Westpfälzisch-südsaarländische Bibel Es lewennische Wort (ELW) – Lukas
Altes Testament
Neues Testament
Matthäus Markus Lukas Johannes Aposchdelgeschicht Reemer 1. Korinder 2. Korinder Galadder Epheser Philibber Kolosser 1. Thessalonicher 2. Thessalonicher 1. Timotheus 2. Timotheus Tidus Philemon Hebräer Jakobus 1. Petrus 2. Petrus 1. Johannes 2. Johannes 3. Johannes Judas Offebarung
Lukas
12345678910
11121314151617181920
21222324
De Lukas war Dogder vun Beruf un is me’m Aposchdel Paulus geräst. Er hat sei Evangelium fer de Theophilus geschrieb, wo wahrscheinlich e griechischer Volkszugeheericher met Bildung war. De Lukas hat em Theophilus weise wolle, wie de Jesus is un was er gemacht hat. Deshalb is er met großer Sorchfalt vorgang un hat sich Mieh gebb, fer meechlischt vil Auezeihe se frohe un die schriftliche Berichde iwer de Jesus allegar sesammesedrahn.
Am Anfang vun seim Buch verzehlt er ausfiehrlich, wie de Jesus uf die Welt komm is un was in dem Sesammehang alles bassiert is. Er dut aach berichde, wie de Johannes, wo gedaft hat, gewirkt hat. De Lukas erwähnt e Haufe Änzelhäde, wo mer sunschtwo net finnt, un dut se in die Geschicht vun de domolich Zeit inordne. Er weist, dass Gott selwer in Raum un Zeit Mensch wor is.
Die Botschaft gilt awer net nur dene Mensche, wo unmiddelbar um de Jesus erum ware. Se gilt de ganz Welt! De Lukas hat noch e anneres Buch vum Neie Teschdament geschrieb: die Aposchdelgeschicht.
De Lukas grießt de Theophilus: 1,1-4De Lukas verzehlt, wie de Jesus uf die Welt komm un greßer wor is: 1,5-2,52De Lukas beschreibt, wie alles vorberät wor is, was de Jesus hat solle mache: 3,1-4,13De Lukas dut berichde, was de Jesus in Galiläa gemacht hat: 4,14-9,50De Lukas verzehlt, wie de Jesus vun Galiläa noh Jerusalem gezoh is: 9,51-19,27De Lukas beschreibt die letschde Daache, wo de Jesus in Jerusalem verbrung hat: 19,28-21,38De Lukas dut berichde, wie de Jesus gestorb un uferstann is: 22,1-24,53
DE LUKAS GRIESST DE THEOPHILUS: 1,1-4
1 Schun e Haufe Leit hann sich dran gebb, fer e Bericht iwer das se schreiwe, was bei uns bassiert is.
2 Se hann nidergeschrieb, was uns die iwerliwert hann, wo’s vun Anfang an gesiehn un dann verbrät hann, was Gott gesaht hat.a
3 Deshalb bin aach ich allem vun Grund uf sorchfäldich nohgang un hann beschloss, fer’s fer dich, hoochverehrder Theophilus, de Reih noh ufseschreiwe.
4 Du sollscht erkenne, wie zuverlässich alles is, was mer der beigebrung hat.
1:2a Wärtlich: wo vun Anfang an Auezeihe un Diener vum Wort ware.
DE LUKAS VERZEHLT, WIE DE JESUS UF DIE WELT KOMM UN GREESSER WOR IS: 1,5-2,52
E Engel kinnicht an, dass de Johannes uf die Welt kommt
5 In der Zeit, wo de Herodes Keenich vun Judäa war, hat dort e Prieschder geläbt, wo Zachariasa gehääscht hat. Der hat zum Abijab seiner Prieschderabdälung geheert. Sei Fra war äni vum Aaron seine Nohkomme un hat Elisabethc gehääscht. 6 Die zwä ware gerecht vor Gott un hann noh allem geläbt, was de Herr gebott un angeordnet hott, ohne dass ebbes aussesetze geween wär. 7 Se hann awer kä Kinner gehat, weil’s Elisabeth kän hat känne kriehn, un jetz ware se allezwä schun in vorgerickdem Alder.
1:5a Hebräisch Sacharia. Das dut bedeide: De Herr denkt dran (vgl. Lk 1,54.72).
1:5b Seit de Zeit vum David war die israelidisch Prieschderschaft in 24 Abdälunge gegliedert. De Abija war noh 1. Chronik 24,10 un Nehemia 12,12 es Owerhaupt vun äner vun dene Abdälunge. Zwämo im Johr ware die Abdälunge fer e ganzi Woch an de Reih, fer ihr Dienscht im Tembel se verrichde.
1:5c Hebräisch Elischewa. Das dut bedeide: Mei Gott is vollkomme.
8 Dann hat de Zacharias wider sei Dienscht als Prieschder vor Gott versiehn, weil sei Abdälung dodemet an de Reih war. 9 Er is noh prieschderlichem Brauch durch’s Los dezu bestimmt wor, fer in de Tembel vum Herr se gehn un’s Raachopfer darsebringe. 10 In der Stunn, wo er es Raachopfer dargebrung hat, hann die Leit allegar drauß gestann un hann gebät.
11 Do is em Zacharias e Engel erschien, wo vum Herr geschickt wor is. Der hat rechts vum Raachopferaldar gestann. 12 Wie de Zacharias dene Engel gesiehn hat, is er verschrock un hat’s met de Angscht se dun krieht. 13 Awer der Engel hat zu’m gesaht: „Du brauchscht kä Angscht se hann, Zacharias! Gott hat dei Gebät erheert. Es Elisabeth, dei Fra, schenkt der e Bub. Dene sollscht du Johannesa nenne. 14 Du hascht dann die Fräd all allän, un noch e Haufe annere Leit freie sich emo, weil er uf die Welt komm is. 15 De Johannes is in de Aue vum Herr nämlich emo groß! Wein un starge Gedrängge dut er net dringge, un schun im Mudderleib werd er me’m Heiliche Geischt ausgestatt. 16 Er fiehrt e Haufe Israelide bei de Herr, ihr Gott, serick. 17 Ausgestatt me’m Geischt u’met der Kraft, wo de Elija hott, geht er vor’m Herr her, fer’s Herz vun dene, wo Vadder sinn, ihre Kinner zusewenne un fer die, wo net spure, zu de Gesinnung vun de Gerechde se fiehre un so e Volk se forme, wo fer de Herr berät is.“
1:13a Hebräisch Jochanan. Das dut bedeide: De Herr is gnädich.
18 De Zacharias hat zu dem Engel gesaht: „An was soll ich’enn erkenne, dass das wohr is? Ich bin doch e alder Mann, u’mei Fra is aach schun gutt alt.“ 19 Dodruf hat der Engel zu’m gesaht: „Ich bin de Gabriel, un ich stehn vor Gott. Gott hat mich geschickt, fer met dir se schwätze un fer der do die gutt Nohricht se bringe. 20 Awer horch jetz emo her: Du werscht stumm un bringscht kä Wort meh eraus bis zu dem Daach, wo das alles indrefft. Du hascht nämlich dem, was ich gesaht hann, net geglabt. Es drefft awer in, wann die Zeit defor komm is.“
21 Die Leit hann uf de Zacharias gewart un hann sich gewunnert, dass er so lang im Tembel geblieb is. 22 Wie er dann endlich erauskomm is, hat er nemmeh met ne schwätze känne. Do hann se gemerkt, dass er im Tembel e Erscheinung hott. Er hat ne nur met de Hand Zääche gebb, hat awer kä Wort meh erausbringe känne. 23 Wie sei Dienschtzeit dann erum war, is er wider hämmgang.
24 Net lang dodenoh war bei’m Elisabeth, seiner Fra, e Kind unnerwäächs. Do hat sich’s Elisabeth finnef Monade lang ganz serickgezoh un hat gesaht:
25 „Das do hat de Herr fer mich gemacht. In do dene Daache hat er e Au uf mich geschmiss, fer mich vun der Schann se befreie, wo in de Leit ihre Aue uf mer laschde dut.“
De Engel Gabriel kinnicht an, dass de Jesus uf die Welt kommt
26 Wie’s Elisabeth im sechsde Monat war, hat Gott de Engel Gabriel in e Stadt in Galiläa geschickt, wo Nazaret gehääscht hat. 27 Er hat ne bei e jungi, unberiehrdi Fra geschickt, wo met eme Mann verlobt war, wo Josefa gehääscht hat un aus em Keenich David seiner Nohkommeschaft gestammt hat. Die jung Fra hat Mariab gehääscht.
1:27a Josef dut bedeide: Er (Gott) soll noch meh debeidun. Gemännt sinn noch meh Kinner.
1:27b Hebräisch: Mirjam. Das dut Bidderkät oder Betriebnis bedeide.
28 Der Engel is bei se ins Haus gang un hat gesaht: „Ich grieße dich! De Herr hat der Gnad geschenkt un steht der bei! [Gott hat dich geseechent, meh wie all die annere Weibsleit!]“ 29 Wie’s Maria dene Engel gesiehn hat un wie’s geheert hat, was er gesaht hat, is es verschrock, un es hat sich gefroht, was der Gruß bedeide soll. 30 Der Engel hat awer zu’m gesaht: „Maria, du brauchscht kä Angscht se hann! Du hascht nämlich Gnad bei Gott gefunn. 31 Awer horch emo her: Du kommscht in annere Umstänn un bringscht e Bub uf die Welt. Dem sollscht du de Name Jesusa gewe. 32 Der is emo groß un werd ‚Sohn vum Heegschde’ genennt. Gott, de Herr, gebt em de Thron vum David, seim Stammvadder. 33 Er herrscht dann fer immer iwer die Nohkomme vum Jakob, un sei Herrschaft heert nie meh uf.“
1:31a Hebräisch Jeschua, oder in seiner älder Form Joschua bzw. Jehoschua. Das dut bedeide: De Herr dut redde bzw. De Herr is de Redder oder: De Herr is die Reddung. Der Name war in seiner hebräisch un in seiner griechisch Form weit verbrät unner de Judde.
34 „Wie soll’enn das gehn?“, hat’s Maria do dene Engel gefroht. „Ich hann doch noch gar kä Mann.“ 35 Der Engel hat dodruf zu’m gesaht: „De Heiliche Geischt kommt iwer dich, un die Kraft vum Heegschde dut dich met ihrm Schadde zudegge. Deshalb is aach das Kind, wo du uf die Welt bringscht, heilich un werd ‚Sohn vun Gott’ genennt. 36 Guck emo: Es Elisabeth, wo met der verwandt is, is aach in annere Umstänn un krieht noch in seim Alder e Bub. Iwer’s Elisabeth sahn se, dass es kä Kinner kriehn kann, awer jetz is es schun im sechsde Monat. 37 Fer Gott is nämlich nix unmeechlich!“
38 Do hat’s Maria gesaht: „Gutt, ich bin em Herr sei Mahd. Was du gesaht hascht, soll met mer bassiere.“ Dodrufhin is der Engel vum Maria fortgang.
Es Maria macht e Besuch bei’m Elisabeth
39 Net lang dodenoh hat sich’s Maria uf de Wääch gemacht un is Hals iwer Kopp in e Stadt im Berchland vun Judäa gang.
40 Dort is es ins Haus vum Zacharias gang un hat’s Elisabeth gegrießt.
41 Wie’s Elisabeth em Maria sei Gruß geheert hat, hat sich das Kind in seim Leib läbhaft beweht. Dodrufhin is es Elisabeth me’m Heiliche Geischt erfillt wor
42 un hat laut geruf: „Gott hat dich geseechent, meh wie all die annere Weibsleit, un das Kind in deim Leib hat er aach geseechent!
43 Awer wie komm ich zu der Ehr, dass mich die Mudder vu’meim Herr besuche kommt?
44 Guck emo, in dem Moment, wo ich geheert hann, wie du mich gegrießt hascht, hat sich das Kind i’meim Leib vor lauder Fräd läbhaft beweht.
45 Dich ka’mer glicklich nenne, weil du geglabt hascht. Was der de Herr sahn gelosst hat, drefft nämlich in.“
Es Maria lobt de Herr
46 Do hat’s Maria gesaht:
„Mei Seel riehmt de Herr,
47 u’mei Geischt freit sich iwer Gott,
wo mich redde dut.
48 Er hat nämlich wohlwollend dodruf geguckt,
wie nidrich sei Mahd is.
Jo, vun jetz an nennt mich jedi Generation glicklich!
49 Gott, wo mächdich is, hat nämlich Großes a’mer gedun.
Sei Name is heilich,
50 un vun Generation zu Generation
gilt sei Erbarme dene, wo Reschbekt vor’m hann.
51 Met seim Arm hat er sei Macht unner Beweis gestellt.a
Er hat die ausenannergedrieb,
wo iwerheblich sinn
un wo groß vun sich dengge.
52 Die Mächdiche hat er vum Thron gestoßt
un die Nidriche hooch gehob.
53 Wer Hunger hat,
dem hat er reichlich se esse gebb,
un die Reiche hat er met lääre Hänn fortgeschickt.
54 Er hat em Volk Israel,
wo em dient, geholf
un hat net vergess, fer barmherzich se sinn.
55 So hat er’s unsere Vorfahre –
em Abraham un seine Nohkomme –
fer immer zugesaht gehat.“
1:51a Annere Iwersetzer iwersetze die Verse 51 bis 54 in de Gähewartsform: Er stellt unner Beweis, dreibt ausenanner, stoßt, hebt hooch, macht satt, schickt fort, helft.
56 Es Maria is ungefähr drei Monade bei’m Elisabeth geblieb. Dann is es wider hämmgang.
De Johannes, wo gedaft hat, kommt uf die Welt
57 Dodenoh is fer’s Elisabeth die Zeit komm, fer sei Kind se kriehn, un es hat e kläner Bub uf die Welt gebrung. 58 Sei Nochbare un Verwande hann geheert, dass de Herr arich barmherzich met em war un hann sich met em gefreit.
59 Wie das Kind dann acht Daache alt war, sinn se beinannerkomm, fer’s se beschneide. Se hann’s Zacharias nenne wolle, weil sei Vadder aach so gehääscht hat. 60 Awer sei Mudder hat widersproch. „Nä“, hat se gesaht, „der soll Johannes hääsche.“ 61 „Awer es gebt doch nimand in deiner Verwandtschaft, wo so hääscht!“, hann die Leit do zum Elisabeth gesaht. 62 Dann hann se em Vadder vun dem Kind met de Hand Zääche gebb, fer se erfahre, wie der das Kind hat wolle nenne. 63 Do hat de Zacharias noh’me Schreibdäfelchea verlangt un hat dort drufgeschrieb: „Der Bub hääscht Johannes!“ Do hann sich die Leit allegar gewunnert, 64 un im selwe Aueblick hat de Zacharias sei Mund un sei Zung wider gebrauche känne. Er hat geschwätzt un hat Gott gelobt.
1:63a E kläni Tafel, wo Wachs druf war un wo die Schrift druf ingekratzt wor is.
65 Dodrufhin hann die Leit, wo um de Zacharias un um’s Elisabeth erum gewohnt hann, allegar e Schreck krieht, un im ganze Berchland vun Judäa hann die Mensche iwer alles geschwätzt, was bassiert war.
66 Un jeder, wo dodevun geheert hat, hat sich Gedangge dodriwer gemacht un hat gesaht: „Was aus do dem Kind wohl emo werd?“ Em Herr sei Hand war nämlich met em.
De Zacharias lobt Gott
67 Dodrufhin is de Zacharias, dem Kind sei Vadder, me’m Heiliche Geischt erfillt wor un hat prophedisch gesaht:
68 „Kommen, mir lowe de Herr, de Gott vum Volk Israel!
Der is nämlich komm un hat sei Volk erleest.
69 Aus em Keenichshaus vum David,
wo em gedient hat,
hat er uns e starger Redder wachse gelosst,
70 so wie er’s schun vun je her
durch de Mund vun seine heiliche Prophede angekinnicht hott.
71 Er hat uns vun unsere Feinde
un aus de Hand vun all dene,
wo uns hasse, gerett.
72 Met unsere Vorfahre war er barmherzich
un hat sei heilicher Bund net vergess,
73 das, was er em Abraham, unserm Stammvadder,
geschweert un zugesaht hott.
Er hat uns geschenkt,
74 dass mer aus de Hand vun unsere Feinde erleest werre
un ihm so ohne Angscht dodedurch diene,
75 dass mer unser ganzes Läwe lang
heilich un gerecht vor ihm sinn.
76 Un du, Kind, werscht emo ‚Prophet vum Heegschde’ genennt.
Du gehscht nämlich vor’m Herr her,
fer em sei Wääche se bahne.
77 Du bringscht sei Volk zu der Insicht,
dass es gerett werd,
weil em Gott sei Sinde vergebt.
78 Unser Gott is nämlich gutt un barmherzich!
Deshalb is aach de helle Morjeglanz aus de Heh bei uns komm,a
79 fer dene Licht se bringe,
wo in de Dunggelhät un im Schadde vum Dod läwe
un fer unser Fieß uf de Wääch vum Friede se lengge.“
1:78a Das hääscht de Sunneufgang oder de Ufgang vum Morjestern. Das is e Bild fer’s Komme vum Messias (vgl. Jes 9,2; 60,1-3; Mal 3,20; 2Petr 1,19; Offb 22,16).
80 Das Kind is gewachs, un sei Geischt is stark wor. Bis zu dem Daach, wo de Johannes vor alle Leit in Israel ufgeträt is, hat er in de Wildnis geläbt.
De Jesus kommt uf die Welt
1 In dene Daache hat de Kaiser Auguschdus Order gebb, dass sich die Leit im reemische Reich allegar hann solle regischtriere losse. 2 Es war es eerschde Mo, dass so e Regischtrierung gemacht wor is. Zu der Zeit war de Quirinius Gouverneer vun Syrie.
3 Do is jeder in die Stadt gang, wo er her war, fer sich dort regischtriere se losse.
4 Aach de Josef is losgezoh. Der hat nämlich zum David seiner Famillie un Nohkommeschaft geheert un is deshalb vun seim Wohnort Nazaret in Galiläa noh Bethlehem in Judäa, in die Stadt vum David, gang.
5 Dort hat er sich me’m Maria regischtriere losse wolle. Es Maria war met em verlobt un hat ball Mudder werre solle.
6 Wie se in Bethlehem ware, is die Zeit komm, wo em Maria sei Kind hat solle komme.
7 Do hat’s sei eerschder Bub krieht un hat ne in Winnele gewiggelt un in e Fudderkripp geleht. In der Unnerkunft war nämlich kä Platz fer se frei.
Engel un Hirde verkinniche, dass de Messias uf die Welt komm is
8 In der Geechend dort ware Hirde uf em Feld. Die hann naachts uf ihr Herd ufgebasst. 9 Uf ämo is e Engel, wo vum Herr geschickt wor is, bei se komm, un em Herr sei Herrlichkät hat um se her geleicht. Do hann se’s arich met de Angscht se dun krieht. 10 Awer der Engel hat zu ne gesaht: „Ihr brauche kä Angscht se hann! Horchen gutt zu: Ich verkinniche eich e großi Fräd, wo fer’s ganze Volk bestimmt is. 11 Fer eich is nämlich heit im David seiner Stadt der uf die Welt komm, wo eich redde dut. Der is de Messias un de Herr!a 12 Un das do soll eich als Zääche diene: Ihr finne e Kind, wo in Winnele gewiggelt is un in erer Fudderkripp leiht.“
2:11a Herr is in de Septuaginda, de griechisch Iwersetzung vum Alde Teschdament, wo vun de griechisch-sproochiche Judde un de eerscht Gemän benutzt wor is, die Bezächnung fer Gott.
13 Uf ämo war bei dem Engel e großes himmlisches Heer. Das hat Gott gelobt un gesaht:
14 „Gott in de Heh werd geehrt,
un uf de Erd komme Friede un Freindlichkät unner die Mensche.“
15 Wie die Engel die Hirde allängelosst hann un wider in de Himmel serickgang sinn, hann die Hirde zuenanner gesaht: „Kommen, mir gehn noh Bethlehem un gugge uns die Sach an, wo dort bassiert is un wo uns vum Herr bekannt gemacht wor is.“
16 Do hann se sich Hals iwer Kopp uf de Wääch gemacht un hann’s Maria un de Josef un aach das Kind, wo in der Fudderkripp geläh hat, gefunn.
17 Un wie se’s gesiehn hodde, hann se iwerall bekanntgemacht, was ne der Engel iwer das Kind gesaht hott.
18 Un jeder, wo’s geheert hat, hat sich iwer das gewunnert, was em die Hirde verzehlt hann.
19 Es Maria hat do die Sache awer allegar in seim Herz behall un hat immer wider driwer nohgedenkt.
20 Die Hirde sinn dann wider serickgang un hann Gott fer alles geriehmt un gelobt, was se geheert un gesiehn hodde. Es war alles genauso, wie se’s gesaht krieht hann.
De Jesus werd beschnitt un Gott im Tembel dargebrung
21 Wie acht Daache späder die Zeit komm war, fer das Kind se beschneide, is em de Name Jesus gebb wor. Dene Name hat der Engel schun genennt gehat, eeb’s Maria in annere Umstänn war.
22 Un wie die Daache vorbei ware, wo em Mose sei Gesetz em Maria vorgeschrieb hat, fer wider rein se werre, hann se das Kind noh Jerusalem gebrung, fer’s em Herr darsebringe.
23 Im Herr seim Gesetz steht nämlich geschrieb:
De Simeon un’s Hanna
25 In Jerusalem hat zu der Zeit e Mann geläbt, wo Simeon gehääscht hat. Der war gerecht un hat Gott geacht. De Heiliche Geischt hat uf em geruht, un er hat dodruf gewart, dass Israel getreescht werd.
26 Vum Heiliche Geischt hat er zugesaht krieht gehat, dass er net sterwe dät, bis er de Messias, wo vum Herr geschickt werre dät, gesiehn hätt.
27 Jetz hat ne de Heiliche Geischt in de Tembel gefiehrt, un wie die Eldere de kläne Jesus eringebrung hann, fer met em se mache, was es Gesetz vorschreibt,
28 hat de Simeon das Kind in sei Arme genumm un hat Gott gelobt un gesaht:
29 „Herr, jetz loscht du mich, dei Diener, im Friede gehn,
wie du gesaht hoscht.
30 Met meine eichene Aue hann ich nämlich die Reddung gesiehn,
wo vun dir kommt
31 un wo du gemacht hascht,
dass’e vun jedem Volk gesiehn werre kann.
32 Se is e Licht,
wo die Mensche, wo kä Judde sinn, erleichde dut
un wo deim Volk Israel Herrlichkät bringt.“
33 De Josef un em Jesus sei Mudder hann sich iwer das gewunnert, was de Simeon do iwer de Jesus gesaht hat. 34 Dann hat se de Simeon geseechent un hat zum Maria, em Jesus seiner Mudder, gesaht: „Horch emo her! Der do is dezu bestimmt, dass e Haufe Leit in Israel durch ne hinfalle oder ufstehn. Er muss aach e Zääche sinn, wo Widerspruch krieht. 35 Dodedurch soll ans Licht komme, was e Haufe Mensche heimlich dengge. Dir selwer stecht die Pein awer emo wie e Schwert durch die Seel.“
36 Im Tembel war aach e Prophedin, wo Hanna gehääscht hat. Die war e Dochder vum Penuel aus em Stamm Ascher. Se war schun in zimlich vorgerickdem Alder. Als jungi Fra hat se geheirat gehat un siwe Johr met ihrm Mann sesammegeläbt. 37 Jetz war se e Witfra un ungefähr viereachtzich Johr alt. Se hat sich andauernd im Tembel ufgehall, un Daach un Naacht hat se Gott gedient un dodebei gefascht un gebät. 38 Es Hanna is in dem Moment debeikomm, wie de Jesus hat solle dargebrung werre, un hat em Herr dangge gesaht. Es hat aach met all dene iwer das Kind geschwätzt, wo in Jerusalem druf gewart hann, dass’e erleest werre.
39 Wie de Josef un’s Maria alles gemacht hodde, was em Herr sei Gesetz vorschreibt, sinn se wider in die Stadt Nazaret in Galiläa serickgang, wo se gewohnt hann.
40 Dort is das Kind groß wor, un sei Geischt is stark wor. Gott hat’s met Weishät ausgestatt, un sei Gnad hat uf em geruht.
De Jesus is im Alder vun zwällef Johr wider im Tembel
41 Em Jesus sei Eldere sinn jedes Johr uf’s Passahfescht noh Jerusalem gang. 42 Wie de Jesus zwällef Johr alt war, sinn se wider noh Jerusalem gang, so wie mer’s an dem Fescht immer gemacht hat. 43 Un wie die Feschtdaache zu Enn ware, hann se sich uf de Rickwääch gemacht. De junge Jesus is awer in Jerusalem geblieb, ohne dass es de Josef un em Jesus sei Mudder gemerkt hann. 44 Se hann gemännt, er wär irjendwo bei dene, wo met ne geräst ware, un sie selwer ware schun e ganzer Daach unnerwäächs. Dann hann se ne bei ihre Verwande un Bekannde gesucht. 45 Wie se ne net gefunn hann, sinn se noh Jerusalem serickgang un hann’e dort gesucht. 46 Drei Daache späder hann se ne im Tembel gefunn. Er hat midde unner de Lehrer gehuckt un hat ne zugehorcht un se ausgefroht. 47 Un jeder, wo ne geheert hat, war außer sich, weil er so gutt verstann un Antwort gebb hat.
48 Wie ne sei Eldere gesiehn hann, ware se ganz außer sich. „Kind“, hat sei Mudder zu’m gesaht, „fer was hasch’e uns das do nur angedun? Guck emo, dei Vadder un ich hann schun Angscht krieht, wie mer dich gesucht hann!“ 49 Do hat er zu ne gesaht: „Fer was hann’er mich dann gesucht? Hann’er dann net gewisst, dass ich im Haus vu’meim Vadder sinn muss?“ 50 Se hann awer net verstann, was er ne dodemet hat wolle sahn.
51 Dodenoh is er met ne noh Nazaret serickgang un hat sich ne gefiecht. Sei Mudder hat do die Sache awer allegar in ihrm Herz behall.
Em Jesus sei junge Johre
52 De Jesus is älder wor un hat immer meh Weishät krieht, un bei Gott un bei de Mensche hat er immer meh Gefalle gefunn.
DE LUKAS BESCHREIBT, WIE ALLES VORBERÄT WOR IS, WAS DE JESUS HAT SOLLE MACHE: 3,1-4,13
De Johannes, wo gedaft hat, dut preddiche
1 Es war es fuffzehnde Johr, wo de Kaiser Tiberius regiert hat. De Pontius Piladus war Gouverneer vun Judäa,a de Herodesb hat iwer Galiläa geherrscht, de Philibbus, sei Bruder, iwer Iduräa un’s trachonidische Land, un de Lysanias iwer Abilene. 2 Owerschde Prieschder ware de Hannas un de Kaiphas.
3:1a Vun 26 bis 36 n. Chr.
3:1b Das hääscht de Herodes Andipas.
Do hat Gott me’m Johannes, em Zacharias seim Bub, in de Wildnis geschwätzt. 3 De Johannes is dodrufhin in die Geechend am Jordan gang un hat dort iwerall gepreddicht: „Änneren eier Instellung, un lossen eich dafe! Dann vergebt eich Gott eier Sinde!“ 4 So is ingedroff, was de Prophet Jesaja in seim Buch geschrieb hat. De Jesaja saht:
5
6
7 Die Leit sinn in großer Zahl bei de Johannes gang, fer sich vu’m dafe se losse. Do hat de Johannes zu ne gesaht: „Ihr gifdiche Schlange! Wer hat’enn eich uf dene Gedangge gebrung, ihr kännde eich vor dem Gericht, wo kommt, redde? 8 Bringen Frucht, wo weist, dass ner eier Instellung geännert hann, un fangen net an, fer bei eich selwer se sahn: ‚De Abraham is jo unser Vadder.’ Ich sahn eich: Gott kann aus do dene Stän Kinner fer de Abraham mache. 9 Die Ax is schun an die Wurzel vun de Bäm geleht, un jeder Bam, wo kä guddi Frucht bringt, werd abgehackt un ins Feier geschmiss.“
10 Do hann die Leit de Johannes gefroht: „Was solle mer’nn jetz mache?“ 11 De Johannes hat dodruf zu ne gesaht: „Wer zwä Hemde hat, soll äns dem gewe, wo käns hat, un wer ebbes se esse hat, soll’s genauso mache.“
12 Die Zällner sinn aach bei ne komm, fer sich dafe se losse, un hann’e gefroht: „Määschder, was solle mir dann mache?“ 13 „Verlangen net meh, wie ner vorgeschrieb krieht hann!“, hat de Johannes do zu ne gesaht.
