Über Südsaarländisch | ©

Westpfälzisch-südsaarländische Bibel Es lewennische Wort (ELW) – Epheser

Matthäus Markus Lukas Johannes Aposchdelgeschicht Reemer 1. Korinder 2. Korinder Galadder Epheser Philibber Kolosser 1. Thessalonicher 2. Thessalonicher 1. Timotheus 2. Timotheus Tidus Philemon Hebräer Jakobus 1. Petrus 2. Petrus 1. Johannes 2. Johannes 3. Johannes Judas Offebarung

Epheser

Aller Wahrscheinlichkät noh hat de Paulus do dene Brief an die Gemän vun Ephesus un an die Chrischde in Klänasie geschrieb, wie er in Rom im Gefängnis war. Er leht in dem Brief nider, was er iwer’s Sesammeläwe vun de Glaiwiche denkt: Gott selwer hat se zu erer Gemän sesammegeruf. Es Fundament vun ihrm Glawe is Jesus Chrischdus, wo am Kreiz gestorb un uferstann is.

De Paulus vergleicht die Gemän me’m menschliche Leib: Genauso wie äner Kärberdäl net ohne de annere exischdiere kann, kann aach e Chrischt net fer sich allän läwe. Käner is wichdicher wie der annere, un jeder hat e bestimmdi Ufgab. Nur sesamme känne die Glaiwiche em Beese in de Welt widerstehn.

Am Enn vun seim Brief schwätzt de Paulus Bereiche vum chrischtliche Alldaach an: Mann un Fra, Eldere un Kinner, Vorgesetzde un Mensche, wo Vorgesetzde unnergebb sinn.

  • De Paulus grießt die Epheser: 1,1-2
  • De Paulus schreibt iwer dene Plan, wo vun Gott gemacht wor is, fer die Mensche se redde: 1,3-2,22
  • De Paulus un die Gemän: 3,1-21
  • De Paulus gebt verschiedene Ermahnunge weider: 4,1-6,20
  • De Paulus winscht Gott sei Seeche: 6,21-24

1

DE PAULUS GRIESST DIE EPHESER: 1,1-2

1 Das do schreibt de Paulus. Ich bin e Aposchdel vun Jesus Chrischdus, weil Gott das so gewollt hat, un ich schreiwe an die Mensche [in Ephesus],a wo heilich sinn un an Chrischdus Jesus glawe.

1:1a In Ephesus fählt in manche Manuskripde. Vermutlich war der Brief e Rundschreiwe an die Gemäne vun Klänasie oder an die Gemäne vu’me noch greßere Gebiet. Beim Weidergewe sinn die Empfänger jedes Mo nei in dene freie Raum am Anfang ingedrah wor: in Ephesus, in Laodicea usw. Die Gemän in Ephesus war dodebei wahrscheinlich de eerschde Emfänger.

2 Ich winsche eich Gnad un Friede vun Gott, unserm Vadder, un vum Herr Jesus Chrischdus!

DE PAULUS SCHREIBT IWER DENE PLAN, WO VUN GOTT GEMACHT WOR IS, FER DIE MENSCHE SE REDDE: 1,3-2,22

Was mer Chrischdus se verdangge hann

3 Lowen de Gott un Vadder vun unserm Herr Jesus Chrischdus!
Der hat uns nämlich durch Chrischdus
me’m ganze Seeche vun seim Geischt
in de himmlisch Welt geseechent.

4 Durch Chrischdus hat uns Gott nämlich schun
fer sich ausgewählt gehat,
eeb er die Welt gemacht hat.
Mir hann heilich vor ihm sinn solle,
un es hat nix an uns aussesetze solle sinn.
Weil Gott uns lieb hott,
5 hat er schun im Voraus bestimmt,
dass mer durch Jesus Chrischdus
fer ihne selwer als sei Kinner hann solle angenumm werre.
Das steht im Inklang met dem,
was em gefall hat un was er gewollt hat.
6 Deshalb solle mer aach sei herrlichi Gnad lowe.
Met der Gnad hat uns Gott durch sei Sohn,
wo er lieb hat, reich beschenkt.

7 Sei Sohn hat uns durch sei Blut erleest,
das hääscht, er hat uns unser Verfählunge vergebb.
Mir verdangge das Gott seiner reich Gnad,
8 wo er uns im Iwerfluss zudäl werre gelosst hat.
Gott hat uns met aller Weishät un Insicht beschenkt
9 un hat uns es Geheimnisa vun dem,
was er hat wolle mache, bekannt gemacht.
Aach das steht im Inklang met dem,
was em gefall hat
un was er durch Chrischdus hat wolle verwirkliche.
10 Er hat dann, wann die richdich Zeit dodefor komm wär,
sei Plan ausfiehre
un alles, was im Himmel un uf de Erd is,
unner Chrischdus als em Haupt sesammefasse wolle.

