhnak tuartupawl cu a bawm thei hai a si.

2:14^a Sem 3:15; Joh 1:14; 1Ko 15:50, 54-57; Efe 6:12; 2Ti 1:10; 1Joh 3:8

2:15^b 2Ti 1:7

2:16^c Luk 3:8

2:17^d Rom 3:25; Fil 2:7

3

Mosi hnakin Jesu a Cungnungsawn

1 ^aCuruangah van lam kawhnak a cotu a thianghlim mi unaupawl, kan phuan mi, Apostol le Puithiam Lu bik Khrih Jesu hi ruat hnik uh. 2 ^bMosi cu Pathian sungkua zate parih a rinum bangin, anih cu amah ruattu parah a rinum a si. 3 ^cZiangahtile inn saktu cun a sak mi inn hnakin upat a hlawh sawn bangin, anih cu Mosi hnakin upatnak co tlak sawnah ruah a si. 4 ^dZiangahtile inn pauhpauh cu mi pakhat khat ih sak mi an si, asinan thil ziangkim a saktu cu Pathian a si. 5 ^eCule Mosi cu lehhnuih an run rel leh ding mi thilpawl theihpitu a si thei nak dingah, Pathian-ih innsang zate parah siahhlawh rinum taktak a si. 6 ^fSihmansehla Fapa dinhmun in Khrih cu Pathian sungkua parah a rinum a si, rin hngeh nak le ruahsannak ih lungawi aipuannak cu a net tiang kan kaih hnget a si ahcun, kanmah hi Pathian sungkua cu kan si.

3:1^a Rom 8:28; 2Ko 9:13; 1Ti 6:12

3:2^b Mip 12:7

3:3^c Dnp 34:12

3:4^d Sem 1:1

3:5^e Suah 14:31; Mip 12:7

3:6^f Rom 5:2; 11:22; 1Ko 3:16; 1Ti 3:15

Zumtupawl hrangih Cawlhnak

7 ^aCuruangah Thlarau Thianghlim in,

3:7^a Apo 28:25

“Tuihsun ah a aw nan theih asile,
8 Ramṭhing ih hniksak ni ih hel lai vek khan,
Nan thinlung hakter hlah uh.
9 ^aCu tawkah nan pupápawl in in rak hniksak, in hliakhlai ih,
Ka tuah mi thilpawl kum 40 sung an hmu.
10 ^bCuruangah cuih san minungpawl parah ka thin a heng ih,
Kei in, ‘An thinlung a fehpêng ringring, ka duhdān an thei lo,’ tiah ka ti.
11 ^cCuti vek cun ka thin a ling ih,
‘Ka cawlhnak ah an lut lo ding,’ tiah sia ka săm,”

3:9^a Mip 14:33; Dnp 1:3; Apo 7:36

3:10^b Dnp 1:34-35; Sam 95:7-11

3:11^c Sam 95:7-11

tiih a ti vek khan a si.

12 ^aU le nau tla, a nung mi Pathian tlansan dingin nan lakih zohman a thinlung sungah zumlonak le thinlung sual a umlonak dingah fimkhur uh. 13 ^bSikhalsehla, “Tuihsun,” tiih sal a si laiah hin pakhat le pakhat ni tin fawrhawtăwn uh, culole nan lakih mi zo simaw sual bumnak ruangah a thinlung hahter a si pang ding. 14 ^cZiangahtile a thawk ih kan neih mi zum hngeh nak kha a net tiang kan kai hnget asile, Khrih ṭawmpitu kan si. 15 ^dCule,

3:12^a Mat 16:16

3:13^b Jer 17:9; Efe 4:22

3:14^c Efe 3:12

3:15^d Sam 95:7-8

“Tuihsun ah a aw nan theih asile,
Hel lai vek khan nan thinlung hakter hlah uh,”

tiih sim mi vek kha a si.

16 ^aZiangahtile hna ih an theih hnu khalih a thinhengter thotho tupawl kha zo an si? A taktakin cupawl cu Izip ram ihsin Mosi ih a hruaisuah mipawl kha an si lo maw? 17 ^bCun kum 40 sung zo parah so a thin a heng? Thil sual tuahtupawl, an ruak khal ramṭhing ih rīlpawl parah khan a si lo maw? 18 ^cCule a zum lo tupawl hnen siarlo ah, zo hnenah so a cawlhnak ih lut lo dingih sia a săm? 19 ^dCule an zumlonak ruangah an lut thei lo ti kan hmu a si.

3:16^a Mip 14:2

3:17^b Mip 14:29; 1Ko 10:5

3:18^c Mip 14:20-23; Dnp 1:34-35

3:19^d Sam 78:22; Joh 3:36

4

Cawlhhahdam Tiamkamnak

1 ^aA cawlhnak ih luh ding thutiamkam a um hrih lai ruangah, cuih cawlhnak ah nan lakih mi pakhat khat a thleng lo pang ding ti phâng uhsi. 2 Ziangahtile kan hnenih phuan a si vekin thuthangṭha cu an hnenah phuan a si. Asinan cuih kamsuakthu a ngaithlatupawl in an theih mi thu cu zumnak thawi an rawi lo ruangah an hlawkpi lo.

4:1^a 1Th 2:13

3 ^a“Cuti vek cun ka thin a ling ih,
‘Ka cawlhnak ah an lut lo ding,’ tiah sia ka săm,”

4:3^a Dnp 1:34-35; Sam 95:11

tiih a ti vek khan a si. Sihmansehla leilung lungphum phum a si thawk ihsin hna cu ṭuan ṭheh a si zo ruangah kannih a rak zum zo tupawl hi cuih cawlhnak ah cun kan lut lai rero a si. 4 ^aZiangahtile hmun pakhat ah ni sarih ni thu hi, “Cule a ni sarihnak ah cun Pathian cu a hnaṭuannak hmuahhmuah ihsin a cawl,” tiih sim a si. 5 ^bCule cuih hmun lala ah,

4:4^a Sem 2:2; Suah 20:11; 31:17

4:5^b Sam 45:11

“Ka cawlhnak ah an lut lo ding,”

a ti leh fawn.

6 ^aMi hrekkhat hrangah luh ding mi cawlhnak a um lai hrih ruangah le an hnenih thu an rak sim hmaisak mipawl kha thulunlonak ruangah cuih cawlhnak ah an rak luh lo ruangah, 7 ^bcān reipi hnuah David hmangih ṭawngin, “Tuihsun,” tiin ni pakhat a ruatsal:

4:6^a Kol 2:16-17

4:7^b Sam 95:7-8

“Tuihsun ah a aw nan theih asile,
Nan thinlung hakter hlah uh,”

tiih sim zo a si bangin.

8 ^aZiangahtile Joshua in annihpawl kha cawlhnak rak pe hai zo si sehla cu, cumi hnuah ni dang thu a sim nawn lo ding. 9 Curuangah Pathian mipawl hrangah cawlhnak a um lai hrih a si. 10 ^bZiangahtile Pathian cawlhnak ah lut ih, cawl zo tu cu Pathian tidān bangin a hnapawl ihsin a cawl ve. 11 Curuangah cuih thulunlonak zohṭhim ih zohman kan tluklonak dingah, cawlhnak ih lut dingin hlawptlo uhsi.

4:8^a Jos 22:4

4:10^b Pui 23:3; Thu 14:13

12 ^aZiangahtile Pathian kamsuakthu cu a nung ih huham a nei, ralnâm kap hnih hriam hnak khalin a hriam sawn. Nunnak le thlarau, ruh pehzăwmawknakpawl le thlik hman ṭhenphel ko a sun thei, khawruah mipawl le thinlung ih tumtah mipawl a thei thei. 13 ^bCule Pathian mithmuh ah a sersiam mi zianghman lang lo a um lo, cuhnakin kan thuhla kan thlĕnnak ding Paih mithmuh ah cun, thil ziangkim hi taklawng le áwngaw cia in a um thluh sawn a si.