14 „U’mir“, hann’e die Soldade gefroht, „was solle mir mache?“ De Johannes hat zu ne gesaht: „Pressen aus nimand met Gewalt oder falsche Anschullichunge Geld eraus, un gewen eich met eierm Sold sefride!“
15 Es Volk hat gehofft un gewart, un die Leit hann sich allegar bei sich gefroht, ob de Johannes net villeicht selwer de Messias wär. 16 Awer de Johannes hat zu ne allegar gesaht: „Ich dafe eich met Wasser. Es kommt awer äner, wo stärger is wie ich, un ich bin’s net wert, fer sei Schuhbinnel ufseknibbele. Der daft eich emo me’m Heiliche Geischt u’met Feier. 17 Die Schipp hat er schun in de Hand, un er trennt die Sprau vum Wäz un sammelt de Wäz in sei Scheier. Die Sprau verbrennt er awer met eme Feier, wo nie ausgeht.“
18 Met noch eme Haufe annere Worde hat de Johannes es Volk ermahnt un hat em die gutt Nohricht gepreddicht.
19 Er hat aach de Herodes, wo iwer Galiläa geherrscht hat, serechtgewies, weil er es Herodias, seim Bruder Philibbus sei Fra, geheirat un aach sunscht e Haufe beese Sache angestellt hott.
20 Zu all dem hat er aach noch das do gemacht: Er hat de Johannes ins Gefängnis schmeiße gelosst.
De Jesus werd gedaft
21 Wie sich die Leit allegar dafe gelosst hann, is de Jesus aach gedaft wor. Un wie er gebät hat, hat sich de Himmel ufgedun,
22 un de Heiliche Geischt is in leibhafdicher Gestalt wie e Daub uf ne erunnerkomm. Dann hat e Stimm vum Himmel her gesaht: „Du bischt mei liewer Sohn. An dir hann ich mei Fräd!“
Em Jesus sei Vorfahre
23 De Jesus war ungefähr dreißich Johr alt, wie er met seim Dienscht angefang hat.
Er war em Josef sei Bub – so hann die Leit gemännt –,
un de Josef war em Eli sei Buba,
24 de Eli em Maddat sei Bub,b
de Maddat em Levi sei Bub,
de Levi em Melchi sei Bub,
de Melchi em Jannai sei Bub,
de Jannai em Josef sei Bub,
25 de Josef em Madditja sei Bub,
de Madditja em Amos sei Bub,
de Amos em Nahum sei Bub,
de Nahum em Hesli sei Bub,
de Hesli em Naggai sei Bub,
26 de Naggai em Mahat sei Bub,
de Mahat em Madditja sei Bub,
de Madditja em Schimi sei Bub,
de Schimi em Josef sei Bub,
de Josef em Joda sei Bub,
27 de Joda em Johanan sei Bub,
de Johanan em Resa sei Bub,
de Resa em Serubbabel sei Bub,
de Serubbabel em Schealdiel sei Bub,
de Schealdiel em Neri sei Bub,
28 de Neri em Melchi sei Bub,
de Melchi em Addi sei Bub,
de Addi em Kosam sei Bub,
de Kosam em Elmadam sei Bub,
de Elmadam em Er sei Bub,
29 de Er em Jose sei Bub,
de Jose em Elieser sei Bub,
de Elieser em Jorim sei Bub,
de Jorim em Maddat sei Bub,
de Maddat em Levi sei Bub,
30 de Levi em Simeon sei Bub,
de Simeon em Juda sei Bub,
de Juda em Josef sei Bub,
de Josef em Jonam sei Bub,
de Jonam em Eljakim sei Bub,
31 de Eljakim em Melea sei Bub,
de Melea em Menam sei Bub,
de Menam em Mattada sei Bub,
de Mattada em Natan sei Bub,
de Natan em David sei Bub,
32 de David em Isai sei Bub,
de Isai em Obed sei Bub,
de Obed em Boas sei Bub,
de Boas em Salmon sei Bub,
de Salmon em Nachschon sei Bub,
33 de Nachschon em Amminadab sei Bub,
de Amminadab em Aram sei Bub,
de Aram em Hezron sei Bub,
de Hezron em Perez sei Bub,
de Perez em Juda sei Bub,
34 de Juda em Jakob sei Bub,
de Jakob em Isaak sei Bub,
de Isaak em Abraham sei Bub,
de Abraham em Terach sei Bub,
de Terach em Nahor sei Bub,
35 de Nahor em Serug sei Bub,
de Serug em Regu sei Bub,
de Regu em Peleg sei Bub,
de Peleg em Eber sei Bub,
de Eber em Schelach sei Bub,
36 de Schelach em Kenan sei Bub,
de Kenan em Arpachschad sei Bub,
de Arpachschad em Sem sei Bub,
de Sem em Noah sei Bub,
de Noah em Lamech sei Bub,
37 de Lamech em Methusalah sei Bub,
de Methusalah em Henoch sei Bub,
de Henoch em Jered sei Bub,
de Jered em Mahalalel sei Bub,
de Mahalalel em Kenan sei Bub,
38 de Kenan em Enosch sei Bub,
de Enosch em Set sei Bub,
de Set em Adam sei Bub,
un de Adam war Gott sei Bub.c
3:23a Bub kann in jidische Abstammungslischde manchemo aach Enggel oder e noch weider entfernder Nohkomme bedeide.
3:23-24b Wärtlich: Er war em Josef sei Bub – so hann die Leit gemännt –, der war em Eli sei Bub, 24 der war em Mattat sei Bub. So geht’s entsprechend weider bis ans Enn vun der Lischt.
3:23-38c Do das Geschlechtsregischder dut sich vun dem im Matthäusevangelium dodedurch unnerschäde, dass es rickwärts laft. E Haufe Ausleher siehn dodrinn die leiblich Abstammung vum Jesus iwer’s Maria. Dem gähiwer stellt Matthäus 1,1-17 die Abstammung vum Josef dar. De Jesus war em Josef sei rechtlicher Erwe un hat deshalb vun de menschlich Seit her gesiehn Anspruch uf em David sei Thron.
De Jesus werd uf die Prob gestellt
1 Me’m Heiliche Geischt ausgestatt is de Jesus vum Jordan serickkomm. Dodrufhin hat ne de Heiliche Geischt in die Wildnis gefiehrt,
2 wo er verzich Daache lang vum Deiwel uf die Prob gestellt wor is. Die ganz Zeit iwer hat er nix gess. Un am Schluss, wie die verzich Daache vorbei ware, hat er Hunger gehat.
3 Do hat de Deiwel zu’m gesaht: „Sah doch zu do dem Stän, er soll Brot werre, wann du Gott sei Sohn bischt.“
4 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Es steht geschrieb:
5 Dodrufhin hat ne de Deiwel uf e hoocher Berch gefiehrt un hat em i’me änziche Aueblick jedes Reich gewies, wo’s uf de Welt gebb hat.
6 Dann hat er zu’m gesaht: „Dir gew’ich die ganz Macht un Herrlichkät vun do dene Reiche. Se is mir nämlich iwerdrah wor, un ich gewe se, wem ich will.
7 Wann du mich anbäde duscht, is das alles dein!“
8 Dodruf hat de Jesus zu’m gesaht: „[Mach, dass de fortkommscht, du Deiwel!] Es steht [nämlich] geschrieb:
9 Dodrufhin hat ne de Deiwel noh Jerusalem gefiehrt un hat ne uf de heegschde Punkt vum Tembel gestellt. „Schmeiß dich doch vun do enunner, wann du Gott sei Sohn bischt!“, hat er zu’m gesaht. 10 „Es steht nämlich geschrieb:
11 Un:
12 „Es hääscht awer aach:
13 Wie de Deiwel met all seine Versuchunge ferdich war, hat er ne e Zeitlang in Ruh gelosst.
DE LUKAS DUT BERICHDE, WAS DE JESUS IN GALILÄA GEMACHT HAT: 4,14-9,50
De Jesus dut es eerschde Mo vor alle Leit in Galiläa ufträde
14 Met de Kraft vum Heiliche Geischt ausgestatt is de Jesus noh Galiläa serickkomm, un sei Ruf hat sich rund erum in de ganz Geechend ausgebrät.
15 Er hat de Leit in de Synagooche sei Unnerweisunge gebb, un se hann’e allegar geriehmt.
In Nazaret stemme se sich gäh de Jesus
16 So is er aach noh Nazaret komm, wo er groß wor is. Am Sabbat is er wie gewehnt in die Synagooch gang un is ufgestann, fer aus de Heilich Schrift vorseläse.a 17 Do hat em de Synagoochediener die Buchroll vum Prophet Jesaja gebb. Wie er die ufgerollt hat, hat er die Stell gefunn, wo’s hääscht:
4:16a I’me Synagoochegoddesdienscht hat jeder Judd dezu ufgeruf werre känne, fer aus em Alde Teschdament vorseläse.
18
19
20 Dann hat de Jesus die Buchroll wider sesammegerollt un hat se em Synagoochediener serickgebb un hat sich hingehuckt. Die Leit in de Synagooch hann’e allegar ganz gespannt angeguckt. 21 Do hat er angefang, fer ne ebbes se sahn: „Heit is do der Abschnitt aus de Heilich Schrift, wo ner grad geheert hann, ingedroff!“
22 Die Leit hann em Jesus allegar zugestimmt un hann sich gewunnert, dass er so begnadt geschwätzt hat. Se hann awer aach gefroht: „Is’enn das net em Josef sei Bub?“ 23 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Ihr halle mer bestimmt do das Sprichwort vor: ‚Dogder, mach dich selwer gesund!’ un sahn dann zu mer: ‚Wie mer geheert hann, hasch’e in Kapernaum so große Sache gemacht. Mach se doch aach in do der Stadt, wo du dehämm bischt!’“
24 „Das äne sahn ich eich“, hat de Jesus weider gesaht, „kä Prophet gilt ebbes in der Stadt, wo er dehämm is. 25 Ich sahn eich awer die Wohrhät: In de Daache vum Elija hat’s in Israel e Haufe Witwe gebb, wie’s drei Johr un sechs Monade lang net gerähnt hat un wie e großi Hungersnot iwer’s ganze Land komm is. 26 Gott hat de Elija awer bei käni vun dene geschickt wie nur bei e Witfra in Zarbath im Gebiet vun Sidon. 27 Un in de Zeit vum Prophet Elisa hat’s in Israel e Haufe Aussätziche gebb. Awer Gott hat käner vun dene gehälta wie nur de Naaman aus Syrie.“
4:27a Wärtlich: gereinicht.
28 Wie die Leit in de Synagooch das geheert hann, sinn se allegar wiedich wor
29 un sinn ufgesprung. Se hann de Jesus aus de Stadt enausgedrieb un an dene steile Hang vun dem Berch gefiehrt, wo ihr Stadt druf gebaut war. Dort hann se ne enunnerstirze wolle,
30 awer er is midde durch se durchgang un weidergezoh.
De Jesus dreibt in de Synagooch vun Kapernaum e Dämon aus
31 Dodenoh is de Jesus noh Kapernaum enunnergang – das is e Stadt in Galiläa – un hat dene Leit dort am Sabbat sei Unnerweisunge gebb. 32 Met seiner Lehr hat er bei de Leit arich Indruck gemacht. Er hat nämlich met Vollmacht gepreddicht.
33 In der Synagooch war aach e Mann, wo vu’me unsauwere, dämonische Geischt besess war. Der hat lauthals gekrisch: 34 „Loss uns in Ruh! Was ha’mir met dir se dun, Jesus vun Nazaret? Bischt du komm, fer uns ins Verderwe se stirze? Ich wäß, wer du bischt! Du bischt der, wo heilich is un wo vun Gott geschickt wor is.“ 35 Do hat de Jesus dem unsauwere Geischt gedroht un hat zu’m gesaht: „Sei ruhich un fahr aus dem Mann eraus!“ Dodrufhin hat der Dämon dene Mann midde in de Synagooch uf de Boddem geschmiss un is aus em erausgefahr, ohne dass er’m hat känne ebbes andun. 36 Do sinn die Leit allegar verschrock, un se hann enanner gefroht: „Was is’enn das, was der do saht? Der dut dene unsauwere Geischder met Vollmacht un Kraft gebiede, un die fahre eraus.“
37 Dodenoh hann se an jedem Ort in der ganz Geechend iwer ne geschwätzt.
E Haufe Leit werre gesund
38 Dann is de Jesus aus der Synagooch gang un is im Simon seim Haus ingekehrt. Em Simon sei Schwiehrmudder hat awer hooches Fiewer gehat, un die Leit im Hausa hann a’m Jesus angehall, er sollt er helfe. 39 Do hat er sich iwer se gebickt un hat em Fiewer gebott, fer fortsegehn. Do is es Fiewer fortgang, un se is uf de Stell ufgestann un hat fer se gesorcht.
4:38a Oder: un die Jinger.
40 Wie die Sunn unnergang war, hann die Leit ihr Krangge, wo vun all meechliche Krankhäde geplaacht ware, bei de Jesus gebrung. Dene hat er allegar die Hänn ufgeleht un hat se gesund gemacht.
41 Vun vil sinn aach Dämone ausgefahr un hann gekrisch: „Du bischt [de Messias,] de Sohn vun Gott!“ Awer de Jesus hat ne gedroht un hat ne de Mund verbott. Se hann nämlich gewisst, dass er de Messias is.
Die Botschaft, wo de Jesus preddicht, soll all Mensche erreiche
42 Wie’s Daach wor is, is de Jesus enausgang un is an e abgelähner Platz komm. Die Leit hann’e awer gesucht un sinn hinner’m hergelaf. Se hann’e dran hinnere wolle, fer vun’e fortsegehn, 43 awer er hat zu ne gesaht: „Ich muss aach dene annere Städt die gutt Nohricht vun Gott seim Reich preddiche! Dodefor hat Gott mich nämlich geschickt.“
44 So hat er dann in de Synagooche vun Galiläa gepreddicht.
De Jesus ruft die eerschde Jinger
1 Wie de Jesus änes scheenes Daachs am See Genezareta gestann hat, hann sich die Leit um ne erum gedrängelt, fer se heere, was Gott gesaht hat. 2 Do hat er zwä Boode am Ufer leihe gesiehn. Die Fischer ware aus ne ausgestieh un hann grad ihr Netze gewäscht. 3 Äns vun dene Boode war em Simon. In das is de Jesus ingestieh un hat de Simon gefroht, ob er net e Stick weit vum Land ewegfahre dät. Dann hat er sich hingehuckt un hat de Leit vum Boot aus sei Lehr gepreddicht.
5:1 De See Genezaret werd aach See vun Galiläa genennt.a
4 Wie er met seiner Ansprooch ferdich war, hat er zum Simon gesaht: „Fahr uf de See enaus, un loss sesamme met deine Leit dort die Netze ins Wasser enunner, fer Fisch se fange!“ 5 De Simon hat dodruf zu’m gesaht: „Määschder, mir hann die ganz Naacht hart geschafft un hann nix gefang. Awer wann du’s sahscht, loss ich es Netz noch emo enunner.“ 6 Wie se das dann gemacht hann, hann se so vil Fisch gefang, dass ihr Netz ball geriss is. 7 Deshalb hann se ihre Kolleesche im annere Boot gewunk, se sollde komme un’e helfe. Die sinn dann komm, un sesamme hann se die zwä Boode so voll gemacht, dass’e fascht unnergang sinn.
8 Wie de Simon Petrus das gesiehn hat, is er vor’m Jesus uf die Knie gefall un hat gesaht: „Geh fort vu’mir, Herr! Ich bin e sindicher Mensch!“ 9 Er un all die annere, wo bei’m ware, ware nämlich verschrock, weil se so vil Fisch gefang hodde. 10 Em Jakobus un em Johannes is es genauso gang. Das ware em Zebedäus sei Buwe, wo me’m Simon sesammegeschafft hann.
Dodrufhin hat de Jesus zum Simon gesaht: „Du brauchscht kä Angscht se hann! Vun jetz an duscht du Mensche fange!“
11 Do hann die Mannsleit ihr Boode an Land gezoh un hann alles stehn- un leihegelosst un sinn me’m Jesus gang.
E Aussätzicher werd gesund
12 Wie de Jesus in äner vun dene Städt war, is e Mann komm, wo am ganze Leib Aussatz hott. Wie der de Jesus gesiehn hat, hat er sich vor’m uf de Boddem geschmiss un hat ne angebeddelt: „Herr, wann du willscht, kannsch’e mich rein mache!“ 13 Do hat de Jesus sei Hand ausgestreckt un hat an’e drangefahr. „Ich will!“, hat er gesaht, „du sollscht rein sinn!“ Do is de Aussatz uf de Stell vun dem Mann verschwunn. 14 Dodenoh hat em de Jesus ufgedrah: „Sah nimand ebbes dodevun! Geh awer, un weis dich em Prieschder. Un bring als Beweis fer die Leit es Reinichungsopfer, so wie’s de Mose vorgeschrieb hat.“
15 Em Jesus sei Ruf hat sich awer immer weider ausgebrät, so dass massich Leit sesammegelaf sinn. Se hann’e heere un durch ihne vun ihre Krankhäde gehält werre wolle.
16 Er hat sich awer an änsame Plätz serickgezoh un hat dort gebät.
De Jesus macht e Gelähmder gesund
17 Wie de Jesus dann änes scheenes Daachs die Leit wider unnerwies hat, hann aach Pharisäer un Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, unner seine Zuheerer gehuckt. Die ware aus de Därfer vun ganz Galiläa un Judäa un aach aus Jerusalem komm. Em Herr sei Kraft hat de Jesus dezu gedrängt, fer die Krangge se häle. 18 Do hann e paar Mannsleit e Mann, wo gelähmt war, uf erer Draach gebrung. Se hann versucht, fer dene Mann ins Haus se drahn un vor’m Jesus hinselehe. 19 Weil se awer wäh dene vile Leit kä Meechlichkät hodde, fer ne eninsebringe, sinn se uf de flache Dacha gestieh un hann e paar Zichel abgedeckt. Dann hann se dene Mann uf seiner Draach midde unner die Leit enunnergelosst, genau vor de Jesus hin. 20 Un wie de Jesus gesiehn hat, dass’e geglabt hann, hat er zu dem Mann gesaht: „Dei Sinde sinn dir vergebb, mei Liewer!“
5:19a Die Dächer vun de Haiser ware in de Zeit vum Jesus flach, un die Mensche hann iwer e Trepp uf de Dach komme känne.
21 Do hann die Schriftgelehrde un die Pharisäer angefang, fer sich Gedangge se mache un se sahn: „Was is’enn das do for äner, wo so läschdert? Wer kann Sinde vergewe außer Gott allän?“
22 De Jesus hat awer gemerkt, was se gedenkt hann, un hat se gefroht: „Was dengge ner dann do in eierm Herz?
23 Was is’enn leichder? Fer se sahn: ‚Dei Sinde sinn dir vergebb?’ oder fer se sahn: ‚Steh uf un geh do erum?’
24 Ihr solle awer erkenne, dass ich, de Menschesohn, die Vollmacht hann, fer do uf de Erd Sinde se vergewe.“ Dodenoh hat er zu dem Gelähmde gesaht: „Ich sahn der: Steh uf, holl dei Draach un geh hämm!“
25 Do is der Mann uf de Stell vor ihre Aue ufgestann un hat die Draach geholl, wo er druf geläh hott, un is hämmgang un hat Gott gelobt.
26 Do ware die Leit allegar außer sich un hann Gott aach gelobt. „Heit ha’mer ebbes Unglabliches gesiehn“, hann se voll Ehrfurcht gesaht.
De Jesus beruft de Levi un esst met de Zällner
27 Dodenoh is de Jesus fortgang un hat e Zällner an de Zollstell hugge gesiehn, wo Levia gehääscht hat. Zu dem hat er gesaht: „Komm met mer!“ 28 Do is de Levi ufgestann un hat alles stehn- un leihegelosst un is me’m Jesus gang.
5:27a Levi is e annerer Name fer de Matthäus (vgl. Mt 9,9). E Haufe Leit hann in de Zeit vum Jesus meh wie äner Name gehat.
29 Dodenoh hat de Levi in seim Haus e großes Feschtesse fer de Jesus gebb. E großi Grupp Zällner un annere Gäscht hann sesamme me’m Jesus un seine Jinger am Disch gehuckt.
30 Do hann die Schriftgelehrde un die Pharisäer gemeggert un hann zum Jesus seine Jinger gesaht: „Wie känne ihr nur sesamme met Zällner un Sinder esse un dringge?“
31 Dodruf hat de Jesus zu ne gesaht: „Die Gesunde brauche kä Dogder, awer die Krangge!
32 Ich bin komm, fer die Sinder se rufe, dass’e ihr Instellung ännere solle, un net die Gerechde.“
Es is noch net die Zeit, fer se faschde
33 Dodrufhin hann die Schriftgelehrde un Pharisäera de Jesus gefroht: „Fer was faschde dann em Johannesb sei Jinger un genauso die vun de Pharisäer so oft un dun bäde, awer dei Jinger esse un dringge?“ 34 „Känne ner dann die Hochzeitsgäscht faschde losse, solang wie de Braidigam noch bei ne is?“, hat de Jesus do zu ne gesaht. 35 „Es kommt awer emo die Zeit, wo se de Braidigam eweggenumm kriehn. In dene Daache faschde se dann.“
5:33a Oder: Dodrufhin hann e paar Leit.
5:33b De Johannes, wo gedaft hat.
36 Dann hat ne de Jesus e Gleichnis verzehlt: „Nimand näht e Stick vu’me neie Kläd uf e aldes Kläd, sunscht verreißt er das neie Kläd, un zu dem alde Kläd basst das Stick vun dem neie net.
37 Es fillt aach nimand neier Wein in alde Schlaich, sunscht reißt se der neie Wein in Stigger un laft aus, un die Schlaich sinn fer nix meh se gebrauche.
38 Nä, neier Wein soll mer in neie Schlaich fille! Dann halle se sich allezwä.
39 Es will aach nimand gleich neier Wein, wann er alder gedrunk hat. Er saht nämlich: ‚Der alde Wein is besser.’“
Die Sabbatfroh
1 A’me Sabbat, [wo de zwätteerschde genennt wor is,]a is de Jesus emo zwische Korestigger annegang, un sei Jinger hann e paar Ähre geplickt u’met de Hänn verrieb. Dodenoh hann se se gess. 2 Do hann e paar vun de Pharisäer zu ne gesaht: „Was mache ihr’nn do? Das is doch am Sabbat gar net erlabt!“ 3 De Jesus hat de Pharisäer dodruf gesaht: „Hann’er dann nie geläst, was de David gemacht hat, wie er selwer un die, wo bei’m ware, Hunger hodde? 4 Wie er in Gott sei Haus gang is un das Brot geholl hat, wo dort ausgeleht war un wo doch nimand esse darf wie nur die Prieschder? Un wie er’s gess hat un aach dene devun gebb hat, wo bei’m ware?“
6:1a Meechlicherweis de zwädde Sabbat noh’m Passahfescht oder de zwädde Sabbat noh’m Anfang vum relischjeese Johr.
5 Außerdem hat de Jesus noch zu de Pharisäer gesaht: „Ich, de Menschesohn, bin aach Herr iwer de Sabbat.“
De Jesus macht e Mann am Sabbat gesund
6 A’me annere Sabbat is de Jesus in die Synagooch gang un hat die Leit unnerwies. Dort war e Mann, wo e verwachseni rechtsi Hand hott. 7 Die Schriftgelehrde un Pharisäer hann ufgebasst, ob er aach am Sabbat jemand gesund mache dät. Se hann nämlich e Ursach gesucht, fer ne anseklaache. 8 De Jesus hat awer gewisst, was se gedenkt hann, un hat zu dem Mann met der verwachst Hand gesaht: „Steh uf un stell dich emo do hin.“ Do is der Mann ufgestann un noh vore komm. 9 Dodrufhin hat de Jesus zu de Schriftgelehrde un Pharisäer gesaht:a „Ich will eich ebbes frohe! Was is’enn am Sabbat erlabt: Guddes se dun oder Beeses, e Läwe se redde oder jemand zugrunn gehn se losse?“ 10 Dann hat er se allegar de Reih noh angeguckt un hat zu dem Mann gesaht: „Streck emo dei Hand aus!“ Do hat der das gemacht, un sei Hand is wider ganz wor [un war so gesund wie die anner].
6:9a Oder: Dodrufhin hat de Jesus zu de Leit gesaht.
11 Do ware die Schriftgelehrde un Pharisäer außer sich vor Wut un hann unnernanner schwär iwerleht, was se em Jesus andun kännde.
De Jesus wählt sich zwällef Aposchdele aus
12 In dene Daache is de Jesus uf e Berch gang, fer se bäde, un hat die ganz Naacht lang zu Gott gebät. 13 Wie’s Daach wor is, hat er sei Jinger bei sich geruf un hat zwällef vun’e ausgewählt, wo er aach Aposchdel genennt hat. 14 Das ware:
de Simon – wo er aach Petrus genennt hat –,
un de Andreas, em Simon sei Bruder,
dann de Jakobus un de Johannes,
de Philibbus un de Bardolomäus,
15 de Matthäus un de Thomas,
de Jakobus, wo em Alphäus sei Bub war,
un de Simon, wo aach Zelot genennt wor is,
16 de Judas – em Jakobus sei Bub –a
un de Judas Ischariot, wo ne späder verrot hat.
6:16a Do der Judas werd in Matthäus 10,3 un Markus 3,18 Thaddäus genennt.
De Jesus dut die Leit unnerweise un macht se gesund
17 Dodenoh is de Jesus met seine Aposchdele dene Berch wider enunnergang un is uf eme äwene Platz stehngeblieb. Dort hann sich zimlich vil vun seine Jinger un noch meh Leit aus ganz Judäa un Jerusalem un aus der Geechend am Meer bei Tirus un Sidon versammelt gehat.
18 Se ware komm, fer de Jesus se heere un vun ihre Krankhäde gehält se werre. Aach Mensche, wo vun unsauwere Geischder geplaacht ware, sinn gehält wor.
19 Die Leit hann allegar versucht, fer an de Jesus dransefahre. Es is nämlich e Kraft vu’m ausgang un hat se allegar gesund gemacht.
DIE FELDREDD: 6,20-49
Wer is glicklich se nenne?
20 Do hat de Jesus sei Jinger angeguckt un hat gesaht:
„Glicklich sinn ihr se nenne, wo ner arm sinn!
Eich geheert nämlich Gott sei Reich!
21 Glicklich sinn ihr se nenne, wo ner jetz Hunger hann!
Ihr werre emo satt!
Glicklich sinn ihr se nenne, wo ner jetz heile!
Ihr dun emo lache!“
22 „Glicklich sinn ihr se nenne, wann eich die Mensche wäh mir, em Menschesohn, hasse un ausgrenze un wann se iwer eich schelle un eier Name in de Dreck ziehe! 23 Freien eich an dem Daach un machen vor lauder Fräd Luftspring! Das Äne is nämlich sicher: Im Himmel dut e großi Belohnung uf eich warde! Genauso sinn die Vorfahre vun do dene Leit met de Prophede aach umgang.“
24 „Awer weh eich, wo ner reich sinn!
Ihr hann dodemet nämlich schun krieht, was eich treeschde dut!
25 Weh eich, wo ner satt sinn!
Ihr hann emo Hunger!
Weh eich, wo ner jetz lache!