1:9a Geheimnis dut e Plan bedeide, wo vun Gott frieher geheim gehall un net bekannt gemacht wor is (vgl. Reem 16,25; 1Kor 4,1; Eph 3,3-9; 5,32; 6,19; Kol 1,26-27).

11 Durch Chrischdus hat er aach uns e Erbdäl zugewies,
weil mer im Inklang met dem, was er hat wolle verwirkliche,
schun im Voraus dodezu bestimmt wor sinn.
Er dut alles so ausfiehre,
wie er’s geplant un gewollt hat.
12 Deshalb solle aach mir Judde,
wo mer schun frieher uf Chrischdus gehofft hann,a
Gott lowe un ehre.
13 Durch Chrischdus hann ihr dann aach die Botschaft,
wo wohr is, geheert.
Bei der Botschaft geht’s um die gutt Nohricht,
wo eich gerett hat.
Wie ner zum Glawe komm sinn,
hat eich Gott durch Chrischdus
me’m Heiliche Geischt,
wo er versproch hott, versiechelt.b
14 De Heiliche Geischt is die Garandie dodefor,
dass mer unser Erbdäl emo kriehn.
Er dut’s garandiere, bis Gott uns,
wo mer ihm geheere, erleest hat.
Aach deshalb solle mer Gott lowe un ehre.c

1:12a Oder: wo mer als die Eerschde uf Chrischdus gehofft hann (seit Pingschde, falls sich der Vers uf Judde bezieht, wo sich zum Jesus bekehrt hodde, oder seit altteschdamentlicher Zeit, falls sich der Vers uf’s jidische Volk, wo uf sei Messias gewart hat, als Ganzes bezieht).

1:13b E Siechel war e Zääche vun jemand, wo e rechtmäßicher Anspruch uf e Sach hott. Außerdem hat e Siechel die Sach vor’m Zugriff vun Unbefuuchde geschitzt.

1:14c Die Verse 3 bis 14 sinn im Griechische e änzicher Satz.

Erkennen, wie herrlich Chrischdus is!

15 Ich hann dodevun geheert, dass ner an de Herr Jesus glawe un dass ner die Mensche, wo heilich sinn, allegar lieb hann. Deshalb 16 heer ich aach net uf, fer dangge fer eich se sahn, wann ich an eich dengge un fer eich bäde. 17 Ich bäde zum Gott vun unserm Herr Jesus Chrischdus, zum Vadder, wo herrlich is. Der soll eich dene Geischt gewe, wo eich insichdich macht un eich weist, wer Gott wirklich is, so dass ner ne erkenne känne. 18 Ich bäde dodrum, dass er eierm Verstand Aue, wo erleicht sinn, gebt. Ihr solle wisse, zu was for rer Hoffnung dass er eich beruf hat un wie reich sei herrlichi Erbschaft is, wo er dene Mensche, wo heilich sinn, versproch hat.

19 Außerdem solle ner wisse, wie iwerwäldichend groß sei Kraft is, die Kraft, wo in uns, wo mer glawe, wirkt. Sei Kraft is dieselwe wie die gewaldich Macht, 20 wo er bei Chrischdus ingesetzt hat, wie er ne vun de Dode uferstehn gelosst un in de himmlisch Welt rechts vun sich hingehuckt hat. 21 Dort dut er jetz herrsche, hooch iwer jedem Reich un jeder Gewalt, Macht un Herrschafta un hooch iwer jedem Name, wo aach in der Welt, wo noch kommt, genennt werd, un net nur in do der Welt. 22 Gott hat alles de Gewalt vun Chrischdus unnerstelltb un hat ne de Gemän als Haupt gebb, wo alles iwerraacht. 23 Die Gemän is sei Leib, un se is voll vun Chrischdus, wo selwer alles iwerall ausfillt.

1:21a Bei dene Reiche, Gewalde, Mächde un Herrschafde geht’s um Engelwese, wo vun manche Leit in Klänasie fälschlicherweis e großi Bedeidung zugemesst krieht hann.

1:22b Oder: Gott hat Chrischdus alles unner die Fieß geleht. Vgl. Ps 8,7.