4:12^a Isa 55:11; Jer 23:29; Mar 4:14; Luk 5:1; Joh 10:35; Apo 7:38; 12:24; 1Ko 14:24-25; Efe 6:17; 1Th 2:13; 2Ti 2:9; 1Pe 1:23; 1Joh 2:14; Thu 1:2, 9

4:13^b Sam 33:13-15; Thf 5:21; Jer 16:17; Dan 2:22

Jesu cu a Ropi Mi Puithiam Lu bik a Si

14 ^aCuruangah van ih fehtlăng zo, Puithiam Lu bik ropi, Pathian Fapa Jesu kan neih ruangah, kan zumnak phuansuah mi hi kai hnget uhsi. 15 ^bZiangahtile kan cahlonakpawl in tuarpi thei lo tu Puithiam Lu bik nei kan si lo ih, kanmah vekin phun zakip ih sualfawrhnak rak táwng zo na cingih sual tuah lo nei kan si sawn. 16 Curuangah zahngainak kan co thei nak dingah le kan ṭul cān ih in bawm dingin, zangfahnak kan hmuh thei nak dingah zangfahnak laltokham cu ralṭha zetin naih uhsi.

4:14^a Mat 4:3

4:15^b 2Ko 5:21; Efe 3:12

5

1 ^aZiangahtile puithiam lu bik pauhpauh cu minung lak ihsin hril mi an si ih, thilpekpawl le sualpawl hrangih thawiawknakpawl a hlăn thei nak dingah Pathian lam thil ah minung hrangah ruat an si. 2 Anih khal cu cahlonak in a tuam ve ruangah theih mi nei lo le zin pêng zawhtupawl parah zawnruahnak a nei thei. 3 ^bCuvek mi a si ruangah mipi sualpawl hrangih thawinak a hlăn vek thothoin amai sualpawl hrang khalah a hlăn a ṭul a si.

5:1^a Isa 29:24

5:3^b Pui 9:7

4 ^aCule Aaron vekih Pathian kawhnak cotu siarlo, zohman in hi upat conak cu anmai hrangah an la dah lo. 5 ^bCu vekin Khrih khal Puithiam Lu bik si dingin amah le amah a cawimawiaw lo. Sihmansehla Pathian in a hnenah,

5:4^a Suah 28:1; Mip 14:40

5:5^b Sam 2:7; Mat 3:17; Joh 8:54

“Nang cu ka Fapa na si,
Tuihsun ah ka lo hring a si,”

tiah a sim sawn. 6 ^aCule hmun dangah,

5:6^a Sem 14:18; Sam 110:4

“Nangmah cu Melkizedek-ih sidān zulhin,
Kumkhuain puithiam na si,”

ti khalin a sim.

7 ^aAnih cun taksa ih a um laiah, thihnak ihsin amah rundam thei tu hnenah nasa zetih ṭapin le mitthli thawn thlacamnakpawl le dilnakpawl a hlăn tikah, Pathian a ṭih ruangah a thlacamnak cu ngaithlaksak a si. 8 ^bAnih cu Fapa si ko hman sehla, a tuar mi thilpawl ihsin thulunnak a zir thotho. 9 Cule Pathian in famkim ko a tuah hnuah cun, a thu a ngaitupawl hmuahhmuah hrangah sankhuk rundamnak hrampi ah a cang. 10 “Melkizedek-ih sidān zulhin,” anih cu Pathian ih kawh mi Puithiam Lu bik a si.

5:7^a Sam 22:24; Mat 27:46, 50; Mar 14:36; Luk 22:41-44; 23:46

5:8^b Fil 2:8

Tluhlo lo dingih Ralrin Peknak

11 Melkizedek thu ah hin rel ding tampi kan nei ih, thu ngaithlak nan duh lo ruangah simfiang ding a harsa zet. 12 ^aZiangahtile a tikcu ruat ah cun zirhtu si thei zo ding hman nan si nân, Pathian thu hramthăwkpawl zirhtu ding nan ṭul sawn riangri ih, rawl hak si loin, hnawi ti ṭul lai mi nan rak si. 13 ^bZiangahtile hnawi ti ih a nungtu pauhpauh cu, nausen a si lai ruangah, dingfelnak kamsuakthu cu a theifiang thei lo. 14 ^cAsinan rawl hak cu pitlingpawl hrangah a si. Cupawl cun a sia le a ṭha thleidang thiam dingin an theih thei nak an hman ṭheu ruangah an theih thei nak pawl cu an rak sawizăwi zo.

5:12^a 1Ko 3:2; 1Pe 2:2

5:13^b 1Ko 14:20

5:14^c Isa 7:15; 1Ko 2:6

6

1 ^aCuruangah Khrih thurin hramthăwkpawl cu tân tain, thil ti thi pawl ihsin lungthlĕngnak, Pathian parih zumnak, 2 ^bkhawlhfaiawknakpawl zirhawknak, kut suan thu, mithi thawhsalnak le sankhuk thuṭhennak zirhawknak ṭohram cu bunsal nawn loin, pitlin lam pan uhsi. 3 ^cPathian in in sian asile, cucu kan ti vivo ding.

6:1^a Fil 3:12-14

6:2^b Joh 3:25; Apo 2:24; 6:6; 17:18, 32

6:3^c Apo 18:21

4 ^aZiangahtile vei khat tleu rak pek zo mi, van lam thilpek tep zo tu, Thlarau Thianghlim ṭawmpi zo tu, 5 ^bPathian kamsuakthu ṭha le a thleng lai ding mi san ih thiltitheinakpawl a tep zo tupawl cu, 6 ^can tlûk asile, lungthlĕngnak ih titharsal ding cu an hrangah a cang thei lo mi a si. Ziangahtile Pathian Fapa cu an khengbĕt tharsal ih ningzakzain an tuah a si.

6:4^a Gal 3:2; Efe 2:8

6:5^b Sam 34:8

6:6^c Mat 4:3; Joh 5:16

7 Ziangahtile leilung, a parih tla ṭheu mi ruahti a intu le a ṭuantupawl hrangih a ṭhahnem mi thlairah suah ṭheu tu cun Pathian hnen ihsin malsawm a dawng a si. 8 ^aAsinan hling bur le hram bûar suahtu cu hnawn a si ih camsiat tuar a nai a si, a netnakah urkăng a si ding.

6:8^a Sem 3:17-18; Isa 5:6; 27:4

9 ^aAsinan duhdawt mitla, cutin kan lo sim nân, nannih cu thil ṭhasawn, a si, rundamnak thawn a thlurhaw mi thilpawl nan tuah kan beisei. 10 ^bZiangahtile amai hmin ih mithiangpawl nan rĕn rero lai bangin, nan rĕn zo nak ah duhdawtnak hnaṭuan le nan hnaṭuan mipawl hngilh dingin, Pathian cu mifel lo a si lo. 11 Cule rinhlelhnak um lo beiseinak famkim ah nan zaten a net tiang taimaknak bangrep nan suah fingfing kan duh. 12 ^cCutin mizê si loin, rinnak le thinsaunak ruangin thutiampawl ro ih congahtupawl cawngtu nan si sawn ding kan duh.

6:9^a 1Ko 10:14

6:10^b Mat 10:40, 42; 1Th 1:3

6:12^c 2Th 1:4; Jam 1:3; Thu 13:10

Pathian Thutiamkam cu a Hnget

13 ^aZiangahtile Pathian in Abraham hnenih thu a tiam laiah, amah hnakih ropisawn hmin sâlih sesămnak ding a neih lo ruangah, amah le amah sālawin, 14 ^b“Mal ka lo sawm tengteng ding ih, ka lo karhzaiter tengteng ding,” tiah sia a săm. 15 ^cCuti cun thinsau takih a tuar hnuah, thutiamkam cu a congah.

6:13^a Sem 22:16; Luk 1:73

6:14^b Sem 22:17

6:15^c Sem 21:5

16 ^aZiangahtile milaipawl cun thungaiten anmah hnakih ropisawn hmin sâlin sia an săm ṭheu, cule an sesămnak cun an elawknak thu tinkim a cemter ih an thurel mi a nĕmhnget ṭheu. 17 ^bCuti vek cun Pathian in a thil tum a danglam thei lozia cu a thutiam ro cotupawl hnenah nasa sinsinih lăngter a duh ruangah, cucu sesămnak in a nĕmhnget. 18 ^cDanglam thei lo cuih thil pahnih ah cun, Pathian cu thuphan per thei a si lo ruangah kannih himnak hmu zo tupawl hin thapeknak nasa zet neiin, kan hmaiih ret mi ruahsannak cu kan kaih hnget thei nak dingah himi hi Pathian in a tuah a si.