Ihr dun emo klaache un heile!“
26 „Weh eich, wann die Mensche allegar gutt iwer eich schwätze! Genauso sinn die Vorfahre vun do dene Leit met de falsche Prophede aach umgang.“
Wie mer die Mensche lieb hann un’e vergewe soll
27 „Eich, wo ner zuheere, sahn ich awer: Ihr solle eier Feinde lieb hann un dene Guddes dun, wo eich hasse! 28 Seechnen die, wo eich verfluche, un bäden fer die, wo eich beleidiche! 29 Hall dem, wo der an de äne Bagge schlaht, de annere aach noch hin, un wer der de Mandel eweghollt, dene loss aach es Hemd holle! 30 Gebb jedem, wo ebbes vun der hann will, un vun dem, wo der ebbes eweghollt, was dein is, verlang’s net serick! 31 Behannelen die Mensche so, wie ihr vun ihne aach behannelt werre wolle!“
32 „Wann’er nur die lieb hann, wo eich lieb hann, hann’er dodefor doch kä Dank se erwarde, oder doch? Sindiche Mensche hann nämlich die, wo sie lieb hann, aach lieb. 33 Un wann’er nur dene Guddes dun, wo eich ebbes Guddes gedun hann, hann’er dodefor doch aach kä Dank se erwarde, oder doch? Das mache sindiche Mensche nämlich aach. 34 Un wann’er nur dene ebbes lehne, wo ner’s devun sericksekriehn hoffe, hann’er dodefor aach kä Dank se erwarde, oder doch? Sindiche Mensche lehne sindiche Mensche nämlich aach ebbes, weil se hoffe, dass’e alles wider serickkriehn. 35 Nä, ihr solle eier Feinde lieb hann un Guddes dun! Ihr solle lehne, ohne druf se hoffe, dass ner wider ebbes serickkriehn! Uf eich dut dann e großi Belohnung warde, un ihr sinn Kinner vum heegschde Gott. De heegschde Gott is nämlich aach gutt zu dene, wo undankbar un bees sinn.“
36 „Ihr solle also barmherzich sinn, genauso wie eier Vadder barmherzich is!“
Nimand soll sei Nägschder verurdäle
37 „Spielen eich net zum Richder iwer annere uf, dann werre aach ihr vun Gott net gericht! Verurdälen nimand, dann fällt Gott aach kä Urdäl iwer eich! Vergewen, dann vergebt Gott eich aach! 38 Gewen ab, dann gebt eich Gott aach ab: E volles, gutt enunnergedrickdes un sesammegeschiddeldes Moß, wo iwerlaft, kriehn’er in de Schoß geschutt. Esselwe Moß, wo ihr bei de annere demet messe, gebraucht Gott bei eich nämlich aach.“
39 De Jesus hat noch e Vergleich gebraucht un hat zu seine Jinger gesaht: „Kann dann äner, wo blind is, e annerer, wo aach blind is, fiehre? Nadierlich net, sunscht falle se allezwä in e Grawe!
40 E Jinger steht net iwer seim Määschder, awer jeder Jinger, wo gutt ausgebillt is, is so weit wie sei Määschder.
41 Wie kommt’s nur, dass du de Schliwer im Au vun deim Bruder siehscht un merkscht nix vun dem Balge in deim eichene Au?
42 Oder wie kannsch’e zu deim Bruder sahn: ‚Hall emo still, Bruder! Ich will der de Schliwer aus em Au ziehe’ – un dene Balge in deim eichene Au siehscht du net? Du Scheinheilicher! Zieh seeerscht dene Balge aus deim Au! Dann siehscht du klar un kannscht de Schliwer aus em Au vun deim Bruder ziehe.“
E Bam erkennt mer an seiner Frucht
43 „A’me gudde Bam is kä fauli Frucht, un a’me faule Bam is kä guddi Frucht.
44 Jeder Bam erkennt mer an seiner Frucht. Die Leit pligge vun de Dorestraicher kä Feiche, un vum Gestripp läse se kä Drauwe ab.
45 Aus eme gudde Mensch kommt eraus, was gutt is, weil sei Herz voll met Guddem is, un aus eme beese Mensch kommt eraus, was bees is, weil sei Herz voll met Beesem is. Iwer die Libbe kommt das, wo’s Herz devun iwerlaft.“
Uf’s Fundament kommt’s an!
46 „Fer was nenne ner mich dann an äner Tour ‚Herr‘ un mache doch net, was ich eich sahn?
47 Ich will eich weise, wem jeder gleicht, wo bei mich kommt un heert, was ich sahn, un dann aach demnoh macht.
48 So e Mensch is wie e Mann, wo e Haus gebaut un dodebei dief ausgeschacht un die Grundmauere uf e Felse geleht hat. Wie’s dann Hochwasser gebb hat, hann die Wassermasse gäh das Haus geschlah, awer se hann’s net zum Waggele bringe känne. Es war nämlich uf e Felse gebaut.
49 Wer awer heert, was ich sahn, un net demnoh macht, is wie e Mann, wo sei Haus ohne Grundmauere änfach uf de Boddem gebaut hat. Wie die Wassermasse dann gäh das Haus geschlah hann, is es sofort sesammegefall un war ganz gabutt.“
De Jesus macht de Diener vu’me reemische Hauptmann gesund
1 Wie de Jesus ferdich war, fer de Leit das do alles se sahn, is er noh Kapernaum gang. 2 Dort hat e reemischer Hauptmann e Diener gehat, wo er große Stigger druf gehall hat. Der Diener war awer krank un hat im Sterwe geläh. 3 Wie der Hauptmann vum Jesus geheert hat, hat er e paar vun de jidische Ällschde bei ne geschickt, fer ne se frohe, ob er komme un sei Diener redde dät. 4 Die Mannsleit sinn bei de Jesus gang un hann ernschtlich a’m angehall fer se komme. „Der is es wert, dass du em helfscht“, hann se gesaht. 5 „Der hat nämlich unser Volk lieb un hat uns sogar die Synagooch gebaut.“
6 Do is de Jesus met dene Mannsleit gang. Un wie er nemmeh weit vun dem Hauptmann seim Haus eweg war, hat der em e paar Freinde entgähgeschickt un hat em ausrichde gelosst: „Du der net die Mieh an, Herr! Ich bin’s net wert, dass du unner mei Dach kommscht! 7 Ich hann deshalb aach gemännt, dass ich’s net wert bin, fer selwer bei dich se komme. Awer sah nur e Wort, dann werd mei Diener gesund. 8 Ich bin jo selwer aach e Mann, wo uf de Befehl vun Vorgesetzde heere muss, un hann selwer Soldade unner mer. Wann ich zu äm sahn: ‚Geh!’, dann geht er, un wann ich zu’me annere sahn: ‚Komm!’, dann kommt er. Wann ich zu meim Diener sahn: ‚Mach emo das un das!‘, dann macht er das.“
9 Wie de Jesus das geheert hat, hat er sich iwer dene Mann gewunnert. Dann hat er sich erumgedräht un hat zu dene Leit, wo em nohgelaf sinn, gesaht: „Das do sahn ich eich: Net emo in Israel hann ich so e großer Glawe gefunn!“
10 Wie die Mannsleit, wo vun dem Hauptmann geschickt wor ware, ins Haus serickkomm sinn, hann se gesiehn, dass der Diener, wo krank war, wider gesund war.
In Nain werd e junger Mann wider lewennich
11 Am nägschde Daach is de Jesus in e Stadt gang, wo Nain gehääscht hat. E ganzi Reih vun seine Jinger un noch e Haufe annere Leit sinn met em gang. 12 Wie er uf’s Stadtdor zukomm is, is grad e Doder enausgedrah wor. Das war de änzichde Sohn vun seiner Mudder, un die war e Witfra. E Haufe Leit aus der Stadt sinn met er gang. 13 Wie de Herr die Fra gesiehn hat, hat se ne gedauert. „Heil net!“, hat er zu er gesaht. 14 Dann is er näher komm un hat an die Bahr drangefahr. Do sinn die Leit, wo se gedrah hann, stehngeblieb. Dodrufhin hat de Jesus gesaht: „Junger Mann, ich befehle der: Steh uf!“ 15 Do hat sich der Dode ufgehuckt un hat angefang se schwätze, un de Jesus hat ne seiner Mudder serickgebb.
16 Do hann die Leit allegar Reschbekt krieht un hann Gott gelobt un gesaht: „E großer Prophet is unner uns ufgeträt. Gott is bei sei Volk komm.“
17 Die Nohricht vun dem, was de Jesus gemacht hat, hat sich iwerall in Judäa un im ganze Gebiet drum erum ausgebrät.
Is de Jesus de Messias? De Johannes froht, un de Jesus gebt Antwort
18 Durch sei Jinger hat aach de Johannes vun all dene Sache geheert, wo bassiert sinn. Do hat er zwä vun seine Jinger bei sich geruf 19 un hat se bei de Jesus geschickt un’e frohe gelosst: „Bischt du der, wo komme soll, oder misse mer noch uf e annerer warde?“
20 Wie die zwä Mannsleit bei de Jesus komm sinn, hann se gesaht: „De Johannes, wo gedaft hat, hat uns bei dich geschickt, u’mir solle dich frohe: ‚Bischt du der, wo komme soll, oder misse mer noch uf e annerer warde?’“
21 Zu der Zeit hat de Jesus grad e Haufe Leit vun ihre Krankhäde un vun dem, was se geplaacht hat, gehält. Er hat se aach vun beese Geischder frei gemacht, un erer ganz Reih Blinder hat er es Auelicht geschenkt.
22 Do hat er zum Johannes seine Jinger gesaht: „Gehn un sahn em Johannes, was ner gesiehn un geheert hann: Die Blinde siehn, die Lahme känne gehn, un die, wo aussätzich sinn, werre rein. Leit, wo dab sinn, känne heere, die Dode werre lewennich gemacht, un die Arme kriehn die gutt Nohricht gepreddicht.
23 Un glicklich ka’mer dene nenne, wo sich net iwer mich ärjert.“
De Jesus un de Johannes, wo gedaft hat
24 Wie em Johannes sei Kuriere fortgang ware, hat de Jesus angefang, fer de Leit ebbes iwer de Johannes se verzehle: „Was hann’er’nn eichentlich siehn wolle, wie ner in die Wildnis gang sinn? E Schilfstängel, wo vum Wind hin- un herbeweht werd?
25 Oder was hann’er sunscht siehn wolle, wie ner dort hingang sinn? E Mann in feine Kläder? Ihr wisse doch: Leit, wo vornehm angedun sinn un im Luxus läwe, finnt mer in de Paläscht vun de Keeniche.
26 Was hann’er also siehn wolle, wie ner in die Wildnis gang sinn? E Prophet? Jo, ich sahn eich: De Johannes is meh wie e Prophet!
27 Er is der, wo’s in de Heilich Schrift devun hääscht:
29 Die Leit, wo em Jesus zugeheert hann, un sogar die Zällner, hann allegar anerkannt, dass Gott gerecht is un hann sich vum Johannes dafe gelosst. 30 Nur die Pharisäer un die Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, hann dene Plan abgelehnt, wo Gott met ne hott. Se hann sich nämlich net vum Johannes dafe gelosst.a
7:29-30a Manche Ausleher siehn die zwä Verse als Däl vun dem an, was de Jesus gesaht hat, un net als Inschub. In dem Fall misst Vers 29 so anfange: Die Leit, wo em Johannes zugeheert hann...
31 De Herr hat weider gesaht: „Met wem soll ich’enn die Mensche vun do der Generation vergleiche? Wem sinn se ähnlich?
32 Se sinn wie Kinner, wo uf em Marktplatz hugge un enanner zurufe: ‚Mir hann eich uf de Fleet gespielt, un ihr hann net gedanzt. Mir hann eich Klaachelieder gesung, un ihr hann net geheilt.’
33 De Johannes, wo gedaft hat, is komm un hat kä Brot gess un kä Wein gedrunk, do sahn’er: ‚Der is vu’me Dämon besess’.
34 Ich, de Menschesohn, bin komm un dun esse un dringge, do sahn’er: ‚Guggen emo do! Der fresst un sauft un is e Freind vun de Zällner un Sinder!’
35 Awer die gättlich Weishät hat trotzdem vun all dene Recht krieht, wo se annemme!“a
7:35a Wärtlich: Awer die Weishät hat trotzdem vun all ihre Kinner Recht krieht.
E Fra wäscht em Jesus die Fieß
36 Dodenoh hat e Pharisäer de Jesus ingelad, fer met em se esse. Do is de Jesus ins Haus vun dem Pharisäer gang un hat sich an de Disch gehuckt.a 37 In derselwe Stadt war awer aach e Fra, wo e sindiches Läwe gefiehrt hat. Wie die metkrieht hat, dass de Jesus bei dem Pharisäer im Haus am Disch gehuckt hat, hat se e Alabaschderfläschje voll Salbeel genumm un is dort hingang. 38 Dann hat se sich vun hinne an em Jesus sei Fieß gestellt un hat geheilt. Dodebei hat se angefang, fer sei Fieß met ihre Träne nass se mache u’met ihre Hoor absedruggele. Dann hat se se gekisst u’met dem Eel gesalbt. 39 Wie der Pharisäer, wo de Jesus ingelad hott, das gesiehn hat, do hat er bei sich selwer gedenkt: „Wann der wirklich e Prophet wär, dät er wisse, wer an’e drangefahr hat un was das for e Fra is. Er dät aach wisse, dass’e e sindiches Läwe fiehrt.“
7:36a Wärtlich: geleht. Bei feschtliche Anläss hann die Leit uf Polschder geläh, wo um e nidricher Disch erum grubbiert ware. Dodebei hann se sich uf de linkse Ellebohe gestitzt u’met de rechts Hand zugelangt. Die Fieß ware noh hinne vum Disch eweg ausgestreckt.
40 „Simon, ich hann der ebbes se sahn!“, hat de Jesus do zu dem Pharisäer gesaht. „Schwätz, Määschder!“, hat der do gemännt. 41 Un de Jesus hat gesaht: „Zwä Mannsleit hann emo Schulde bei äm, wo annere Geld lehnt, gehat. Der äne hat em 500 Denare geschullt un der annere fuffzich. 42 Awer käner vun dene zwä hat sei Schulde serickbezahle känne. Do hat ne der Mann, wo ne sei Geld gelehnt hott, ihr Schulde erloss. Sah mer: Wer vun dene zwä hat dene Mann wohl am meischde lieb?“ 43 „Ich nemme an der, wo am meischde erloss krieht hat!“, hat de Simon dodruf gesaht. Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Richdich!“a 44 Dann hat er sich zu der Fra erumgedräht un hat zum Simon gesaht: „Siehscht du die Fra do? Ich bin in dei Haus komm, un du hascht mer kä Wasser gebb, fer mer die Fieß se wäsche, awer do die Fra hat mei Fieß met ihre Träne nass gemacht u’met ihre Hoor abgedruggelt. 45 Du hascht mer kä Begrießungskuss gebb, awer do die Fra hat vun do an, wo ich erinkomm bin, gar net ufgeheert, fer mei Fieß se kisse. 46 Du hascht mer de Kopp net emo met Oliveeel gesalbt, awer do die Fra hat mei Fieß met koschtbarem Salbeel gesalbt. 47 Deshalb sahn ich der: Se hat ihr Sinde – un das ware vil – vergebb krieht. Deshalb hat se aach vil Lieb gewies. Wer awer nur wenich vergebb krieht, der liebt aach nur wenich.“
7:43a Wärtlich: Du hascht richdich geurdält.
48 Dodenoh hat de Jesus zu der Fra gesaht: „Dei Sinde sinn der vergebb!“
49 Do hann die Leit, wo me’m Jesus sesamme am Disch gehuckt hann, angefang, fer bei sich selwer se sahn: „Wer is’enn das do, dass er sogar Sinde vergebt?“
50 De Jesus hat awer zu der Fra gesaht: „Dei Glawe hat dich gerett! Geh met Friede fort!“
Weibsleit, wo em Jesus gedient hann
1 In de Zeit dodenoh is de Jesus vun Stadt zu Stadt un vun Dorf zu Dorf gezoh un hat gepreddicht un die gutt Nohricht vun Gott seim Reich weidergesaht. Sei zwällef Jinger ware bei’m
2 un noch e paar Weibsleit, wo er vun beese Geischder un Krankhäde gehält hott: es Maria, wo aach es Maria vun Magdala genennt wor is – aus dem ware siwe Dämone ausgefahr –,
3 es Johanna, em Chusa sei Fra – de Chusa war äner vum Herodes seine Beamde –, es Susanna un noch e Haufe annere. Do die Weibsleit hann em Jesus allegar met dem gedient, was se hodde.
Es Gleichnis vu’me Bauer, wo Somekäre ausgestraut hat
4 Wie die Leit in großer Zahl sesammegelaf sinn un sich aus jeder Stadt um de Jesus versammelt hodde, hat er met eme Gleichnis gesaht: 5 „E Bauer is emo uf’s Feld gang, fer sei Some aussestraue. Un wie er gesät hat, is e Däl vun de Somekäre uf de Wääch gefall. Dort hann die Leit die Käre plattgeträt, un die Vächel unner’m Himmel hann se ufgepickt. 6 E annerer Däl is uf e stänicher Boddem gefall. Dort sinn die Käre zwar ufgang, awer die Plänzjer sinn verdruggelt, weil ne die Feichdichkät gefählt hat. 7 Noch e annerer Däl is midde in die Dore gefall, un die Dore sinn sesamme me’m Some ufgewachs un hann’e verstickt. 8 De Rescht is uf gudder Boddem gefall un is ufgang un hat hunnertfach Frucht gebb.“
Wie de Jesus das gesaht hott, hat er geruf: „Wer Ohre hat fer se heere, soll heere!“
De Zweck vun de Gleichnisse
9 Dodenoh hann die Jinger de Jesus gefroht, was das Gleichnis bedeide soll.
10 Do hat de Jesus gesaht: „Eich losst Gott die Geheimnisse vun seim Reich verstehn. De annere Leit werre se awer nur met Gleichnisse verzehlt.
Was das Gleichnis vun dem Bauer bedeide dut
11 „Das do is de Sinn vun dem Gleichnis: Der Some is das, was Gott gesaht hat.
12 Uf de Wääch is de Some bei dene gefall, wo zwar heere, was Gott gesaht hat, awer dann kommt de Deiwel un nemmt’s vun ihrm Herz eweg, so dass’e net zum Glawe komme un net gerett werre.
13 Uf e stänicher Boddem is de Some bei dene gefall, wo die Botschaft annemme un sich driwer freie, wann se se heere. Se hann awer kä Wurzele! E Zeitlang dun se glawe, awer wann se uf die Prob gestellt werre, falle se ab.
14 In die Dore is de Some bei dene gefall, wo die Botschaft zwar heere, awer dann gehn se fort un verstigge in de Sorje, im Reichdum un im Genuss vum Läwe. Se bringe kä reifi Frucht hervor.
15 Uf e gudder Boddem is de Some bei dene gefall, wo die Botschaft met eme gudde un ufrichdiche Herz heere un feschthalle un wo durch ihr Ausdauer Frucht bringe.“
Vum richdiche Heere
16 „Nimand steckt e Eellamp an un deckt se dann met eme Kiwel zu oder stellt se unner’s Bett. Er stellt se im Gähedal uf e Stänner, dass die Leit, wo erinkomme, es Licht siehn känne.
17 Es gebt nämlich nix Versteggeldes, was net ans Licht kommt, un nix Geheimes, was net bekannt werd un an de Daach kommt.
18 Bassen also uf, dass ner richdich zuheere! Wer nämlich ebbes hat, krieht noch debei. Wer awer nix hat, krieht aach das noch abgeholl, was er se hann männt.“
Wer is me’m Jesus verwandt?
19 Ämo sinn em Jesus sei Mudder un sei Brieder bei ne komm. Weil sich awer e Haufe Leit um ne erum versammelt hodde, hann sei Mudder un sei Brieder net bis bei ne durchkomme känne.
20 Do hat äner zu’m gesaht: „Dei Mudder un dei Brieder stehn drauß un wolle dich siehn.“
21 Dodruf hat de Jesus zu de Leit gesaht: „Mei Mudder u’mei Brieder sinn die, wo heere, was Gott saht, un demoh mache.“
De Sturm uf em See Genezaret
22 Änes scheenes Daachs is de Jesus met seine Jinger in e Boot gestieh un hat zu ne gesaht: „Kommen, mir fahre eniwer uf die anner Seit vum See.“ Do sinn se losgefahr.
23 Uf de Iwerfahrt is de Jesus awer ingeschloft. Do hat’s uf em See uf ämo e großer Sturm gebb. Die Welle hann ins Boot geschlah, un es is gefährlich fer die Mannsleit wor.
24 Do hann sich die Jinger an de Jesus gewennt un hann’e wach gemacht. „Määschder, Määschder, mir komme um!“, hann se geruf. Dodrufhin is de Jesus ufgestann un hat de Luft un de stirmische Welle gedroht. Do hann se sich geleht, un es is ganz ruhich wor.
25 „Wo bleibt’enn eier Glawe?“, hat de Jesus sei Jinger do gefroht. Do hann se’s met de Angscht se dun krieht un hann sich gewunnert. „Was is’enn das do for e Mensch, dass sogar die Luft un’s Wasser uf sei Order heere?“, hann se zuenanner gesaht.
De Jesus macht in Gadara e Mann, wo besess is, frei
26 Dodrufhin sinn se ins Gebiet vun de Gadarener gefahr. Das leiht uf de anner Seit vum See, Galiläa gähiwer. 27 Un wie de Jesus an Land gang is, is e Mann aus de Stadt bei ne gelaf komm, wo schun seit längerem vun Dämone besess war. Der hat kä Kläder meh angehat un hat sich in de Grabhehle ufgehall un nemmeh i’me Haus. 28 Wie der Mann de Jesus gesiehn hat, hat er e Krääsch gedun un is vor’m nidergefall. „Was hann ich’enn met dir se dun, Jesus, du Sohn vum heegschde Gott?“, hat er lauthals gekrisch. „Ich bidde dich: Queel mich net!“ 29 De Jesus hat dem unsauwere Geischt nämlich schun gebott gehat, fer aus dem Mann eraussefahre.
Der Geischt hat dene Mann schun länger in seiner Gewalt gehat, un die Leit hann’e met Kedde u’met Eise an de Fieß gefesselt gehat un gefang gehall, awer er hat die Fessele immer wider verriss gehat un war vun dem Dämon in die Wildnis gedrieb wor.
30 „Wie hääscht’enn du?“, hat de Jesus dene Mann do gefroht. „Legion“, hat der do gesaht. Es ware nämlich vil Dämone in’e gefahr. 31 Dann hann die Dämone de Jesus angebeddelt, er sollt ne net befehle, fer in de Abgrund se fahre.
32 Es war awer dort grad e großi Herd Schwein a’me Hang vum Berch uf de Wäd. Do hann die Dämone de Jesus angebeddelt, er sollt ne doch erlawe, fer in die Schwein se fahre, un de Jesus hat ne das erlabt. 33 Do sinn se aus dem Mann erauskomm un in die Schwein gefahr, un die Herd hat sich de Abhang enunner in de See gestirzt un is versuff.
34 Wie die Leit, wo die Schwein gehiet hodde, gesiehn hann, was bassiert is, sinn se fortgelaf un hann die Neiichkäde in de Stadt un uf de Därfer verzehlt. 35 Dodrufhin sinn die Leit enausgang, fer se gugge, was vorgefall war. Se sinn bei de Jesus komm un hann dene Mann gefunn, wo die Dämone devun ausgefahr ware. Der hat näwe’m Jesus seine Fieß gehuckt un hat Kläder angehat un war bei Verstand. Do hann se Angscht krieht, 36 un die, wo alles gesiehn hodde, hann’e verzehlt, wie der Mann, wo vun dene Dämone besess war, gerett wor is. 37 Dodrufhin hann die Leit, wo im Gebiet vun Gadara gewohnt hann, de Jesus allegar gehääscht, er sollt vun’e fortgehn. Se hann’s nämlich orndlich met de Angscht se dun krieht gehat. Do is de Jesus ins Boot gestieh un is wider serickgefahr.
38 Der Mann, wo die Dämone devun ausgefahr ware, hat de Jesus awer angebeddelt, fer bei’m bleiwe se dirfe, awer de Jesus hat ne fortgeschickt un hat gesaht:
39 „Geh hämm un verzehl alles, was Gott fer dich gemacht hat.“ Do is er fortgang un hat iwerall in de Stadt erumverzehlt, was de Jesus fer ne gemacht hat.
De Jesus macht em Jairus sei Dochder wider lewennich un e kranggi Fra gesund
40 Wie de Jesus ans annere Ufer serickkomm is, hann’e die Leit freindlich ufgenumm. Se hann nämlich schun allegar uf ne gewart gehat. 41 Uf ämo is e Mann komm, wo Jairus gehääscht hat. Der war e Vorsteher vun de Synagooch un is vor’m Jesus seine Fieß nidergefall. Dann hat er de Jesus angebeddelt, er sollt in sei Haus komme. 42 Sei änzichdes Kind, e Mäde met ungefähr zwällef Johr, hat nämlich im Sterwe geläh.
Wie sich de Jesus dann uf de Wääch gemacht hat, hann sich die Leit schwär um ne erumgedrängelt. 43 Unner dene Leit war aach e Fra, wo schun seit zwällef Johr dauernd Blut verlor hat. Alles, was se fer se läwe hott, hat se fer die Dogdere ausgebb gehat, awer nimand hat se gesund mache känne. 44 Jetz hat se sich vun hinne an de Jesus drangeschafft un hat an de Saum vun seim Kläd drangefahr. Do hann ihr Bludunge uf de Stell ufgeheert. 45 „Wer hat’enn a’mich drangefahr?“, hat de Jesus do gefroht. Wie’s nimand hat wolle geween sinn, hann de Petrus [un die, wo bei’m ware,] gesaht: „Määschder, die Leit drängele sich vun jeder Seit um dich erum un stoße dich, [un do frohscht du noch: ‚Wer hat a’mich drangefahr?]’“ 46 De Jesus hat awer gesaht: „Irjend jemand hat a’mich drangefahr! Ich hann nämlich gespiert, dass e Kraft vu’mir ausgang is.“ 47 Wie die Fra gemerkt hat, dass’e sich nemmeh hat känne versteggele, is se komm un hat geziddert. Se hat sich vor de Jesus hingeschmiss un hat em vor all de Leit verzehlt, fer was se an’e drangefahr hat un wie se im selwe Aueblick gesund wor is. 48 „[Couraasch,] mei Dochder“, hat de Jesus dodrufhin zu er gesaht, „dei Glawe hat dich gerett! Geh met Friede fort.“
49 Wie de Jesus noch geschwätzt hat, is jemand komm, wo zum Haus vum Synagoochevorsteher geheert hat. Der hat zum Jairus gesaht: „Dei Dochder is gestorb. Bemieh de Määschder nemmeh weider.“
50 De Jesus hat das geheert un hat zu dem Synagoochevorsteher gesaht: „Du brauchscht kä Angscht se hann! Glab nur, dann werd dei Dochder gerett.“
51 Wie de Jesus dann ins Haus komm is, hat er nimand met bei das Mäde eningelosst wie nur de Petrus, de Jakobus un de Johannes un de Vadder un die Mudder vun dem Kind.
52 Die Leit hann allegar geheilt un um das Mäde getrauert. „Heilen net!“, hat de Jesus do gesaht. „Es is net dot! Es schloft nur!“
53 Do hann se ne ausgelacht. Se hann nämlich gewisst, dass es doch gestorb war.
54 De Jesus hat die Leit awer allegar enausgeschickt. Dann hat er das Mäde an de Hand genumma un hat geruf: „Kind, steh uf!“
55 Do is es wider lewennich wor un isb direkt ufgestann. Dodrufhin hat de Jesus Order gebb, mer sollt em ebbes se esse gewe.
56 Sei Eldere ware außer sich, awer de Jesus hat ne ufgedrah, fer nimand se verzehle, was bassiert is.
8:54a Noh’m jidische Gesetz werd jemand, wo an e Doder dranfahrt, unrein (vgl. 4Mo 19,11-22). Das is awer im Fall vum Jesus net bassiert, weil de Jesus Macht iwer de Dod hat un so die Unreinhät, wo de Dod verursacht, ewegmacht.
8:55b Wärtlich: Do is sei Geischt serickkomm, un es is.
