Über Südsaarländisch | ©

Westpfälzisch-südsaarländische Bibel Es lewennische Wort (ELW) – Johannes

Matthäus Markus Lukas Johannes Aposchdelgeschicht Reemer 1. Korinder 2. Korinder Galadder Epheser Philibber Kolosser 1. Thessalonicher 2. Thessalonicher 1. Timotheus 2. Timotheus Tidus Philemon Hebräer Jakobus 1. Petrus 2. Petrus 1. Johannes 2. Johannes 3. Johannes Judas Offebarung

Johannes

De Johannes hat sei Evangelium eerscht geschrieb, wie de Jesus schon lang gestorb un uferstann war. Wie de Matthäus hat er zu dene geheert, wo me’m Jesus durch Israel gezoh ware. Er stellt e Abschnitt an de Anfang vun seim Bericht, wo devun schwätzt, dass de Jesus bei Gott geläbt hat, eeb er in unser Welt komm is. De Johannes weist, dass de Jesus net nur e bedeidender Mensch war. Er weist aach, dass er Gott sei Sohn is.

Aus dem, was de Jesus gesaht hat, wählt de Johannes dann vor allem die Sache aus, wo de Jesus benutzt hat, fer in bildhafder Art un Weis vun sich selwer se schwätze: Er is es Licht, die Wohrhät, de gudde Hirt vun de Schäf, es Läwe, es Wasser un’s Brot, wo’s Läwe gebt. Besunnerscht wichdich is em Johannes die Beziehung, wo de Jesus zu änzelne Mensche hott – die Beziehung zu seine Jinger un aach die zu de Fremde.

Es Ziel vun seim Evangelium formuliert er in Kabidel 20, Vers 31 so: Do die Sache „sinn ufgeschrieb, dass ner glawe, dass de Jesus de Messias is, Gott sei Sohn, un dass ner durch de Glawe es Läwe in seim Name hann.“

  • De Johannes schreibt in seim Vorwort iwer de Jesus, wo er „es Wort“ nennt: 1,1-18
  • De Johannes verzehlt, wie de Jesus vor alle Leit gewirkt hat: 1,19-12,50
  • De Johannes dut berichde, wie sich de Jesus verabschied hat: 13,1-17,26
  • De Johannes beschreibt, wie de Jesus gestorb un uferstann is: 18,1-20,29
  • De Johannes kommt zum Schluss: 20,30-31
  • De Johannes hängt noch e Nohdraach an: 21,1-25

1

DE JOHANNES SCHREIBT IN SEIM VORWORT IWER DE JESUS, WO ER „ES WORT“ NENNT: 1,1-18

1 Am Anfang war’s Wort,a un’s Wort war bei Gott, un’s Wort war Gott. 2 Er war am Anfang bei Gott. 3 Durch ihne is alles entstann, un ohne ihne is nix vun dem, was is, entstann. 4 In ihm war’s Läwe, un’s Läwe war de Mensche ihr Licht. 5 Es Licht scheint in de Dunggelhät, un die Dunggelhät hat’s net ausmache känne.

1:1a Es Wort is e Name vum Herr Jesus Chrischdus (vgl. 1Joh 1,1; Offb 19,13).

6 Dann is e Mensch ufgeträt, wo vun Gott geschickt wor is. Der hat Johannes gehääscht. 7 De Johannes is als Zeihe komm, fer uf’s Licht hinseweise. Durch ihne hann die Mensche allegar zum Glawe komme solle. 8 Er war selwer net es Licht, awer er hat uf’s Licht weise solle. 9 Es wirkliche Licht, wo uf jeder Mensch scheint, hat in die Welt komme solle.a

1:9a Oder: Das do war’s wirkliche Licht, wo uf jeder Mensch scheint, wo in die Welt kommt.

10 Der, wo’s Wort is, war.a in de Welt, un die Welt is durch ihne entstann, awer die Welt hat ne net erkannt. 11 Er is in sei Land komm, awer sei Volk hat ne net angenumm. 12 Awer all dene, wo ne angenumm un an sei Name geglabt hann, hat er Macht gebb, fer Gott sei Kinner se werre. 13 Se sinn das net durch menschliche Eldereb oder durch’s Blut wor oder weil’s e Mann so gewollt hat. Se sinn’s im Gähedäl wor, weil Gott ihr Vadder is.

1:10a Wärtlich: Er war.

1:13b Oder: durch e nadierlichi Abstammung.

14 Es Wort is Mensch wor un hat midde unner uns gewohnt. Mir hann sei Herrlichkät gesiehn, e Herrlichkät voll met Gnad un Wohrhät, wie se nur de änziche hat, wo vum Vadder komm is. 15 De Johannesa is als Zeihe fer ne ufgeträt. „Der do is es!“, hat er geruf. „Vun dem hann ich gesaht: ‚Der, wo noh mer kommt, is greßer wie ich, weil er schun vor mir geläbt hat.’“ 16 Aus seim Iwerfluss ha’mer allegar äner Beweis vun seiner Gnad noh’m annere krieht. 17 Gott hat uns nämlich durch de Mose es Gesetz gebb, awer die Gnad un die Wohrhät sinn durch Jesus Chrischdus komm. 18 Nimand hat Gott jemols gesiehn. De änziche Sohn, wo ganz nägscht beim Vadder is, hat uns erklärt, wer er is.

1:15a De Johannes, wo gedaft hat.

DE JOHANNES VERZEHLT, WIE DE JESUS VOR ALLE LEIT GEWIRKT HAT: 1,19-12,50

De Johannes, wo gedaft hat, schwätzt iwer sich selwer

<reference type="parallel">(Mt 3,1-12; Mk 1,1-8; Lk 3,1-18)</reference>

19 Das do is das, wo de Johannes druf hingewies hat, wie die owerschde Judde Prieschder un Levide vun Jerusalem aus bei ne geschickt hodde, fer ne se frohe: „Wer bisch’enn du eichentlich?“ 20 De Johannes hat richteraus geschwätzt un hat ne klipp un klar gesaht: „Ich bin net de Messias.“ 21 Do hann’e die Prieschder un die Levide gefroht: „Wer bisch’enn du dann? De Elija?“ „Nä“, hat er gesaht, „der bin ich net.“ „Bischt du der Prophet, wo komme soll?“a „Nä“, hat er dodruf gesaht. 22 Do hann se zu’m gesaht: „Dann sah uns doch, wer de bischt! Mir misse dene, wo uns geschickt hann, e Antwort gewe. Was sahscht du iwer dich selwer?“ 23 Do hat de Johannes met dem, was de Prophet Jesaja gesaht hat, Antwort gebb:

1:21a Im Anschluss an 5. Mose 18,15.18 hann die Leit in Israel e Prophet erwart, wo em Mose im Ufdraach un in de Vollmacht gleicht.