6:16^a Suah 22:16

6:17^b Sam 110:4; Rom 4:16

6:18^c Mip 23:19; Tit 1:2

19 ^aCuih ruahsannak cu nunnak thir kâwnpi vekin kan nei ih, cumi cu hnget le rin tlak a si ih puanzar sungah a lut. 20 ^bMelkizedek-ih sidān zulhin kumkhaw Puithiam Lu bik, hmaihruaitu, Jesu cu kan hrangah cu tawkah cun a lut a si.

6:19^a Pui 16:2

6:20^b Sam 110:4

7

Puithiam Melkizedek

1 ^aZiangahtile hi Melkizedek cu Salem siangpahrang, Cungnung Bik Pathian-ih puithiam a si, siangpahrangpawl a thahnak ihsi ra tlungkir Abraham cu a rak hmuak ih mal a sawm. 2 ^bCu pa hnenah Abraham in a rallâksum zate ih ṭhen hra ṭhen khat a pe. A hmaisaah a hmin sullam cu “dingfelnak siangpahrang,” a si ih, cuih hnuah Salem siangpahrang ti khal a si, a sullam cu “daihnak siangpahrang,” tinak a si. 3 ^cAnih cu pa nei lo, nu nei lo, cithlah sâwng nei lo a si ih, um thawk ni khal a nei lo ih, nun cemnetnak khal a nei fawn lo, Pathian Fapa bangtukih tuah mi a si sawn ih puithiam a si ringring.

7:1^a Sem 14:17-20; Sam 76:2; Mar 5:7

7:2^b Sem 14:17-20

7:3^c Mat 4:3

4 ^aCun anih hi ziang tluk miropi a si ti ruat hnik uh, purêng Abraham hmanin a ralthillâkpawlih ṭhen hra ṭhen khat cu a hnenah a pe. 5 ^bCule puithiam sinak cotu Levi fapapawl cun mipi hnen ihsin ṭhen hra ṭhen khat co thei nak cu Dān bangtukin thupek an nei taktak. An unaupawl cu Abraham ihsin suak mi si khal hai sehla, ṭhen hra ṭhen khat cu an unaupawl lak ihsin a si an co. 6 ^cSihmansehla Levi hrin ihsin cithlah sâwng zăwi a si lo mi pa in Abraham-ih ṭhen hra ṭhen khat a co ih, thutiamkampawl neitu cu mal a sawm a si. 7 A tesawn cu a tumsawn in malsawm a pe ti hi el ding zianghman a um lo. 8 Hi tawkah a thi thei mi minungpawl in ṭhen hra ṭhen khat an co, asinan cu tawkah cun a nung ringring tiih phuan mi pa in ṭhen hra ṭhen khat a co. 9 Ṭhen hra ṭhen khat cotu Levi khal in Abraham hmangin ṭhen hra ṭhen khat a rak pe ve zo ti theih a si. 10 Ziangahtile Melkizedek in a rak hmuah laiah anih cu a paih ṭhalbe ah a rak um zo.

7:4^a Sem 14:20; Apo 2:29

7:5^b Mip 8:21, 26

7:6^c Sem 14:19-20; Rom 4:13

Jesu cu Puithiam Melkizedek vek a Si

11 ^aCuruangah famkimnak cu Levi-ih puithiam sinak ihsin co theih si sehla cu (cumi hnuaiah mipi in Dān an ngah ruangah), Aaron-ih sidān zulhin kawh si lo, Melkizedek-ih sidān zulhin puithiam dang rung um ding cu a ṭul bêtnak ziang a um? 12 Ziangahtile puithiam sinak cu a thlĕngaw ih, Dān khal thlĕng a ṭul ve. 13 Ziangahtile a thu an sim mi pa hi hnám dang mi a si, cuih hnám lak ihta zohman in biakṭheng ah rawng an bawl dah lo. 14 ^bZiangahtile kan Bawipa cu Judah hnám ihsin suak mi a si ti cu a fiang, cuih hrin thuhla ah Mosi in puithiam sinak thuhla ziang thu hman a rel lo. 15 Cule Melkizedek sinak băngpi puithiam dang a rung um zo a si ahcun, kan sim zo mi thu hi a fiang sinsin. 16 Amah cu milai cithlah sâwngawknak ih a phût mi bangtuk si loin, tisiat theih lo nunnak thiltitheinak zulhin a ra sawn tinak a si. 17 ^cZiangahtile,

7:11^a Heb 8:7

7:14^b Isa 11:1; Mat 1:3; Luk 3:33; Thu 5:5

7:17^c Sam 110:4

“Nangmah cu Melkizedek-ih sidān zulhin,
Kumkhuain puithiam na si,”

tiin a phuang.

18 ^aZiangahtile thupek um hmaisa cu a cah lo le a ṭhathnem lo ruangah hnawnin a um. 19 ^bZiangahtile Dān in zianghman a tifamkim lo, asinan ruahsannak ṭhasawn a thlengter ih, cumi ihsin Pathian kan naih thei a si.

7:18^a Rom 8:3

7:19^b Rom 3:20; Gal 3:21

20 Cule anih cu sesămnak um loin puithiam ih tuah a si lo. 21 ^aZiangahtile Levi-mipawl cu sesămnak um loin puithiam ih tuah an rak si, asinan Jesu cu sesămin puithiam ih tuah a si. A hnenah Pathian in,

7:21^a Mip 23:19; 1Sam 15:29; Sam 110:4; Mal 3:6; Rom 11:29

“‘Nangmah cu Melkizedek-ih sidān zulhin
Kumkhuain puithiam na si,’
Bawipa in sia a săm zo ih,
A lung a thlĕng lo ding,”

tiah a ti.

22 ^aCuti cun nasa sinsinin, Jesu cu thukham ṭhasawn hrangah âmkhām ah a rung cang.

7:22^a Luk 22:20

23 Cun thihnak ruangih an pehzăwm vivo thei ṭheu lo ruangah, puithiam tampi an rak um zo. 24 Asinan anih cu a nun ringring ruangah, thlĕng theih lo mi puithiam sinak a nei. 25 ^aCuruangah an hrangih dilsak dingin a nun ringring ruangah, amai zarih Pathian hnenih ratupawl cu a net tiangin a rundam thei a si.

7:25^a Rom 8:34; 11:14

26 ^aZiangahtile cuvek Puithiam Lu bik, thianghlim, pawităwk lo, bawrhhlawh kai lo, misualpawl lakih fihlim le vanpawl hnakih sângsawn cu kan hrangah a tling tawk a si. 27 ^bAnih cu, cuih puithiam lu bik pawl vekin ni tin, amai sualpawl hrangah thawiawknak pek hmaisak ta hnu lawngih mipi sualpawl hrangih thawiawknak a pek a ṭul lo, himi ruangah amah le amah a hlănawk ah khan sankhuk daihin vei khat ah a ṭheh a si. 28 ^cZiangahtile Dān cun cahlonak nei milai cu puithiam lu bik ah a tuah, asinan Dān hnuih rak um sesămnak ṭawngkam cun kumkhuaih tifamkim mi Fapa cu puithiam lu bik ah a ruat a si.

7:26^a 2Ko 5:21

7:27^b Efe 5:2; 1Pe 3:18

7:28^c Heb 1:2; 2:10; 5:2

8

Jesu hi Thukham Thar Puithiam Lu bik a Si

1 ^aCun kan sim miih tum mi bik cu hihi a si: van ah khin Cungnungbik laltokham vawrh lamih to, cuvek Puithiam Lu bik kan nei a si. 2 Anih cu minung ih sak mi si lo, Bawipa ih sak mi hmun thianghlim le biakbûk diktak rawngbawltu a si.

8:1^a Sam 110:1; Mar 16:19

3 Ziangahtile puithiam lu bik pauhpauh cu thilpekpawl le thawiawknakpawl hlan dingih ruat an si. Curuangah hi Puithiam Lu bik khal hin ziang simaw hlăn ding a neih ve a ṭul. 4 Ziangahtile Dān bangtukih thilpekpawl hlantu puithiampawl an um ruangah, amah hi leitlun ih um rak si sehla puithiam a si lo ding. 5 ^aCupawl cun van lam thilpawlih lem le thlam rawng an bawl, curuangah Mosi in biakbûk a sak zik laiah khan,

8:5^a Suah 25:40; Kol 2:17

“Tlang parih a pianhmang hmuh na si vekin thil ziangkim tuah aw,”

tiin Pathian in a hnenah thu a pe.