2

Gott hat uns neies Läwe geschenkt

1 Frieher ware ner geischtlich dot, weil ner eich verfählt un gesindicht hodde. 2 Ihr hann noh de Art vun do der Welt in eiere Sinde geläbt un ware vun dem Herrscher abhängich, wo sei Macht in de Luft ausiebt, nämlich vun dem Geischt,a wo jetz noch in dene Mensche, wo net uf Gott heere, wirkt. 3 Zu dene Mensche ha’mir frieher aach allegar emo geheert, wie mer noch vum Verlange vun unserer sindich Nadur beherrscht ware. Mir hann gemacht, was unser Leib un unser Gedangge gefordert hann un ware genauso wie die annere Mensche aach vun Nadur aus em Gericht verfall. 4 Awer Gott is reich an Erbarme un hat uns iweraus lieb gehat! 5 Deshalb hat er uns sesamme met Chrischdus lewennich gemacht, obwohl mer wäh unsere Verfählunge geischtlich dot ware. – Gott hat eich gerett, weil er gnädich is. – 6 Er hat uns met Chrischdus uferstehn gelosst un sesamme met ihm e Sitz in de himmlisch Welt gebb, weil mer Chrischdus Jesus geheere. 7 Dodedurch, dass Gott durch Chrischdus Jesus freindlich met uns umgang is, hat er in dene Zeitalder, wo noch komme, weise wolle, wie iweraus reich sei Gnad is.

2:2a Gemännt is de Deiwel.

8 Er hat eich nämlich gerett, weil er gnädich is un weil ner glawe. Ihr selwer hann nix dodezu beigedrah. Gott hat’s eich geschenkt. 9 Es is net es Ergebnis vun dem, was ner gemacht hann. Deshalb kann sich aach nimand riehme. 10 Gott hat aus uns nämlich gemacht, was mer sinn! Weil mer Chrischdus Jesus geheere, hat er uns dodezu geschaff, fer se mache, was gutt is. Im Voraus hat er schun alles vorberät, dass mer’s in unserm Läwe ausfiehre solle.

Judde un Mensche, wo kä Judde sinn, sinn zu äner Gemän beruf

11 Denggen deshalb dran: Frieher hann’er schun vun Nadur aus zu dene Mensche geheert, wo kä Judde sinn. Die Judde, wo sich selwer „die Beschneidung“ nenne, hann eich „die, wo net beschnitt sinn“ genennt, obwohl ihr Beschneidung nur ebbes is, was se selwer am Leib vornemme. 12 Bedenggen: Ihr ware in der Zeit vun Chrischdus getrennt. Vun dem Recht, fer zum Volk Israel se geheere, ware ner ausgeschloss, un die Abkomme, wo uf dem grinde, was Gott seim Volk zugesaht hott, ware eich fremd. Ihr hann nix gehat, wo ner druf hädde hoffe känne, un hann ohne Gott in de Welt geläbt. 13 Ihr ware frieher weit vun Gott fort, awer jetz, wo ner Chrischdus Jesus geheere, hat eich Gott ganz nah bei sich gebrung, weil Chrischdus sei Blut geopfert hat.

14 Chrischdus is nämlich selwer unser Friede. Er hat aus de Judde un aus dene Mensche, wo kä Judde sinn, e änziches Volk gemacht. Durch sei Sterwe hat er die Wanda nidergeriss, wo die zwä vunenanner getrennt un zu Feinde gemacht hott. 15 Es jidische Gesetz met allem, was es anordne un vorschreiwe dut,b hat er außer Kraft gesetzt, fer aus dene zwä Grubbe vun Mensche durch sich selwer e neier Mensch se schaffe un so Friede se stifde. 16 Er hat im Sinn gehat, fer aus de Judde un aus dene Mensche, wo kä Judde sinn, dene äne Leib se forme un se durch sei Sterwe am Kreiz met Gott se versehne. Durch sei Sterwe am Kreiz hat er die Feindschaft aus de Welt geschafft. 17 Er is also komm un hat eich, wo ner kä Judde sinn un weit vun Gott fort ware, un de Judde, wo nah bei Gott ware, die gutt Nohricht vum Friede gepreddicht. 18 Durch Chrischdus ha’mer nämlich allegar – Judde un Mensche, wo kä Judde sinn – durch dene äne Heiliche Geischt Zugang zum Vadder.

2:14a De Paulus spielt an do der Stell meechlicherweis uf die hooch Mauer an, wo im Jerusalemer Tembel de Vorhof vun dene Mensche, wo kä Judde sinn, vun dem Vorhof abgetrennt hat, wo nur die Judde Zugang dezu hodde.

2:15b Das hääscht, die ganze Zeremonial- un Opfervorschrifde vum altteschdamentliche Gesetz. Durch sei Sterwe am Kreiz hat er se allegar erfillt. Es Moralgesetz gilt awer noh wie vor weider (vgl. Mt 5,17-19).