„Ich bin die Stimm, wo in de Wildnis ruft:
‚Richden em Herr sei Wääch’.“

24 Die Leit, wo geschickt wor ware, ware Pharisäer. 25 Se hann de Johannes gefroht: „Fer was duscht du dann die Mensche dafe, wann du net de Messias bischt un aach net de Elija oder der Prophet, wo komme soll?“ 26 „Ich dafe met Wasser“, hat de Johannes dodruf zu ne gesaht. „Awer midde unner eich steht schun äner, wo ner net kenne. 27 Das is der, wo noh mer kommt [un wo schun vor mer geläbt hat], un ich bin’s net wert, fer em die Schuhbinnel ufseknibbele.“

28 Das do is in Beddabara bassiert, uf de anner Seit vum Jordan, wo de Johannes die Leit gedaft hat.

De Johannes, wo gedaft hat, schwätzt iwer de Jesus

29 Am nägschde Daach hat de Johannes gesiehn, wie de Jesus bei ne komm is. Do hat er gesaht: „Guggen emo do! Das Lamm, wo vun Gott geschickt wor is. Das dut die Sinde vun de Welt ewegnemme! 30 Dene hann ich gemännt, wie ich gesaht hann: ‚Noh mir kommt äner, wo greßer is wie ich, weil er schun vor mer geläbt hat.’ 31 Ich hann’e aach net gekennt, awer ich bin komm un dafe met Wasser, fer ne em Volk Israel bekannt se mache.“

32 De Johannes hat weider als Zeihe ausgesaht: „Ich hann gesiehn, wie de Heiliche Geischt wie e Daub vum Himmel erunnerkomm un uf em geblieb is. 33 Ich hann’e aach net gekennt, awer Gott, wo mich geschickt hat, fer die Mensche met Wasser se dafe, hat zu mer gesaht: ‚Der, wo du de Heiliche Geischt druf erunnerkomme siehscht un wo er druf bleibt, der is es! Der daft die Mensche emo me’m Heiliche Geischt.’ 34 Jetz hann ich das gesiehn, un ich dun bestädiche, dass do der Mann Gott sei Sohn is.“

Em Jesus sei eerschde Jinger

35 Am nägschde Daach hat de Johannes met zwä vun seine Jinger wider an derselwe Stell gestann, 36 un wie de Jesus vorbeigang is, hat de Johannes noh’m geguckt un hat gesaht: „Guggen emo do! Das Lamm, wo vun Gott geschickt wor is!“ 37 Die zwä Jinger hann geheert, wie de Johannes das gesaht hat. Dodrufhin sinn se hinner’m Jesus hergang. 38 Awer de Jesus hat sich erumgedräht, un wie er gesiehn hat, dass em die zwä nohkomm sinn, hat er se gefroht: „Was suche ihr dann?“ „Rabbi“, hann se do zu’m gesaht, „wo wohnsch’enn du?“ – Rabbi hääscht iwersetzt: Määschder. – 39 De Jesus hat zu ne gesaht: „Kommen met, dann siehn’er’s!“ Do sinn die zwä metgang. Das war ungefähr um vier Uhr nohmeddaachs.a Se hann gesiehn, wo de Jesus gewohnt hat, un sinn fer de Rescht vum Daach bei’m geblieb.

1:39a Noh de hebräisch Zeitrechnung. Fer de Fall, dass de Johannes noh de reemisch Zeitrechnung gerechent hat, wär’s um 10 Uhr morjens geween.

40 Äner vun dene zwä, wo geheert hann, was de Johannes gesaht hat un wo hinner’m Jesus hergang sinn, war de Andreas, em Simon Petrus sei Bruder. 41 Der is seeerscht noh’m Simon, seim Bruder, suche gang un hat zu’m gesaht: „Mir hann de Messias gefunn!“ – Messias hääscht iwersetzt: dene, wo gesalbt wor is.a – 42 Dann hat er de Simon bei de Jesus gebrung. De Jesus hat de Simon angeguckt un hat gesaht: „Du bischt de Simon, em Jona sei Bub. Du sollscht Kephas hääsche.“ – Kephas hääscht iwersetzt: Petrus, de Felse.

1:41a Uf griechisch un im griechische Grundtext: de Chrischdus.

De Jesus beruft de Philibbus un de Nadanael

43 Am nägschde Daach hat de Jesus noh Galiläa gehn wolle. Do hat er de Philibbus gedroff un hat zu’m gesaht: „Komm met mer!“ 44 De Philibbus war wie de Andreas un de Petrus vun Betsaida. 45 Dodenoh hat de Philibbus de Nadanael gedroff un hat zu’m gesaht: „Mir hann dene gefunn, wo de Mose im Gesetz un die Prophede devun geschrieb hann: de Jesus vun Nazaret, em Josef sei Bub.“a 46 „Was kann’enn vun Nazaret schun vil Guddes komme?“, hat ne de Nadanael do gefroht. Un de Philibbus hat zu’m gesaht: „Ei, komm, un guck selwer!“

1:45a Obwohl de Jesus net em Josef sei leiblicher Bub war (vgl. Mt 1,18-25), war er doch vor’m Gesetz sei Bub.

47 Wie de Jesus gesiehn hat, dass de Nadanael bei ne komm is, hat er iwer ne gesaht: „Do kommt e echder Israelit! An dem is kä Falschhät.“ 48 „Wohär kennsch’enn du mich?“, hat de Nadanael do de Jesus gefroht. De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Schun eeb dich de Philibbus geruf hat un wie du noch unner’m Feichebam warscht, hann ich dich gesiehn.“ 49 Dodrufhin hat de Nadanael zum Jesus gesaht: „Määschder, du bischt Gott sei Sohn un de Keenich vun Israel!“ 50 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Du glabscht, weil ich der gesaht hann, dass ich dich unner’m Feichebam gesiehn hann? Du duscht emo noch ebbes Greßeres siehn!“ 51 Dann hat de Jesus zu’m gesaht: „Das äne sahn ich eich: Vun jetz an siehn’er, wie de Himmel ufsteht un wie Gott sei Engel bei mich, de Menschesohn, erunnerkomme un vu’mir aus in de Himmel ufsteihe!“a

1:51a De Jesus spielt an do der Stell uf das an, was de Jakob vun de Himmelsläder gedrämt hat (vgl. 1Mo 28,12).