De Jesus schickt sei zwällef Jinger aus
1 Dodenoh hat de Jesus sei zwällef Jinger beinannergeruf un hat ne Kraft un Vollmacht gebb, fer die Dämone allegar aussedreiwe un fer Krankhäde se häle. 2 Er hat se met dem Ufdraach enausgeschickt, fer Gott sei Reich se preddiche un die Krangge gesund se mache. 3 „Nemmen nix met uf de Wääch“, hat er zu ne gesaht, „kä Wannerstegge un kä Vorrotsdasch, kä Brot un kä Geld. Es soll aach käner zwä Hemde bei sich hann. 4 Wann’er in e Haus gehn, dann bleiwen dort, bis ner aus dem Dorf fortgehn. 5 Un wann eich die Leit in erer Stadt net ufnemme wolle, dann gehn weider un schiddelen de Stab vun eiere Fieß ab – als Warnung fer se.“
6 Do hann sich die Zwällef uf de Wääch gemacht un sinn vun Dorf zu Dorf gezoh. Dodebei hann se iwerall die gutt Nohricht gepreddicht un die Krangge gesund gemacht.
Was de Herodes iwer de Jesus gedenkt hat
7 De Herodes, wo iwer das Gebiet dort geherrscht hat, hat vun allem geheert, was de Jesus gemacht hat. Er hat awer net gewisst, was er dodevun hat solle halle. Die äne hann nämlich gesaht: „De Johannes is vun de Dode ufgestann!“
8 un die annere: „De Elija is wider erschien.“ Noch annere hann gemännt: „Äner vun de alde Prophede is ufgestann.“
9 Do hat de Herodes gesaht: „De Johannes hann ich e Kopp kirzer mache gelosst. Awer wer is’enn do der Mann, wo ich so Sache devun heere?“ Er hätt de Jesus gäre emo gesiehn.
De Jesus gebt 5.000 Leit ebbes se esse
10 Wie die Aposchdele serickkomm sinn, hann se em Jesus alles verzehlt, was se gemacht hodde. Dodrufhin hat se de Jesus metgenumm un hat sich an e abgelähner Platz serickgezoh, fer met ne allän se sinn. Der Platz war in de Näh vun erer Stadt, wo Betsaida gehääscht hat. 11 Wie die Leit das erausgefunn hann, sinn se’m nohgang. De Jesus hat se bei sich komme gelosst un hat ne ebbes vun Gott seim Reich verzehlt. Un die, wo’s needich hodde, fer gehält se werre, hat er gesund gemacht.
12 Wie’s uf de Owend zugang is, sinn die zwällef Jinger bei de Jesus komm un hann zu’m gesaht: „Schick die Leit fort, dass’e in die Därfer un uf die Heef do erum gehn känne. Se solle sich e Platz fer se iwernaachde un ebbes fer se esse suche. Mir sinn do nämlich a’me abgelähne Platz.“ 13 Do hat de Jesus zu ne gesaht: „Gewen ihr ne doch ebbes se esse!“ Do hann se gesaht: „Mir hann nur finnef Laib Brot un zwä Fisch. Oder solle mer fortgehn un fer do das ganze Volk Esse kafe?“ 14 Es ware nämlich ungefähr 5.000 Mannsleit versammelt.
Do hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Sorjen defor, dass sich die Leit in Grubbe zu jeweils fuffzich beinannerhugge.“
15 Do hann die Jinger gemacht, was er ne gesaht hat un hann defor gesorcht, dass sich die Leit allegar hingehuckt hann.
16 Dann hat de Jesus die finnef Laib Brot un die zwä Fisch geholl un hat in de Himmel enufgeguckt un Gott dangge gesaht. Er hat se durchgebroch un seine Jinger gebb, dass die se an die Leit hann solle ausdäle.
17 Do hann se allegar gess un sinn satt wor. Was an Brogge iwerich geblieb is, hann die Jinger ufgeläst – zwällef Kärb voll.
De Petrus bekennt sich zum Jesus, un de Jesus kinnicht zum eerschde Mo an, dass er vil durchmache un sterwe muss
18 Wie de Jesus emo allän war un gebät hat un wie nur sei Jinger bei’m ware, hat er se gefroht: „Was sahn’enn die Leit eichentlich, wer ich bin?“ 19 „Se sahn: Du bischt de Johannes, wo gedaft hat“, hann die Jinger dodruf gesaht. „Annere sahn: Du bischt de Elija, un noch annere: Äner vun de alde Prophede is uferstann!“ 20 Do hat er se gefroht: „Un ihr, was sahn ihr, wer ich bin?“ „Du bischt de Messias, wo vun Gott geschickt wor is!“, hat de Petrus dodruf gesaht.
21 Dodrufhin hat ne de Jesus strickt verbott, fer irjend jemand ebbes dodevun se verzehle.
22 „Ich, de Menschesohn, muss nämlich vil durchmache un vun de Ällschde un vun de Hoheprieschder un Schriftgelehrde verstoßt werre!“, hat er gesaht. „Ich muss umgebrung werre un am dridde Daach wider ufstehn!“
Vum richdiche Läwe me’m Jesus
23 Dodenoh hat de Jesus zu all de Leita gesaht: „Wer mir nohkomme will, soll sich selwer ufgewe un soll sei Kreiz jede Daach uf sich nemme u’met mer komme!
24 Wer nämlich sei Läwe redde will, dut’s verliere. Wer awer sei Läwe wäh mir verliert, der dut’s redde.
25 Was nutzt’s dann schun eme Mensch, wann er die ganz Welt gewinnt un sich dodebei selwer verliert oder schädicht?
26 Wer awer net zu mir un zu dem, was ich sahn, steht, zu dem stehn ich, de Menschesohn, dann aach net, wann ich i’meiner Herrlichkät un in de Herrlichkät vum Vadder un vun de heiliche Engel komme.
27 Das äne sahn ich eich: Vun dene, wo do stehn, dun e paar net sterwe, bis se Gott sei Reich gesiehn hann.“
9:23a Oder: zu all seine Jinger.
De Jesus werd ganz annerschder
28 Ungefähr acht Daache späder, wo de Jesus das gesaht hott, hat er de Petrus, de Johannes un de Jakobus metgenumm un is uf e Berch gang, fer se bäde. 29 Un wie er gebät hat, hat sei Gesicht ganz annerschder ausgesiehn, un sei Kläder sinn strahlend weiß wor. 30 Uf ämo hann zwä Männer me’m geschwätzt. Das ware de Mose un de Elija. 31 Die sinn im himmlische Glanz erschien un hann me’m Jesus driwer geschwätzt, wie er in Jerusalem sterwe un so sei Ufdraach ausfiehre dät. 32 De Petrus un die zwä, wo bei’m ware, hann sich gäh de Schlof nemmeh wehre känne, awer wie se wach wor sinn, hann se gesiehn, wie herrlich de Jesus war. Se hann aach die zwä Mannsleit gesiehn, wo bei’m Jesus gestann hann. 33 Wie die sich grad vum Jesus hann wolle trenne, hat de Petrus zum Jesus gesaht: „Määschder, es is gutt, dass mer do sinn. Mir wolle drei Haisjer baue, äns fer dich, äns fer de Mose un äns fer de Elija!“ Er hat awer net gewisst, was er do gesaht hat.
34 Wie er noch dodriwer geschwätzt hat, is e Wolk komm un hat ihr Schadde uf se geschmiss. Un wie de Mose un de Elija in die Wolk komm sinn, hann’s die Jinger met de Angscht se dun krieht.
35 Aus der Wolk is awer e Stimm komm, wo gesaht hat: „Das do is mei liewer Sohn. Uf dene solle ner heere!“
36 Wie die Stimm nemmeh se heere war, hat de Jesus wider allän dort gestann. Die drei Jinger ware awer still un hann in dene Daache nimand ebbes vun dem verzehlt, was se gesiehn hodde.
E Bub, wo besess is, werd frei
37 Wie de Jesus am nägschde Daach met seine drei Jinger wider vun dem Berch erunnergang is, sinn em e Haufe Leit entgähgelaf komm. 38 Uf ämo hat e Mann bei dene Leit laut geruf: „Määschder, ich bidde dich: Guck emo noh meim Bub! Der is mei änzichdes Kind. 39 E Geischt krieht ne als emo in sei Gewalt. Dann krääscht er uf ämo uf un werd vun dem Geischt so hin- un hergeriss, dass er Schaum vor de Mund krieht. Der Geischt losst ne fascht nemmeh los un dut ne schrecklich queele. 40 Ich hann schun dei Jinger gefroht, fer ne aussedreiwe, awer se hann’s net gekännt.“
41 Do hat de Jesus gesaht: „Ach, was sinn’er doch for e unglaiwichi un verkehrdi Generation! Wie lang muss ich noch bei eich bleiwe un eich noch aushalle? Bring dei Bub emo her!“
42 Wie der Bub dann bei de Jesus komm is, hat ne der Dämon uf de Boddem geschmiss un hin- un hergeriss. De Jesus hat dem unsauwere Geischt awer gedroht. Dann hat er dene Bub gesund gemacht un seim Vadder serickgebb.
43 Do ware die Leit allegar dief beindruckt, weil Gott so e großi Macht hat.
De Jesus kinnicht zum zwädde Mo an, dass er vil durchmache un sterwe muss
Wie se sich all noch gewunnert hann wäh allem, was de Jesus gemacht hat, hat de Jesus zu seine Jinger gesaht:
44 „Schreiwen eich hinner die Ohre, was ich eich jetz sahn: Ich, de Menschesohn, werre in die Gewalt vun de Mensche ausgeliwert!“
45 Awer die Jinger hann net verstann, was er do gesaht hat. Es is ne net klar wor, un deshalb hann se’s net känne begreife. Se hann sich awer aach net getraut, fer de Jesus se frohe, was er dodemet männt.
Wer is de Greeschde?
46 Dodenoh hann die Jinger angefang, fer se dischbediere, wer wohl de Greeschde vun’e is.
47 De Jesus hat gewisst, was in ihrm Herz vor sich gang is. Deshalb hat er e Kind geholl un hat’s näwe sich gestellt.
48 „Wer do das Kind i’meim Name ufnemmt, nemmt mich uf!“, hat er dann zu seine Jinger gesaht. „Un wer mich ufnemmt, der nemmt aach dene uf, wo mich geschickt hat. Wer nämlich de Klänschde vun eich allegar is, der werd emo groß!“
Der Unbekannde, wo im Name vum Jesus Dämone ausgedrieb hat
49 „Määschder“, hat de Johannes do gesaht, „mir hann gesiehn, wie äner in deim Name die Dämone ausgedrieb hat. Do ha’mer versucht, fer ne dodran se hinnere, weil er käner vun uns is.“
50 „Hinneren ne net dran!“, hat de Jesus do zu’m gesaht. „Wer nämlich net gäh uns is, steht uf unserer Seit.“
DE LUKAS VERZEHLT, WIE DE JESUS VUN GALILÄA NOH JERUSALEM GANG IS: 9,51-19,27
E samaridisches Dorf dut de Jesus ablehne
51 Wie die Zeit näherkomm is, wo de Jesus in de Himmel hat solle ufgenumm werre, hat er sich fescht vorgenumm, fer noh Jerusalem se gehn.
52 Er hat e paar Leit vor sich hergeschickt, wo e Botschaft hann solle iwerbringe. Die Leit sinn uf ihrer Räs in e Dorf in Samarie komm un hann dort alles fer ne vorberäde wolle.
53 Awer die Leit in dem Dorf hann de Jesus net bei sich ufgenumm, weil er vorhott, fer noh Jerusalem se gehn.a
54 Wie sei Jinger, das hääscht de Jakobus un de Johannes, das metkrieht hann, hann se gesaht: „Herr, solle mer Order gewe, dass Feier vum Himmel fallt un se verbrennt, [so wie’s de Elija aach gemacht hat]?“
55 Do hat sich de Jesus erumgedräht un hat se in ihr Schrangge gewies. [„Ihr wisse wohl net, was for e Geischt do aus eich schwätzt?“, hat er gesaht.
56 „Ich, de Menschesohn, bin net komm, fer’s Läwe vun de Mensche se zersteere. Ich bin im Gähedäl komm, fer’s se redde.“] Se sinn dann in e anneres Dorf gang.
9:53a Die Samarider ware schun seit Johrhunnerde Feinde vun de Judde. Se hann net gewollt, dass Pilcher vun Galiläa uf em Wääch noh Jerusalem durch ihr Gebiet ziehe.
Es dut ebbes koschde, wa’mer me’m Jesus läwe will
57 Wie se weidergezoh sinn, hat äner zum Jesus gesaht: „Ich will met der gehn, egal, wo du hingehscht, Herr!“ 58 Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Die Fichs hann ihr Bau un die Vächel unner’m Himmel ihr Neschder, awer ich, de Menschesohn, hann nirjenswo e Platz, wo ich mei Kopp hinlehe kann.“
59 Zu’me annere hat de Jesus gesaht: „Komm met mer!“ Der hat awer gesaht: „Herr, loss mich seeerscht noch hämmgehn u’mei Vadder begrawe.“ 60 Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Loss doch die Dode ihr Dode begrawe! Du awer geh un verkinnich Gott sei Reich!“
61 Noch e annerer hat gesaht: „Ich will met der komme, Herr! Awer loss mich seeerscht noch meine Leit dehämm ‚uf Wiedersehn‘ sahn.“
62 Dem hat de Jesus gesaht: „Wer anfangt, fer sei Feld se zaggere un dann hinner sich guckt, dene ka’mer net fer Gott sei Reich brauche!“
De Jesus schickt sibzich Jinger aus
1 Dodenoh hat sich de Herr noch annere sibzicha Jinger ausgesucht un hat se zu zwätt vor sich her in jedi Stadt un in jedi Ortschaft geschickt, wo er selwer aach hat wolle hinkomme.
2 „Die Ernt is groß!“, hat er zu ne gesaht, „awer es sinn nur wenich Leit do, fer se absemache. Bidden deshalb de Herr vun de Ernt, dass er noch meh Leit uf sei Feld schickt.
3 Machen eich uf de Wääch, awer bassen uf: Ich schigge eich wie Schäf midde unner die Wälf!
4 Nemmen kä Geldbeidel met, aach kä Vorrotsdasch un kä annere Schuh, un hallen eich unnerwäächs net demet uf, fer de Leit lang die Zeit se biede.
5 Wann’er in e Haus gehn, sahn als Eerschdes: ‚Mir winsche do dem Haus Friede!’
6 Un wann dort e friedliewender Mensch wohnt, bleibt der Friede, wo ner’m winsche, bei’m. Wann net, kommt er wider bei eich serick.
7 Bleiwen in demselwe Haus, un essen un dringgen, was eich die Leit dort gewe. Wer schafft, hat nämlich e Recht uf sei Lohn. Gehn net vun äm Haus zum nägschde!
8 Essen, was uf de Disch kommt, wann’er in e Stadt komme un wann eich die Leit erinlosse.
9 Machen die Krangge gesund, wo dort sinn, un sahn zu de Leit: ‚Gott sei Reich is ganz nägscht bei eich komm.’
10 Wann’er awer in e Stadt komme un die Leit dort losse eich net erin, dann gehn stracks durch die Stroße un rufen:
11 ‚Sogar de Stab vun eierer Stadt, wo an uns kläbt, schiddele mer uf eich ab. Ihr solle awer wisse: Gott sei Reich is ganz nägscht [bei eich] komm.’
12 Ich sahn eich awer: Die Leit vun Sodom werre am Daach vum Gericht net so hart gestroft wie so e Stadt!“
10:1 Gemäß em eerschde Buch Mose hat’s uf de Erd am Anfang 70 verschiedene Välger gebb. De Jesus hat meechlicherweis so e großi Zahl Jinger ausgewählt, fer se weise, dass sei Botschaft jedem Volk uf de Erd gilt.a
Wer net heere will, muss fiehle!
13 „Weh dir, Chorazin! Weh dir, Betsaida! Wann in Tirus un Sidon die Wunner bassiert wäre, wo bei eich bassiert sinn, hädde die Mensche dort ihr Instellung schun längscht geännert. Se hädde Sackkläder angedun un sich in die Äsche gehuckt, fer se weise, dass’e ihr Instellung geännert hann. 14 Tirus un Sidon werd im Gericht awer emo net so hart gestroft wie ihr. 15 Un du, Kapernaum, wo du bis an de Himmel enufgehob wor bischt, du werscht bis ins Dodereich enunnergeschmiss!“
16 „Wer uf eich heert, heert uf mich, un wer eich abweist, weist mich ab. Wer awer mich abweist, weist aach dene ab, wo mich geschickt hat.“
Die sibzich Jinger versammele sich wider bei’m Jesus
17 Die sibzich Jinger sinn dann ganz froh serickkomm. „Herr“, hann se gesaht, „sogar die Dämone misse uf uns heere, wa’mer uns uf dei Name berufe!“
18 Do hat de Jesus zu ne gesaht: „Ich hann gesiehn, wie de Deiwel wie e Blitz vum Himmel gefall is.
19 Horchen,a ich gewe eich die Vollmacht, fer uf Schlange un Skorpione se träde u’met de ganz Macht vum Feind ferdich se werre. Nix kann eich schade.
20 Awer freien eich net dodriwer, dass die Geischder uf eich heere misse. Freien eich im Gähedäl, dass eier Name im Himmel ufgeschrieb sinn.“
10:19a Wärtlich: Guggen.
De Jesus freit sich un saht Gott dangge
21 In derselwe Stunn hat sich de Jesus durch de Heiliche Geischt gefreit un hat gesaht: „Vadder, du bischt de Herr vum Himmel un vun de Erd. Ich lowe dich, weil du das do alles vor dene versteggelt hascht, wo Weishät un Bildung hann, un weil du’s de Unmindiche offebart hascht. Jo, Vadder, so hat der’s gefall.“
22 „Mei Vadder hat mer alles gebb, un nimand wäß, wer de Sohn is wie nur de Vadder. Es wäß aach nimand, wer de Vadder is wie nur de Sohn un der, wem’s de Sohn offebare will.“
23 Wie de Jesus met seine Jinger wider allän war, hat er sich noh ne erumgedräht un hat gesaht:a „Glicklich sinn die Aue, wo siehn, was ihr siehn!
24 Ich sahn eich nämlich: E Haufe Prophede un Keeniche hädde gäre gesiehn, was ihr siehn, awer se hann’s net gesiehn. Se hädde aach gäre geheert, was ihr heere, awer se hann’s net geheert.“
10:23a Wärtlich: Dann hat sich de Jesus zu de Jinger allän erumgedräht un hat gesaht.
Es Gleichnis vum barmherziche Samarider
25 Uf ämo is e Mann ufgestann, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hat, un hat de Jesus uf die Prob stelle wolle. „Määschder“, hat er gesaht, „was muss ich’enn mache, fer’s ewiche Läwe se erwe?“
26 De Jesus hat ne gefroht: „Was steht’enn im Gesetz geschrieb? Was duscht du dort läse?“
27 Der Mann hat dodruf gesaht:
29 Der Mann hat awer Recht behalle wolle. Deshalb hat er de Jesus gefroht: „Un wer is mei Nägschder?“
30 Do hat de Jesus gesaht: „E Mann is emo vun Jerusalem noh Jericho enunnerganga un unner die Raiwer gefall. Die hann em die Kläder vum Leib geriss un hann’e sesammegeschlah. Dann sinn se abgehau un hann’e halbdot dort leihe gelosst. 31 Zufällich is e Prieschder deselwe Wääch enunnergang. Wie der dene Mann gesiehn hat, hat er die Seit gewechselt un is a’m vorbeigang. 32 Genauso hat’s aach e Levit gemacht. Wie der an die Stell komm is, wo der Mann geläh hat un wie er ne gesiehn hat, is er aach uf de anner Seit vorbeigang. 33 Dodenoh is e Mann aus Samarie, wo unnerwäächs war, dort annekomm. Wie der dene Mann gesiehn hat, hat er ne gedauert. 34 Er is bei ne gang, hat sei Wunne met Eel un Wein behannelt un hat se verbunn. Dann hat er dene Mann uf sei Reitdier gehob un in e Herberch gebrung un hat fer ne gesorcht. 35 Wie er am nägschde Daach weidergeräst is, hat er zwä Denare aus seim Beidel geholl un hat se em Wert gebb. ‚Sorch fer ne!’, hat er zum Wert gesaht, ‚un wann du noch meh fer ne brauchscht, bezahl ich der’s, wann ich serickkomme.’“
10:30a Jericho leiht 27 km vun Jerusalem entfernt. Fer die Streck serickselehe, muss mer e Heheunnerschied vun 540 Meder iwerwinne. Das Gebiet war im eerschde Johrhunnert als gefährlich bekannt, weil de Wääch durch änsame Gebiede gang is. Dort hat’s Hehle gebb, wo sich Raiwer gutt hann känne versteggele.
36 „Was männscht de? Wer vun dene drei hat sich dem gähiwer als Nägschder erwies, wo unner die Raiwer gefall war?“
37 Der Mann, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hat, hat do gesaht: „Der, wo sich iwer ne erbarmt hat!“ Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Dann geh un mach’s genauso!“
De Jesus dut’s Maria un’s Marda besuuche
38 Wie de Jesus met seine Jinger weidergezoh is, is er in e Dorf komm, un e Fra, wo Marda gehääscht hat, hat ne in ihrm Haus ufgenumm.
39 Es Marda hat noch e Schweschder gehat, wo Maria gehääscht hat. Es Maria hat sich vor’m Jesus sei Fieß hingehuckt un hat gehorcht, was de Jesus gesaht hat.
40 Es Marda dodegäh hat all Hänn voll se dun gehat, fer sei Gäscht se bediene. Deshalb is es bei de Jesus gang un hat gesaht: „Herr, is der das dann egal, dass mich mei Schweschder die ganz Bedienung allän mache losst? Sah rer doch, se soll mer helfe!“
41 Dodruf hat de Jesus zum Marda gesaht: „Mardache, Mardache, du machscht der iwer e Haufe Sache Sorje un vil Mieh,
42 awer mer muss nur äni Sach mache. Es Maria hat sich das Däl ausgewählt, wo gutt is, un das soll’s net abgeholl kriehn.“
De Jesus bringt seine Jinger bei, wie se bäde solle
1 Ämo hat de Jesus irjendwo gebät, un wie er dodemet ferdich war, hat äner vun seine Jinger zu’m gesaht: „Herr, bring uns es Bäde bei – so, wie’s de Johannesa seine Jinger aach beigebrung hat.“
2 Do hat de Jesus zu ne gesaht: „Wann’er bäde, sahn das do:
11:1a Gemännt is de Johannes, wo gedaft hat.
Unser Vadder [im Himmel]!
Loss dei Name heilich gehall werre!
Loss dei Reich komme!
[Loss do uf de Erd bassiere, was du willscht, genauso wie’s im Himmel aach bassiert!]
3 Gebb uns jede Daach, was mer fer se läwe brauche!
4 Un vergebb uns unser Sinde.
Mir vergewe nämlich selwer aach jedem, wo uns ebbes schullich is.
Un fiehr uns net in Versuchung,
[erlees uns awer vum Beese].“
Wer Gott noh dem froht, was er brauch, krieht’s vun Gott
5 Dodenoh hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Angenumm, äner vun eich hat e Freind, un er geht midde in de Naacht bei sei Freind un saht zu’m: ‚Freind, lehn mer mo drei Laib Brot. 6 E Freind vu’mir, wo uf de Durchräs is, is grad bei mich komm, un ich hann nix, was ich em anbiede kann.’ 7 Angenumm, der Freind drinn im Haus saht dodruf: ‚Loss mich in Ruh! Die Dir is schun zu, u’mei Kinner un ich sinn schun im Bett. Ich kann jetz net ufstehn un der ebbes gewe.’ 8 Ich sahn eich: Wann er schun net ufsteht un em ebbes gebt, weil er sei Freind is, steht er dann doch uf un gebt em, was er brauch, weil er net in Ruh gelosst werd vu’m.“
9 „Aach ich sahn eich: Bidden, dann kriehn’er! Suchen, dann finne ner! Klobben an, dann werd eich ufgemacht!
10 Jeder, wo bidde dut, krieht nämlich. Wer sucht, finnt, un wer anklobbt, dem werd ufgemacht.
11 Wer vun eich, wo ner Vadder sinn, gebt seim Bub schun e Stän, wann der froht, ob er Brot hann kann? Oder wer gebt em anstell vu’me Fisch e Schlang?
12 Oder e Skorpion, wann er froht, ob er e Ei hann kann?
13 Wann ihr also, wo ner wirklich bees sinn, das ferdich bringe, fer eiere Kinner gudde Geschengge se gewe, wiffel meh gebt de Vadder im Himmel dann de Heiliche Geischt dene, wo ne noh’m frohe!“
Kann sich de Deiwel selwer ausdreiwe?
14 Ämo hat de Jesus e Dämon ausgedrieb, wo net hat känne schwätze. Wie der Dämon ausgefahr war, hat der Mann, wo bis dohin kä Wort erausgebrung hat, geschwätzt. Do hann sich die Leit dodriwer gewunnert. 15 E paar vun’e hann awer gesaht: „Der dreibt die Dämone durch de Belzebub, de Owerschde vun de Dämone, aus.“ 16 Annere hann de Jesus uf die Prob stelle wolle un hann e Zääche vum Himmel vu’m verlangt.
17 De Jesus hat awer gewisst, was se gedenkt hann. Deshalb hat er zu ne gesaht: „Jedes Reich, wo met sich selwer net änich is, geht zugrunn, un e Famillie, wo gäh sich selwer schafft, flieht ausenanner. 18 Wann also de Deiwel met sich selwer net änich is, wie kann dann sei Reich bestehn? Ihr sahn doch, ich dät die Dämone durch de Belzebub ausdreiwe. 19 Wann ich die Dämone wirklich durch de Belzebub ausdreiwe, durch wene dreiwe se’nn dann eier Anhänger aus? Eier eichene Leit sinn deshalb emo die, wo eich richde! 20 Gott sei Reich is awer bei eich komm, wann ich die Dämone durch Gott sei Finger ausdreiwe.“
21 „Solang wie e starger Mann, wo e Haufe Waffe hat, sei Haus un Hof bewacht, is alles, was er hat, im Friede. 22 Wann’e awer äner, wo stärger is wie er, angreift un iwerwäldicht, hollt der em sei Waffe, wo er sich druf verloss hat, allegar ab un dält aus, was er met Gewalt an sich gebrung hat.“
23 „Wer net uf meiner Seit steht, is gäh mich, un wer net met mer sammelt, straut ausenanner.“
Was bassiert, wann e unsauwerer Geischt serickkommt
24 „Wann e unsauwerer Geischt aus eme Mensch erausgefahr is, zieht er durch Geechende, wo’s kä Wasser gebt, un sucht sei Ruh. Awer weil er kä Ruh finnt, saht er sich: ‚Ich gehn serick i’mei Haus, wo ich devun fortgang bin.’
25 Un wann er dann kommt, finnt er das Haus sauwer gekehrt un scheen serechtgemacht vor.
26 Dann geht er un hollt siwe annere Geischder, wo noch schlimmer sinn wie er selwer. Sesamme ziehe se dann in un hause dort metenanner. So geht’s dem Mensch am Enn schlimmer wie vorher.“
Wer wirklich glicklich is
27 Wie de Jesus so geschwätzt hat, hat em e Fra, wo unner dene Leit war, zugeruf: „Glicklich is der Leib, wo dich gedrah hat, un die Bruscht, wo du dran gedrunk hascht!“
28 „Jo“, hat de Jesus do gesaht, „awer noch glicklicher sinn die, wo heere, was Gott saht, un sich dran halle!“
Es Zääche vum Prophet Jona
29 Wie immer meh Leit sesammegelaf sinn, hat de Jesus gesaht: „Do die Generation is bees! Se verlangt e Zääche, awer se krieht kä anneres Zääche wie nur es Zääche vum Prophet Jona.
30 Wie de Jona nämlich e Zääche fer die Mensche vun Ninive war, so bin aach ich, de Menschesohn, emo e Zääche fer do die Generation.