19 Ihr sinn jetz also kä Fremde un kä Gäscht meh. Ihr bilde im Gähedäl sesamme met dene Judde, wo heilich sinn, e änziches Volk un geheere zu Gott seiner Famillie. 20 Gott hat eich uf das Fundament ufgebaut, wo aus de Aposchdele un Prophede besteht.a De Eckstän vun dem Baub is Jesus Chrischdus selwer. 21 Durch Jesus Chrischdus werd der ganze Bau sesammegehall un wachst zu’me heiliche Tembel, wo em Herr geheert. 22 Durch Jesus Chrischdus werre aach ihr met ingebaut zu erer Wohnung, wo Gott durch sei Geischt drinn wohnt.

2:20a Oder: wo vun de Aposchdele un Prophede geleht wor is.

2:20b Oder: Fundament.

3

DE PAULUS UN DIE GEMÄN: 3,1-21

De Paulus is de Aposchdel fer die Välgerwelt

1 Aus dem Grund bät ich, de Paulus, aach fer eich, wo ner kä Judde sinn. Eich kommt’s zugutt, dass ich im Gefängnis bin, weil ich Chrischdus Jesus diene. 2 Ihr hann bestimmt vu’meiner Ufgab als Verwalder geheert, vun der Ufgab, wo mer Gott iwerdrah hat, fer eich sei Gnad nahsebringe.a 3 Durch e Offebarung hat er mer nämlich sei Geheimnis bekannt gemacht, so wie ich’s grad kurz beschrieb hann.b 4 Wann’er mei Ausfiehrunge läse, känne ner erkenne, dass ich Inblick in das Geheimnis, wo iwer Chrischdus schwätzt, hann. 5 In friehere Generatione hat Gott de Mensche sei Geheimnis net bekannt gemacht gehat. Jetz hat er’s awer seine heiliche Aposchdele un Prophede durch sei Geischt enthillt. 6 Das Geheimnis besteht dodrinn: Durch die gutt Nohricht erwe die Mensche, wo kä Judde sinn, sesamme met de Judde. Se geheere aach sesamme met de Judde zu dem äne Leibc un hann met Andäl an dem, was Gott zugesaht hat, weil se Chrischdus geheere. 7 Do der gutt Nohricht dun ich diene, so wie’s Gott seim Gnadegeschenk entsprecht. Das Gnadegeschenk hat er mer ufgrund vun seiner gewaldich Macht anvertraut.

3:2a Do der Vers is e Hinweis dodruf, dass es beim Epheserbrief um e Rundschreiwe an verschiedene Gemäne gehn kännt. Die Epheser hann nämlich ganz sicher vun der Ufgab als Verwalder geheert gehat, wo Gott em Paulus iwerdrah hott. De Paulus hat nämlich ganze drei Johr in Ephesus zugebrung gehat (vgl. Apg 20,31).

3:3b Kabidel 1,9-14; 2,11-22.

3:6c Das hääscht, zu de Gemän, wo Chrischdus sei geischtlicher Leib is.

8 Ich bin de Unwichdichde vun all dene Mensche, wo heilich sinn, awer Gott hat mer do die Gnad geschenkt: Ich soll unner dene Mensche, wo kä Judde sinn, die gutt Nohricht, dass Chrischdus unendlich reich beschenkt, verkinniche. 9 Fer jeder soll ich ans Licht bringe, wie Gott die Mensche an dem Geheimnis, wo er vun Ewichkät her bei sich geheim gehall hott, dälhann losst. Gott is der, wo alles [durch Jesus Chrischdus] erschaff hat. 10 Durch die Gemän hat de Mächde un Gewalde in de himmlisch Welt jetz bekannt gemacht werre solle, wie brät gefächert die Weishät, wo Gott hat, is. 11 Das stimmt met dem iwerin, was sich Gott vun Ewichkät her vorgenumm hott un was er durch Chrischdus Jesus, unser Herr, verwirklicht hat. 12 Weil mer Chrischdus geheere un an’e glawe, ha’mer die Freihät, fer vertrauensvoll uf Gott zusegehn. 13 Deshalb bitt ich eich aach: Lossen de Kopp net hängge, weil ich wäh eich drangsaliert werre. Mei Drangsale diene nämlich eierm Ansiehn.

De Paulus dut fer die Mensche, wo zum Glawe an Chrischdus komm sinn, bäde

14 Aus dem Grund fall ich aach vor’m Vadder [vun unserm Herr Jesus Chrischdus] uf die Knie. 15 Vum Vadder dut die ganz Famillie im Himmel un uf de Erd ihr Name abläde. 16 Ich bidde de Vadder um das do: Er soll eich aus seim herrliche Reichdum Kraft gewe, dass ner durch sei Geischt am innere Mensch stark werre. 17 Außerdem soll Chrischdus in eierm Herz wohne, weil ner glawe, un ihr solle in seiner Lieb verwurzelt un gegrinnt werre. 18 Sesamme met all dene Mensche, wo heilich sinn, solle ner imstann sinn, fer se erfasse, wie brät un wie lang un wie dief un wie hooch die Lieb is, wo Chrischdus zu uns hat. 19 Jo, ihr solle sei Lieb erkenne, die Lieb, wo alles, was mer erkenne kann, iwerdrefft. So werre ner dann voll un ganz vun Gott erfillt.