2

In Kana werd e Hochzeitsfescht gefeiert

1 Zwä Daache späder is in Kana, eme Dorf in Galiläa, e Hochzeit gefeiert wor. Em Jesus sei Mudder war dort. 2 Aach de Jesus un sei Jinger ware uf die Hochzeit gelad. 3 Wie de Wein ball all war, hat em Jesus sei Mudder zu’m gesaht: „Se hann kä Wein meh.“ 4 „Fra“, hat er do zu ihr gesaht, „was hann ich met dir se dun? Mei Stunn is noch net komm.“ 5 Do hat sei Mudder zu dene Leit, wo bedient hann, gesaht: „Machen, was er eich saht!“

6 Ganz in de Näh hann sechs Wasserkriech aus Stän gestann, ganz noh de Reinichungsvorschrift vun de Judde. In jeder Kruuch sinn ungefähr achtzich bis hunnertzwanzich Lidera eningang. 7 Do hat de Jesus zu dene Leit, wo bedient hann, gesaht: „Machen emo die Kriech do voll Wasser!“ Do hann se se bis an de Rand voll gemacht. 8 Dann hat de Jesus zu ne gesaht: „Schäbben jetz e bissje Wasser ab un bringen’s bei dene Mann, wo fer do das Feschtesse verantwortlich is.“ Das hann se do gemacht. 9 Wie der Mann das Wasser probiert hat, war’s Wein wor. Er hat awer net gewisst, wo der Wein herkomm is. Die Leit, wo bedient hann un wo das Wasser geschäppt hodde, hann’s gewisst. Do hat der Mann de Braidigam geruf 10 un hat zu’m gesaht: „Jeder annere stellt seeerscht de gudde Wein uf de Disch un eerscht dann, wann die Gäscht schun orndlich gedrunk hann, dene, wo net so gutt is. Awer du hascht de gudde Wein bis aweile serickgehall.“

2:6a Wärtlich: sinn zwä oder drei Medräde. Äni Medrät sinn ungefähr 40 Lider.

11 Das do war’s eerschde Zääche, wo de Jesus in Kana in Galiläa gemacht hat. Dodemet hat er gewies, wie herrlich dass er is, un sei Jinger hann an’e geglabt.

12 Dodenoh is er met seiner Mudder, met seine Brieder u’met seine Jinger enunner noh Kapernaum gang. Dort sinn se e paar Daache geblieb.

De Jesus schmeißt die Händler un Geldwechsler aus em Tembel

<reference type="parallel">(Mt 21,12-13; Mk 11,15-17; Lk 19,45-46)</reference>

13 Es war nemmeh lang bis zum jidische Passahfescht. Deshalb is de Jesus enuffer noh Jerusalem gang. 14 Im Tembel hat er die Händler gesiehn, wo Ochse, Schäf un Dauwe verkaf hann. Aach die Geldwechsler hann dort an ihre Dische gehuckt. 15 Do hat er sich e Gääschel aus Strigge gemacht un hat se allegar metsamt ihre Schäf un Ochse aus em Tembel gedrieb. Dene Wechsler ihr Geld hat er uf de Boddem geschutt un ihr Dische umgeschmiss. 16 Un zu dene Dauwehändler hat er gesaht: „Schaffen das do alles fort, un machen aus meim Vadder seim Haus kä Kromlade!“ 17 Do is seine Jinger ingefall, dass in de Heilich Schrift steht: De Eifer fer dei Haus dut mich uffresse.

18 Awer die owerschde Judde hann de Jesus zur Redd gestellt: „Was for e Zääche gebbscht du uns dann, fer se weise, dass du das do mache darfscht?“ 19 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Reißen do dene Tembel ab, dann bau ich ne in drei Daache wider uf.“ 20 Do hann die Owerschde gesaht: „Sechsevierzich Johr is an do dem Tembel gebaut wor, un du willscht ne in drei Daache wider ufbaue?“ 21 Me’m Tembel hat de Jesus awer sei eichener Leib gemännt. 22 Späder, wie er vun de Dode uferstann war, is seine Jinger wider ingefall, dass er ne das gesaht hott. Do hann se de Heilich Schrift un dem, was de Jesus gesaht hat, geglabt.

De Jesus kennt die Mensche ganz genau

23 Wie de Jesus in Jerusalem uf em Passahfescht war, hann e Haufe Leit an sei Name geglabt, weil se die Zääche gesiehn hann, wo er gemacht hat. 24 De Jesus selwer hat ne awer net iwer de Wääch getraut. Er hat se nämlich allegar genau gekennt 25 un hat’s net needich gehat, dass em jemand ebbes iwer de Mensch verzehle dät. Er hat selwer gewisst, was im Mensch steckt.

3

De Nikodemus sucht e Gespräch me’m Jesus

1 Bei dene Pharisäer war e Mann, wo Nikodemus gehääscht hat un wo äner vun de Owerschde vun de Judde war. 2 Der is emo naachts bei de Jesus komm un hat zu’m gesaht: „Määschder, mir wisse, dass du e Lehrer bischt, wo vun Gott geschickt wor is. Die außergewehnliche Sache, wo du machscht, kann nämlich nimand mache, wann em Gott net die Kraft dodefor gebt.“

3 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Das äne sahn ich der: Wann jemand net e Geburt vun owe hera erläbt, kann er Gott sei Reich net siehn.“ 4 „Wie kann’enn e Mensch noch emo uf die Welt komme, wann er schun alt is?“, hat de Nikodemus do de Jesus gefroht. „Er kann doch net in de Bauch vun seiner Mudder serickgehn un e zwäddes Mo uf die Welt komme, oder doch?“ 5 De Jesus hat dodruf gesaht: „Das äne sahn ich der: Wann jemand net e Geburt aus Wasser un Geischtb erläbt, kann er net in Gott sei Reich komme! 6 Was e Mensch uf die Welt bringt, is Mensch, un was de Heiliche Geischt uf die Welt bringt, is Geischt. 7 Wunner dich net, dass ich der gesaht hann: Ihr misse e Geburt vun owe her erläwe! 8 Die Luft geht, wo se will. Du heerscht se zwar rausche,c awer du wääscht net, wo se herkommt un wo se hingeht. Genauso is es bei jedem, wo vum Heiliche Geischt uf die Welt gebrung wor is.“

3:3a Oder: e neii Geburt. Analooch in Vers 7.

3:5b Oder: un em Heiliche Geischt.

3:8c Wind un Geischt is im Griechische esselwe Wort, genauso Rausche un Stimm. Deshalb iwersetze manche Iwersetzer: De Geischt weht, wo er will. Du heerscht zwar sei Stimm.

9 „Wie is’enn so ebbes meechlich?“, hat de Nikodemus do de Jesus gefroht. 10 „Du bischt e großer Lehrer in Israel un wääscht das net?“, hat de Jesus dodruf zu’m gesaht. 11 „Das äne sahn ich der: Mir schwätze iwer das, was mer wisse, un bestädiche das, was mer gesiehn hann, awer ihr nemme net an, was mer bestädiche. 12 Ihr glawe schun net, wann ich eich Sache verzehle, wo do uf de Erd bassiere. Wie wolle ner dann eerscht emo glawe, wann ich eich das verzehle, was im Himmel bassiert?“a

3:12a Manche Ausleher sinn der Uffassung, dass das Gespräch zwische’m Jesus un em Nikodemus eerscht in Vers 15 oder in Vers 21 zu Enn is.

13 Es is noch nimand in de Himmel enufgang wie nur der, wo vum Himmel erunnerkomm is: de Menschesohn, [wo im Himmel is]. 14 De Mose hat emo in de Wiescht e Schlang aus Medall a’me Pohl ufgestellt gehat. Genauso muss de Menschesohn aach ufgestellt werre. 15 Dann soll jeder, wo an’e glabt, es ewiche Läwe hann un net verlor gehn.