31 Im Gericht steht die Keenichin aus em Sidea emo gäh die Mannsleit vun do der Generation uf un dut se verurdäle. Se is nämlich vum Enn vun de Erd komm, fer se heere, was de Salomo Schlaues se sahn hott. Do is awer äner, wo greßer is wie de Salomo!
32 Im Gericht stehn aach emo die Mannsleit vun Ninive gäh do die Generation uf un dun se verurdäle. Se hann ihr Instellung nämlich geännert, wie de Jona gepreddicht hat. Do is awer äner, wo greßer is wie de Jona!“
11:31a Die Keenichin vun Saba. Saba leiht im sidliche Arabie un war seinerzeit es Enn vun de bekannt Welt (vgl. 1Keen 10,1-3).
Vum Licht un vun de Dunggelhät. Es Gleichnis vum Au
33 „Nimand steckt e Eellamp an un stellt se dann an e geheimer Platz oder unner e Kiwel. Er stellt se im Gähedäl uf e Stänner, dass die Leit, wo erinkomme, ebbes siehn känne.
34 Es Au gebt deim Leib Licht. Wann dei Au klar is, is aach dei ganzer Leib voll Licht. Wann’s awer bees is, is dei ganzer Leib voll Dunggelhät.
35 Bass deshalb uf, dass es Licht in dir kä Dunggelhät is!
36 Wann also dei ganzer Leib voll Licht is un wann kä Däl a’m dunggel is, dann is er ganz voll Licht, wie wann dich e Lamp met ihrm Schein anstrahlt.“
De Jesus geht met de Pharisäer u’met dene Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerrichde, ins Gericht
37 De Jesus war noch am schwätze, do hat ne e Pharisäer ingelad, fer bei’m se Meddaach se esse. Do is de Jesus bei dem Pharisäer ins Haus gang un hat sich an de Disch gehuckt. 38 Der Pharisäer hat sich awer gewunnert, wie er gesiehn hat, dass sich de Jesus vor’m Esse net als Eerschdes gewäscht hat.a 39 Do hat de Herr zu’m gesaht: „Oh, ihr Pharisäer! Ihr halle zwar eier Becher un Schissele auße sauwer, awer in eich drinn sinn’er nur druf aus, fer se klaue un fer schlecht se sinn. 40 Wie dumm sinn’er dann?! Gott, wo gemacht hat, was auße is, hat doch aach gemacht, was inne is, oder net? 41 Gewen liewer als Almose, was in eierm Becher un in eierer Schissel is, dann is fer eich alles rein!“
11:38a Sich vor’m Esse se wäsche war e relischjeeser jidischer Brauch, wo die Pharisäer fer wichdich gehall hann.
42 „Awer weh eich, ihr Pharisäer! Ihr gewe de zehnde Däl vun eiere Minzplänzjer un Raudestäckcher un vun sämtliche Gardekraitcher, awer fer’s Recht un die Lieb zu Gott dun’er nix. Mer sollt awer das äne mache un das annere net unnerlosse! 43 Weh eich, ihr Pharisäer! Ihr wolle in de Synagooche gäre die vorderschde Plätz hann un uf de Marktplätz gegrießt werre. 44 Weh eich, [ihr Schriftgelehrde un Pharisäer, ihr Scheinheiliche]! Ihr sinn wie Gräwer, wo mer nemmeh sieht. Die Mensche gehn iwer se, ohne dass’e’s merge.“a
11:44a Dodedurch hann sich die Judde relischjees verunreinicht. Gräwer sinn deshalb gekennzäächent wor.
45 Dodruf hat äner vun dene, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, zu’m gesaht: „Määschder, met dem, was du do sahscht, dusch’e aach uns beleidiche!“ 46 De Jesus hat awer weidergeschwätzt: „Weh aach eich, wo ner em Mose sei Gesetz unnerrichde! Ihr lade de Mensche Laschde uf, wo se fascht net drahn känne, selwer mache ner awer kä Finger dodefor krumm. 47 Weh eich! Eier Vorfahre hann die Prophede umgebrung, un ihr baue aweile Grabmäler fer se. 48 Dodemet dun’er bestädiche, was eier Vorfahre gemacht hann, un dun’s aa’noch billiche. Eier Vorfahre hann die Prophede datsächlich umgebrung, un ihr baue Grabmäler fer se. 49 Deshalb hat Gott in seiner Weishäta aach gesaht: ‚Ich schigge Prophede un Aposchdele bei se. E paar vun’e bringe se um, un annere dun se verfolche.’ 50 Deshalb werd aach emo vun do der Generation es Blut vun all dene Prophede gefordert, wo vun do an, wo Gott die Welt gemacht hat, umgebrung wor sinn, 51 angefang vum Abel seim Blut bis hin zum Blut vum Sacharia,b wo zwische’m Brandopferaldar un em Tembel umkomm is. Jo, ich sahn eich: Vun do der Generation werd das ganze Blut emo serickgefordert!“
11:49a Gott in seiner Weishät. Wärtlich: die Weishät, wo Gott hat. Manche Ausleher vermude, dass es dodebei um de Tidel vu’me Buch oder um e Stell i’me Buch geht.
11:51b Im hebräische Alde Teschdament is de Abel de eerschde un de Sacharia de letschde Prophet, wo umgebrung wor is (vgl. 1Mo 4,1-16; 2Chr 24,20-21).
52 „Weh eich, wo ner em Mose sei Gesetz unnerrichde! Ihr hann dene Schlissel fortgeschafft, wo mer die Dir zum Haus vun de Erkenntnis demet ufsperre kann. Selwer sinn’er net eningang, un die, wo eningewollt hann, hann’er aa’noch dran gehinnert.“
53 Wie de Jesus das zu dene Leit, wo in dem Haus dort beinanner ware, gesaht hott, hann die Schriftgelehrde un Pharisäer angefang, fer ne bees se triweliere un iwer all meechliche Sache aussefrohe.
54 So hann se ne abgeheert un versucht, fer ebbes aus seiner Redd eraussepigge, wo se ne demet anklaache kännde.
De Jesus warnt vor de Scheinheilichkät vun de Pharisäer
1 Derweil sinn Dausende Mensche beinannergelaf, so dass äner dem annere uf die Fieß getappt hat. Do hat de Jesus angefang se schwätze, seeerscht nur zu seine Jinger: „Nemmen eich in Acht vor’m Sauerdääch vun de Pharisäer, das hääscht vor dene ihrer Scheinheilichkät.
2 Es is nämlich nix zugedeckt, was net emo ufgedeckt werd, un es is nix versteggelt, was net bekannt gemacht werd.
3 Deshalb heert mer aach änes Daachs am hellichde Daach alles, was ner im Dunggele sahn, un was ner hinner zune Dire pischbere, werd vun de Hausdächer gepreddicht.“
Vor wem mer wirklich Angscht hann sollt
4 „Eich awer, meine Freinde, sahn ich: Ihr brauche kä Angscht vor dene se hann, wo eier Leib umbringe, awer dodenoh nix meh mache känne. 5 Ich will eich awer weise, vor wem ner Angscht hann solle: Vor Gott misse ner Angscht hann, wo die Macht hat, fer eier Leib umsebringe un eich dann in die Häll se schmeiße. Jo, ich sahn eich: Vor dem misse ner Angscht hann! 6 Werre net finnef Spatze fer zwä kläne Minzea verkaf? Un trotzdem vergesst Gott net äner vun’e! 7 Awer bei eich hat er sogar jedes Hoor uf em Kopp gezehlt. Deshalb brauche ner kä Angscht se hann. Ihr sinn vil meh wert wie e Haufe Spatze.“
12:6a Wärtlich: fer zwä Assaria. E Assarion war’s zwättklänschde reemische Geldstick, wo zu der Zeit im Umlaf war.
8 „Ich sahn eich: Jeder, wo sich vor de Mensche zu mir bekennt, zu dem dun aach ich, de Menschesohn, mich emo vor Gott seine Engel bekenne. 9 Wer awer vor de Mensche net zu mir steht, zu dem stehn aach ich, de Menschesohn, net vor Gott seine Engel.“
10 „Jeder, wo ebbes gäh mich, de Menschesohn, saht, krieht das vergebb. Wer awer iwer de Heiliche Geischt läschdert, dem vergebt Gott net!“
11 „Machen eich kä Sorje dodriwer, wie oder met was ner eich verdeidiche oder was ner sahn solle, wann se eich vor die Synagoochegerichde un vor die schläfe, wo herrsche un die Macht hann.
12 Wann’s druf ankommt, bringt eich de Heiliche Geischt nämlich alles bei, was ner sahn solle.“
De Jesus warnt dodevor, fer nur uf’s Geld aus se sinn
13 Dodrufhin hat äner, wo unner dene Leit war, zum Jesus gesaht: „Määschder, sah doch meim Bruder, er soll die Erbschaft met mer däle!“
14 De Jesus hat zu’m gesaht: „Mei Guttschder, wer hat mich dann als Richder iwer eich ingesetzt, oder fer eier Erbschaft se verdäle?“
15 Dodenoh hat de Jesus zu de Leita gesaht: „Bassen uf un nemmen eich dodevor in Acht, fer immer meh hann se wolle. Es Läwe vu’me Mensch hängt nämlich net dodevun ab, dass er alles im Iwerfluss hat.“
12:15a Oder: zu seine Jinger. Genauso in Vers 16.
Es Gleichnis vu’me reiche Bauer, wo sich verkehrt verhall hat
16 Dodezu hat de Jesus de Leit e Gleichnis verzehlt: „Uf em Land vu’me reiche Mann hat emo es Kore arich gutt gestann. 17 Do hat sich der Mann gefroht: ‚Was soll ich’enn jetz mache? Ich hann net genunk Platz, fer mei Frucht unnersebringe.’ 18 Am Enn hat er sich gesaht: ‚Ich wäß aweile, was ich mache! Ich reiße mei Scheiere ab un baue greßere. Dort bring ich dann alles, was mer nei gewachs is, u’mei alder Vorrot unner. 19 Un dann sahn ich mer: Mei Liewer, du hascht jetz e großer Vorrot uf Laacher, wo fer e Reih Johre langt. Ruh dich emo aus! Ess, drink, un genieß es Läwe!’ 20 Awer Gott hat zu’m gesaht: ‚Wie dumm du doch bischt! Noch in do der Naacht werd dei Seel vun der gefordert. Wem geheert’enn dann alles, was du fer dich uf e Haufe gescharrt hascht?’“
21 „So geht’s emo jedem, wo nur uf sei eichener Gewinn aus, awer vor Gott gar net reich is.“
Machen eich kä unneediche Sorje!
22 Dodrufhin hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Aus dem Grund sahn ich eich: Machen eich kä Sorje iwer eier Läwe un dodriwer, was ner esse solle, aach net iwer eier Leib un iwer das, was ner andun solle.
23 Es Läwe is nämlich wichdicher wie’s Esse un de Leib wichdicher wie die Kläder.
24 Guggen eich doch nur emo die Rawe an: Die säe nix un dun nix ernde. Se hann aach kä Speicher un kä Scheiere, un trotzdem dut se Gott ernähre. Un ihr sinn so vil meh wert wie die Vächel!
25 Wer vun eich kann sich dodedurch, dass er sich Sorje macht, sei Läwe aach nur e klänes Stickche länger mache?
26 Wann’er also net emo so ebbes Klänes ferdichbringe, fer was mache ner eich’enn dann Sorje wäh all dem annere?
27 Guggen eich doch nur emo an, wie die Lilie wachse! Die schaffe nix un dun sich aach kä Kläder nähe, awer ich sahn eich: Sogar de Salomo war in all seiner Pracht net so scheen angedun wie äni vun ihne.
28 Wann Gott awer schun es Gras so scheen andut, wo heit uf em Feld steht un morje in de Oowe geschmiss werd,a wiffel meh gebt er eich dann Kläder, ihr met eierm kläne Glawe!
29 Frohen deshalb net noh dem, was ner esse oder was ner dringge solle, un machen eich net worres!
30 Hinner all dem sinn die Mensche in de Welt her, wo Gott net kenne. Eier Vadder wäß, dass ner das alles brauche.
31 Eich muss es awer um Gott sei Reich gehn! Dann gebt eich Gott all das annere noch debei.“
12:28a Die Mensche in Israel hann zu der Zeit nur wenich Feierholz gehat. Deshalb hann se aach es verdruggelde Gras als Brennmaderial benutzt.
Dort, wo eier Schatz is, is aach eier Herz
32 „Ihr brauche kä Angscht se hann, weil ner nur e kläni Herd sinn! Eierm Vadder gefallt’s nämlich, fer eich sei Reich se gewe.
33 Verkafen, was ner hann, un gewen’s Geld de Arme! Machen eich Geldbeidel, wo net alt werre, das hääscht: Lehen eich e Schatz im Himmel an, wo net kläner werd! Im Himmel kommt nimand, wo ebbes klaue will, an dene Schatz, un die Modde känne ne net fresse.
34 Dort, wo eier Schatz is, is nämlich aach eier Herz.“
Warden dodruf, dass de Jesus widerkommt!
35 „Lossen de Girdel um de Bauch geschnallt, un lossen eier Lichder net ausgehn!
36 Ihr misse wie Mensche sinn, wo dodruf warde, dass ihr Herr vun erer Hochzeit serickkommt. Wann er kommt un an de Dir klobbt, soll em sei Diener nämlich sofort ufmache känne.
37 Glicklich sinn die Diener se nenne, wo vun ihrm Herr wach vorgefunn werre, wann er kommt. Das äne sahn ich eich: Er binnt sich e Schirz um un gebt ne e Platz an seim Disch. Dann kommt er un dut se bediene.
38 Villeicht kommt er awer eerscht midde in de Naacht oder sogar eerscht, wann’s schun wider hell werd. Wann er se dann aach noch wach finnt, sinn se glicklich se nenne!“
E Vergleich met eme Hausherr, wo gutt ufbasst
39 „Denggen dran: E Hausherr kann net wisse, in was for rer Stunn jemand kommt, wo ebbes klaue will. Wann er das wisse dät, kännt er jo wach bleiwe un braicht net zuselosse, dass in sei Haus ingebroch werd.
40 Aus dem Grund misse ihr aach immer barat sinn! Ich, de Menschesohn, komme nämlich in erer Stunn, wo ner net demet rechene.“
E Vergleich met eme treie u’met eme untreie Diener
41 Do hat de Petrus de Jesus gefroht: „Herr, männsch’e met do dem Gleichnis nur uns Aposchdele oder aach all die annere?“ 42 De Herr hat do gesaht: „Wer is’enn der treie un verstänniche Verwalder, wo vum Herr iwer sei Diener gestellt werd, dass er ne beizeide das Esse ausdäle soll, wo ne zusteht? 43 Wann de Herr kommt un merkt, dass sei Knecht macht, was er ufgedrah krieht hat, dann ka’mer dene Knecht glicklich nenne. 44 Das äne sahn ich eich: Sei Herr losst ne dann alles, was er hat, verwalde. 45 Awer angenumm, der Knecht saht sich: ‚Mei Herr kommt so ball noch net!’, un fangt an, fer Mannsleit wie Weibsleit vun de Dienerschaft se schlahn. Un angenumm, er esst un drinkt un dut sich die Zeit met Wein verdreiwe. 46 Dann kommt sei Herr a’me Daach, wo er net uf ne warde dut, un in erer Stunn, wo er net kennt. Sei Herr hackt ne dann in Stigger un losst ne sei Schicksal met dene däle, wo net glawe.“
47 „Wann e Knecht wäß, was sei Herr will, un sich net barathallt un aach net macht, was sei Herr will, dann krieht er vil Schläh!
48 Wann e Knecht awer net wäß, was sei Herr will un ebbes macht, was Schläh verdient, krieht er wenich Schläh! Vun jedem, wo vil krieht hat, sucht mer nämlich vil, un vun dem, wo vil iwerdrah krieht hat, verlangt mer umso meh.“
De Jesus dut Trennunge verursache
49 „Ich bin komm, fer Feier uf die Erd se bringe, un wie froh wär ich, wann’s schun brenne dät!
50 Ich muss awer noch e Daf metmache, un was is mer das e schwäri Lascht, bis das gedun is!
51 Männe ner wirklich, ich wär komm, fer Friede uf die Erd se bringe? Nä, sahn ich eich, im Gähedäl, ich bin komm, fer e Riss unner eich se bringe!
52 Vun jetz an sinn nämlich i’me Haus finnef Leit unänich metenanner. Drei sinn gäh zwä un zwä gäh drei.
53 De Vadder is gäh de Sohn un de Sohn gäh de Vadder, die Mudder gäh die Dochder un die Dochder gäh die Mudder, die Schwiehrmudder is gäh ihr Schwiehrdochder un die Schwiehrdochder gäh ihr Schwiehrmudder.“
Die Zääche vun de Zeit
54 Dodenoh hat de Jesus zu de Leit gesaht: „Wann’er vum Weschde her Wolge komme siehn, sahn’er gleich: ‚Es gebt Rähn!’ Un so kommt’s dann aach.
55 Un wann die Luft aus em Side kommt, sahn’er: ‚Es werd häß!’ Un aach das dut sich instelle.
56 Ihr Scheinheiliche! Es Aussiehn vum Himmel un vun de Erd känne ner richdich uffasse, awer wie kommt’s nur, dass ner do die Zeit net richdich uffasse känne?“
Mach beizeide Friede met deim Geechner!
57 „Fer was dun’er dann net vun eich selwer aus urdäle, was richdich is?
58 Wann du met äm, wo dich anklaacht, vor Gericht gehscht, dann gebb der noch unnerwäächs Mieh, fer änich me’m se werre, sunscht schläft er dich vor de Richder, un de Richder gebt dich an de Gerichtsdiener, un de Gerichtsdiener schmeißt dich ins Gefängnis.
59 Ich sahn der: Dort kommsch’e net eraus, bis de dei Schuld bis uf die letscht Minza abbezahlt hascht.“
12:59a Wärtlich: bis uf de letschde Lepton. Das war’s klänschde Geldstick, wo zu der Zeit im Umlaf war.
Umkehre oder umkomme
1 Zu der Zeit sinn e paar Leit bei de Jesus komm un hann em vun dene Galiläer verzehlt, wo vum Piladus umgebrung gelosst wor sinn, wie se grad ihr Opfer gebrung hann. Ihr Blut hat sich met dem vun ihre Opferdiere vermischt.
2 Do hat de Jesus zu dene Leit, wo em das verzehlt hann, gesaht: „Männe ner villeicht, do die Galiläer wäre schlimmere Sinder geween wie all die annere Galiläer, weil ne das zugestoßt is?
3 Nä, sahn ich eich, awer wann ihr eier Instellung net ännere, komme ner allegar aach so um!
4 Oder die achtzeh Mensche, wo de Schiloacher Turma drufgefall is un se dotgeschlah hat – männe ner, die hädde meh Schuld uf sich gelad gehat wie all die annere Leit, wo in Jerusalem wohne?
5 Nä, sahn ich eich, awer wann ihr eier Instellung net ännere, komme ner allegar aach so um!“
13:4a De Schiloacher Turm hat in de Näh vum Schiloacher Weiher gestann gehat, ganz im Side vun Jerusalem.
Es Gleichnis vu’me unfruchtbare Feichebam
6 Dodenoh hat de Jesus do das Gleichnis verzehlt: „E Mann hat emo e Feichebam gehat, wo in seim Weinberch gestann hat. Er is komm un hat geguckt, ob Feiche dran sinn, awer er hat kän gefunn.
7 Do hat er zu seim Winzer gesaht: ‚Guck emo, jetz komm ich schun drei Johr un suche Feiche an do dem Bam, awer ich finne kän. Mach ne um! Fer was soll er’nn noch länger de Boddem aussauche?’
8 ‚Herr’, hat sei Winzer dodruf zu’m gesaht, ‚loss ne das do Johr noch stehn. Ich grawe de Boddem um ne erum uf un gewe’m Dinger.
9 Villeicht krieht er dann noch Feiche. Wann net, kannsch’e ne immer noch ummache.’“
De Jesus macht a’me Sabbat e verkribbeldi Fra gesund
10 A’me Sabbat hat de Jesus emo die Leit in erer Synagooch unnerwies. 11 Dort war e Fra, wo vu’me Geischt besess war. Der Geischt hat se schun achtzeh Johr lang krank gemacht gehat. Ihr Buggel war krumm, un se hat nemmeh grad stehn känne. 12 Wie de Jesus die Fra gesiehn hat, hat er se bei sich geruf un hat zu rer gesaht: „Fra, du bischt vun deiner Krankhät erleest!“ 13 Dann hat er die Hänn uf se geleht. Do is se uf de Stell grad wor un hat Gott gelobt. 14 De Synagoochevorsteher is awer bees wor, weil de Jesus die Fra am Sabbat gesundgemacht hat. Er hat zu de Leit gesaht: „Es gebt sechs Daache, wo fer se schaffe do sinn. An dene känne ner komme un eich gesund mache losse, awer net am Sabbat.“ 15 De Herr hat dodruf zu’m gesaht: „Du Scheinheilicher! Binnt net jeder vun eich am Sabbat sei Ochs oder sei Esel vum Fudderplatz los un fiehrt ne ans Wasser? 16 Un do die Fra, wo doch e Dochder vum Abraham is un wo vum Deiwel ganze achtzeh Johr lang gefesselt wor is – sollt mer die net am Sabbat vun ihre Fessele befreie dirfe?“
17 Wie de Jesus das gesaht hat, hat sich jeder schame misse, wo gäh ne war. Die Leit hann sich awer allegar iwer all die herrliche Sache gefreit, wo de Jesus gemacht hat.
Es Gleichnis vum Senneftkäre
18 Dodenoh hat de Jesus gesaht: „Wem is’enn Gott sei Reich ähnlich? Met was soll ich’s vergleiche?
19 Es is wie e Senneftkäre, wo e Mann geholl un in sei Garde gesät hat. Der Käre is ufgang un e großer Bam wor, un die Vächel unner’m Himmel hann ihr Neschder in seine Zweiche gebaut.“
Es Gleichnis vum Sauerdääch
20 Dodenoh hat de Jesus wider gesaht: „Met was soll ich Gott sei Reich vergleiche?
21 Es is wie Sauerdääch, wo e Fra geholl un heimlich unner e halwer Sacka Mähl gemischt hat, bis der ganze Dääch sauer war.“
13:21a Wärtlich: unner drei Sada. Das sinn ungefähr 22 Lider, noh erer anner Berechnung ungefähr 40 Lider.
Die eng Dir
22 Uf em Wääch noh Jerusalem is de Jesus vun äner Stadt in die anner un vun äm Dorf ins annere gezoh un hat sei Lehr gepreddicht.
23 Ämo hat ne jemand gefroht: „Herr, werre nur wenich Mensche gerett?“ Do hat er zu de Leit gesaht:
24 „Bemiehen eich met ganzer Kraft, fer durch die eng Dir in Gott sei Reich se gehn! Ich sahn eich nämlich: E Haufe Leit versuche emo, fer eninsekomme, awer se bringe’s net ferdich.
25 Wann de Hausherr emo ufgestann is un die Dir zugesperrt hat, stehn’er drauß un klobbe an de Dir un rufe: ‚Herr, Herr, mach uns uf!’ Awer de Hausherr saht eich dann: ‚Ich kenne eich net un wäß aach net, wo ner her sinn.’
26 Dann fange ner so an un sahn: ‚Mir hann doch met der gess un gedrunk, un du hascht uf unsere Stroße dei Lehr gepreddicht.’
27 De Hausherr saht dann zu eich: ‚Ich sahn eich: Ich kenne eich net un wäß aach net, wo ner her sinn! Machen, dass ner fortkomme, ihr allegar, wo ner mache, was net richdich is.’
28 Drauß vor de Dir heile ner dann un klabbere met de Zänn, wann’er de Abraham, de Isaak un de Jakob un all die Prophede in Gott seim Reich siehn un bekäbbe, dass ner selwer drauß bleiwe misse.
29 Die Mensche komme emo vum Oschde un vum Weschde un vum Norde un vum Side un hugge sich in Gott seim Reich an de Disch.
30 Dann sinn manche vun de Letschde die Eerschde un manche vun de Eerschde die Letschde.“
De Jesus losst sich net vun seim Ufdraach abbringe
31 Am selwe Daach sinn e paar Pharisäer komm un hann zum Jesus gesaht: „Mach dich uf de Wääch, un sieh zu, dass de vun do fortkommscht! De Herodes will dich nämlich umbringe.“ 32 De Jesus hat zu ne gesaht: „Gehn un sahn dem Fuchs: ‚Äns musch’e wisse: Ich dreiwe heit un morje Dämone aus un mache Krangge gesund. Eerscht am dridde Daach bin ich am Ziel.’ 33 Awer heit un morje un iwermorje muss ich noch mei Wääch gehn. Es kann nämlich net sinn, dass e Prophet außerhalb vun Jerusalem umkommt.“
De Jesus klaacht sei Läd iwer Jerusalem
34 „Oh Jerusalem, oh Jerusalem! Du bringscht die Prophede um un duscht die stäniche, wo bei dich geschickt werre. Wie oft hann ich dei Kinner schun insammele wolle, so wie e Gluck ihr Biebelcher unner ihr Flidde insammelt, awer ihr hann net gewollt.
35 Guggen nur emo! Gott gebt eier Hausa uf, un es werd ganz gabutt gemacht. Das äne sahn ich eich: Ihr sieh’mich nemmeh, bis die Zeit kommt, wo ner sahn:
13:35a Gemännt is entweder de Tembel oder die Stadt Jerusalem selwer.
De Jesus macht a’me Sabbat e Mann gesund, wo die Wassersucht hat
1 A’me Sabbat is de Jesus emo ins Haus vu’me hoochrangiche Pharisäer gang, fer dort se esse. Die Leit am Disch hann’e genau im Au gehat.
2 Uf ämo hat e Mann vor’m gestann, wo die Wassersucht hott.a
3 Do hat de Jesus die Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, un die Pharisäer angeguckt un hat se gefroht: „Is es erlabt, fer am Sabbat jemand gesund se mache?“
4 Die Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, un die Pharisäer hann em awer kä Antwort gebb. Do hat de Jesus dene Mann geholl un hat ne gesund gemacht un gehn gelosst.
5 Dodenoh hat er zu dene Mannsleit, wo em Mose sei Gesetz unnerricht hann, un zu de Pharisäer gesaht: „Wann äm vun eich e Esel oder e Ochs in de Brunne fallt, zieht er ne doch uf de Stell wider eraus, aach wann grad Sabbat is, oder net?“
6 Aach dodruf hann se’m kä Antwort gewe känne.
14:2a Das is e Krankhät, wo de Leib immer meh anschwelle losst.
E gudder Rot fer Gäscht
7 Wie de Jesus gemerkt hat, wie sich die Gäscht die beschde Plätz ausgesucht hann, hat er das als Vergleich benutzt un hat zu ne gesaht:
8 „Huck dich net uf de beschde Platz, wann du vun jemand uf e Hochzeitsfeier ingelad werscht. Es kännt nämlich jemand ingelad sinn, wo noch meh darstellt wie du.
9 Dann misst der, wo eich zwä ingelad hat, komme un zu der sahn: ‚Gebb dei Platz do dem Gascht!’ Dann dätscht du dich schame un mischt dich uf de letschde Platz hugge.
10 Nä, geh un huck dich gleich uf de letschde Platz, wann de ingelad werscht. Wann dann der kommt, wo dich ingelad hat, kann er zu der sahn: ‚Mei Gudder, rick emo weider do nuffer!’ Das bringt der dann Ehr bei dene in, wo met der am Disch hugge.
11 Jeder, wo sich selwer groß macht, werd nämlich klän gemacht, un wer sich selwer klän macht, der werd groß gemacht.“
E gudder Rot fer Leit, wo jemand inlade
12 Dodenoh hat de Jesus zu dem Mann, wo ne ingelad hott, gesaht: „Lad net dei Freinde oder dei Brieder un aach net dei Verwande oder reiche Nochbare in, wann de meddaachs oder owends e Esse machscht, sunscht lade die dich aach wider in, un dodemet hasch’e dann dei Lohn krieht.