6 ^aAsinan atu-ah cun amah cu thutiamkam ṭhasawn pawl parih dĭn mi thukham ṭhasawn remnak Palai khal a si bangin rawngbawlnak ṭhasawn a co zo a si.

8:6^a Luk 22:20; Gal 3:20

7 Ziangahtile cuih thukham hmaisa cu sawisel ding rak um lo ta sehla cu, a pahnihnak hrangah cān remcâng hawl a ṭul lo ding. 8 ^aAnmah ah mawhsualnak a hmuh ruangah anih in, “Ngai hnik, Israel sungza le Judah sungza thawi thukham thar ka tuah ding cān a thleng zik thlang, Bawipa in a ti. 9 ^bIzip ram ihsin kut in ka hruaisuah hai laiih an pupápawl thawi ka tuah mi thukham vek a si lo ding. Ziangruangahtile annih cu ka thukham ah an um lo a si; cun annihpawl cu ka ngaihsak hai lo, tiah Bawipa in a ti. 10 ^cZiangahtile himi hi, cumi hnuih Israel sungza thawi ka tuah ding mi thukham cu a si, Bawipa in a ti: an ruahnak ah ka dānpawl ka ret ding ih an thinlung ah ka ngan ding, an Pathian ka si ding ih, annih cu ka minung an si ding. 11 ^dMi kip in, ‘Bawipa cu thei aw,’ tiin an innhnen le an unau an zirh lo ding, ziangahtile an lakih a tebik ihsin a tumbik tiangin an zaten keimah in thei ding. 12 ^eZiangahtile an mawhsualnak parah zah ka ngai ding ih, an sualpawl le an dān pahbălnakpawl ka cîng nawn lo ding,” tiin a sim.

8:8^a Luk 22:20

8:9^b Suah 19:5-6

8:10^c Zek 8:8; Rom 11:27; 2Ko 3:3

8:11^d Isa 54:13; Joh 6:45

8:12^e Jer 31:31-34

13 ^a“Thukham thar,” tiih a tinak in thukham hmaisa cu a hlunter zo a si. Cun atu-ih a hlun rero mi le a ziam rero mi cu a cemrál cing ding.

8:13^a Luk 22:20; 2Ko 5:17

9

Lei Biakbûk ih Pathian Biaknak

1 ^aCun thungaiten, thukham hmaisa hmanin Pathian rawngbawlnak zīn le dān pawl le leitlun ah hmun thianghlim a nei ve. 2 ^bZiangahtile biakbûk cu an sak ih, tăwntir bik ah menorah meito, cabuai le Sangserh a um. Cucu, “Hmun Thianghlim,” tiih kawh a si. 3 Cule puanzar pahnihnak sung lamah Hmun Thianghlim Bik an ti mi pindan a um. 4 ^cCu tawkah cun sui ih tuah mi meiling khēng, sui ti khût mi thukham kuang a um, cumi sungah manna an retnak sui bel, a cerh mi Aaron-ih kianghrăwl le thukham lung pheng pawl an um. 5 ^dCule cuih thukham kuang parah Sualkhuhthawinak Hmun khuhin cherub ropi pawl an um. Hih thilpawl hi atu-ah a cipciarin kan rel thei hrih lo ding.

9:1^a Suah 25:8

9:2^b Suah 25:8-9, 23-39; 26:33-34; Pui 24:5-8

9:4^c Suah 16:32-33; 25:10-22; 30:1-5; 31:18; Mip 17:10

9:5^d Suah 25:17-22

6 ^aCuih thilpawl cu cuti vekih timtuah a si tikah, puithiampawl cu Pathian rawngbawlin biakbûk tăwntir ah cun an lut ṭheu. 7 ^bAsinan a sangtu ah puithiam lu bik, amah lawng thisen kengin kum tin vei khat a lut ṭheu. Cu tawkah amah hrangah le mipi in thei loih an tuah mi sualpawl hrangah thisen a hlan ṭheu. 8 ^cBiakbûk hmaisasawn a dīn sung cu Thlarau Thianghlim cun Hmun Thianghlim Bik ih luhnak lamzin cu lăngter a si hrih lo ti a theihter. 9 Cuih thil cu tuih cān hrangah hmuhsaknak a si, cu tawkah an hlăn ṭheu mi thilpekpawl le thawiawknakpawl khan a betu ih sia le ṭha theihnak a famkimter thei lo ti a hmuhsak. 10 ^dCupawl cu rawl le in ding, khawlhfaiawkdān phunphun le tuahṭhatsalnak cān a thlen hlanih taksaruangpum hrangih an parih phût mi zīn le dān pawl an si.

9:6^a Mip 28:3

9:7^b Pui 16:11-34

9:8^c Joh 14:6

9:10^d Pui 11:2-23; Mip 6:3; Kol 2:16

Khrih Thisen

11 ^aSikhalsehla Khrih cu thil ṭha ra thleng ding pawlih Puithiam Lu bik siin a ra ih, kut ih sak lo biakbûk, sersiam mipawl lakih tel lo, ropisawn le famkimsawnah cun, 12 ^bkan hrangah sankhuk tlennak a ngah hnuah, me thisen le caw no thisen si lo, amai thisen rori sawn thawn Hmun Thianghlim Bik ah sankhuk daihin vei khat a lut. 13 ^cZiangahtile caw pa le me thisen le caw la vutcâm, serh le sâng dānih mibawrhhlawh parih theh mi hmanin thianghlim ko taksa a faiter a si ahcun, 14 ^dsankhuk Thlarau thawngih amah le amah bawrhhlawh kai loih Pathian hnenih hlanawtu, Khrih thisen cun a nung mi Pathian rian dingah nan sia le ṭha theihnak cu thil ti thi lak ihsin ziang tlukin a lo faiter sinsin pei?

9:11^a Joh 2:19

9:12^b Pui 16:6, 16; Rom 3:25

9:13^c Mip 19:9, 17-18

9:14^d Jer 33:8; Zek 13:1; Mat 16:16; Efe 5:2; Tit 2:14; 1Pe 3:18

15 ^aCule thukham hmaisa hnuaiih dān pahbăltupawl thihnak hmangin a tlen hai zo ruangah, kawh mipawl cun sankhuk ro thutiam an co thei nak dingah anih cu thukham thar remnak Palai a si.

9:15^a Luk 22:20; Apo 20:32; Rom 8:28; Gal 3:20

16 Ziangahtile rocahnak ca a umnak ah rocahnak ca tuahtu a thih a ṭul hrimhrim. 17 Ziangahtile thukham cu mi an thih hnu lawngah hmual a nei, a tuahtu a dam sung cu hmual a nei lo. 18 ^aCuruangah thukham hmaisa hman kha thisen tel loih dĭn a si lo. 19 ^bZiangahtile mi hmuahhmuah hnenah Mosi in Dān thu zulhih a thupek tinkim a sim laiah khan, caw note thisen le me thisen cu tidai thawn, sahmul puan senlar thawn, hissop fung thawn a la ih, cazual le mipi hmuahhmuah a theh hai a si.

9:18^a Suah 24:6-8

9:19^b Suah 24:6-8

20 ^a“Himi hi Pathian in nan hnenih thu a lo pek mi thukham thisen a si,”

9:20^a Suah 24:8; Mat 26:28

tiah a ti.

21 Cuvek thothoin biakbûk le rawngbawlnak ih hman mi thilri zaten thisen in a theh. 22 ^aCule Dān thu zulhin thil ziangkim deuhthaw hi thisen ih faiter an si ih, thisen suak loin ngaidamnak a um lo.