20 Gott kann durch die Kraft, wo in uns wirkt, unendlich vil meh mache, wie mer verlange oder verstehn. 21 Ihm steht die Ehr in de Gemän zu, weil mer Chrischdus Jesus geheere! Se steht em vun Generation zu Generation un fer immer un ewich zu! Amen.

4

DE PAULUS GEBT VERSCHIEDENE ERMAHNUNGE WEIDER: 4,1-6,20

Ihr geheere sesamme!

1 Deshalb bitt ich eich jetz – ich, wo ich im Gefängnis bin, weil ich em Herr diene: Läwen so, wie’s der Berufung entsprecht, wo an eich ergang is! 2 Ihr misse ganz demiedich un freindlich sinn! Bringen Geduld uf, un weisen eier Lieb dodedurch, dass ner metenanner auskomme! 3 De Heiliche Geischt hat eich Änhät geschenkt. Bemiehen eich deshalb aach eifrich dodrum, fer die Änhät durch dene Friede, wo eich metenanner verbinnt, se erhalle!

4 Es gebt nur äner Leiba un nur äner Heilicher Geischt. – Gott hat eich bei eierer Berufung dodezu beruf, fer uf Än un’s Selwe se hoffe. – 5 Es gebt nur äner Herr, nur äner Glawe un nur äni Daf. 6 Es gebt nur äner Gott un Vadder vun eich all, un der dut iwer eich all herrsche un durch eich all wirge un in eich all wohne!

4:4a Das hääscht: Die Gemän, wo em Jesus sei geischtlicher Leib is, is in sich äns un ungedält.

Die Fähichkäde, wo vum Heiliche Geischt geschenkt werre, sinn dodezu do, fer die Gemän ufsebaue

7 Jeder Änzelne vun uns hat die Gnad in dem Moß krieht, wie se Chrischdus ihm zugedält hat. 8 Deshalb saht die Heilich Schrift aach:

Wie er in die Heh gestieh is,
hat er e Haufe Gefangene met sich gefiehrt
un hat de Mensche Geschengge ausgedält.

9 Was dut’enn das awer bedeide: „Er is in die Heh gestieh?“ Es dut doch nix anneres bedeide, als wie dass er seeerscht in die unnere Däle vun de Erd erunnerkomm is, oder net? 10 Der, wo erunnerkomm is, is derselwe, wo aach hooch iwer jeder Himmel enufgestieh is, fer’s ganze Universum aussefille.

11 Chrischdus is der, wo die äne als Aposchdele ingesetzt hat, annere als Prophede, annere, fer die gutt Nohricht se verbräde un noch annere, fer die Glaiwiche se versorjea un se unnerweise. 12 Dodedurch solle die Mensche, wo heilich sinn, vorberät werre, dass’e ihr Dienscht dun känne un dass de Leib vun Chrischdus ufgebaut werd. 13 So solle mer allegar dohin komme, dass mer im Glawe äns werre un Gott sei Sohn immer meh erkenne. Mir solle dohin komme, dass mer e erwachsener Mensch werre un Chrischdus in seiner vollendt Gestalt darstelle. 14 Dann si’mer kä unmindiche Kinner meh, wo wie e Boot vun de Welle hin- un hergeschmiss un vun jedem Wind vun de Lehr do erumgedrieb werre, vun de Spielerei vun de Mensche un vun ihrer Schlauhät, wo se annere demet hinnerlischdich in die Irr fiehre. 15 Mir wolle awer die Wohrhät proklamiere un uns dodebei vun de Lieb bestimme losse. Dann wachse mer in allem zu dem hin, wo’s Haupt is, zu Chrischdus. 16 Vun Chrischdus her werd de ganze Leib sesammegesetzt, un jedes Gelenk, wo er demet ausgestatt is, dut ne sesammehalle. Wann die änzelne Däle so funktioniere, wie se solle, wachst der Leib un baut sich selwer durch die Lieb uf.

4:11a fer die Glaiwiche se versorje: im Griechische e Wort, wo Hirt bedeide dut. Es dut im geischtliche Bereich es Versorje, Hiede, Schitze un Fiehre vun de Glaiwiche bedeide, genauso wie e Hirt das bei seine Schäf macht.