13 Nä, lad Arme, Kribbel, Lahme un Blinde in, wann du e Esse machscht.
14 Dann ka’mer dich glicklich nenne. Die, wo arm, verkribbelt, lahm un blind sinn, hann nämlich nix, was se der serickgewe kännde. Gott gebt der awer emo e Belohnung dodefor, wann die Gerechde aus de Gräwer ufstehn.“
Es Gleichnis vum große Feschtesse
15 Wie äner vun dene, wo me’m Jesus sesamme am Disch gehuckt hann, das do geheert hat, hat er zu’m gesaht: „Glicklich is, wer’s Brot in Gott seim Reich esst!“ 16 Do hat de Jesus zu’m gesaht: „E Mann hat emo e großes Esse gericht un e Haufe Leit ingelad. 17 Wie’s Fescht hat solle anfange, hat er sei Diener fortgeschickt, fer de Gäscht Beschäd se sahn: ‚Kommen jetz! Es is schun alles hergericht!’ 18 Awer äner noh’m annere hat angefang, fer sich erausseschwätze. Der Eerschde hat zu dem Diener gesaht: ‚Ich hann grad e Stick Land kaf un muss unbedingt dorthin, fer mer’s ansegugge. Sei so gutt un nemm mer’s net iwel!’ 19 E annerer hat gesaht: ‚Ich hann finnef Ochsegespanne kaf un bin grad uf em Wääch, fer se se prowiere. Sei so gutt un nemm mer’s net iwel!’ 20 Noch e annerer hat gesaht: ‚Ich hann grad eerscht geheirat. Deshalb kann ich net komme.’“
21 „Dodrufhin is der Diener serickgang un hat seim Herr alles verzehlt, was er se heere krieht hat. Do is de Hausherr bees wor un hat zu seim Diener gesaht: ‚Geh schnell enaus uf die Stroße un Gasse vun de Stadt un holl all die erin, wo arm, verkribbelt, lahm un blind sinn.’
22 Net lang dodenoh hat der Diener gemellt: ‚Ich hann alles gemacht, was du mer ufgedrah hascht, Herr, awer mir hann immer noch Platz.’
23 ‚Dann geh uf die Landstroße un an die Zain’, hat de Herr zu dem Diener gesaht, ‚un schaff mer die Leit do erin! Mei Haus soll voll werre!
24 Äns sahn ich eich awer: Vun dene Mannsleit, wo ich seeerscht ingelad hott, krieht käner ebbes vu’meim Disch se esse!’“
Was es koscht, wa’mer me’m Jesus läwe will
25 Wie emo e Haufe Leit me’m Jesus gezoh sinn, hat sich de Jesus erumgedräht un hat zu de Leit gesaht: 26 „Wann jemand bei mich kommt un hat sei Vadder un sei Mudder, sei Fra un sei Kinner un sei Brieder un Schweschdere, jo sogar sei eichenes Läwe liewer wie mich, dann kann er net mei Jinger sinn. 27 Un wer sei Kreiz net draht un net hinner mer herkommt, kann aach net mei Jinger sinn.“
28 „Angenumm, äner vun eich will e Turm baue. Huckt der sich net seeerscht hin un iwerschlaht die Koschde, fer se siehn, ob er genunk Geld hat, fer ne aach hoochsebringe? 29 Wann er das net macht, leht er es Fundament un kann dene Turm dodenoh villeicht gar net ferdichbaue. Jeder, wo das sieht, fangt dann an, fer ne se verspodde. 30 ‚Der do hat angefang se baue’, saht er, ‚awer er hat’s net geschafft, fer ferdich se werre!’“
31 „Oder angenumm, e Keenich will losmarschiere, fer gäh e annerer Keenich Kriech se fiehre. Huckt der sich net seeerscht hin un iwerleht, ob er sich met seine zehdausend Mann gäh dene stelle kann, wo met zwansichdausend gäh ne ufmarschiert? 32 Wann er das net kann, schickt er e paar vun seine Leit, solang wie der annere Keenich noch weit fort is, un froht, ob mer net iwer e Friede verhannele kännt.“
33 „So kann also käner vun eich mei Jinger sinn, wann er sich net vun allem losreißt, was er hat.“
Vum Salz
34 „Es Salz is ebbes Guddes. Wann’s Salz awer sei Geschmack verliert, met was soll mer’m dann sei Wirzkraft serickgewe? 35 Mer kann’s dann nemmeh fer de Erdboddem un aach nemmeh fer de Komposchthaufe gebrauche. Die Leit schmeiße’s fort.“
„Wer Ohre hat fer se heere, soll heere!“
Es Gleichnis vu’me Schof, wo verlorgang is
1 Dodenoh sinn die Zällner un Sinder allegar beim Jesus beinannerkomm, fer em zuseheere. 2 Awer die Pharisäer un Schriftgelehrde hann gemeggert. „Der do gebt sich met Sinder ab un dut sogar met ne esse!“, hann se gesaht.
3 Do hat ne de Jesus do das Gleichnis verzehlt:
4 „Angenumm, jemand vun eich hat hunnert Schäf un verliert äns vun’e. Losst der net die 99 annere Schäf in de Wildnis serick un geht dem noh, wo verlorgang is? Sucht er’s net so lang, bis er’s finnt?
5 Un wann er’s gefunn hat, freit er sich un leht’s uf sei Schullere.
6 Wann er hämmkommt, ruft er sei Freinde un Nochbare sesamme un saht zu ne: ‚Freien eich met mer! Ich ha’mei Schof gefunn, wo verlorgang war.’
7 Ich sahn eich: Genauso is aach emo im Himmel meh Fräd iwer äner änzicher Sinder, wo sei Instellung ännert, als wie iwer 99 Gerechde, wo’s net needich hann, fer ihr Instellung se ännere.“
Es Gleichnis vu’me wertvolle Geldstick, wo e Fra verlor un widergefunn hat
8 „Oder angenumm, e Fra hat zeh Silwerminzea un verliert äni dodevun. Macht die net e Lamp an un kehrt’s ganze Haus un sucht genau, bis se das Geldstick finnt? 9 Un wann se’s gefunn hat, ruft se ihr Freindinne un Nochbarinne beinanner un saht: ‚Freien eich met mer! Ich ha’mei Geldstick gefunn, wo ich verlor hott.’ 10 Ich sahn eich: Genauso freie sich aach Gott sei Engel iwer äner änzicher Sinder, wo sei Instellung ännert.“
15:8a Wärtlich: zeh Drachme. E Drachme dut eme Denar entspreche. Das is das, was zu der Zeit jemand pro Daach verdient hat. Jedi Fra in Israel, wo noch net verheirat war, hat so lang gespart, bis se zeh Drachme sesamme hott. Die hat se dann als Gähewert fer ihr Hochzeit zu erer Halskett sesammegebunn. So verstann hat de Verluscht vun so’me Geldstick e symbolischer Wert dargestellt un net nur e wirtschaftlicher.
Es Gleichnis vu’me Vadder un seine zwä Buwe
11 Dodenoh hat de Jesus gesaht: „E Mann hat emo zwä Buwe gehat. 12 Vun dene hat der Jingere zu seim Vadder gesaht: ‚Babba, gebb mer dene Däl vun allem, was mer hann un was mir zusteht!’ Do hat der Vadder unner ne ufgedält, was er hott.a 13 Net lang dodenoh hat der Jingscht sei siwe Sache gepackt un hat sich uf de Wääch gemacht in e Land, wo weit fort war. Dort hat er in Saus un Braus geläbt un alles drufgebutzt, was er hott. 14 Un wie er alles verläbt hott, is in dem Land e großi Hungersnot ausgebroch, un es hat net lang gedauert, do is es em richdich dreggich gang. 15 Do is er bei äner gang, wo in dem Land gewohnt hat, un hat bei dem schaffe wolle. Der hat ne dodrufhin uf sei Felder geschickt, fer die Schwein se hiede.b 16 Er wär froh geween, wann er sich an dene Fudderscheelec, wo die Schwein gefresst hann, hätt känne satt esse, awer nimand hat em ebbes dodevun gebb. 17 Do is er in sich gang un hat gesaht: ‚Wiffel Leit, wo bei meim Vadder schaffe, hann meh wie genunk se esse, un ich komme do noch um vor lauder Hunger! 18 Ich mache mich uf de Wääch un gehn bei mei Vadder un sahn zu’m: Babba, ich ha’mich am Himmel un an dir versindicht. 19 Ich bin’s nemmeh wert, dass mich jemand dei Bub nennt. Behannel mich wie äner vun dene Leit, wo bei der schaffe.’ 20 Dodrufhin hat er sich uf de Wääch gemacht un is bei sei Vadder gang.“
15:12a Es Erbdäl schun se verlange, eeb de Vadder gestorb war, war zu der Zeit zwar erlabt, hat sich awer net geheert.
15:15b Uf’s Feld geschickt se werre, fer die Schwein se hiede, war fer e Judd ebbes Entehrendes, weil die Schwein zu de unreine Diere geheert hann (vgl. 3Mo 11,7).
15:16c Die Fruchthilse vum Johannisbrotbam. Die hann e sießlicher Geschmack. Arme Mensche hann se zu der Zeit vermutlich aach gess.
„Wie er awer noch weit fort war, hat ne sei Vadder schun gesiehn, un er hat ne arich gedauert. Er is em entgähgelaf un um de Hals gefall un hat em e Kuss gebb. 21 ‚Babba’, hat der Bub do zu’m gesaht, ‚ich ha’mich am Himmel un an dir versindicht. Ich bin’s nemmeh wert, dass mich jemand dei Bub nennt.’ 22 Sei Vadder hat awer zu seine Knechde gesaht: ‚Bringen emo es beschde Kläd her, un dun’s em an! Steggen em aach e Ring an sei Finger, un gewen em Schuh fer sei Fieß! 23 Un hollen das Kalb, wo mer gemäscht hann, un dun’s schlachde! Mir wolle esse un e Fescht feiere! 24 Mei Bub war nämlich dot un is wider lewennich wor! Er war verlor un is widergefunn wor!’ Dodenoh hann se angefang fer se feiere.“
25 „Dem Vadder sei älderer Bub war awer noch uf em Feld. Wie der hämmgang un in die Näh vum Haus komm is, hat er die Danzmussik geheert.
26 Do hat er äner vun dene Knechde geruf un hat gefroht, was das dann soll.
27 Der Knecht hat zu’m gesaht: ‚Dei Bruder is komm, un dei Vadder hat das Kalb schlachde gelosst, wo mer gemäscht hann, weil er ne gesund serickkrieht hat.’
28 Do is der äldere Bub bees wor un hat net ins Haus gehn wolle. Awer sei Vadder is erauskomm un hat em gutt zugeschwätzt.
29 Dodruf hat er zu seim Vadder gesaht: ‚So vil Johre plotz ich jetz schun wie e Sklave fer dich un hann nie obbeniert, wann de mich ebbes gehääscht hascht, awer du hascht mer noch nie aach nur e Hammel gebb, dass ich met meine Freinde e Feschtche hätt känne feiere.
30 Un jetz, wo der do hämmkomm is, dei Bub, wo dei Geld met Hure drufgebutzt hat, jetz hasch’e gleich das Kalb, wo mer gemäscht hann, fer ne schlachde gelosst!’
31 ‚Bub’, hat sei Vadder do zu’m gesaht, ‚du bischt doch immer bei mer, un alles, was mein is, is aach dein.
32 Mir hann uns doch freie un e Fescht feiere misse! Dei Bruder war nämlich dot un is wider lewennich wor. Er war verlor un is widergefunn wor.’“
Es Gleichnis vu’me unehrliche Verwalder
1 Dodenoh hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „E reicher Mann hat emo e Verwalder gehat. Dem hann se bei dem reiche Mann die Schuld gebb, er dät ebbes, was seim Herr geheert, unnerschlahn. 2 Do hat der reiche Mann dene Verwalder rufe gelosst un hat zu’m gesaht: ‚Was muss ich’enn do vun dir heere? Leh mer emo die Abrechnunge vun deiner Verwalderei vor! Du kannscht nemmeh länger mei Verwalder sinn!’ 3 Do hat sich der Verwalder gesaht: ‚Was soll ich’enn jetz mache? Mei Herr nemmt mer die Verwaldung ab. Ich bin net stark genunk, fer e Feld erumsegrawe, un ich schame mich, fer se beddele. 4 Doch! Jetz wäß ich, was ich mache muss, dass mich die Leit in ihre Haiser ufnemme, wann ich als Verwalder abgesetzt bin!’ 5 Dodrufhin hat er äner noh’m annere vun dene, wo bei seim Herr Schulde hodde, bei sich geruf. ‚Wiffel bisch’enn du meim Herr schullich?’, hat er de Eerschde gefroht. 6 ‚Hunnert Fässjera Oliveeel’, hat der do gesaht. Do hat der Verwalder zu’m gesaht: ‚Do hasch’e dei Schuldschein! Huck dich jetz gleich do hin, un schreib fuffzich!’ 7 Dann hat er de Nägschde gefroht: ‚Un du, wiffel bischt du em schullich?’ ‚Hunnert Sackb Wäz’, hat der gesaht. Do hat der Verwalder zu’m gesaht: ‚Do hasch’e dei Schuldschein! Schreib achtzich!’“
16:6a Wärtlich: Bat. E Bat sinn ungefähr 37 Lider.
16:7b Wärtlich: Kor. E Kor sinn ungefähr 370 Lider.
8 De Herra hat dene unehrliche Verwalder gelobt, weil er sich so schlau verhall hat.b
16:8a Me’m Herr kann anstatt vum Jesus aach der reiche Mann vun Vers 1, also de Chef vun dem Verwalder, gemännt sinn. In dem Fall misst der ganze Vers in die wärtlich Redd vum Jesus eningenumm werre.
16:8b Noh’m domoliche Brauch war der Verwalder dodezu berechdicht.
„Die Mensche, wo nur fer do die Welt läwe, sinn nämlich im Umgang met ihresgleiche schlauer wie die Mensche, wo zum Licht geheere.“
Wie mer me’m Geld umgehn sollt
9 „Ich sahn eich: Machen eich Freinde met eierm Mammon, wo so vil Unrecht dran kläbt, dass ner in die ewiche Zelde ufgenumm werre, wann’s met eich zu Enn geht!“
10 „Wer in de klänschde Sache zuverlässich is, is aach zuverlässich, wann’s um vil geht, un wer bei de klänschde Sache unehrlich is, is es aach, wann’s um vil geht. 11 Wann’er also im Umgang me’m ungerechde Geld net zuverlässich sinn, wer dut eich’enn dann de wirkliche Reichdum anvertraue? 12 Un wann’er im Umgang met dem, was eme annere geheert, net zuverlässich sinn, wer gebt eich’enn dann das, was eich zusteht?“
13 „Kä Haussklave kann zwä Herre diene. Entweder dut er dene äne hasse un hat dene annere gäre, oder er hallt zu dem äne un dut dene annere verachde. Ihr känne net Gott un em Geld diene.“
Die Pharisäer un das Gesetz, wo vun Gott gebb wor is
14 Das Ganze hann aach die Pharisäer geheert, wo arich uf’s Geld aus ware. Do hann se de Jesus ausgelacht. 15 Awer de Jesus hat zu ne gesaht: „Ihr stelle eich vor die Leit un mache wunnerscht, wie gerecht ihr wäre, awer Gott kennt eier Herz! Was bei de Mensche Indruck macht, is Gott e Greiel.“
16 „Bis in die Zeit vum Johannesa hann em Mose sei Gesetz un die Schrifde vun de Prophede alles bestimmt, awer seit der Zeit werd Gott sei Reich gepreddicht, un jeder drängelt sich met Gewalt enin. 17 Awer eher vergeht de Himmel un die Erd, wie dass aach nur de klänschde Buschdawe vum Gesetz ewegfallt!“
16:16a De Johannes, wo gedaft hat. Der hat de Leit gepreddicht, dass de Messias komme dät (vgl. Mt 3, Lk 3,1-22).
18 „Wer sich vun seiner Fra schäde losst un e anneri heiradt, geht näwenaus, un wer e Fra heiradt, wo vun ihrm Mann geschied is, geht aach näwenaus.“
De reiche Mann un de arme Lazarus
19 „Es hat emo e reicher Mann geläbt, wo deiere Kläder aus rodem un weißem Stoff angedun un daachaus daachin e Läwe uf großem Fuß gefiehrt hat. 20 Vor dem seiner Hausdir hat e armer Mann geläh, wo Lazarusa gehääscht hat. De Lazarus war voll met Geschwiere 21 un hätt sich gäre an dene Abfäll satt gess, wo vum Disch vun dem reiche Mann gefall sinn. Sogar die Hunn sinn komm un hann sei Geschwiere abgeleckt.“
16:20a Lazarus, hebräisch Eleasar, dut Gott helft bedeide.
22 „Dann is der arme Mann gestorb, un die Engel hann’e in de Schoß vum Abraham gedrah. Dodenoh is aach der reiche Mann gestorb, un die Leit hann’e begrab.
23 Im Dodereich, wo er e schrecklichi Pein durchgestann hat, hat er noh owe geguckt un hat weit drowe de Abraham un in seim Schoß de Lazarus gesiehn.
24 Do hat er geruf: ‚Vadder Abraham, erbarm dich iwer mich, un schick mer de Lazarus! Loss ne sei Fingerspitz ins Wasser tungge u’mei Zung kiehle! Ich hann nämlich e furchbari Pein in do dem Feier.’
25 Awer de Abraham hat gesaht: ‚Denk emo dran, mei Bub: Du hascht dei Läbdaach alles Gudde krieht. De Lazarus hat awer nur krieht, was schlecht war. Jetz werd de Lazarus do getreescht, un du werscht gequeelt.
26 Außerdem leiht zwische uns un eich e diefer Abgrund. Nimand kann vun uns aus bei eich eniwergehn, selbscht wann er das wollt, un aach vun eich aus kann nimand bei uns eriwerkomme.’
27 ‚Dann bitt ich dich, Vadder: Schick de Lazarus ins Haus vu’meim Vadder!’, hat der reiche Mann do gesaht.
28 ‚Ich hann nämlich noch finnef Brieder. De Lazarus soll se warne, dass’e net aach noch an do dene Ort komme, wo mer nur gequeelt werd.’
29 De Abraham hat awer zu’m gesaht: ‚Dei Brieder hann em Mose sei Gesetz un die Schrifde vun de Prophede. Loss se doch uf die heere!’
30 ‚Nä, Vadder Abraham’, hat der reiche Mann do gesaht, ‚es misst äner vun de Dode bei se komme. Dann däde se ihr Instellung ännere.’
31 Awer de Abraham hat zu’m gesaht: ‚Wann se net uf de Mose un net uf die Prophede heere, losse se sich aach net iwerzeihe, wann äner vun de Dode ufsteht!’“
De Jesus warnt vor de Verfiehrung
1 Dodenoh hat de Jesus zu de Jinger gesaht: „Es is net se vermeide, dass Sache bassiere, wo Mensche dedurch verfiehrt werre. Awer weh dem, wo dodran Schuld is! 2 Fer dene wär’s besser, wa’mer’m e Miehlestän um de Hals hängge un’e dodemet ins Meer schmeiße dät, als wie dass er äner vun do dene Kläne zum Beese verfiehrt. 3 Bassen also uf!“
„Weis dei Bruder serecht, wann er sich an der versindicht, un vergebb em, wann er sei Instellung ännert.
4 Selbscht wann er sich siwemo am Daach an der versindicht un siwemo am Daach bei dich kommt un saht: ‚Ich ännere mei Instellung’, sollscht du em vergewe!“
Wie groß is unser Glawe?
5 Dodenoh hann die Aposchdele zum Herr gesaht: „Gebb uns noch meh Glawe!“
6 De Herr hat do gesaht: „Wann eier Glawe aach nur so groß wär wie e Senneftkäre, kännde ner zu do dem Maulbeerfeichebam sahn: ‚Heb dich metsamt deine Wurzele aus em Boddem, un verplanz dich ins Meer!’ Er dät dann uf eich heere.“
Berät, fer bedingungslos se diene?
7 „Angenumm, äner vun eich hat e Sklave, wo zaggert oder die Schäf hiet. Wann der Sklave vum Feld hämmkommt, saht sei Herr doch net gleich: ‚Komm un huck dich emo do an de Disch!’, oder doch?
8 Er saht doch eher zu’m: ‚Mach mer’s Esse ferdich un binn der e Schirz um! Bedien mich, bis ich ferdich gess un gedrunk hann! Dodenoh kannsch’e aach ebbes esse un dringge.’
9 Saht er dem Sklave villeicht noch dangge dodefor, dass er gemacht hat, was er gehääscht wor is? Ich glab als ganz net.
10 So soll’s bei eich aach sinn! Wann’er alles gemacht hann, was ner gehääscht wor sinn, dann sahn: ‚Mir sinn unwirdiche Sklave un hann nur gemacht, was mer hann misse mache.’“
De Jesus macht zeh Aussätziche gesund
11 Uf seim Wääch noh Jerusalem is de Jesus midde durch Samarie un Galiläa gezoh.
12 Un wie er in e Dorf hat wolle gehn, sinn em zeh aussätziche Mannsleit entgähkomm. Die hann scheen Abstand gehall, sinn stehn geblieb
13 un hann laut geruf: „Jesus, Määschder, erbarm dich iwer uns!“
14 Wie de Jesus die Aussätziche gesiehn hat, hat er zu ne gesaht: „Gehn, un weisen eich de Prieschder!“ Do hann se sich uf de Wääch gemacht un sinn unnerwäächs gesunda wor.
15 Wie äner vun’e gemerkt hat, dass er gesund wor is, is er serickkomm un hat Gott met lauder Stimm gelobt.
16 Er hat sich vor’m Jesus seine Fieß uf de Boddem geschmiss un hat em dangge gesaht. Un das war e Mann aus Samarie.
17 De Jesus hat awer gesaht: „Ihr sinn doch alle zeh gesund wor, oder net? Wo sinn’enn die annere nein?
18 Hat’s sunscht käner fer needich gefunn, fer sericksekomme un Gott die Ehr se gewe wie nur do der Fremde?“
19 Dodrufhin hat de Jesus zu dem Mann gesaht: „Steh uf un geh! Dei Glawe hat dich gerett!“
17:14a Wärtlich: sauwer oder: rein. Genauso in Vers 17.
Wie’s is, wann de Jesus widerkommt
20 Wie die Pharisäer de Jesus emo gefroht hann, wann Gott sei Reich kommt, hat er zu ne gesaht: „Gott sei Reich kommt net so, dass mer’s siehn kann. 21 Mer kann aach net sahn: ‚Guggen emo, do is es!’ oder: ‚Guggen, do hinne is es!’ Mergen eich: Gott sei Reich is schun midde unner eich.“
22 Dodenoh hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Es kommt emo die Zeit, wo ner Verlange denoh hann, fer aach nur äner vun dene Daache se siehn, wo ich, de Menschesohn, wider do bin, awer ihr siehn ne net. 23 Die Leit sahn dann zu eich: ‚Guggen emo, do is de Menschesohn!’ oder: ‚Guggen, dort is er!’ Gehn net hin, un lafen ne net noh! 24 So wie de Blitz nämlich ufleicht un de Himmel vun äm Enn bis ans annere hell macht, genauso bin aach emo ich, de Menschesohn, an dem Daach, wo ich komme. 25 Seeerscht muss ich awer noch vil durchmache un vun do der Generation eweggestoßt werre.“
26 „In dene Daache, wo ich, de Menschesohn, komme, geht’s emo so zu wie in de Zeit vum Noah. 27 Domols hann die Mensche gess un gedrunk, se hann geheirat un sinn verheirat wor – bis zu dem Daach, wo de Noah in das große Schiff gang is. Dann is die Flut komm un hat se allegar umgebrung. 28 Genauso is es aach in de Zeit vum Lot zugang. Die Mensche hann gess un gedrunk, se hann Sache kaf un verkaf, un se hann geplanzt un Haiser gebaut. 29 Awer an dem Daach, wo de Lot vun Sodom fortgang is, hat’s Feier un Schwefel vum Himmel erunnergerähnt un hat se allegar umgebrung. 30 Genauso is es emo an dem Daach, wo ich, de Menschesohn, mich offebare.“
31 „Wer an dem Daach uf de Dachterrassa is un sei Sache im Haus hat, soll nemmeh enunnergehn, fer se se holle, un wer uf em Feld is, soll aach nemmeh serickgehn. 32 Denggen am Lot sei Fra! 33 Wer sei Läwe redde will, dut’s verliere, un wer’s verliert, dut’s gewinne. 34 Ich sahn eich: Vun zwä Mensche, wo in der Naacht i’me Bett leihe, werd äner metgenumm un der annere serickgelosst. 35 Vun zwä Weibsleit, wo sesamme Kore mohle, werd äni metgenumm un die anner serickgelosst. [ 36 Un vun zwä Mannsleit, wo uf em Feld schaffe, werd äner metgenumm un der annere serickgelosst.“]
17:31a In Israel hann die Haiser Flachdächer, wo mer sich druf ufhalle kann.
37 Do hann die Jinger de Jesus gefroht: „Wo bassiert’enn das emo, Herr?“ De Jesus hat zu ne gesaht: „Wo ebbes Dodes leiht, do sammele sich aach die Geier.“
Es Gleichnis vun erer Witfra un eme ungerechde Richder
1 Dodenoh hat de Jesus seine Jinger met eme Gleichnis gesaht, dass mer immer bäde un dodemet net nohlosse sollt: 2 „In erer Stadt hat emo e Richder geläbt, wo kä Reschbekt vor Gott hott un uf kä Mensch Ricksicht genumm hat. 3 In derselwe Stadt hat awer aach e Witfra geläbt, wo immer wider bei dene Richder gang is un gesaht hat: ‚Verschaff mer mei Recht in der Sach met meim Geechner!’ 4 Der Richder hat als net dodruf ingehn wolle. Dann hat er sich awer gesaht: ‚Ich hann zwar kä Reschbekt vor Gott un nemme uf kä Mensch Ricksicht, 5 awer weil mer do die Witfra kä Ruh losst, verschaff ich er ihr Recht! Sunscht kommt se andauernd gelaf un hollt mer noch de letschde Nerv.’“
6 Dodrufhin hat de Herr gesaht: „Horchen, was der ungerechde Richder saht!
7 Verschafft Gott do dene Mensche, wo er sich ausgewählt hat un wo Daach un Naacht zu’m rufe, net eerscht recht ihr Recht? Sollt er se lang warde losse?
8 Ich sahn eich: Er verschafft ne schnell ihr Recht! Awer dun ich, de Menschesohn, emo uf de Glawe uf de Erd treffe, wann ich widerkomme?“
Es Gleichnis vu’me Pharisäer un eme Zällner
9 Dodenoh hat de Jesus e paar Leit, wo dodevun iwerzeicht ware, dass’e gerecht sinn un wo vun owe uf die annere geguckt hann, do das Gleichnis verzehlt: 10 „Zwä Mannsleit sinn emo in de Tembel gang, fer se bäde. Der äne war e Pharisäer un der annere e Zällner. 11 Der Pharisäer hat sich vore hingestellt un hat bei sich selwer gebät: ‚Ich dangge der, Gott, dass ich net so bin wie die annere Mensche. Ich bin kä Raiwer un net ungerecht un gehn net näwenaus, un ich bin net so wie do der Zällner. 12 Ich faschde zwämo in de Woch un gewe de zehnde Däl vun allem, was ich verdiene.’ 13 Der Zällner hat scheen Abstand gehall, is stehn geblieb un hat sich noch net emo getraut, fer noh owe se gugge. Er hat sich im Gähedäl an die Bruscht geschlah un hat gesaht: ‚Gott, sei gnädich met mir Sinder!’“
14 „Ich sahn eich: Der Zällner is als Gerechder in sei Haus serickgang, der Pharisäer net! Jeder, wo sich selwer groß macht, werd nämlich klän gemacht, un wer sich selwer klän macht, der werd groß gemacht.“
De Jesus dut die Kinner seechne
15 Die Leit hann aach die kläne Kinner bei de Jesus gebrung un hann gewollt, dass er ne die Hänn uflehe dät. Wie die Jinger das gesiehn hann, hann se die Leit barsch abgewies.
16 Awer de Jesus hat die Kinner bei sich geruf un hat gesaht: „Lossen doch die Kinner bei mich komme, un hallen se net dodevun ab! So Mensche geheert nämlich Gott sei Reich.