16 Gott hat die Welt nämlich so lieb gehat, dass er sei änzicher Sohn hergebb hat. Jeder, wo an sei Sohn glabt, soll net verlor gehn. Er soll im Gähedäl es ewiche Läwe hann.a 17 Gott hat sei Sohn nämlich in die Welt geschickt, fer die Welt durch ihne se redde un net, fer se se richde. 18 Wer an de Sohn glabt, werd net gericht. Wer awer net glabt, is schun gericht, weil er net an de Name vun Gott seim änziche Sohn geglabt hat. 19 Es Gericht dut sich so vollziehe: Es Licht is in die Welt komm, un die Mensche hann die Dunggelhät liewer wie’s Licht gehat. Was se gemacht hann, war nämlich bees. 20 Jeder, wo ebbes Beeses macht, dut’s Licht hasse un kommt net ans Licht. Er will nämlich net, dass das, was er macht, ufgedeckt werd. 21 Wer sich awer noh dem richde dut, was wohr is, kommt ans Licht. Es soll deitlich se siehn sinn: Was er gemacht hat, hat er gemacht, weil er uf Gott heert.

3:16a Oder: Gott hat de Welt sei Lieb nämlich so gewies: Er hat sei änzicher Sohn hergebb, dass jeder, wo an sei Sohn glabt, net verlor geht. Er soll im Gähedäl es ewiche Läwe hann.

De Johannes, wo gedaft hat, dut als Zeihe fer de Jesus ufträde

22 Dodenoh is de Jesus met seine Jinger ins Gebiet vun Judäa komm. Er is e Zeitlang met ne dort geblieb un hat die Mensche gedaft. 23 De Johannes hat awer aach noch gedaft, un zwar in Änon, in de Näh vun Salim, weil dort vil Wasser war. Die Leit sinn komm un hann sich dafe gelosst. 24 Zu der Zeit war de Johannes nämlich noch net im Gefängnis.

25 Dann sinn em Johannes sei Jinger un e paar Judde iwer die Reinichungsvorschrifde anenanner gerot. 26 Do sinn se bei de Johannes gang un hann zu’m gesaht: „Määschder, guck emo! Der Mann, wo uf de anner Seit vum Jordan bei der war un wo du die Leit druf hingewies hascht – der daft jetz aach, un die Leit gehn allegar bei ne.“ 27 Dodruf hat de Johannes gesaht: „E Mensch kann sich selwer nix nemme. Er muss es vum Himmel kriehn. 28 Ihr känne mer selwer bestädiche, dass ich gesaht hann: ‚Ich bin net de Messias. Gott hat mich nur vor’m Messias hergeschickt.’ 29 Wem die Braut geheert, is de Braidigam. Em Braidigam sei Freind awer, wo debeisteht un em Braidigam zuheert, is arich froh, wann er’m Braidigam sei Stimm heert. Genauso geht’s mir jetz: Ich hann die Fräd all allän. 30 Er, de Messias, muss immer wichdicher werre un ich immer unwichdicher.“a

3:30a Manche Ausleher sinn der Uffassung, dass das, was de Johannes gesaht hat, an do der Stell schun zu Enn is. Die Verse 31 bis 36 wäre dann e Kommendar vum Verfasser vum Evangelium.

Der, wo vum Himmel komm is, steht iwer allem

31 „Der, wo vun owe her kommt, is heher gestellt wie jeder annere Mensch. Wer awer vun de Erd is, geheert uf die Erd un schwätzt iwer Sache, wo uf de Erd bassiere. Der, wo vum Himmel her kommt, steht iwer jedem annere Mensch. 32 Was er gesiehn un geheert hat, dut er verzehle, awer nimand nemmt an, was er saht. 33 Wer awer annemmt, was er saht, bestädicht dodemet, dass Gott zuverlässich is. 34 Der, wo vun Gott geschickt wor is, verzehlt, was Gott saht. Gott gebt em nämlich sei Geischt iwer all Moße. 35 De Vadder hat de Sohn lieb un hat alles in sei Hand gebb. 36 Wer an de Sohn glabt, hat’s ewiche Läwe. Wer em Sohn awer net glabt, entgeht Gott seim Zorn net un erläbt aach es ewiche Läwe net.“

4

De Jesus schwätzt met erer Fra aus Samarie

1 Dodenoh hat de Herr erfahr, dass die Pharisäer geheert hann: De Jesus krieht un daft noch meh Jinger wie de Johannes. 2 – Allerdings hann sei Jinger die Leit gedaft un net de Jesus selwer. – 3 Do is er vun Judäa fortgang un wider noh Galiläa gezoh. 4 Dodebei hat er durch Samarie räse misse. 5 So is er in die Näh vu’me samaridische Dorf komm, wo Sichar gehääscht hat. Das leiht net weit vun dem Grundstick entfernt, wo de Jakob em Josef, seim Bub, vermacht hott. 6 Dort war aach de Jakobsbrunne. De Jesus war mied vum lange Gehn un hat sich deshalb uf de Rand vun dem Brunne gehuckt. Das war ungefähr um 12 Uhr meddaachs.

7 Do is e samaridischi Fra komm, fer Wasser se schäbbe. De Jesus hat zu rer gesaht: „Sei so gutt, gebb mer ebbes se dringge!“ 8 – Sei Jinger ware nämlich ins Dorf gang, fer ebbes se esse se kafe. – 9 Do hat die samaridisch Fra de Jesus gefroht: „Wie kannsch’enn du ebbes se dringge vu’mer verlange? Du bischt doch e Judd un ich e samaridischi Fra!“ – Die Judde wolle nämlich nix met de Samarider se dun hann. – 10 Dodruf hat de Jesus zu der Fra gesaht: „Wann du wisse dätscht, was Gott schengge will, un wer der is, wo zu der saht: ‚Sei so gutt, gebb mer ebbes se dringge!’, dann dätscht du Wasser, wo Läwe schenkt,a vu’m verlange, un er dät der’s gewe.“

4:10a Wasser, wo Läwe schenkt: Dodemet werd im Griechische aach frisches Quellwasser beschrieb. Nur in dem Sinn hat die Fra anfangs verstann, was de Jesus gesaht hat.