Der alde un der neie Mensch

17 Das do muss ich eich sahn un im Name vum Herr druf bestehn: Läwen nemmeh so wie die annere Mensche, wo Gott net kenne! Was die dengge, is nämlich wertlos. 18 In ihrm Verstand is es dunggel, un dem Läwe, wo vun Gott kommt, sinn se entfremdt. Das kommt vun der Unwissehät, wo in ihne is, un weil ihr Herz hart is. 19 Se hann jedes Gefiehl vun Scham verlor un hann sich de Sinnlichkät hingebb, fer ungebremst jedi Art vun Unsittlichkät ausseläwe.

20 Ihr awer hann met Chrischdus so net Bekanntschaft gemacht. 21 Ihr hann doch vun Chrischdus geheert, un weil ner ihm geheere, sinn’er in Iwerinstimmung met de Wohrhät, so wie se in Jesus is, unnerricht wor. 22 Mer hat eich, was eier frieheres Läwe angeht, beigebrung, dass ner dene alde Mensch ausdun solle. Der geht zugrunn, weil er vun seim Verlange in die Irr gefiehrt werd. 23 Weider hat mer eich beigebrung, dass ner eich in eierm Geischt un Dengge erneiere losse solle.a 24 Ihr solle aach dene neie Mensch andun. Der is vun Gott geschaff wor, fer so se sinn wie er selwer, un is vun wirklicher Gerechdichkät un Heilichkät bestimmt.

4:23a Oder: dass ner eich durch de Heiliche Geischt in eierm Dengge erneiere losse solle.

Wie sich e Läwe me’m Jesus auswirge soll

25 Deshalb solle ner aach ufheere se liehe. Jeder vun eich soll seim Nägschde die Wohrhät sahn. Mir sinn nämlich als Glieder metenanner verbunn. 26 Versindichen eich net, wann’er bees werre, un lossen die Sunn net iwer eierm Zorn unnergehn! 27 Gewen em Deiwel kä Spielraum! 28 Wer geklaut hat, soll nemmeh klaue! Der soll im Gähedäl schaffe gehn un sich met seine Hänn verdiene, was er brauch. Dann hat er aach ebbes, fer an die weidersegewe, wo in Not sinn. 29 Lossen kä schlechdes Wort iwer eier Libbe komme! Sahn im Gähedäl dort, wo’s needich is, ebbes, was hilfreich is, fer die annere ufsebaue. Dann kann’s dene, wo’s heere, Nutze bringe. 30 Bedriewen aach net de Heiliche Geischt, wo ner vun Gott geschenkt krieht hann un wo Gott eich demet versiechelta hat, bis de Daach vun de Erleesung kommt. 31 Also fort met aller Bidderkät! Fort met Wut, Zorn un Gekrääsch! Verbannen es Läschdere un jedi Art vun Boshät aus eierer Midde! 32 Erweisen eich awer als gutt un herzlich zuenanner, un vergewen eich gäheseidich, genauso wie eich Gott durch Chrischdus vergebb hat.

4:30a Vgl. die Fußnot Kabidel 1,13.

5

1 Nemmen eich Gott zum Vorbild, weil ner sei geliebde Kinner sinn,a 2 un lossen die Lieb eier Läwe bestimme, genauso wie Chrischdus uns lieb gehat un sich selwer fer uns hergebb hat. Als Gab un Schlachtopfer, wo e angenehmes Aroma hat un Gott gefallt, hat er sich hergebb.

5:1a Wärtlich: Sinn also Gott sei Nohahmer wie geliebde Kinner.

Läwen wie Mensche, wo zum Licht geheere!

3 Wie sich das fer Mensche, wo heilich sinn, geheert, soll bei eich vun Hurerei un jeder Art vun Unsittlichkät oder Geldgier iwerhaupt kä Redd sinn, 4 genauso wenich wie vun gemeinem, albernem un zwädeidichem Geschwätz. Das is alles fähl am Platz! Ihr sollde Gott im Gähedäl dangge sahn! 5 Das do misse ner nämlich wisse: Nimand, wo hurt oder unsittlich läbt oder wo nur uf’s Geld aus is, erbt emo ebbes vun Chrischdus un Gott seim Reich. Wer nur uf’s Geld aus is, is nämlich e Gätzediener.