17 Das äne sahn ich eich: Wer Gott sei Reich net so annemmt wie e Kind, kommt net enin!“
E reicher Mann froht noh’m ewiche Läwe
18 Dodenoh hat äner vun de Owerschde de Jesus gefroht: „Gudder Määschder, was muss ich’enn mache, fer’s ewiche Läwe se erwe?“
19 „Fer was nennsch’e mich dann gutt?“, hat de Jesus do zu’m gesaht. „Gutt is nur Gott, sunscht nimand!
20 Du wääscht doch, was Gott gebott hat:
24 Wie de Jesus gesiehn hat, dass er ganz draurich wor is, hat er gesaht: „Wie schwär is es doch fer Leit, wo vil hann, fer in Gott sei Reich se komme!
25 Es is leichder fer e Kamel, fer durch’s Nodelehr se gehn als wie fer e Reicher, fer in Gott sei Reich se komme!“
26 Do hann die Leit, wo das geheert hann, gefroht: „Wer kann’enn dann iwerhaupt noch gerett werre?“
27 De Jesus hat gesaht: „Was bei de Mensche unmeechlich is, is bei Gott meechlich!“
Vum Lohn, wo die kriehn, wo ihr Wääch me’m Jesus gehn
28 Dodrufhin hat de Petrus gesaht: „Guck emo, mir hann alles stehn- un leihegelosst un sinn met der gang.“
29 „Das äne sahn ich eich“, hat de Jesus do zu ne gesaht, „jeder, wo wäh Gott seim Reich sei Haus oder sei Eldere, sei Brieder oder sei Fra oder sei Kinner sericklosst,
30 krieht’s in do der Zeit schun zichfach serick, un in der Welt, wo eerscht kommt, krieht er es ewiche Läwe.“
De Jesus kinnicht zum dridde Mo an, dass er vil durchmache un sterwe muss
31 Dodenoh hat de Jesus die Zwällef uf die Seit genumm un hat zu ne gesaht: „Horchen emo her! Mir gehn jetz noh Jerusalem. Dort bassiert dann alles, was die Prophede iwer mich, de Menschesohn, geschrieb hann:
32 Ich werre an Leit ausgeliwert, wo kä Judde sinn. Die du’mich dann verspodde un schlecht behannele. Se spauze uf mich,
33 un wann se mich gegääschelt hann, bringe se mich um, awer am dridde Daach stehn ich wider uf.“
34 Die Jinger hann das alles awer net verstann. De Sinn vun dene Worde war ne e Rätsel. Se hann net begriff, iwer was de Jesus geschwätzt hat.
Der Blinde vun Jericho
35 Wie de Jesus in die Näh vun Jericho komm is, hat dort e Blinder am Wääch gehuckt un hat gebeddelt.
36 Der hat geheert, dass Leit vorbeigang sinn, un hat gefroht: „Was hat’enn das se bedeide?“
37 „De Jesus vun Nazaret kommt vorbei“, hann em die Leit do erklärt.
38 Do hat er geruf: „Jesus, du Sohn vum David, erbarm dich iwer mich!“
39 Die Leit, wo vor’m Jesus hergang sinn, hann’e dodrufhin angefahr un hann em gebott, fer ruhich se sinn, awer er hat nur noch lauder gekrisch: „Du Sohn vum David, erbarm dich iwer mich!“
40 Do is de Jesus stehngeblieb un hat de Leit Order gebb, se sollde ne mo bei ne bringe. Wie der Mann näherkomm is, hat ne de Jesus gefroht:
41 „Was soll ich’enn fer dich mache?“ „Herr, ich will wider siehn känne!“, hat er gesaht.
42 „Du sollscht siehn känne!“, hat de Jesus do zu’m gesaht. „Dei Glawe hat dich gerett!“
43 Un im selwe Aueblick hat er wider siehn känne. Do is er hinner’m Jesus hergang un hat Gott die Ehr gebb. Un all die Leit, wo das gesiehn hann, hann Gott gelobt.
De Jesus un de Zachäus
1 Dodenoh is de Jesus noh Jericho komm un is durch die Stadt gang. 2 In Jericho hat e Mann gewohnt, wo Zachäus gehääscht hat. Der war de owerschde Zällner un war reich. 3 De Zachäus hat gäre siehn wolle, wer de Jesus is, awer er hat net iwer die Leit driwernausgugge känne, weil er kurz gewachs war. 4 Do is er vorenausgelaf un uf e Maulbeerfeichebama gekrawelt, fer de Jesus se siehn. An der Stell hat de Jesus nämlich durchkomme solle. 5 Wie de Jesus dann an die Stell komm is, hat er noh owe geguckt un hat de Zachäus gesiehn. „Zachäus“, hat er do zu’m gesaht, „komm schnell do erunner! Heit bin ich nämlich e geladener Gascht in deim Haus.“ 6 Do is de Zachäus schnell erunnergekrawelt un hat de Jesus arich froh met sich hämmgenumm. 7 Wie die Leit das gesiehn hann, hann se awer allegar emo gemeggert. „Bei’me Sinder bleibt er iwer Naacht!“, hann se gesaht.
19:4a E Maulbeerfeichebam hat aach unne große Äscht. Deshalb ka’mer leicht uf ne krawele. Er werd bis zu 15 Meder groß.
8 De Zachäus is awer ufgestann un hat zum Herr gesaht: „Guck emo, Herr! Die Hälft vun allem, was ich hann, gew’ich de Arme, un wann ich äm ebbes abgenumm hann, gew’ich em viermo so vil serick.“
9 Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Heit is die Reddung fer do das Haus komm, weil do der Mann aach e Nohkomme vum Abraham is.
10 Ich, de Menschesohn, bin nämlich komm, fer se suche un se redde, was verlor war.“
Es Gleichnis vum anvertraude Geld
11 Weil de Jesus schun in de Näh vun Jerusalem war, hann die Leit, wo das geheert hann, gemännt, Gott sei Reich dät jetz gleich erscheine. Deshalb hat ne de Jesus noch e Gleichnis verzehlt. 12 Er hat gesaht: „E Mann vun Adel is emo ganz weit eweg in e anneres Land gefahr, fer sich dort zum Keenich kreene se losse un dann sericksekomme. 13 Er hat zeh vun seine Diener geruf un Geld im Wert vun zeh Miene unner ne verdält un hat zu ne gesaht: ‚Machen Geschäfde dodemet, bis ich serickkomme.’ 14 Sei Landsleit hann’e awer gehasst un hann e Delegation hinner’m hergeschickt un erkläre gelosst: ‚Do dene Mann wolle mer net als Keenich hann.’“a
19:12-14a De Jesus spielt meechlicherweis uf Ereichnisse vun seiner Zeit an: Wie de Herodes de Große gestorb war, is nämlich sei Bub, de Herodes Archelaus, noh Rom geräst, fer sich an seiner Stell als Keenich kreene se losse. Dodrufhin hann die Judde e Delegation hinner’m hergeschickt, fer sich gäh die Sach se stelle.
15 „Se hann’e awer doch zum Keenich gekreent. Un wie er hämmkomm is, hat er die Diener, wo vun ihm das Geld krieht hodde, bei sich rufe gelosst. Er hat wisse wolle, was for e Gewinn jeder dodemet gemacht hat. 16 Do is der eerschde komm un hat gesaht: ‚Herr, dei Mien hat zeh annere Miene gebrung.’ 17 ‚Ei prima!’, hat der Keenich do zu’m gesaht. ‚Du bischt e gudder Diener. Weil du im Klänschde trei warscht, sollscht du Herr iwer zeh Städt sinn.’ 18 Dodenoh is der zwädde komm un hat gesaht: ‚Herr, dei Mien hat finnef annere Miene gebrung.’ 19 Zu dem hat der Keenich gesaht: ‚Du sollscht iwer finnef Städt herrsche.’ 20 Jetz is e annerer Diener komm un hat gesaht: ‚Do hasch’e dei Mien serick, Herr. Ich hann se in e Duuch gewiggelt un ufgehob. 21 Ich hann nämlich Angscht vor der gehat, weil du e strenger Mann bischt. Du duscht abhewe, was du net inbezahlt hascht, un duscht ernde, was du net gesät hascht.’ 22 Do hat der Keenich zu’m gesaht: ‚Met deine eichene Worde dun ich dich richde, du raulicher Diener! Du hascht also gewisst, dass ich e strenger Mann bin? Dass ich abhewe, was ich net inbezahlt hann, un ernde, was ich net gesät hann? 23 Fer was hasch’e’nn do mei Geld net uf die Bank gebrung? Dann hätt ich’s met Zinse abhewe känne, wann ich serickkomme!’ 24 Dodrufhin hat der Keenich zu dene annere Diener, wo dort erumgestann hann, gesaht: ‚Holle’m die Mien ab, un gewen se dem, wo die zeh Miene hat.’ 25 ‚Awer Herr’, hann die Diener do zu’m gesaht, ‚der hat doch schun zeh Miene!’ 26 Der Keenich hat gesaht: ‚Ich sahn eich: Wer ebbes hat, krieht noch debei. Wer awer nix hat, krieht aach das noch abgenumm, was er hat.“
27 „Awer jetz zu meine Feinde, wo net gewollt hann, dass ich ihr Keenich werre: Bringen se mo do her, un schlahn se vor meine Aue dot!’“
DE LUKAS BESCHREIBT DIE LETSCHDE DAACHE, WO DE JESUS IN JERUSALEM WAR: 19,28-21,38
De Jesus kommt in Jerusalem an
28 Wie de Jesus das gesaht hott, is er weider enuffer uf em Wääch noh Jerusalem gang. 29 Un wie er in die Näh vun Betfage un Bedanie komm is, an dene Berch, wo Eelberch hääscht, hat er zwä vun seine Jinger fortgeschickt 30 un hat gesaht: „Gehn emo in das Dorf, wo do vor eich leiht! Wann’er eninkomme, finne ner e klänes Eselche, wo dort angebunn is. Uf dem is noch nie e Mensch geritt. Machen’s los, un bringen’s do her! 31 Un wann eich jemand froht: ‚Fer was binne ihr dann das Eselche do los?’, sahn er’m: ‚De Herr brauch’s.’“
32 Do hann sich die zwä uf de Wääch gemacht un hann alles so gefunn, wie’s ne de Jesus gesaht hott. 33 Wie se das kläne Eselche dann losgemacht hann, hann die Leit, wo iwer’s se bestimme hodde, zu ne gesaht: „Fer was binne ihr dann das Eselche do los?“ 34 „De Herr brauch’s!“, hann se do gesaht. 35 Dann hann se das kläne Eselche bei de Jesus gebrung un hann ihr Kläder uf’s geleht un de Jesus ufsteihe gelosst. 36 Wie de Jesus dann weidergezoh is, hann die Leit ihr Kläder uf em Wääch ausgebrät.
37 Un wie er schun an die Stell komm is, wo de Wääch de Eelberch enunnerlaft, hann die Jinger allegar angefang, fer sich se freie un Gott met lauder Stimm fer all die Wunner se lowe, wo se meterläbt hodde.
38
De Jesus heilt iwer Jerusalem
41 Wie de Jesus näherkomm is un die Stadt gesiehn hat, hat er iwer se heile misse
42 un hat gesaht: „Wann du doch bloß gemerkt hättscht – wenichdens an heit dem Daach –, was der Friede bringt! Awer jetz is es versteggelt. Du siehscht’s net.
43 Fer dich kommt awer emo die Zeit, wo dei Feinde e Wall um dich erum ufschidde un dich inkräse un vun jeder Seit in die Zang nemme.
44 Se robbe alles bis uf dei Grundmauere ab un bringe die Mensche in der um. Se losse kä Stän in dir uf em annere, weil du net uf die Zeit Acht gebb hascht, wo dich Gott hat wolle redde.“
De Jesus schmeißt die Händler aus em Tembel
45 Dodenoh is de Jesus in de Tembel gang un hat angefang, fer die Händler [un die Leit, wo dene ihr Sache im Tembel kaf hann,] enausseschmeiße.
46 Er hat zu ne gesaht: „In de Heilich Schrift steht:
47 De Jesus hat die Leit jede Daach im Tembel unnerwies, awer die Hoheprieschder un Schriftgelehrde un die annere Fiehrer vum Volk hann noh erer Meechlichkät gesucht, fer ne umsebringe.
48 Se hann awer net gewisst, wie se’s hann solle anfange. Es ganze Volk hat nämlich a’m gehonk un hat em zugeheert.
Die Schriftgelehrde frohe de Jesus noh seiner Vollmacht
1 Wie de Jesus an äm vun dene Daache es Volk im Tembel unnerwies un die gutt Nohricht gepreddicht hat, sinn die Hoheprieschder un die Schriftgelehrde sesamme met de Ällschde bei ne komm 2 un hann’e gefroht: „Sah uns emo: Met was for'me Recht machsch’enn du das alles? Oder wer hat der die Vollmacht dodezu gebb?“
3 „Ich will eich aach ebbes frohe!“, hat de Jesus dodruf zu ne gesaht. „Sahn mer:
4 Die Daf vum Johannes, war die vum Himmel oder vun de Mensche?“
5 Do hann se simeliert un hann zuenanner gesaht: „Wa’mer sahn: ‚Vum Himmel!’, dann saht er: ‚Fer was hann’er’nn em Johannes dann net geglabt?’
6 Un wa’mer sahn: ‚Vun de Mensche!’, dann dut uns es ganze Volk stäniche. Die Leit sinn nämlich allegar dodevun iwerzeicht, dass de Johannes e Prophet war.“
7 Se hann dann dodruf gesaht, se däde net wisse, wo em Johannes sei Daf herkomm is.
8 „Dann sahn ich eich aach net, met was for’me Recht ich das alles mache!“, hat de Jesus do zu ne gesaht.
Es Gleichnis vun de schlechde Winzer
9 Dodenoh hat de Jesus angefang, fer em Volk do das Gleichnis se verzehle: „E Mann hat emo e Weinberch angeleht un an e paar Winzer verpacht. Dann is er fer e langi Zeit ins Ausland gang. 10 Un wie’s an de Zeit war, hat er e Knecht bei die Winzer geschickt, fer sei Andäl vum Erdraach vun dem Weinberch se kassiere. Die Winzer hann’e awer geschlah u’met lääre Hänn fortgeschickt. 11 Do hat der Mann e annerer Knecht geschickt. Dene hann se aach geschlah. Se hann’e gescholl u’met lääre Hänn fortgejaht. 12 Dodrufhin hat er noch e dridder geschickt. Dene hann se bludich geschlah un enausgeschmiss. 13 Do hat sich de Herr vun dem Weinberch gefroht: ‚Was soll ich’enn jetz mache? Ich schigge mei Bub, wo ich lieb hann. Wann se dene siehn, werre se doch wohl Reschbekt hann!’ 14 Wie die Winzer sei Bub gesiehn hann, hann se metenanner iwerleht un hann gesaht: ‚Der do erbt emo dene ganze Weinberch! Kommen, dene bringe mer um, dass mir die Erbschaft kriehn!’ 15 Do hann se ne aus em Weinberch geschmiss un umgebrung.“
„Was macht’enn jetz de Herr vun dem Weinberch met ne? 16 Er kommt un bringt die Winzer um un dut dene Weinberch an annere Pächder gewe!“
Wie die Leit das geheert hann, hann se gesaht: „Nur das net!“
17 Awer de Jesus hat se angeguckt un hat gefroht: „Was dut’enn das do bedeide, was in de Heilich Schrift steht:
19 Do hädde die Hoheprieschder un die Schriftgelehrde de Jesus gäre uf de Stell verhaft, awer se hann Angscht vor’m Volk gehat. Se hann gemerkt, dass de Jesus met dem Gleichnis sie gemännt hat.
Die Froh vun de Steiere
20 Dodenoh hann die Hoheprieschder un die Schriftgelehrde de Jesus nemmeh aus de Aue gelosst un hann Spitzele geschickt. Die hann so gemacht, wie wann se gerecht wäre. Se hann de Jesus met ebbes, was er saht, in e Fall logge wolle, dass’e ne an die Gerichde un in die Gewalt vum Gouverneer ausliwere kännde. 21 Die Spitzele hann de Jesus gefroht: „Määschder, mir wisse, dass du frei un frank schwätze un die Leit unnerweise duscht. Du duscht die Mensche wirklich unnerweise, wie mer noh dem, was Gott will, läwe soll, un machscht kä Unnerschied zwische de Leit. 22 Also, dirfe mer em Kaiser Steiere bezahle oder net?“
23 De Jesus hat awer ihr falsches Spiel durchschaut un hat zu ne gesaht: „[Fer was dun’er mer dann e Fall stelle?] 24 Weisen mer mo e Denar! Wem sei Bild un wem sei Ufschrift sinn’enn do druf?“ „Es Bild un die Ufschrift vum Kaiser!“, hann se dodruf gesaht. 25 Do hat de Jesus zu ne gesaht: „Dann gewen em Kaiser, was em Kaiser geheert, un Gott, was Gott geheert!“
26 Se hann de Jesus met dem, was er vor de Leit gesaht hat, net in e Fall logge känne. Iwer sei Antwort hann se sich gewunnert un hann dann de Mund gehall.a
20:20-26a Im Johr 6/7 n. Chr. is de Zensus, die reemisch Kopp- un Grundsteier, aach in Judäa un Samarie ingefiehrt wor. Die jidische Fromme, vor allem die sogenannde Zelode, hann’s Bezahle vun Steiere als e Verrot an Gott angesiehn. Uf em reemische Silwerdenar war zu der Zeit e Bild vum Kaiser Tiberius (14-37 n. Chr.) un die Ufschrift: „De Tiberius, de Cäsar, em gättliche Auguschdus sei Sohn, de Auguschdus“.
Die Froh vun de Uferstehung vun de Dode
27 Aach vun de Sadduzäer, wo behaupde, es dät kä Uferstehung gewe, sinn e paar bei de Jesus komm. Die hann’e gefroht:
28 „Määschder, de Mose hat uns vorgeschrieb:
34 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Nur in do der Welt heirade die Mensche un werre verheirat.
35 Awer die, wo vun Gott fer wirdich gehall werre, fer vun de Dode ufsestehn un an der anner Welt dälsehann, heirade dann nemmeh un werre aach net verheirat.
36 Se känne dann nämlich nemmeh sterwe. Se sinn dann wie die Engel un Gott sei Kinner, weil se uferstann sinn.
37 De Mose hat awer schun in der Geschicht vum Dorestrauch deitlich gemacht, dass die Dode wider ufstehn. Dort nennt er de Herr
39 Dodrufhin hann e paar Schriftgelehrde gesaht: „Määschder, du hascht e guddi Antwort gebb!“
40 Es hat sich awer nimand meh getraut, fer de Jesus noch ebbes se frohe.
Em David sei Sohn oder em David sei Herr?
41 Dodenoh hat de Jesus die Leit, wo zugeheert hann, gefroht: „Wie känne’nn die Schriftgelehrde behaupde,a dass de Messias e Sohn vum David is? 42 De David saht doch selwer im Buch vun de Psalme:
20:41a Oder: Dodenoh hat de Jesus die Schriftgelehrde gefroht: „Wie känne’nn die Leit behaupde.
43
44 De David nennt ne also Herr! Wie kann er’nn do sei Sohn sinn?“
De Jesus warnt vor de Schriftgelehrde
45 Die Leit hann allegar noch zugeheert, wie de Jesus dann zu seine Jinger gesaht hat:
46 „Bassen uf met de Schriftgelehrde! Die lafe gäre in lange Kläder durch die Geechend un losse sich uf de Marktplätz met Reschbekt grieße. Die wolle aach in de Synagooche uf de vorderschde Plätz hugge un bei jedem Fescht die Ehreplätz hann.
47 Die schwätze de Witwe ihr Haiser ab un mache zum Schein lange Gebäde. Die Sort Leit werd emo arich bees gestroft!“
E Witfra gebt e großes Opfer
1 Dodenoh hat de Jesus hoochgeguckt un hat gesiehn, wie die reiche Leit ihr Spende in de Opferkaschde geschmiss hann.
2 Er hat awer aach e armi Witfra gesiehn, wo zwä kläne Geldstigger eningeschmiss hat.a
3 Do hat er gesaht: „Das äne sahn ich eich: Do die arm Witfra hat meh gebb wie all die annere.
4 Die hann nämlich allegar nur eningeschmiss, was se iwerich hodde, fer’s Gott se gewe, awer do die Fra, wo fascht nix fer se läwe hat, hat alles gebb, was se hott, ihr ganzer Läwensunnerhalt.“
21:2a Wärtlich: wo zwä Lepda eningeschmiss hat.
De Jesus kinnicht an, dass de Tembel nidergeriss werd
5 Wie e paar sich dann dodriwer unnerhall hann, wie de Tembel doch met scheene Stän un Opfergawe erausgebutzt is, hat de Jesus gesaht:
6 „Es kommt emo die Zeit, wo vun dem, was ner do siehn, kä Stän uf em annere bleibt! Es werd alles nidergeriss!“
Iwer’s Enn vun de Welt
7 Do hann se de Jesus gefroht: „Määschder, wann bassiert’enn das, un an was for’me Zääche ka’mer erkenne, dass es anfangt?“
8 „Bassen jo uf, dass ner net verfiehrt werre!“, hat de Jesus do gesaht. „Es kommt nämlich emo so manch äner i’meim Name un dut behaupde: ‚Ich bin de Messias!’ un: ‚Die Zeit is do.’ Lafen dene net noh! 9 Verschreggen net, wann’er vun Krieche un Unruhe heere! Das muss seeerscht bassiere! Awer das is noch net gleich es Enn.“
10 Dodenoh hat de Jesus zu ne gesaht: „Än Volk dut sich emo gäh’s annere ufstelle un än Reich gäh’s annere.
11 Es gebt schwäre Erdbewe in verschiedene Geechende un Hunger un Epidemije. Es bassiere beese Sache, un am Himmel sieht mer iwergroße Zääche.
12 Awer noch eeb das alles bassiert, werre ner verhaft un verfolcht. Wäh meim Name werre ner an die Synagoochegerichde ausgeliwert un ins Gefängnis geschmiss un vor Keeniche un Gouverneere geschläft.
13 Do hann’er dann Gelähehät, fer als Zeihe fer mich ufseträde.
14 Nemmen eich awer fescht vor, fer eich net im Voraus ebbes serechtselehe, wie ner eich verdeidiche solle.
15 Ich gewe eich nämlich e Fähichkät fer se schwätze un e Weishät, wo all eier Geechner nix degäh sahn un wo se net degäh ankomme känne.
16 Sogar eier Eldere un Geschwischder un eier Verwande un Freinde verrode eich emo. Dann werre manche vun eich umgebrung,
17 un wäh meim Name werre ner vun jedermann gehasst.
18 Trotzdem geht kä Hoor vun eierm Kopp verlor.
19 Hallen durch, un gewinnen dodemet eier Läwe!“
Jerusalem werd zersteert
20 „Wann’er siehn, dass feindliche Heere Jerusalem inkräse, känne ner dodran erkenne, dass die Stadt ball verwiescht werd.
21 Dann solle die Leit, wo in Judäa wohne, in die Berche abhaue. Wer in de Stadt is, soll sich fortschaffe, un wer sich uf em Land ufhallt, soll net in die Stadt komme.
22 Das sinn nämlich die Daache, wo Jerusalem vun Gott gestroft werd un wo alles indrefft, was geschrieb steht.
23 Awer weh dene Weibsleit, wo in dene Daache in annere Umstänn sinn oder e Kind an de Bruscht hann. Dann is die Not im Land nämlich groß, un do das Volk werd bees gestroft.
24 Die Mensche werre me’m Schwert umgebrung oder als Gefangene in all Länner fortgeschläft. Fremde Välger trambele Jerusalem nider, bis die Zeit vun de Välger abgelaf is.“
Wie de Menschesohn emo kommt
25 „An de Sunn, am Mond un an de Sterne ka’mer dann Zääche siehn, un die Välger uf de Erd hann Angscht un wisse sich kä Rot meh, weil’s Meer so braust un so riesiche Welle schlaht.
26 Die Mensche vergehn, weil se Angscht hann un uf das warde, was noch iwer die Erd kommt.
E Vergleich met eme Feichebam
29 Dodenoh hat ne de Jesus e Gleichnis verzehlt: „Guggen eich emo de Feichebam un all die annere Bäm an:
30 Wann’er siehn, dass’e Blädder dreiwe, wisse ner ganz vun selwer, dass es ball Sommer werd.
31 Genauso is es aach, wann’er siehn, dass das do alles bassiert. Dann wisse ner, dass Gott sei Reich ball do is.
32 Das äne sahn ich eich: Do die Generation vergeht net, bis das alles bassiert.
33 De Himmel un die Erd vergehn, awer das, was ich sahn, vergeht net!“
Bleiwen wach!
34 „Nemmen eich in Acht, dass eier Herz net met Fresse un Saufe u’met dene ganze Alldaachssorje in Beschlaach genumm werd un dass eich der Daach, wo ich, de Menschesohn, komme, net vun jetz uf grad iwerrascht. 35 So wie e Fall zuschnappt, fallt er nämlich iwer jeder Mensch her, wo uf de Erd wohnt. 36 Ihr misse also immer wach bleiwe un bäde, dass ner fer wirdich befunn werre, fer all dem, was noch bassiere soll, se entgehn un fer vor mir, em Menschesohn, se stehn.“
37 Daachsiwer war de Jesus im Tembel un hat die Leit unnerwies, awer owends is er enaus an dene Berch gang, wo Eelberch hääscht, un hat dort iwernaacht.
38 Morjens frieh sinn die Leit dann allegar bei ne in de Tembel komm, fer’m zusehorche.
DE LUKAS DUT BERICHDE, WIE DE JESUS GESTORB UN UFERSTANN IS: 22,1-24,53
De Hohe Rot dut entscheide, fer de Jesus umsebringe
1 Es war nemmeh weit bis zum Fescht vum ungesaierde Brot, wo aach Passahfescht genennt werd.
2 Do hann die Hoheprieschder un die Schriftgelehrde noh erer Meechlichkät gesucht, wie se de Jesus umbringe kännde. Se hann awer Angscht vor de Leit gehat.
De Judas dut de Jesus verrode
3 Do is de Deiwel in de Judas, wo aach Ischariot genennt wor is un äner vun de zwällef Jinger war, gefahr.
4 De Judas is fortgang un hat met de Hoheprieschder u’met de Hauptleit vun de Tembelwach geschwätzt, fer eraussekriehn, wie er de Jesus an se ausliwere kännt.
5 Do hann die sich awer gefreit un hann me’m abgemacht, dass s’em Geld gewe.
6 De Judas hat geschnappt un hat vun do an noh erer bassend Gelähehät gesucht, fer de Jesus an se ausseliwere, ohne dass die Leit dodevun ebbes hann solle metkriehn.
Es Passahlamm werd vorberät
7 So is der Daach vum ungesaierde Brot komm, wo’s Passahlamm geschlacht hat werre misse.
8 Do hat de Jesus de Petrus un de Johannes in die Stadt geschickt. „Gehn emo“, hat er gesaht, „un beräden es Passahlamm fer uns vor, dass mer’s esse känne.“
9 „Wo solle mer’s dann vorberäde?“, hann’e die Zwä do gefroht.
10 Un de Jesus hat zu ne gesaht: „Horchen emo her: Wann’er in die Stadt komme, kommt dort e Mann uf eich zu, wo e Wasserkruuch draht. Gehn hinner dem her bis in das Haus, wo er eningeht,
11 un sahn zum Hausherr dort: ‚De Määschder losst dich frohe: Wo is’enn das Zimmer, wo ich met meine Jinger es Passahlamm esse kann?’
12 De Hausherr weist eich dann im eerschde Stock e großi Stubb, wo met allem Neediche gericht is. Machen dort alles serecht.“
13 Do hann sich die zwä Jinger uf de Wääch gemacht un hann alles genauso vorgefunn, wie’s ne de Jesus gesaht hott. Dodrufhin hann se es Passahlamm ferdich gemacht.