9:22^a Suah 29:21; Pui 8:15; 17:11

23 Curuangah van ih thil um pianhmang kengpawl hman cuih thilpawl hmangih thenfai a ṭul a si ahcun, van thil taktak pawl sinsin cu hipawl hnakih ṭhasawn thawiawknak in thenfai an ṭul a si. 24 ^aZiangahtile Khrih cu kut ih sak mi hmun thianghlim pawl, a taktak băngpi a si mi ah lut loin, kan aiawhin Pathian hmaika ih dīng dingin van roriah a lut sawn a si. 25 Mai thisen si lo kengin kum tin Hmun Thianghlim Bik ih lut ṭheu tu puithiam lu bik vekin, Khrih cu amah le amah hlanaw leuhleuh dingin a lut ve lo. 26 ^bCutin si lo sehla, leilung umtir ihsin a tuar leuhleuh zo ding. Asinan atu san cem zawngah amah rori a thawiawknak in sual hloter dingah vei khat a rung lang. 27 ^cMinung hrangah vei khat thi dingih ruat a si, cuih hnuah thuṭhennak a um ding. 28 ^dCuvek thothoin, Khrih cu mi tampi ih sualpawl phur dingah vei khat hlăn a si. Hlawptlo zetih amah a rak hngaktupawl hnenah rundamnak ih hruailut dingin sual phur dingah si loin, a vei hnihnak a ra lang leh ding.

9:24^a Rom 8:34

9:26^b 1Joh 3:5

9:27^c Sem 3:19; 2Ko 5:10; Thu 20:12

9:28^d Isa 53:12; Mat 16:27; 1Ko 1:7; 1Pe 2:24

10

Khrih Hlănawknak cu Vei Khat a Si

1 ^aZiangahtile Dān cu a ra thleng lai ding mi, thil ṭha pawlih thlam lawng a si ih, cuih thil ṭha pawl băngpi taktak cu a si lo. Curuangah kum tintei thawiawknak kel an hlăn ṭheu mipawl cun a hlantupawl cu ziangtik hmanah famkim ko a tuah thei dah lo. 2 Cutin rak si lo sehla, a betupawl cu vei khat ah thenfai an si ding ih, sual theihawknak an neih nawn lo ding ruangah thilhlăn cu an rak bansan zo lo ding maw? 3 ^bAsinan cuih thawiawknakpawl cun kum tinte sualpawl a theithartersal ṭheu. 4 Ziangahtile caw pa pawlih thisen le mêpawlih thisen in sualpawl a lahlo thei lo.

10:1^a Kol 2:17

10:3^b Pui 16:34

5 ^aCuruangah leitlun ih Jesu a rat tikah khan,

10:5^a 1Pe 2:24

“Thawinak le thilhlăn na duh lo ih,
Taksaruangpum i timtuahsak sawn a si.
6 Meiur Thilhlănpawl le sual hrang thawinak pawl ah
Lunghmuinak na nei lo.
7 ^aCun kei in, ‘Ngai hnik, cazual sungah ka thuhla nganin a um,
Maw Pathian, na duhnak tuah dingah ka ra,’ tiah ka ti,”

10:7^a Sam 40:6-8; Jer 36:2; Mat 26:39

tiah a sim.

8 ^aA hmaisaah, “Thawinak le thilhlăn ah le meiur thilhlănpawl le sual hrang thilhlănpawl cu na duh lo ih, cupawl ah lunghmuinak na nei fawn lo,” tiah a sim, cupawl cu Dān vekih hlăn mi an si. 9 Cun anih in, “Ngai hnik, Maw Pathian, na duh mi tuah dingah ka ra,” tiah a ti. A pahnihnak thukham a dĭn thei nak dingah a hmaisa thukham cu a lahlo. 10 ^bCuih Pathian duhnak a tuahnak hmangin Jesu Khrih taksa kumkhaw daihih vei khat hlănnak thawngin tithianghlim kan si.

10:8^a Mar 12:33

10:10^b Efe 5:26; 1Pe 2:24

11 Cule puithiam kip in ni tin rawngbawlin le sualpawl lahlo thei dah lo mi thawiawknak kel hlan leuhleuhin an dīng ṭheu. 12 ^aAsinan anih cu sualpawl hrangih thawinak pakhat kumkhaw daihin a hlăn hnuah, Pathian kut vawrh lamah a to. 13 ^bCuih si thawkin a ralpawl cu a ke retnak vekih tuah thluh an si hlanlo a hngak. 14 ^cZiangahtile thianhlimter rero a si mipawl cu thilhlăn pakhat hmangin kumkhua a famkimter hai a si.

10:12^a Sam 110:1; Mar 16:19

10:13^b Jos 10:24; Sam 110:1

10:14^c Efe 5:26

15 Cumi cu Thlarau Thianghlim khal in in theihter. A hmaisabikah Thlarau Thianghlim cun, 16 ^a“Himi hi, cumi hnuih anmah thawi ka tuah ding mi thukham cu a si, Bawipa in a ti, an thinlung ah ka dānpawl ka ret ding, cupawl cu an ruahnak ah ka ngan ding,” tiah a ti. 17 ^bCuihtlunah a simbêt ih, “An sualpawl le an dān pahbălnakpawl cu ka cîng nawn lo ding,” tiah a ti. 18 Atu-ah hibangpawl ngaithiamnak hmun ah sual hrangih thilhlăn a um nawn lo.

10:16^a Jer 31:33

10:17^b Jer 31:34

Beidawng lo dingih Kawhnak

19 ^aCuruangah u le nau tla, Jesu-ih thisen zarah Hmun Thianghlim Bik ih lut dingah ralṭhatnak kan nei, 20 a taksa a si mi puanzar hmangih nundān thar le nundān nung in dĭnsak mi hmangin le, 21 Pathian sungkua tlunah Puithiam Lu bik kan neih ruangah, 22 ^bkan thinlung ih sia le ṭha theihnak ṭha lo cu theh mi siin, kan taksa khal tidai thiang ih khawlh a si zo ruangah zumnak hnget famkim neiin le thinlung dik pu-in Pathian naih uhsi. 23 ^cThutiamtu cu a rinum ruangah, kan phuan mi kan zumnak hi hnîn dualdo loin kai hnget uhsi. 24 ^dCule duhdawtnak lamah le hnaṭuan ṭha ṭuannak lamah pakhat le pakhat căwkthoaw dingin ngaihtuah uhsi. 25 ^eMi hrekkhat tidān vekin, kan khawmawknak bansan loin, pakhat le pakhat thazang peawtăwn sawn uhsi. Ni cu a nai deuhdeuh ti nan theih bangin thazang peaw sinsin uh.

10:19^a Pui 16:2; Efe 2:18; 3:12

10:22^b Apo 22:16; Efe 3:12; Heb 9:14; 1Pe 1:2

10:23^c 1Ko 1:9

10:24^d Tit 2:14

10:25^e Apo 2:42; 1Ko 3:13

26 ^aZiangahtile thutak theihnak kan co hnuah, kan sual hrim vivo asile, sualpawl hrangah thawinak a um nawn lo ih, 27 ^bthuṭhennak ṭihnung zet rung thleng ding mi le dodaltupawl kangráltu ding aithawknak meisa lawng beisei ding a tâng sawn a si. 28 ^cMosi Dān a hnáwngtupawl cu theihpitu pahnih simaw, pathum simaw an um asile, zahngainak tel loin an thi ṭheu. 29 ^dPathian Fapa a ke hnuaiih a palbĕttu, amah tithianhlimnak thukham thisen thil thianghlim loih a ruattu le zangfahnak Thlarau a zuamtaitu cu ziang vek cawhkuan peknak nasasin tuar tlakah so nan ruah? 30 ^eZiangahtile,

10:26^a Suah 21:14; Mip 15:30; 1Ti 2:4; 2Pe 2:20

10:27^b Isa 26:11; 2Th 1:7

10:28^c Dnp 17:6; Mat 18:16

10:29^d Mat 4:3; 26:28; 1Ko 6:11; Efe 4:30; Thu 1:5

10:30^e Dnp 32:35-36; Sam 135:14

“Phuba lâk cu keimai ta a si, keimah in ka lehrūl ding,” ti le,
“Bawipa in a mipawl thu a ṭhen ding,”

ti leh tu Bawipa cu kan thei.

31 ^aA nung mi Pathian kut ih tlak cu thil ṭihnung a si.