11 „Herr“, hat die Fra do zum Jesus gesaht, „du hascht doch nix, fer Wasser se schäbbe, un der Brunne is dief. Wo hasch’enn du das Wasser, wo Läwe schenkt, her? 12 Bischt du dann greßer wie de Jakob, unser Stammvadder? De Jakob hat uns do dene Brunne gebb un hat selwer vun seim Wasser gedrunk – er un sei Kinner un sei Vieh.“ 13 De Jesus hat dodruf zu der Fra gesaht: „Wer vun do dem Wasser drinkt, krieht wider Durscht. 14 Wer awer vun dem Wasser drinkt, wo ich em gewe, der hat nie meh Durscht. Im Gähedäl! Das Wasser, wo ich em gewe, werd in ihm e Wasserquell, wo ins ewiche Läwe sprudelt.“ 15 Do hat die Fra zum Jesus gesaht: „Herr, gebb mer das Wasser, dann kriehn ich kä Durscht meh un muss nemmeh doher komme, fer Wasser se schäbbe.“ 16 „Geh un ruf dei Mann!“, hat de Jesus do die Fra gehääscht, „un dann komm wider doher!“ 17 „Ich hann kä Mann“, hat die Fra dodruf gesaht. Un de Jesus hat zu rer gesaht: „Das do hasch’e emo gutt gesaht: ‚Ich hann kä Mann!’ 18 Finnef Männer hasch’e schun gehat, un der, wo du jetz demet hause duscht, is net dei Mann. Do hasch’e die Wohrhät gesaht.“

19 „Herr, ich siehn, dass du e Prophet bischt“, hat die Fra zum Jesus gesaht. 20 „Unser Vorfahre hann Gott uf do dem Berch angebät, awer ihr Judde behaupde, in Jerusalem wär die Stell, wo mer Gott anbäde muss.“ 21 De Jesus hat do zu rer gesaht: „Glab mer, Fra, es kommt emo die Zeit, wo ner de Vadder net uf do dem Berch un aach net in Jerusalem anbäde. 22 Ihr Samarider wisse gar net, was ner anbäde. Mir wisse awer, was mer anbäde. Die Reddung kommt nämlich vun de Judde. 23 Es kommt awer emo die Zeit, un se is schun do: In der bäde die Mensche, wo wirklich anbäde, de Vadder im Geischt un in de Wohrhät an. De Vadder sucht nämlich so Anbäder. 24 Gott is Geischt, un die, wo ne anbäde, misse ne im Geischt un in de Wohrhät anbäde.“

25 „Ich wäß, dass emo de Messias kommt, wo aach Chrischdus genennt werd“, hat die Fra do zum Jesus gesaht. „Wann der kommt, erklärt der uns alles.“ 26 De Jesus hat do zu rer gesaht: „Du duscht grad me’m schwätze! Ich bin de Messias!“

De Jesus werd bei de Samarider gutt ufgenumm

27 Iwerdem sinn em Jesus sei Jinger serickkomm un hann sich gewunnert, dass er met erer Fra geschwätzt hat, awer käner hat gesaht: „Was willsch’enn du vun der?“ oder: „Fer was dusch’e met der schwätze?“ 28 Do hat die Fra ihr Kruuch stehn gelosst un is ins Dorf serickgang un hat zu de Leit gesaht: 29 „Kommen un guggen eich emo e Mann an, wo mer alles gesaht hat, was ich jemols gemacht hann. Kännt das net de Messias sinn?“ 30 Do sinn die Leit es Dorf enausgang un sinn bei de Jesus komm.

31 In de Zwischezeit hann die Jinger am Jesus gedrängelt un hann gesaht: „Määschder, ess doch ebbes!“ 32 Awer er hat zu ne gesaht: „Ich hann ebbes se esse, was ner net kenne.“ 33 „Hat em dann jemand ebbes se esse gebrung?“, hann die Jinger do äner de annere gefroht. 34 De Jesus hat zu ne gesaht: „Mei Esse is, dass ich mache, was der will, wo mich geschickt hat, un dass ich sei Werk bis ans Enn bringe. 35 Ihr sahn doch: ‚Es dauert nur noch vier Monade, dann ka’mer die Ernt in die Scheier fahre!’, oder net? Ich sahn eich awer: Machen emo eier Aue uf un guggen eich die Felder an. Die sinn nämlich schun so weit, dass mer die Frucht abmache kann! 36 Der, wo die Frucht abmacht, krieht schun sei Lohn un sammelt Frucht fer’s ewiche Läwe. Dann freit sich der, wo sät, sesamme met dem, wo die Frucht abmacht. 37 Es Sprichwort saht: ‚Der äne sät, der annere macht die Frucht ab!’ Do is es genauso. 38 Ich hann eich enausgeschickt, fer das se ernde, wo ner net defor geschafft hann. Annere hann defor geschafft, un ihr ernde die Frucht vun ihrer Arwet.“

39 Vil Samarider aus dem Dorf sinn durch das, was die Fra gesaht hat, zum Glawe an de Jesus komm. Die Fra hat versichert: „Der hat mer alles gesaht, was ich jemols gemacht hann.“ 40 Wie die Samarider bei de Jesus komm sinn, hann se ne gefroht, ob er bei ne bleiwe dät. Do is er zwä Daache dort geblieb. 41 Wäh dem, was er gesaht hat, sinn dann noch vil meh Leit zum Glawe komm 42 un hann zu der Fra gesaht: „Mir glawe jetz nemmeh durch das, was du verzehlt hascht. Jetz ha’mer ne jo selwer geheert un wisse: Der is wirklich de Messias, wo die Welt redde dut.“

De Jesus macht de Bub vu’me Beamde gesund

43 Noh dene zwä Daache in Sichar is de Jesus fortgang un noh Galiläa gezoh. 44 Er hat nämlich selwer erklärt gehat, dass e Prophet in der Stadt, wo er dehämm is, net geehrt werd. 45 Awer wie er jetz noh Galiläa komm is, hann’e die Leit, wo dort gewohnt hann, freindlich ufgenumm. Se ware nämlich selwer aach uf em Passahfescht in Jerusalem geween un hann alles gesiehn gehat, was er dort gemacht hott.

46 Dann is de Jesus wider noh Kana in Galiläa komm, wo er Wasser in Wein verwannelt hott. Awer in Kapernaum hat äner vum Keenich seine Leit geläbt, wo e krangger Bub hott. 47 Wie der geheert hat, dass de Jesus vun Judäa noh Galiläa serickkomm wär, is er bei ne gang un hat a’m angehall, er sollt doch noh Kapernaum erunnerkomme un sei Bub gesund mache. Der Bub hat nämlich im Sterwe geläh. 48 „Wann’er kä Zääche un Wunner siehn, glawe ner net“, hat de Jesus do zu’m gesaht. 49 Der Mann vum Keenich hat de Jesus angebeddelt: „Herr, komm, eeb mei Kind sterbt!“ 50 De Jesus hat zu’m gesaht: „Geh ruhich hämm. Dei Bub bleibt am Läwe!“ Do hat der Mann dem, was de Jesus zu’m gesaht hat, geglabt un hat sich uf de Hämmwääch gemacht. 51 Er war noch unnerwäächs, wie em die Leit, wo er unner sich hott, schun entgähkomm sinn un verzehlt hann: „Dei Bub läbt!“ 52 Do hat er sich bei ne noh de Zeit erkunnicht, seit wann’s seim Bub besser gang is. „Geschder meddaach um 1 Uhr hat er uf ämo kä Fiewer meh gehat“, hann se do zu’m gesaht. 53 Do hat der Vadder erkannt, dass das genau um die Zeit war, wo de Jesus zu’m gesaht hott: „Dei Bub bleibt am Läwe!“ Do hat er geglabt, er un sei ganzi Famillie.