De Jesus dut’s Naachtmohl insetze
14 Wie’s an de Zeit war, hat sich de Jesus met de zwällef Aposchdele an de Disch gehuckt. 15 Dann hat er zu ne gesaht: „Wie hann ich mich doch denoh gesehnt, fer do das Passahlamm met eich se esse, eeb ich vil Schweres durchmache muss! 16 Ich sahn eich nämlich: In Zukunft ess ich nemmeh vun em, bis es sei Erfillung in Gott seim Reich finnt.“ 17 Dodenoh hat de Jesus de Kelch genumm un hat Gott dangge gesaht. „Nemmen do dene Wein, un verdälen ne unner eich“, hat er gesaht. 18 „Ich sahn eich nämlich: Ich dringge jetz nemmeh vun de Frucht vum Weinstock, bis Gott sei Reich kommt.“
19 Dann hat er’s Brot genumm un hat Gott dangge gesaht. Er hat’s durchgebroch un seine Aposchdele gebb un hat gesaht: „Das do is mei Leib, wo fer eich hergebb werd. Machen das, dass ner a’mich dengge!“ 20 Genauso hat er noh’m Esse aach de Kelch genumm un hat gesaht: „Do der Kelch is de neie Bund. Der werd met meim Blut besiechelt, wo fer eich geopfert werd.“
21 „Awer guggen nur, die Hand vun dem, wo mich ausliwert, is met mer uf em Disch.
22 Ich, de Menschesohn muss zwar mei Wääch gehn, so wie’s Gott beschloss hat. Awer weh dem Mensch, wo mich verrode dut.“
23 Do hann die Aposchdele angefang, fer enanner se frohe, wer vun ihne das wohl sinn kännt, wo so ebbes macht.
Herrsche oder diene?
24 Dodenoh hann die Aposchdele noch dodriwer gezankt, wer vun ihne als de Greeschde angesiehn werre sollt. 25 Do hat de Jesus zu ne gesaht: „Die Keeniche vun de Välger herrsche iwer ihr Välger, un die, wo iwer se Macht hann, losse sich Wohldäder nenne. 26 Awer bei eich soll das net so sinn! De Greeschde vun eich soll im Gähedäl wie de Jingschde sinn un de Anfiehrer wie de Diener. 27 Wer is dann schun greßer: der, wo am Disch huckt, oder der, wo bedient? Nadierlich der, wo am Disch huckt! Ich awer bin midde unner eich wie der, wo bedient.“
28 „In all meine Priefunge hann ihr bei mer ausgehall.
29 Deshalb vermach ich eich aach es Reich, genauso wie mei Vadder mir’s vermacht hat:
30 Ihr solle i’meim Reich a’meim Disch esse un dringge, un ihr solle uf Throne hugge un die zwällef Stämm vum Volk Israel richde.“
De Jesus kinnicht an, dass de Petrus abstreide dut, dass er ne kennt
31 [Dodenoh hat de Herr gesaht:] „Simon, Simon, bass bloß uf! De Deiwel hat verlangt, dass er eich Aposchdele so durchriddele darf, wie mer de Wäz siebt.
32 Ich hann awer fer dich gebät, dass du dei Glawe net verlierscht. Mach dei Brieder stark, wann du dich späder emo bekehrscht!“
33 Do hat de Petrus zu’m gesaht: „Herr, ich bin sogar berät, fer met der ins Gefängnis se gehn u’met der se sterwe!“
34 „Ich sahn der, Petrus“, hat de Jesus do gesaht, „eeb de Hahn heit kräht, dusch’e dreimo abstreide, dass de mich kennscht.“
Berät sinn is alles
35 Dodenoh hat de Jesus sei Jinger gefroht: „Wie ich eich ohne Geldbeidel, ohne Vorrotsdasch un ohne Schuh losgeschickt hann, hat eich do ebbes gefählt?“ „Nä!“, hann se do gesaht.
36 Dodrufhin hat er zu ne gesaht: „Vun jetz an gilt awer: Wer e Geldbeidel oder e Vorrotsdasch hat, soll se metnemme, un wer kä Schwert hat, soll sei Mandel verkafe un sich e Schwert anschaffe.
37 Ich sahn eich nämlich: Bei mir muss aach noch das do indreffe, was in de Heilich Schrift steht:
Im Garde Getsemane
39 Dodenoh is de Jesus so, wie er’s gewehnt war, aus de Stadt enaus an de Eelberch gang. Sei Jinger sinn hinner’m hergang. 40 Wie er am Eelberch ankomm is, hat er zu ne gesaht: „Bäden, dass ner de Versuchung widerstehn känne!“ 41 Dann hat er sich ungefähr so weit vun’e serickgezoh, wie mer e Stän schmeiße kann, un hat sich dort hingekniet un gebät: 42 „Vadder, wann du willscht, nemm do dene biddere Kelch eweg vu’mir! Es soll awer bassiere, was du willscht, un net das, was ich will!“ 43 Do is vum Himmel e Engel bei ne komm un hat em Kraft gebb. 44 In seiner Dodesangscht hat er als noch stärger gebät, un de Schwäß is em ausgang un wie Blutsdrobbe uf de Boddem gedripst.
45 Wie er vum Gebät ufgestann un bei sei Jinger serickkomm is, hat er se gedroff, wie se am Schlofe ware, so ferdich ware se vor lauder Kummer.
46 „Wie känne ner dann jetz nur schlofe?“, hat er do zu ne gesaht. „Stehn uf un bäden, dass ner de Versuchung widerstehn känne!“
De Jesus werd verhaft
47 Wie de Jesus noch am Schwätze war, sinn uf ämo Leit komm, un der, wo Judas gehääscht hat un äner vun de zwällef Jinger war, is vor ne hermarschiert. Er is uf de Jesus zugang, fer em e Begrießungskuss se gewe. 48 De Jesus hat awer zu’m gesaht: „Judas, met eme Begrießungskuss duscht du mich, de Menschesohn, verrode?“ 49 Die Jinger hann um de Jesus erumgestann. Wie se gemerkt hann, uf was es enauslaft, hann se de Jesus gefroht: „Herr, solle mer me’m Schwert eninschlahn?“ 50 Do hat aach schun äner vun’e uf de Diener vum owerschde Prieschder drufgehau un hat em’s rechtse Ohr abgehackt. 51 De Jesus hat awer gesaht: „Lossen noh!“ Dann hat er an das Ohr vun dem Mann drangefahr un hat ne wider gesund gemacht.
52 Zu de Hoheprieschder, zu de Hauptleit vun de Tembelwach un zu de Ällschde, wo gäh ne angerickt ware, hat de Jesus awer gesaht: „Wie wann ich e Raiwer wär, sinn’er met Schwerder un Knibbel komm.
53 Daach fer Daach war ich bei eich im Tembel, un ihr hann eich net getraut, fer gäh mich vorsegehn. Awer jetz is eier Stunn komm. Jetz hat die Dunggelhät die Macht.“
De Petrus dut abstreide, dass er de Jesus kennt
54 Dodrufhin hann die Mannsleit de Jesus gegriff un hann’e abgefiehrt. Se hann’e ins Haus vum owerschde Prieschder gebrung. De Petrus is awer vun weidem hinner ne hergang. 55 Wie die Leit dann midde uf em Innehof e Feier gemacht un sich beinannergehuckt hann, hat sich de Petrus bei se gehuckt. 56 E Dienerin hat ne awer am helle Feier hugge gesiehn. Do hat se ne sich genau angeguckt un hat gesaht: „Der do war aach me’m Jesus sesamme!“ 57 Awer de Petrus hat nix me’m Jesus se dun hann wolle. „Fra“, hat er gesaht, „ich kenne dene Mann net!“
58 Net lang dodenoh hat ne e annerer gesiehn un hat gesaht: „Du bischt doch aach äner vun do dene Leit!“ „Mann“, hat de Petrus do gesaht, „das bin ich net!“
59 Ungefähr e Stunn späder hat noch emo jemand fescht behaapt: „Datsach, der do war aach me’m Jesus sesamme. Der is doch aach e Galiläer!“ 60 Awer de Petrus hat gesaht: „Mensch, ich wäß net, vun was du schwätze duscht!“
Im selwe Aueblick, wie er das noch gesaht hat, hat de Hahn gekräht.
61 Dodrufhin hat sich de Herr erumgedräht un hat de Petrus angeguckt. Do is em Petrus ingefall, was de Herr zu’m gesaht hott: „Eeb de Hahn kräht, dusch’e dreimo abstreide, dass de mich kennscht.“
62 Do is er enausgang un hat bidderlich geheilt.
De Jesus werd verspott un geschlah
63 Die Mannsleit, wo de Jesus gefang gehall hann, hann’e verspott un schlecht behannelt.
64 Se hann em die Aue verbunn [un hann em ins Gesicht geschlah] un’e gefroht: „Du bischt doch e Prophet! Sah uns: Wer hat dich geschlah?“
65 Se hann em aach noch e ganzer Haufe beese Name gebb.
De Jesus werd vum Hohe Rot verheert
66 Wie’s hell wor is, sinn die Ällschde vum jidische Volk, das hääscht die Hoheprieschder un Schriftgelehrde, beinannerkomm. Se hann de Jesus vor ihr Hoher Rot bringe gelosst un hann gesaht:
67 „Wann du de Messias bischt, sah’s uns doch!“ De Jesus hat do zu ne gesaht: „Wann ich’s eich sahn, glawe ner mir’s jo doch net,
68 un wann ich eich ebbes frohe, gewe ner mer kä Antwort, [un ihr du’mich aach net freilosse].
69 Awer vun jetz an
De Jesus werd an de Piladus ausgeliwert
1 Dodrufhin sinn se all ufgestann. Se hann de Jesus bei de Piladus gebrung
2 un hann angefang, fer ihr Klaache gäh ne ansebringe. „Mir hann feschtgestellt, dass do der Mann es Volk ufhetzt“, hann se gesaht. „Er hallt die Leit devun ab, fer em Kaiser Steiere se bezahle un dut behaupde, er wär de Messias un e Keenich.“
3 Do hat ne de Piladus gefroht: „Bischt du de Keenich vun de Judde?“ „So is es!“, hat de Jesus dodruf zu’m gesaht.
4 Dodenoh hat de Piladus zu de Hoheprieschder un zum Volk gesaht: „Bei do dem Mann kann ich kä Schuld finne!“
5 Se hann awer net nohgelosst un hann gesaht: „Der hetzt es ganze Volk uf un dut sei Lehre iwerall in Judäa erumverzehle. In Galiläa hat er angefang, un jetz is er schun do bei uns.“
De Herodes dut de Jesus verspodde
6 Wie de Piladus ebbes vun Galiläa geheert hat, hat er gefroht: „Is do der Mann e Galiläer?“ 7 Un wie er geheert hat, dass de Jesus aus em Herodes seim Bezirk stammt, hat er ne bei de Herodes bringe gelosst. Der war in dene Daache nämlich aach grad in Jerusalem.
8 De Herodes hat sich arich gefreit, wie em de Jesus unner die Aue komm is. Er war nämlich schun lang dodruf aus, fer ne emo se siehn. Er hat jo aach schun vil vu’m geheert gehat. Jetz hat er gehofft, er dät siehn, wie de Jesus e Wunnera dut.
9 Deshalb hat er ne e Haufe Sache gefroht, awer de Jesus hat em kä Antwort gebb.
10 Die Hoheprieschder un die Schriftgelehrde hann debeigestann un hann de Jesus schwär verklaacht.
11 Aach de Herodes un sei Soldade hann de Jesus ihr Verachdung spiere gelosst. Se hann ihr Spott me’m gedrieb un hann em e scheener Mandel iwer die Schullere gehonk. So hat ne de Herodes dann bei de Piladus serickgeschickt.
12 Vor der Zeit hann sich de Piladus un de Herodes net ausstehn känne, awer an dem Daach is äner em annere sei Freind wor.
23:8a Wärtlich: Zääche.
Es Dodesurdäl werd gefällt
13 De Piladus hat die Hoheprieschder un die Owerschde un’s Volk beinannergeruf 14 un hat zu ne gesaht: „Ihr ha’mer do dene Mann hergebrung un hann behaupt, er dät’s Volk ufhetze. Ich selwer hann’e verheert, wie ner debei ware. Ich hann’e awer in käm vun dene Anklaachepunkde, wo ner gäh ne anbringe, fer schullich befunn. 15 De Herodes iwerichens aach net. Ich hann eich nämlich bei de Herodes geschickt gehat. Ihr siehn also: Der Mann hat nix gemacht, wo die Dodesstrof druf steht. 16 Deshalb loss ich ne jetz gääschele un losse ne dann frei.“
[ 17 Am Passahfescht hat de Piladus em Volk immer e Gefangener freilosse misse.] 18 Do hann die Leit allegar wie aus äm Mund gebrillt: „Fort met dem do! Loss uns de Barabbas frei!“ 19 De Barabbas war awer wäh’me Ufstand, wo’s in de Stadt gebb hott, un weil er jemand umgebrung hott, ins Gefängnis komm. 20 Do hat de Piladus noch emo uf die Leit ingeredd, weil er de Jesus hat wolle freilosse. 21 Awer se hann als gebrillt: „Schlah ne ans Kreiz, schlah ne ans Kreiz!“ 22 De Piladus hat’s noch e driddes Mo versucht un hat zu de Leit gesaht: „Was hat er dann Beeses gedun? Ich hann nix bei’m gefunn, wo er de Dod defor verdient hätt. Deshalb loss ich ne jetz gääschele un losse ne dann gehn!“ 23 Die Leit hann de Piladus awer met ihrm laude Gebrill in die Eng gedrieb un hann verlangt, dass de Jesus gekreizicht werre soll. Ihr Gebrill [un das vun de Hoheprieschder] hat sich durchgesetzt.
24 Do hat de Piladus beschloss, fer ihrer Forderung nohsegewe.
25 Er hat ne dene Mann freigelosst, wo se gefordert hann, dene, wo wäh’me Ufstand un weil er jemand umgebrung hott, im Gefängnis gehuckt hat. Awer de Jesus hat er ausgeliwert, dass’e met em mache kännde, was se gewollt hann.
De Jesus werd gekreizicht
26 Wie die Soldade dann de Jesus abgefiehrt hann, hann se e Mann angehall, wo aus Kyrene war un Simon gehääscht hat. Der is grad vum Feld komm. Se hann dem Mann es Kreiz ufgelad, un er hat’s hinner’m Jesus herdrahn misse.
27 Aach e Haufe annere Leit sinn hinner’m Jesus hergang, aach Weibsleit, wo iwer ne gejomert un geheilt hann.
28 Do hat sich de Jesus zu dene Weibsleit erumgedräht un hat gesaht: „Ihr Dächder vun Jerusalem, heilen net iwer mich! Heilen besser iwer eich selwer un iwer eier Kinner!
29 Es kommt nämlich emo die Zeit, wo die Leit sahn: ‚Glicklich sinn die Weibsleit, wo kä Kinner kriehn känne un wo nie äns uf die Welt gebrung un an de Bruscht dringge gelosst hann.’
30 Die Leit fange dann aach an, fer
32 Sesamme me’m Jesus sinn noch zwä annere Mannsleit, zwä Verbrecher, abgefiehrt wor, fer sesamme met em hingericht se werre.
33 Wie die Soldade uf dene Platz komm sinn, wo „Dodekoppplatz“ hääscht, hann se de Jesus dort sesamme met dene zwä Verbrecher gekreizicht, dene äne rechts un dene annere links vum Jesus.
34 De Jesus hat awer gesaht: „Vadder, vergebb ne! Se wisse net, was se mache!“ Dodrufhin hann die Soldade
35 Die Leit hann dort gestann un hann zugeguckt, un ihr Owerschde hann sesamme met ne gespott. „De annere hat er geholf“, hann se gesaht. „Soll er sich jetz doch selwer helfe, wann er de Messias is, wo vun Gott ausgewählt wor is.“ 36 Aach die Soldade hann ihr Spott me’m Jesus gedrieb. Se sinn bei ne gang un hann em Weinessich angebott 37 un gesaht: „Helf der doch selwer, wann du de Keenich vun de Judde bischt!“
38 Iwer’m Jesus hann die Soldade e Schild feschtgemacht gehat. Uf dem hat [in griechischer, ladeinischer un hebräischer Schrift] gestann: „Das do is de Keenich vun de Judde.“
39 Äner vun dene Verbrecher, wo dort gehonk hann, hat iwer de Jesus geläschdert un hat gesaht: „Helf der doch selwer un uns aach, wann du de Messias bischt!“
40 Do hat ne der annere Verbrecher serechtgewies. „Net emo du hascht vor Gott Reschbekt“, hat er zu’m gesaht, „wo du doch genauso schlimm bestroft werscht wie er?
41 Mir zwä werre zu Recht bestroft! Mir kriehn nämlich de Lohn fer das, was mer angestellt hann. Awer der do hat nix Unrechdes gedun.“
42 Dann hat er zum Jesus gesaht: „Herr, denk a’mich, wann du in deiner Macht als Keenich kommscht!“
43 De Jesus hat do zu’m gesaht: „Du kannscht dich dodruf verlosse: Heit noch bischt du met mir im Paradies!“
De Jesus sterbt
44 Es war ungefähr zwällef Uhr meddaachs, wie’s im ganze Land uf ämo dunggel wor is. Das hat bis um drei Uhr nohmeddaachs gedauert.
45 Die Sunn hat sich zugezoh, un de Vorhang im Tembel is in de Midde ausenannergeriss.
46 Dann hat de Jesus laut geruf:
47 E reemischer Hauptmann hat bei de Kreizichung die Ufsicht gehat. Wie der gesiehn hat, was bassiert is, hat er Gott gelobt un hat gesaht: „Do der Mann war wirklich gerecht!“ 48 Un die vile Leit, wo fer das Schauspiel beinannergelaf ware un gesiehn hann, was bassiert is, hann sich an die Bruscht geschlah un sinn bedripst hämmgezoh.
49 All die Leit, wo de Jesus gekennt hann, un die Weibsleit, wo vun Galiläa aus met em gang ware, hann awer weider weg gestann un hann sich alles angeguckt.
De Josef vun Arimadäa leht de Jesus in sei eichenes Grab
50 Zum Hohe Rot hat e Mann geheert, wo Josef gehääscht hat un wo vun Arimadäa, erer jidisch Stadt, war. Der war e gudder un e gerechder Mann 51 un hat selwer aach dodruf gewart, dass Gott sei Reich kommt. Er hat net jo gesaht gehat zu dene Sache, wo die annere vum Hohe Rot beschloss un gemacht hann. 52 Er is bei de Piladus gang un hat gefroht, ob er em Jesus sei Leich kriehn kännt. 53 Dann hat er die Leich vum Kreiz erunnergeholl un hat se in e Leinduuch gewiggelt un in e Grab geleht, wo in e Felse gehau war. In dem Grab hat vorher noch nimand geläh gehat. 54 Das is alles noch am Vorberädungsdaach bassiert, kurz vor’m Sabbat.
55 Die Weibsleit, wo me’m Jesus aus Galiläa komm ware, sinn hinner’m Josef gelaf un hann sich’s Grab angeguckt. Se hann aach zugeguckt, wie em Jesus sei Leichnam eningeleht wor is.
56 Dann sinn se serick in die Stadt gang un hann Salwe met Gewirze un Salbeel ferdich gemacht. De ganze Sabbat hann se awer Ruh gehall, so wie’s es jidische Gesetz vorschreibt.
De Jesus steht vun de Dode uf
1 Am eerschde Daach vun de Woch sinn die Weibsleit [u’met ihne noch e paar annere Leit] morjens ganz frieh ans Grab gang. Die Gewirzsalwe, wo se vorberät hodde, hann se metgenumm. 2 Se hann dann feschtgestellt, dass der Stän vor’m Ingang vun de Grabkammer eweggerollt war. 3 Do sinn se in die Kammer gang, awer de Leichnam vum Herr Jesus hann se net gefunn. 4 Wie se dodriwer kä Rot meh gewisst hann, hann uf ämo zwä Männer bei ne gestann. Die hann Kläder angehat, wo hell geleicht hann. 5 Do sinn die Weibsleit verschrock un hann uf de Boddem geguckt, awer die Männer hann zu ne gesaht: „Fer was suche ner dann dene, wo läbt, bei de Dode? 6 De Jesus is net do! Er is uferstann! Denggen emo an das, was er eich gesaht hat, wie er noch in Galiläa war: 7 ‚Ich, de Menschesohn, muss in die Gewalt vun sindiche Mensche ausgeliwert un gekreizicht werre, awer am dridde Daach muss ich wider ufstehn.’“ 8 Do is dene Frae ingefall, was de Jesus gesaht hott.
9 Dodenoh sinn se vum Grab in die Stadt serickgang un hann dene ellef Aposchdele un all de annere Jinger alles verzehlt, was se erläbt hodde.
10 Die Frae ware es Maria vun Magdala, es Johanna un das annere Maria, em Jakobus sei Mudder, außerdem noch e paar annere Weibsleit, wo bei ne ware. Se hann de Aposchdele alles verzehlt,
11 awer die Aposchdele hann das, was die Weibsleit gesaht hann, fer lääres Geschwätz gehall un hann’e net geglabt.
12 Do is de Petrus ufgestann un is ans Grab gelaf. Dort hat er sich noh vore gebickt un hat gesiehn, dass nur noch die Leindiecher, wo de Jesus drinn ingewiggelt war, in de Grabkammer geläh hann. Do is er wider hämmgang un hat sich iwer das gewunnert, was bassiert war.
Uf em Wääch noh Emmaus
13 Am selwe Daach sinn zwä vum Jesus seine Jinger in e Dorf gang, wo Emmaus gehääscht hat. Emmaus leiht so zwä Stunne Fußmarscha hinner Jerusalem. 14 Unnerwäächs hann se metenanner iwer alles geschwätzt, was bassiert war. 15 Un wie se so gesproocht un ihr Gedangge ausgedauscht hann, is de Jesus selwer bei se komm un is met ne gang. 16 Mer hätt känne männe, dass’e blind wäre, weil se ne net erkannt hann.
24:13a Wärtlich: leiht 60 Stadie. Das sinn so ellef Kilomeder.
17 „Was sinn’enn das for Sache, wo ner do unnerwäächs so metenanner driwer schwätze?“, hat de Jesus die zwä do gefroht. „Un fer was mache ner so bedaierliche Gesichder?“ 18 Der äne vun’e – Kleopas hat er gehääscht – hat dodruf zum Jesus gesaht: „Du bischt ganz gewiss de Änzichde, wo sich grad in Jerusalem ufhallt un net wäß, was in de letschde Daache dort los war?“ 19 De Jesus hat die zwä gefroht: „Was dann?“ „Ei, das me’m Jesus vun Nazaret“, hann se do zu’m gesaht. „Der war e Prophet, u’met dem, was er vor Gott un vor’m ganze Volk gemacht un gesaht hat, hat er gewies, was for e Macht dass er hat. 20 Unser Hoheprieschder un Owerschde hann’e awer zum Dod verurdäle un kreiziche gelosst. 21 U’mir hann gehofft gehat, er wär der, wo Israel erleese dut. Dodebei sinn’s heit schun drei Daache, wo das bassiert is. 22 Dodezu hann uns aach noch e paar Weibsleit aus unserer Grupp ganz durchenanner geschafft. Die ware heit Morje schun frieh am Grab, 23 awer sei Leichnam hann se net gefunn. Wie se serickkomm sinn, hann se verzehlt, es wäre ne Engel erschien un hädde ne gesaht, er dät läwe. 24 Dodrufhin sinn e paar vun uns ans Grab gang un hann alles so gefunn, wie’s die Weibsleit gesaht hodde. De Jesus selwer hann se awer net gesiehn.“
25 Do hat de Jesus zu dene zwä gesaht: „Sinn ihr emo schwär vun Begriff! Es fallt eich arich schwär, fer an all das se glawe, was die Prophede gesaht hann! 26 De Messias hat doch das do alles durchmache un dann in sei Herrlichkät komme misse, oder net?“ 27 Dann hat er ne aus de ganz Heilich Schrift erklärt, was uf ihne geminzt war. Me’m Mose seine Biecher u’met de ganze Schrifde vun de Prophede hat er angefang.
28 So sinn se in die Näh vun dem Dorf komm, wo se hingewollt hann. De Jesus hat gemacht, wie wann er hat wolle weidergehn, 29 awer die zwä sinn em in de Arm gefall. „Bleib doch bei uns!“, hann se gesaht. „Es is schun Owend, un gleich werd’s dunggel.“ Do is de Jesus met ne ins Haus gang, fer bei ne se bleiwe.
30 Wie er dann met ne am Disch gehuckt hat, hat er’s Brot genumm un hat Gott dangge gesaht. Dann hat er’s durchgebroch un hat’s ne gebb. 31 Do is es dene zwä Jinger wie Schubbe vun de Aue gefall. Se hann de Jesus erkannt, awer do is er aach schun vor ihre Aue verschwunn. 32 Dodruf hat der äne zu dem annere gesaht: „War unser Herz net Feier un Flamm, wie er unnerwäächs met uns geschwätzt un uns die Heilich Schrift erklärt hat?“
33 Noch in derselwe Stunn sinn die zwä ufgestann un sinn noh Jerusalem serickgang. Dort hann se die ellef Aposchdele un die annere Jinger beinanner gefunn.
34 Die hann gesaht: „De Herr is wirklich uferstann! Er hat sich em Simon gewies.“
35 Do hann se selwer aach verzehlt, was unnerwäächs bassiert war un wie se ne in dem Moment erkannt hann, wo er’s Brot gebroch hat.
De Jesus dut seine Jinger erscheine
36 Wie die zwä noch am Verzehle ware, was bassiert war, hat de Jesus uf ämo selwer midde unner de Jinger gestann un hat zu ne gesaht: „Ich winsche eich Friede!“ 37 Do sinn se verschrock un hann’s met de Angscht se dun krieht. Se hann nämlich gemännt, se däde e Geischt siehn. 38 „Fer was sinn’er dann so verschrock?“, hat se de Jesus do gefroht. „Un fer was losse ner Zweifel in eierm Herz ufsteihe? 39 Guggen eich doch nur emo mei Hänn u’mei Fieß an: Ich bin’s wirklich! Fahren a’mich dran un guggen! E Geischt hat nämlich kä Flääsch un kä Knoche, so wie ner se bei mir siehn känne.“ 40 Wie de Jesus das gesaht hat, hat er ne sei Hänn un sei Fieß gewies. 41 Do ware se ganz verwunnert. Se hann’s awer vor lauder Fräd immer noch net glawe känne. Do hat se de Jesus gefroht: „Hann’er ebbes se esse do?“ 42 Se hann em e Stick gebrotner Fisch gebb, un e Stiggelche Honichwawe. 43 Die hat de Jesus do genumm un vor ihre Aue gess.
44 Dodenoh hat er zu ne gesaht: „Das do sinn die Worde, wo ich eich gesaht hott, wie ich noch bei eich war: ‚Es muss alles indreffe, was im Mose seim Gesetz, in de Biecher vun de Prophede un in de Psalme iwer mich geschrieb steht.’“
45 Dann hat de Jesus de Jinger Verstand gebb, fer die Heilich Schrift se bekäbbe.
46 „So steht’s doch geschrieb“, hat er zu ne gesaht, „un so hat de Messias vil Schweres durchmache un am dridde Daach vun de Dode uferstehn misse,
47 un in seim Name muss all de Välger gepreddicht werre: ‚Änneren eier Instellung, dann vergebt eich Gott eier Sinde!‘ In Jerusalem muss das anfange,
48 un ihr sinn Zeihe vun all dem, was bassiert is.
49 Ihr känne ganz sicher sinn: Ich schigge eich, was mei Vadder versproch hat! Bleiwen awer in de Stadt Jerusalem, bis die Kraft aus de Heh iwer eich kommt.“
De Jesus werd in de Himmel ufgenumm
50 Dodenoh hat de Jesus sei Jinger aus de Stadt enaus bis in die Näh vun Bedanie gefiehrt. Dort hat er sei Hänn hoochgehob un hat se geseechent.
51 Un wie er noch debei war, fer se se seechne, is er vun’e fortgang un is in de Himmel enufgehob wor.
52 Do hann’e die Jinger angebät un sinn arich froh noh Jerusalem serickgang.
53 Se sinn die ganz Zeit im Tembel geblieb un hann Gott gelobt un gedankt. Amen.