10:31^a Isa 19:16; Mat 16:16; 2Ko 5:11

32 ^aSihmansehla tuih hlan, êng nan rak co hnuih buainak nasa zet nan tuar lai kha cîng ringring uh. 33 ^bA cān ah cun mawhthluknakpawl le harsatnakpawl tuarin, miih zohnuam menah an lo tuah ih, cān dang leh ah cun, cutiih an tuah mipawl tuarpitu nan si. 34 ^cZiangahtile ṭemṭawn ih ka um tikah ka parah lainatnak nan nei, cule van ah a ṭhadeuh mi le rei a daih mi thil nan nei ti nan theih ruangah nan thilri an lo lawnsak lai khalah aipuang zetin nan um.

10:32^a Fil 1:29-30

10:33^b 1Ko 4:9; Fil 4:14; 1Th 2:14

10:34^c 1Pe 1:4-5

35 ^aCuruangah lawmman nasa zet a nei mi, nan zum hngeh nak cu hlăwnhlo hlah uh. 36 ^bZiangahtile Pathian duh zawng nan tuah hnuah, a lo tiamkam mi nan co thei nak dingah tuarfainak nan ṭul a si.

10:35^a Efe 3:12

10:36^b Rom 5:3; Jam 1:3-4, 12; 2Pe 1:6

37 ^aThutiam cu,

10:37^a Mat 11:3; Thu 22:20

“Rei lo te hnuah a ra ding mi Pa cu a ra ding, a rei nawn lo ding.
38 ^aCule mifel cu zumnak in a nung ding,
Asinan a dungtawlh asile,
A parah ka thinlung in lunghmuinak a nei lo ding,”

10:38^a Hab 2:3-4; Rom 1:27; Gal 3:11; Heb 2:3-4

ti hi a si.

39 Sihmansehla kannih cu hloral dingih dungtawlh mipawl lakih mi kan si lo ih, nunnak humhim dingih zumtupawl lakih mi kan si sawn a si.

11

Zumnak In

1 ^aZumnak cu ruahsan mi thilpawl a um rori a si ti theihnak, hmuh lo mi thilpawl theihfĕngnak a si. 2 Cuvek zumnak an neih ruangah khuahlan upapawl khan fak an rak hlawh.

11:1^a 2Ko 4:18

3 ^aTlolakpi hi Pathian kamsuakthu ih sersiam an si ih, cuti cun hmuh mi thilpawl hi hmuh thei mi thilpawl ihsi sersiam mi an si lo ti zumnak in kan thei.

11:3^a Sem 1:1; Joh 1:3; 2Pe 3:5

4 ^aZumnak in Abel cun Kain hnakin thawinak ṭhasawn Pathian hnenah a hlan ih, cumi ruangah midingfel a si ti theihpinak a ngah ih, a thilpekpawl cu Pathian in a theihpi. Cule cumi ruangah Abel cu a thi zo ko nân, thu a sim rero lai thotho a si.

11:4^a Sem 4:4; 1Joh 3:12

5 ^aZumnak ruangah Enok cu thihnak hmu lo dingin lâkhlo a si, “Pathian in a lâkhlo ruangah hmuh a si nawn lo.” Lâkhlo a si hlanah, anih cu Pathian lunghmuitertu a si ti theihpinak a nei. 6 Cule zumnak tel loin Pathian lunghmuiter theih a si lo, ziangahtile a hnenih a ratu cun amah cu a um rori a si ti le anih cu taima zetih amah hawltupawl lawmman petu a si ti a zum tengteng ding a si.

11:5^a Sem 5:21-24

7 ^aZumnak in Noah cun a hmuh hrih lo mi thilpawl thu ah ralrinnak pek a si hnuah, Pathian ṭihzahnak thawn a sungkuapawl rundamnak dingah lăwng a timtuah. Cuih a zumnak cun leitlun mipawl cu thiam lo a coter ih, zumnak zulhih dingfelnak ro cotu ah a cang.

11:7^a Sem 6:9, 13-22; Eze 14:14, 20; Rom 9:30; 1Pe 3:20

8 ^aZumnak in Abraham cu ro a co ding mi ram ih feh dingin kawh a si tikah, thu a lung. Khuiah a feh ding ti hman thei loin a păwksuak. 9 ^bZumnak in Abraham cu ram tiam ah khan mi ram ih cêng vekin a cêng. Amah thawi thutiam bangrep ro ih co ve mi Isak le Jakob tla thawn thlam ah an cêng. 10 ^cPathian ih sak le tuah mi lungphum nei khawpi a hngah ruangah a si.

11:8^a Sem 12:7; Apo 7:2-4

11:9^b Sem 12:8; Apo 7:5

11:10^c Thu 21:2, 14

11 ^aZumnak in Sarah khal in thutiamtu cu a rinum a si tiih a ruah ruangah favun thei nak cahnak a ngah ih, favun thei nawn lo dingin a kum a luan hnuah fa a hring. 12 ^bCuruangah amah cu mithi vek si hman sehla, mi pakhat ihsin, van arsi zat ih tam le siar cawk lo tifinriat kapih vunnel zat ih tam an suak.

11:11^a Sem 17:17-19; 21:2; 1Ko 1:9

11:12^b Sem 15:5; 22:17; Rom 4:19

13 ^aCupawl hmuahhmuah cu thutiampawl congah loin zumnak ih an nun hnuah an thi, asinan thutiampawl cu hlaral ihsin an hmu ih, zum hngeh nak an nei ih an rak hmuak. Leitlun ih an nun laiah mikhual le khualtlawng mi an si ti khal an phuang. 14 Ziangahtile cuvek thu simtupawl cun anmai ram ding an hawl a si ti fiangten an thăn. 15 ^bCule an suahsan mi ram cu seherh taktak hai sehla, kirsalnak cān remcâng an rak hmu tengteng ding. 16 ^cAsinan annih cun ram ṭhasawn an duh, cucu van ih um mi a si. Curuangah Pathian cun an Pathian tiih kawh ding a ning a zak lo, ziangahtile an hrangah khawpi a rak timtuahsak cia a si.

11:13^a Sem 23:4; Pui 25:23; Mat 13:17; Fil 3:20; 1Pe 2:11

11:15^b Sem 24:6-8

11:16^c Sem 26:24; Suah 3:6, 15; Mar 8:38; 2Ti 4:18

17 ^aZumnak in Abraham cun, hniksak a si tikah khan Isak a hlan. Thutiampawl cotu cun a fapa neihsŭn a hlan a si. 18 ^bIsak thuhla ah Pathian in, “Isak ah na cithlah tiih kawh a si ding,” tiah a ti.

11:17^a Sem 22:1-10; Jam 2:21

11:18^b Sem 21:12; Rom 9:7

19 ^aMithi lak ihsi hmanin Isak cu Pathian in a kaitho thei a si tiin Abraham cun a ruat. A fapa cu hmuhsaknak ah thihnak ihsin a hmu leh sal.

11:19^a Joh 5:21; Rom 4:21

20 ^aZumnak in Isak cun thil ra thleng ding mi thu ah Jakob le Esau mal a sawm.

11:20^a Sem 27:27-29, 39-40

21 ^aZumnak in Jakob in a thih zawngah, Joseph-ih fapa pahnih cu mal a sawm veve ih, a kianghrăwl zim vawk phahin Pathian a bia.

11:21^a Sem 47:31; 48:1, 8-22

22 ^aZumnak in Joseph cun a thih zawngah, Israel-mipawl an suah ding thu a phuang ih, a ruh thuhla ah thupek a pe.

11:22^a Sem 50:24-25; Jos 24:32

23 ^aZumnak in Mosi nu le pa cun Mosi a suah tikah khan naute hmelṭha a si ti an hmuh ruangah, siangpahrang thupek khal ṭih loin thla thum sung an thup.

11:23^a Suah 1:16, 22; 2:2

24 ^aZumnak in Mosi cun a pitlin tikah Faro-ih fanuih fapa tiih kawh ding cu a êl. 25 Rei lo te sung sual năwmnak cēn ih um hnakin, Pathian mipawl thawi zăwnzaih tuar a hril sawn. 26 ^bLawmman pek ding mi a thlir ruangah, Khrih ruangih mawhthluknak cu Izip ram ih hlawnthilpawl hnakin, lennak ropisawnah a ruat. 27 ^cZumnak in siangpahrang thinlingnak ṭih loin, Izip ram a tlansan; ziangahtile hmuh theih lo pa a hmuh ruangah a tuar ṭenṭo a si. 28 ^dZumnak in fatir siatsuahtu in anmah a dai hai lo nak dingah, Lantanak le thisen theh kha a hmang.