54 Das do is es zwädde Zääche,a wo de Jesus gemacht hat, seit er vun Judäa noh Galiläa komm war.

4:54a Es zwädde Zääche in Galiläa. Es eerschde war, wie er Wasser in Wein verwannelt hat (vgl. Kab. 2,11). In Judäa hat de Jesus schun annere Wunner gedun gehat (vgl. Kab. 2,23; 3,2; 4,45).

5

De Jesus macht in Jerusalem e krangger Mann gesund

1 Dodenoh war wider e jidisches Fescht, un de Jesus is uf Jerusalem gang. 2 In Jerusalem gebt’s beim Schofdor e Weiher met finnef Sailehalle drumerum. Der Weiher hääscht uf Hebräisch Bedeschda. 3 In dene Halle hann e Haufe krangge Leit geläh: Blinde, Lahme un Rabbeldärre. [Die hann dodruf gewart, dass sich’s Wasser beweht. 4 Vun Zeit zu Zeit is nämlich e Engel in dene Weiher gestieh un hat’s Wasser beweht. De Eerschde, wo dann ins Wasser gestieh is, wann’s in Beweechung komm is, is vun der Krankhät gehält wor, wo er hott.] 5 Jetz war dort aach e Mann, wo schun seit 38 Johr krank war. 6 Wie de Jesus dene Mann dort leihe gesiehn u’metkrieht hat, dass er schun solang krank war, hat er ne gefroht: „Willsch’e gesund werre?“ 7 „Herr“, hat der Krangge dodruf zu’m gesaht, „ich hann nimand, wo mich in dene Weiher draht, wann’s Wasser beweht werd. Wann ich selwer dorthin krawele, steiht schun e annerer vor mer enin.“ 8 Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Steh uf, nemm dei Draachbahr un geh!“ 9 Im selwe Moment is der Mann gesund wor un hat sei Draachbahr genumm un is fortgang.

An dem Daach war awer grad Sabbat. 10 Do hann die owerschde Judde zu dem Mann, wo gehält wor war, gesaht: „Heit is awer Sabbat! Do darfsch’e die Draachbahr net erumdrahn!“ 11 Der Mann hat dodruf zu ne gesaht: „Der, wo mich gesund gemacht hat, hat zu mer gesaht: ‚Nemm dei Draachbahr un geh!’“ 12 „Un wer is das, wo zu der gesaht hat: ‚Nemm dei Draachbahr un geh?’“, hann se ne do gefroht. 13 Der Mann, wo gehält wor war, hat awer net gewisst, wer’s war. De Jesus war nämlich schun wider fortgang, weil e Haufe Leit an der Stell beinannergelaf ware.

14 Späder hat de Jesus dene Mann im Tembel wider gefunn un hat zu’m gesaht: „Horch emo her! Du bischt jetz gesund. Sindich nemmeh, sunscht dut der noch ebbes Schlimmeres zustoße!“ 15 Do is der Mann fortgang un hat de owerschde Judde verzehlt, dass de Jesus der war, wo ne gesund gemacht hott. 16 Aus dem Grund hann die owerschde Judde de Jesus dann verfolcht. Se hann’e umbringe wolle, weil er so Sache am Sabbat gemacht hat. 17 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Mei Vadder is immer am Schaffe, also dun ich’s aach.“ 18 Deshalb ware die owerschde Judde nur noch meh druf aus, fer ne umsebringe. De Jesus hat nämlich net nur de Sabbat gebroch gehat. Er hat im Gähedäl Gott aach sei eichener Vadder genennt un hat sich dodemet uf än Stuf met Gott gestellt.

De Jesus schwätzt iwer sei Vollmacht

19 Dodenoh hat de Jesus zu de owerschde Judde gesaht: „Das äne sahn ich eich: De Sohn kann nix vun sich aus mache. Er macht nur das, was er sei Vadder mache sieht. Was der nämlich macht, macht aach de Sohn genauso. 20 De Vadder hat sei Sohn nämlich lieb un weist em alles, was er selwer macht. Er weist em sogar noch greßere Sache wie die, wo ner bis jetz gesiehn hann, un dodriwer dun’er eich emo noch wunnere. 21 Wie de Vadder die Dode nämlich zu neiem Läwe uferstehn losst, genauso gebt aach de Sohn dene Läwe, wo er will. 22 De Vadder dut nimand richde. Er hat im Gähedäl seim Sohn die ganz Vollmacht fer se richde iwerdrah. 23 Die Mensche solle de Sohn nämlich allegar genauso ehre, wie se de Vadder ehre. Wer de Sohn net ehrt, dut aach de Vadder, wo de Sohn geschickt hat, net ehre.“

24 „Das äne sahn ich eich: Wer heert, was ich sahn, un an dene glabt, wo mich geschickt hat, hat’s ewiche Läwe un werd nemmeh gericht. Er is im Gähedäl vum Dod ins Läwe gang! 25 Un noch Äns sahn ich eich: Es kommt emo die Stunn, un se is schun do, wo die Dode die Stimm vun Gott seim Sohn heere. Un die, wo se heere, läwe dann. 26 Wie de Vadder nämlich es Läwe in sich selwer hat, genauso hat er aach seim Sohn die Macht gebb, fer in sich selwer es Läwe se hann. 27 Er hat em außerdem die Vollmacht gebb, fer die Menschhät se richde, weil er de Menschesohn is.“

28 „Wunneren eich dodriwer net! Es kommt emo die Stunn, wo die Dode in ihre Gräwer allegar em Menschesohn sei Stimm heere. 29 Dann komme se aus ihre Gräwer eraus. Die, wo gemacht hann, was gutt is, stehn dann uf, fer se läwe, un die, wo beese Sache gemacht hann, stehn uf, fer gericht se werre.“

30 „Vu’mir selwer aus kann ich nix mache. Wie ich heere, so dun ich richde. U’mei Urdäl is gerecht. Es geht mer nämlich um das, was mei Vadder, wo mich geschickt hat, will un net um das, was ich will.“

Was de Jesus iwer sich selwer saht, is glabwirdich

31 „Wann ich fer mich selwer als Zeihe ufträde, is das, was ich sahn, net glabwirdich. 32 Es gebt awer e annerer, wo als Zeihe fer mich ufträt,a un ich wäß: Was der iwer mich saht, is wohr. 33 Ihr hann eier Leit bei de Johannesb geschickt gehat, un de Johannes is als Zeihe fer die Wohrhät ufgeträt. 34 Ich selwer brauch kä Mensch als Zeihe, awer ich weise uf de Johannes, weil ich will, dass ner gerett werre. 35 De Johannes war e Licht, wo gebrennt un alles hell gemacht hat, un ihr hann eich e Zeitlang an seim Licht freie wolle.“

5:32a Sei Vadder im Himmel.

5:33b Bei de Johannes, wo gedaft hat.