6 Lossen eich vun nimand met lääre Worde verfiehre! Die Sache, wo ich grad erwähnt hann, ziehe’s nämlich noh sich, dass Gott emo die Mensche, wo net uf ne heere, richde dut. 7 Ihr solle eich deshalb met so Leit net abgewe! 8 Frieher war’s zwar dunggel in eich, awer jetz sinn’er voll Licht, weil ner em Herr geheere. Läwen deshalb aach wie Mensche, wo zum Licht geheere! 9 Die Frucht, wo vum Heiliche Geischt hervorgebrung werd, besteht nämlich aus allem, was gutt un gerecht un wohr is. 10 Priefen, was em Herr gefallt, 11 un machen net met bei dem, was Mensche im Dunggele dreiwe un was kä Frucht bringt! Deggen’s awer uf! 12 Mer muss sich nämlich schame, fer aach nur se erwähne, was die Mensche, wo net uf Gott heere, heimlich dreiwe. 13 Awer alles, was vum Licht ufgedeckt werd, werd sichtbar. 14 Es is nämlich es Licht, wo alles sichtbar macht. Deshalb hääscht’s aach:

Der wo du schlofe duscht, werr wach,
un steh vun de Dode uf,
dann losst Chrischdus sei Licht uf dich scheine!a

5:14a Das Zidat stammt meechlicherweis aus eme urchrischtliche Lidd, wo an Jesaja 26,19; 51,17; 52,1 un 60,1 anlehnt.

15 Achden also sorchfäldich dodruf, wie ner eier Läwe fiehre! Läwen net so wie die Mensche, wo’s net besser wisse! Läwen im Gähedäl wie die, wo Weishät hann, 16 un nutzen die Zeit aus! Die Daache sinn nämlich bees. 17 Ihr solle deshalb aach begreife, was de Herr will, un solle net unverstännich sinn. 18 Besaufen eich net met Wein! Das fiehrt zu’me liederliche Läwe. Lossen eich awer me’m Heiliche Geischt erfille! 19 Schwätzen metenanner met Psalme, Hymne un Lidder, so wie se de Heiliche Geischt ingebt! Singen un machen in eierm Herz Mussik fer de Herr! 20 Sahn Gott, em Vadder, immer un fer alles im Name vun unserm Herr Jesus Chrischdus dangge!

21 Ordnen eich äner em annere unner, weil ner Reschbekt vor Gott hann.

Gäheseidichi Unnerordnung: Mannsleit un Weibsleit

22 Ihr Weibsleit, dun eich eiere Mannsleit genauso unnerordne, wie ner eich em Herr unnerordne! 23 De Mann is nämlich es Haupt vun de Fra, genauso wie Chrischdus es Haupt vun de Gemän is. Er hat die Gemän gerett, weil se sei Leib is.a 24 Genauso wie sich die Gemän Chrischdus unnerordne dut, solle sich aach die Weibsleit ihre Mannsleit in allem unnerordne.

5:23a Wärtlich: genauso wie Chrischdus es Haupt vun de Gemän is. Un er is de Redder vun seim Leib.

25 Ihr Mannsleit, liewen eier Weibsleit genauso, wie Chrischdus die Gemän lieb gehat un sich selwer fer se hergebb hat. 26 Er hat sich hergebb, fer se durch sei Wort heilich se mache un im Wasserbada se reiniche.b 27 So will er se als e herrlichi Gemän vor sich hinstelle. Se soll heilich sinn un kä Plagge oder Runzel oder sunschdiche Fähler hann. Es soll aach nix an er aussesetze sinn. 28 Genauso solle aach die Mannsleit ihr Weibsleit lieb hann. Se solle se so liewe wie ihr eichener Leib. Wer sei Fra nämlich lieb hat, liebt sich selwer.

5:26a Meechlicherweis e Anspielung uf die Daf oder uf das riduelle Bad, wo e jidischi Braut vor ihrer Hochzeit genumm hat.

5:26b Wärtlich: fer se noh de Reinichung me’m Wasserbad im Wort heilich se mache.

29 Nimand hat jemols sei eichener Leib gehasst. Er dut ne im Gähedäl ernähre un fleeche, genauso wie’s de Herr met de Gemän aach macht. 30 Mir sinn nämlich Glieder an seim Leib [un Däle vun seim Flääsch un vun seine Knoche]. 31 Aus dem Grund geht e Mann aach vun seim Vadder un vun seiner Mudder fort un dut sich an sei Fra binne. Die zwä sinn dann äner Leib. 32 Do das Geheimnis is groß. Ich dun’s awer uf Chrischdus un uf die Gemän beziehe. 33 Uf jede Fall soll jeder vun eich sei Fra genauso lieb hann wie sich selwer. Un die Fra soll Reschbekt vor ihrm Mann hann.

6

Eldere un Kinner

1 Ihr Kinner, heeren uf eier Eldere, weil ner em Herr geheere. So is es nämlich richdich. 2 Ehr dei Vadder un dei Mudder! Das is es Eerschde, was Gott gebott u’met erer Zusaach verbunn hat: 3 dass der’s gutt geht un dass de lang uf de Erd läbscht.

4 Ihr, wo ner Vadder sinn, machen eier Kinner net wiedich! Ziehen se im Gähedäl dodedurch groß, dass ner se zum Herr hin erziehe un ermahne.