11:24^a Rom 2:10

11:26^b Luk 14:33

11:27^c Suah 12:50-51

11:28^d Suah 12:21-23; 1Ko 10:10

29 ^aZumnak in Tipi Sen cu lei ro parih feh vekin an fehtlăng, cu vekin Izip-mipawl in ti ve an tum ih, an pilhlo ṭheh.

11:29^a Suah 14:21-31

30 ^aZumnak in Jeriko kulh kha ni sarih sung an hēl hnuah a cim.

11:30^a Jos 6:12-20

31 ^aZumnak in hlawhhlang Rahab cu thlingthlatupawl kha ṭhatei a rak cohlan hai ruangah thulung lo pawl zawngah a hloral ve lo.

11:31^a Jos 2:1; Jam 2:25

32 ^aCule ziang ka simbêt hrih ding? Gideon thu, Barak thu, Samson thu, Jefthah thu, cuihtlunah David thu le Samuel le profetpawlih thu sim ningla cān in i daih lo ding. 33 ^bAnnihpawl cun zumnak in rampawl an la, diktakin thu an ṭhen, thutiampawl an co, kiosa kâ an cīpter, 34 ^cmeisa thiltitheinak an mitter ih, ralnâm hriam ihsin an luat, cahlonak ihsin cahter an si, ral donak ah miralṭha an si ih, ram dang ralkappawl an ṭekvaiter. 35 ^dNunaupawl in an mithipawl cu nungih kaihthawhsal siin an ngah. Cule mi dang pawl cu a ṭhasawn mi thawhsalnak an ngah thei nak dingah runsuahnak êlin, sawisak an tuar. 36 ^eCule a dangpawl khal in hmuhsuamnak le vuaknak harsatnak an tuar. A si, cuihtlunah ṭemṭawnnak le thawngtlak khal an tuar. 37 ^fLungto ih den an si ih, ahphelin an um. Sualfawrh an si ih, ralnâm ih thah an si. Tuu vun le me vun sĭnin an vâkvai ih, rethei zet le zăwnzaihter le tuahsiatin an um. 38 ^gAnnihpawl hrangah leitlun hi umnak tlak a si lo. Thlaler le tlang lakah an vâkvai ih, lungpûk le Lei kua sungah an um.

11:32^a Lai 4:14; 7:14; 1Sam 16:1, 13

11:33^b 2Sam 8:1-3; Dan 6:22

11:34^c Suah 18:4; Lai 15:8; Dan 3:19-27

11:35^d 1Sp 17:22-23; 2Sp 4:36-37

11:36^e Sem 39:20

11:37^f 2Sp 1:8; Jer 26:23

11:38^g 1Sp 18:4

39 Cupawl hmuahhmuah cun zumnak ruangah fak an hlawh nân, thutiam mi cu an co lo. 40 ^aKanmah tel loin annih cu famkimter an silonak dingah, Pathian in kan hrangah thil ṭhasawn in pe a si.

11:40^a Thu 6:11

12

Pathian in a Fāte Nun a Sim

1 ^aCuruangah kannih khal hi tluk nasa theihpitupawl mero in in kulh ruangah, thil rit tinkim le áwltei in awktu sual cu hlitthlain, kan hmaiih um mi tlan zuamawknak ah cun tuarfainak thawn tlân uhsi. 2 ^bKan zumnak hrampi le famkimtertu Jesu lam cu zohin tlân vivo uhsi, anih cun a hmaiih um mi aipuannak ruangah ningzahnak cu zianghman ah siar loin, khraws cu a tuar, cule Pathian laltokham vawrh lamah a to. 3 ^cZiangahtile cau le thanau ih nan thinlung a umlonak dingah misualpawl hnen ihsin cu tlukih dokalhnak tuar, amah cu ruat uh.

12:1^a 1Ko 9:24; Heb 10:36

12:2^b Mar 16:19; Fil 2:8-9

12:3^c Gal 6:9; Thu 2:3

4 Sual dokalhin thisen suak tiang nan ṭang hrih lo. 5 Cule fale hnenih sim vekih nan hnenih sim mi thazang peknak thu cu nan rak hngilh zo. Anih in,

“Ka fapa, Bawipaih nunsimnak kha nautat hlah awla,
A lo kawk tikah na thanau fawn hlah;
6 ^aZiangahtile Bawipa in a duhdawt mi cu nun a sim ṭheu ih, a cohlan mi fa kip in a vaw ṭheu,”

12:6^a Thf 3:11-12; Thu 3:19

tiah a ti a si.

7 ^aNunsimnak nan tuar asile, Pathian in fale vekin a lo ruat tinak a si; ziangahtile pa ih nunsim lo mi fa an um dah kel maw? 8 ^bFale hmuahhmuah ih an tuar mi nunsimnak nan tuar lo a si ahcun, fa ngai si loin, fa sâwn nan si tinak a si. 9 ^cCuihtlunah nun simtu taksa dān ah pa kan nei cio ih, cupawl cu kan ṭihzah, thlaraupawlih Pa hnenah nasa sinsinih tlulutin, kan nung lo ding maw? 10 ^dZiangahtile annih cun ni málte sung cu anmai ṭha tidān in nun in sim ngai, asinan anih cun kan hlawknak dingah le a thianhlimnak ṭawmpitu kan si thei nak dingah nun in sim sawn a si. 11 ^eCun ziang vek nunsimnak khal hi tuar laiah cun aipuanumin an lang lo ih, riahsiatumzain an lang sawn ṭheu; Cuti si hman sehla nehhnuah cumi ih sawizăwi mipawl cun hnangamumza dingfelnak rah an suah ṭheu.

12:7^a 2Sam 7:14; Thf 13:24

12:8^b 1Pe 5:9

12:9^c Mip 16:22; Isa 38:16

12:10^d 2Pe 1:4

12:11^e Isa 32:17; Jam 3:17-18

12 ^aCuruangah a khám mi kut le a cak lo mi khuk cu cakter uh. 13 ^bCule nan ke hrangah zintepawl dĭngter uh, cuti cun kebái mi cu tuahmawhih um loin tidamin a um ding a si.

12:12^a Isa 35:3

12:13^b Thf 4:26-27; Gal 6:1

Pathian Tlansan lo dingih Ralrin Peknak

14 ^aThianhlimnak le mi hmuahhmuah thawi remawknak cu dawi uh, thianhlimnak loin zohman in Bawipa an hmu lo ding. 15 ^bFimkhur zetin zohthla ringring uh, culole Pathian zangfahnak co bān loin nan um pang ding. A khâ mi hrám a cerhsuak mi in a lo buaiter pang ding ih, cumi cun mi tampi a bawrhhlawhter pang ding. 16 ^cNunau-mipa sualnak tuahtu simaw, rawl vei khat ei menih a fatir sinak covo a zuartu Esau bangih Pathian zah lo tu simaw nan um pang ding. 17 ^dZiangahtile a lehhnuah malsawmnak ro co duhin, mitthli tlain nasa zetin dil hman sehla, lungthlĕngnak cān remcâng a hmuh lo ruangah anih cu hnawn a si ti nan thei.

12:14^a Mat 5:8; Rom 6:22

12:15^b Dnp 29:18; Gal 5:4

12:16^c Sem 25:29-34; 1Ko 6:18

12:17^d Sem 27:30-40

18 ^aZiangahtile nannih cu tham theih mi le meisa ih kăng mi, a dum le a thim umnak, thlipi hrannak tlang le, 19 ^btawtawrawt awn le kamsuakthupawlih aw umnak tlang, cuih aw a theitupawl in an hnenih kamsuakthu sim nawn lo dingih an dilnak hmun thleng nan si lo.

12:18^a Suah 19:12-22; Dnp 4:11

12:19^b Suah 20:18-19

20 ^aZiangahtile, “Ramsa hmanin cuih tlang cu a dai asile, lungto ih denthat simaw, thál fung ih saithat simaw a si ding,” tiih thupek cu an tuar thei lo.

12:20^a Suah 19:12-13

21 ^aCule an thil hmuh mi cu ṭih a nung zet ih, Mosi in, “Ka ṭih tuk ih ka khūr a si,” tiah a ti a si.