36 „Ich hann awer ebbes, wo mich noch meh bestädicht wie das, was de Johannes iwer mich gesaht hat. Was ich nämlich mache un was mer mei Vadder gebb hat, fer’s zu Enn se bringe, das hääscht die Sache, wo ich mache, bestädiche, dass mich mei Vadder geschickt hat. 37 Aach mei Vadder selwer, wo mich geschickt hat, is als Zeihe fer mich ufgeträt. Ihr hann sei Stimm noch nie geheert un sei Gestalt noch nie gesiehn. 38 Was er saht, bleibt net in eich, weil ner dem net glawe, wo er geschickt hat. 39 Ihr erforsche die Heilich Schrift,a weil ner männe, ihr däde in ihr es ewiche Läwe finne, awer grad die Heilich Schrift dut uf mich weise. 40 Trotzdem wolle ner net bei mich komme, fer’s ewiche Läwe se kriehn.“

5:39a Oder: Erforschen die Heilich Schrift.

41 „Vun de Mensche nemm ich kä Ehr an, 42 awer ich kenne eich! Ich wäß, dass ner die Lieb zu Gott net in eich hann. 43 Ich bin im Name vu’meim Vadder komm, awer ihr nemme mich net an. Wann emo e annerer in seim eichene Name kommt, dann dun’er ne annemme. 44 Wie känne ner zum Glawe komme, wann’er Ehr unnernanner annemme, awer net die Ehr suche, wo vum änzichde Gott kommt? 45 Ihr misse net männe, ich dät eich emo beim Vadder anklaache. De Mose dut eich emo anklaache, jo, de Mose, wo ner so druf hoffe.“

46 „Wann’er em Mose glawe däde, däde ner aach mir glawe. De Mose hat nämlich iwer mich geschrieb. 47 Wann’er awer net an das glawe, was de Mose geschrieb hat, wie wolle ner dann emo an das glawe, was ich eich sahn?“

6

De Jesus gebt 5.000 Mensche ebbes se esse

<reference type="parallel">(Mt 14,13-21; Mk 6,30-44; Lk 9,10-17)</reference>

1 Dodenoh is de Jesus iwer de See vun Galiläa gefahr. Der hääscht aach See vun Tiberias. 2 E Haufe Leit sinn em dorthin nohgelaf, weil se sei Zääche gesiehn hodde, wo er an de Krangge gedun hat. 3 De Jesus is awer uf de Berch gang un hat sich dort met seine Jinger hingehuckt. 4 Es jidische Passahfescht hat vor de Dir gestann.

5 Wie de Jesus noh owe geguckt un gesiehn hat, dass so vil Mensche bei ne komm sinn, hat er de Philibbus gefroht: „Wo känne mer dann Brot kafe, dass do die Leit allegar ebbes esse känne?“ 6 Er hat das gesaht, fer de Philibbus uf die Prob se stelle. Er selwer hat nämlich schun gewisst, was er hat wolle mache. 7 De Philibbus hat dodruf zu’m gesaht: „Brot fer 200 Denarea langt net, wann jeder vun’e aach nur e klänes Stiggelche kriehn soll.“ 8 Do hat e annerer vun seine Jinger, de Andreas – em Simon Petrus sei Bruder –, zu’m gesaht: 9 „Do is e Bub, wo finnef Laib Gerschdebrot un zwä Fisch hat. Awer was is das schun fer so vil Leit?“

6:7a Das war de Wert vun 8 Monatslehn.

10 „Sorjen defor, dass sich die Leit hinhugge!“, hat de Jesus do gesaht. Uf dem Egge is nämlich e Haufe Gras gewachs. Do hann sich die Leit hingehuckt. Es ware allän so Stigger 5.000 Mannsleit. 11 Dann hat de Jesus es Brot genumm un hat Gott dangge gesaht. Er hat’s an die Jinger verdält, un die Jinger hann’s an die Leit, wo dort gehuckt hann, weidergebb. Met de Fisch hat er’s genauso gemacht. Un jeder hat so vil krieht, wie er hat wolle hann. 12 Wie die Leit satt ware, hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Läsen die Brogge uf, wo iwerich geblieb sinn. Es soll nix schlecht werre.“ 13 Do hann se die Brogge ufgeläst, wo vun dene finnef Laib Gerschdebrot iwerich geblieb sinn, wie die Leit gess hann, un hann zwällef Kärb demet voll gemacht.

14 Wie die Mensche das Zääche gesiehn hann, wo de Jesus gemacht hat, hann se gesaht: „Das do is wirklich der Prophet, wo in die Welt komme soll.“ 15 De Jesus hat awer gemerkt, dass’e hann wolle komme, fer ne met Gewalt metsenemme un zum Keenich se mache. Do hat er sich wider uf de Berch serickgezoh, er ganz allän.

De Jesus geht uf em Wasser

<reference type="parallel">(Mt 14,22-33; Mk 6,45-52)</reference>

16 Wie’s Owend wor is, sinn em Jesus sei Jinger enunner an de See gang. 17 Dort sinn se in e Boot gestieh un sinn iwer de See Richdung Kapernaum gefahr. Es war schun dunggel, un de Jesus war immer noch net bei se komm. 18 Do hat die Luft angefang se blose, un’s Wasser hat hooche Welle geschlah. 19 Wie die Jinger ungefähr finnef bis sechs Kilomeder weit gerudert ware,a hann se uf ämo gesiehn, wie de Jesus iwer de See gang un uf ihr Boot zukomm is. Do hann se’s met de Angscht se dun krieht. 20 De Jesus hat awer zu ne gesaht: „Ihr brauche kä Angscht se hann! Ich bin’s!“ 21 Do hann se ne met ins Boot nemme wolle, awer es Boot is schun an Land komm, dort, wo hin hann wolle.

6:19a Wärtlich: Wie die Jinger ungefähr 25 oder 30 Stadie weit gerudert ware.

Die Mensche suche de Jesus

22 Dene Leit, wo uf de anner Seit vum See geblieb ware, is am nägschde Daach ufgefall, dass nur e änziches Boot am Ufer geläh hott. [In das ware em Jesus sei Jinger ingestieh.] Se hann aach gewisst, dass de Jesus net met seine Jinger in das Boot gestieh war. Se hann im Gähedäl genau gewisst, dass sei Jinger allän gefahr ware. 23 Vun Tiberias her sinn dann noch annere Boode in die Näh vun der Stell komm, wo die Leit noh'me Dankgebät vum Herr das Brot gess hodde. 24 Wie de Leit also ufgefall is, dass de Jesus net dort war un dass sei Jinger net dort ware, sinn se aach in die Boode gestieh un noh Kapernaum gefahr un hann de Jesus gesucht. 25 Un wie se ne uf de anner Seit vum See gefunn hann, hann se ne gefroht: „Määschder, wann bisch’enn du doriwer komm?“

De Jesus is das Brot, wo’s Läwe schenkt

26 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Das äne sahn ich eich: Ihr suche mich, weil ner geschder vun dem Brot gess hann un satt wor sinn un net, weil ner Zääche gesiehn hann. 27 Gewen eich kä Mieh fer das Esse, wo schlecht werd. Gewen eich awer Mieh fer das Esse, wo hallt un’s ewiche Läwe bringt un wo ich, de Menschesohn, eich gewe. Gott, de Vadder, hat mich nämlich met seim Siechel beglawicht.“