Sklave un Herre

5 Ihr Sklave, heeren uf eier leibliche Herre, so wie ner uf Chrischdus heere! Ihr misse se met eme ufrichdiche Herz reschbekdiere un vor ne ziddere! 6 Heeren awer net nur uf se, wann se eich beowachde un weil ner ne gefalle wolle! Machen im Gähedäl vun ganzem Herz, was Gott will, weil ner Chrischdus diene! 7 Machen eier Arwet als Sklave berätwillich fer de Herr un net fer die Mensche! 8 Ihr wisse doch, dass de Herr emo jeder fer das Gudde, wo er macht, belohnt, ganz egal, ob er e Sklave oder e freier Mensch is.

9 Ihr Herre, dun eier Sklave im selwe Sinn behannele! Heeren uf se drohe! Ihr wisse doch: Eier eichener Herr is aach im Himmel, un der macht kä Unnerschied zwische de Mensche.

Die Waffe, wo e Chrischt demet kämpft

10 Außerdem, [mei liewe Geschwischder]: Werren stark durch de Herr un durch sei gewaldichi Kraft, 11 un bestiggen eich met der komplett Kampfausrischdung,a wo ner vun Gott kriehn! Dann känne ner em Deiwel seine hinnerlischdiche Angriffe standhalle. 12 Mir hann nämlich gäh Mächde un Gewalde se kämpfe un net gäh Wese aus Flääsch un Blut, gäh die Beherrscher vun do der dunggel Welt, gäh die beese Geischderwese in de himmlisch Welt. 13 Greifen deshalb noh der komplett Kampfausrischdung, wo ner vun Gott kriehn! Dann känne ner an dem Daach, wo’s Beese zuschlaht, Widerstand leischde un alles erlediche un’s Feld behaupde.

6:11a Die Kampfausrischdung vu’me reemische Soldat hat unner annerem aus Girdel, Bruschtpanzer, Schuh, Schutzschild, Helm un Schwert bestann.

14 Stehn also fescht! Schnallen die Wohrhät als Girdel um eier Bauch, un dun die Gerechdichkät als eier Bruschtpanzer an! 15 Als Schuh an eiere Fieß misse ner die Bereitschaft hann, fer die gutt Nohricht, wo de Friede bringt, weidesedrahn. 16 Greifen vor allem noh’m Glawe als eierm Schutzschilda! Dodemet känne ner nämlich jeder Brandfeil ausmache, wo vum Deiwel abgefeiert werd. 17 Nemmen die Reddung als eier Helm an eich un das Schwertb, wo de Heiliche Geischt eich gebt! Bei dem Schwert geht’s um das, was Gott gesaht hat.

6:16a Das war e Langschild aus Holz, wo de ganze Leib geschitzt hat. Er war met Ledder iwerzoh un is vor’m Kampf ins Wasser getunkt wor. Deshalb sinn Brandfeile wirgungslos a’m abgeprallt.

6:17b Die änzich Angriffswaff, wo de Paulus in do der Lischt erwähnt (die Lanz bleibt unerwähnt). Bei dem Schwert geht’s um’s reemische gladius, e Schwert, wo ungefähr 60 cm lang war un im Nahkampf benutzt wor is.

18 Heeren dodebei net uf fer se bäde un instännich se bidde! Bäden zu jeder Zeit so, wie eich de Heiliche Geischt fiehrt, un bleiwen zu dem Zweck wachsam! Erweisen eich immer ausdauernd, un bäden fer jeder Mensch, wo heilich is! 19 Bäden aach fer mich, dass mer Gott die richdiche Worde gebt, wann ich mei Mund ufmache! Dann kann ich aach frei eraus das Geheimnis, wo durch die gutt Nohricht enthillt werd, bekannt mache. 20 Obwohl ich im Gefängnis bin, bin ich e Botschafder fer die gutt Nohricht. Bäden dodrum, dass ich se frei eraus so preddiche kann, wie ich’s sollt.

DE PAULUS WINSCHT GOTT SEI SEECHE: 6,21-24

21 De Tichigus is unser liewer Bruder un helft mer ganz trei bei dem, was mer fer de Herr mache. Er dut eich alles iwer mich verzehle. Dann wisse ner, wie mer’s geht un was ich mache. 22 Ich schigge ne jetz extra bei eich,a dass ner alles iwer uns se heere kriehn un dass er eich Mut mache kann.

6:22a De Tichigus hat do dene Brief wahrscheinlich iwerbrung.

23 De Geschwischder winsch ich Friede, sesamme met Lieb un Glawe vun Gott, em Vadder, un vum Herr Jesus Chrischdus. 24 Außerdem bät ich dodrum, dass die Gnad met all dene is, wo unser Herr Jesus Chrischdus met erer unsterblich Trei lieb hann. Amen.