12:21^a Dnp 9:19

22 ^aAsinan nannih cu Zion tlang, a nung mi Pathian khawpi, van Jerusalem le vancungmi siar cawk lo hnen, 23 ^bvan ih hmin khum a si mi fatir kawhhran le pungkhawmpawl hnenah siseh, mi hmuahhmuah Thuṭhentu Pathian hnenah siseh, famkimter a si mi midikpawlih thlarau hnenah siseh, 24 ^cthukham thar remnak Palai Jesu hnenah le Abel thisen hnakih thu ṭhasawn simtu ih thisen theh mi hnenah nan thleng zo.

12:22^a Isa 24:23; Mat 16:16; Gal 4:26; Thu 14:1

12:23^b Luk 10:20; Fil 3:12

12:24^c Sem 4:10; Gal 3:20; 1Pe 1:2

25 ^aNan hnenih thusimtu kha hnáwng lo dingin fimkhur uh. Ziangahtile leitlun ih anmah thusimtu rak hnáwngtupawl cu thuṭhennak in an luat lo a si ahcun, van ihsin thu run simtu kan hawisan ahcun kan luat lo sinsin ding. 26 ^bCu laiah a aw in leilung a hnîn. Asinan atu-ah cun,

12:25^a Dnp 18:19

12:26^b Suah 19:18; Hag 2:6

“Leilung lawng si loin,
Van khal vei khat ka hnîn leh ding,”

tiah a rak tiamkam.

27 ^aCun hi thu, “Vei khat,” ka hnînter leh ding ti mi ṭawngkam in, hnin theih lo mi thilpawl an hmun ringring thei nak dingah, a hnîn thei mi, sersiam mi thilpawl ṭhawnhlo an sinak ding a sawh duh a si.

12:27^a Isa 34:4; 1Ko 7:31; 1Joh 2:17

28 ^aCuruangah hnin theih lo mi ram kan co ding ruangah, zangfahnak nei uhsi, cumi ihsin upatnak le Pathian ṭihzahnak thawn cohlan tlakin Pathian rawng kan bawl thei ding. 29 ^bZiangahtile kan Pathian cu kăngralhmang meisa a si.

12:28^a Dan 2:44; Mal 2:5

12:29^b Suah 24:17; Dnp 4:24; 9:3; Isa 33:14; 2Th 1:7-8

13

Thapeknak Netabik

1 ^aUnau duhdawtawknak cu peh vivo uh. 2 ^bMikhual zohṭhat thlahthlam hlah uh, ziangahtile cuvek tuahin mi hrekkhat in thei loin vancungmipawl an rak mikhual a si. 3 ^cṬemṭawn mipawl cu an hnenih ṭemṭawn si ve mi vekin cîng ringring uhla, tuahsiat a tuartupawl cu nanmah khal taksaruangpum ih um nan si ve bangin cîng ringring hai uh.

13:1^a Rom 12:10

13:2^b Mat 25:35; Rom 12:13

13:3^c Mat 25:36; Kol 4:18

4 ^aZiangkimah ṭhitumnak hi sunlawih si sehla, ihkhun cu bawrhhlawhter si hlah seh; cun nunau-mipa sualnak a tuahtupawl le uirepawl cu Pathian in thu a ṭhen hai ding. 5 ^bNan umtlandān cu duhhamnak tel lo mi si seh; nan thil neih mipawl ah diriam tawk uh. Ziangahtile amah in, “Ka lo tân ta dah lo ding ih, ka lo thlauthla dah fawn lo ding,” tiah a ti. 6 ^cCuruangah,

13:4^a 1Ko 7:38; 1Ti 4:3; Thu 22:15

13:5^b Dnp 31:6, 8; Jos 1:5; 1San 28:20; Fil 4:11; 1Ti 3:3

13:6^c Sam 27:1; 56:4; 118:6

“Bawipa cu i bawmtu a si,
Ka ṭih lo ding.
Minung in ka parah ziang so a tuah thei ding?”

tiah ralṭha zetin kan ti thei.

7 ^aPathian kamsuakthu nan hnenih a lo simtu, nan hotupawl kha cîng ringring uh, an nuncan rahsuah ruatin an zumnak cu cawng uh. 8 ^bJesu Khrih cu mizan, tuihsun le a kumkhuain a kel ringring a si.

13:7^a 1Ko 16:16

13:8^b Sam 102:27

9 ^aZirhawknak phunphun le danglam in hruaihloawter hlah uh. Ziangahtile zangfahnak ih thinlung hngehter cu thil ṭha a si; rawl in hngetter hlah uh, rawl cun a luahkhah mipawl hrangah hlawknak a pe lo. 10 ^bBiakṭheng kan nei, cumi ah cun biakbûk rawngbawltupawl cun ei thei nak an nei lo.

13:9^a Efe 4:14; Kol 2:7, 16

13:10^b 1Ko 9:13

11 ^aZiangahtile an thisen, puithiam lu bik in sual hrangah Hmun Thianghlim Bik sungih a luhpi mi rannungpawlih ruang cu riahhmun lengah ur a si. 12 ^bCuruangah Jesu khal in, amai thisen rori in mipi a thianfaiter thei nak dingah kulh kăwtka leng lamah a tuar ve. 13 Curuangah a mualphonak cu phurin, riahhmun lengah a hnenah feh uhsi. 14 Ziangahtile hi tawkah a hmun ding mi khawpi kan nei lo ih, a ra um lai ding mi khawpi cu kan hawl sawn a si.

13:11^a Suah 29:14; Pui 4:12, 21; 16:15

13:12^b Joh 19:17; Efe 5:26

15 Curuangah Khrih zarah Pathian hnenah thangṭhatnak thawinak cu catbang loin hlan uhsi, cuih thawinak cu a hmin thangṭhatnak kan hmur rah hi a si. 16 Cuti vek thawinak parah Pathian a lung a hmui ruangah thil ṭha tuah le hlawmawk cu hngilh hlah uh.

17 Nanmah a lo hruaitupawlih thu lung uhla, an hnenah tlulut uh, ziangahtile annih cun an hnaṭuandān Pathian hnenih rel ṭheh leh ding an si bangin nan thlarau an kilkhawi a si. Thinnatnak thawn si loin, aipuannak thawn lo kilkhawi hai seh, ziangahtile an thin a nat asile nan hrangah hlawknak a um lo.

18 ^aKan hrangah thlacam uh, ziangahtile thil ziangkimah dik zetih nun duhin sia le ṭha theihnak ṭha kan nei ti kan theifiang. 19 ^bAsinan nan hnenih ka rat cing thei nak dingah, cumi cu tuah dingin ka lo ngen hleice a si.

13:18^a Apo 23:1; 1Th 5:25

13:19^b Flm 1:22

Thlawsuahpeknak le Cibaibûknak

20 ^aCun hnangamdaihnak Pathian, Tuu khāltu ropi a si mi, kan Bawipa Jesu, kumkhaw thukham thisen zarah mithi lak ihsi a kaithosaltu khan, 21 ^ba duh zawng nan tuah thei nak dingah, thil ṭha ṭuannak tinkim ah lo famkimter hram seh. Cule Jesu Khrih zarah, anih cu nanmah ah ṭuan hram seh, cucu a lungawi zawng zet a si. Cuih Jesu Khrih hnenah ropitnak cu kumkhuain kumkhua tiang um hram seh. Amen.

13:20^a Sem 9:16; Isa 55:3; Eze 37:26; Mat 26:28; Joh 10:11; Apo 2:24; Rom 15:33

13:21^b Rom 11:36; 2Ko 9:8; Fil 2:13; 1Joh 3:22

22 ^aCule u le nau tla, ṭawngkam málten ca ka lo kuat ruangah hi thazang peknak ṭawngkam hi ngaithla hram dingin ka lo ngen hai a si. 23 ^bKan unaupa Timothy kha an suah zo ti rak thei uh, amah a rat cing mai asile, a zawngah ka ra lo hmu hai ding.

13:22^a 1Pe 5:12

13:23^b Apo 16:1

24 ^aNan hruaitupawl hmuahhmuah le mithiangpawl hmuahhmuah kha cibai in rak bûksak uh. Italy ih umpawl in cibai an lo bûk.

13:24^a Apo 18:2

25 ^aNan zate hnenah zangfahnak um hram seh. Amen.

13:25^a Kol 4:18