28 Do hann se de Jesus gefroht: „Was misse mer dann mache, fer die Arwet mache se känne, wo Gott verlangt?“ 29 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Ihr solle a’mich, wo vun Gott geschickt wor is, glawe! Das is die Arwet, wo Gott verlangt.“

30 Dodrufhin hann se zum Jesus gesaht: „Was for e Zääche machsch’e dann, dass mer’s siehn un der glawe känne? Was machscht du? 31 Unser Vorfahre hann Manna in de Wiescht gess. In de Heilich Schrift steht nämlich: De Mose hat ne Brot vum Himmel fer se esse gebb.“ 32 De Jesus hat do zu dene Leit gesaht: „Das äne sahn ich eich: Net de Mose hat eich’s Brot vum Himmel gebb. Awer mei Vadder is der, wo eich es richdiche Brot vum Himmel gebt. 33 Gott sei Brot is nämlich das, wo vum Himmel kommt un de Welt es Läwe schenkt.“

34 „Herr“, hann die Leit do zum Jesus gesaht, „gebb uns immer vun dem Brot.“ 35 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Ich bina das Brot, wo’s Läwe schenkt. Wer bei mich kommt, krieht nie meh Hunger, un wer a’mich glabt, krieht nie meh Durscht! 36 Awer ich hann’s eich jo schun gesaht: Ihr ha’mich gesiehn un glawe doch net. 37 Alles, was mer mei Vadder gebt, kommt bei mich, un wer bei mich kommt, dene schick ich net fort. 38 Ich bin nämlich vum Himmel komm, fer se mache, was der will, wo mich geschickt hat, un net, fer se mache, was ich will. 39 U’mei Vadder, wo mich geschickt hat, will, dass ich käner vun dene verliere, wo er mer gebb hat. Er will im Gähedäl, dass ich se am letschde Daach wider lewennich mache. 40 Jeder, wo mich, de Sohn, sieht un a’mich, de Sohn, glabt, hat’s ewiche Läwe, un ich mache ne am letschde Daach wider lewennich. Das will der, wo mich geschickt hat!“

6:35 Das do is die eerscht vun siwe „Ich bin“-Offebarunge. Met dene hat sich de Jesus offebart (vgl. Joh 8,12; 9,5; 10,7.9; 10,11.14; 11,25; 14,6; 15,1.5).a

41 Dodrufhin hann sich die Judde iwer de Jesus ufgereecht, weil er gesaht hott: „Ich bin das Brot, wo vum Himmel komm is.“ 42 „Das is doch de Jesus, em Josef sei Bub“, hann se gesaht. „Mir kenne doch sei Vadder un sei Mudder. Wie kann er’nn do behaupde: ‚Ich bin vum Himmel komm’?“

43 „Ihr brauche eich gar net ufsereeche!“, hat de Jesus do zu ne gesaht. 44 „Es kann nimand bei mich komme, wann’e mei Vadder, wo mich geschickt hat, net zieht, un wer bei mich kommt, dene mach ich am letschde Daach wider lewennich. 45 In de Biecher vun de Prophede hääscht’s: Gott dut se emo allegar unnerweise. Also jeder, wo uf mei Vadder heert un sich vu’meim Vadder belehre losst, kommt bei mich. 46 Das hääscht jetz awer net, dass irjend jemand mei Vadder gesiehn hat. Nur der, wo vun Gott kommt, hat ne gesiehn. 47 Das äne sahn ich eich: Wer a’mich glabt, hat’s ewiche Läwe. 48 Ich bin das Brot, wo’s Läwe schenkt. 49 Eier Vorfahre hann Manna in de Wiescht gess un sinn doch gestorb. 50 Met dem Brot, wo vum Himmel kommt, verhalt sich’s awer so: Wann jemand dodevun esst, sterbt der net! 51 Ich bin’s lewenniche Brot, wo vum Himmel komm is. Wer vun dem Brot esst, läbt fer immer! Das Brot, wo ich gewe, is mei Flääsch. Ich gewe’s her, dass die Welt läwe kann.“

52 Dodrufhin sinn die Judde bees anenanner gerot. „Wie kann’enn der do uns sei Flääsch se esse gewe?“, hann se gefroht. 53 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Das äne sahn ich eich: Wann’er’s Flääsch vu’mir, em Menschesohn, net esse u’mei Blut net dringge,a hann’er kä Läwe in eich! 54 Wer mei Flääsch esst u’mei Blut drinkt, hat’s ewiche Läwe, un ich mache ne am letschde Daach wider lewennich.b 55 Mei Flääsch is nämlich wirklich ebbes fer se esse u’mei Blut wirklich ebbes fer se dringge. 56 Wer mei Flääsch esst u’mei Blut drinkt, läbt i’mir, un ich läwe in ihm. 57 Genauso wie mich mei Vadder, wo lewennich is, geschickt hat un wie ich durch mei Vadder läwe, genauso läbt aach jeder durch mich, wo mich esst. 58 Das do is also das Brot, wo vum Himmel komm is. Met dem verhalt’s sich net so wie met dem Manna, wo eier Vorfahre gess hann. Eier Vorfahre sinn trotzdem gestorb. Wer awer do das Brot esst, läbt fer immer.“ 59 Das do hat de Jesus gesaht, wie er die Leit in de Synagooch vun Kapernaum unnerwies hat.

6:53a Do die Worde sinn’s Zentrum vun dem, was de Jesus iwer das Brot, wo’s Läwe schenkt, saht. Se hann zu große Missverständnisse unner de Ausleher gefiehrt. Wer se sakramendal uffasst, sieht dodrinn leicht e Bezuuch zum Naachtmohl, weil do vum Esse un Dringge die Redd is. Awer das muss mer net zwingend schlussfolchere. Der ganze Absatz hat met dem, was er iwer’s Brot un’s Esse aussaht, e symbolisches Element. Wa’mer das anerkennt, sollt mer do die Stell genauso wie das, was voredran gesaht wor is, als e perseenliches Annemme vum Jesus un seim Werk uffasse.

6:54b Es ewiche Läwe se hann un am letschde Daach wider lewennich se werre is es Ergebnis devun, dass mer es Flääsch vum Jesus esst un sei Blut drinkt. In Vers 40 is es Ergebnis esselwe, wa’mer de Sohn sieht un an de Sohn glabt. Das leht dene Gedangge nah, dass mer do dene Vers met dem erkläre sollt, was de Jesus in Vers 40 saht.

E Däl vun de Jinger dut sich vum Jesus abwenne

60 Dodrufhin hat e ganzi Reih vum Jesus seine Jinger, wo das geheert hann, gesaht: „Aweile iwerdreibt er awer! Dem ka’mer jo nemmeh zuheere!“ 61 De Jesus hat schun vun selwer gewisst, dass sich sei Jinger dodriwer ufgereecht hann. Deshalb hat er se gefroht: „Dun’er eich dodran stoße? 62 Was sahn’er dann eerscht emo, wann’er siehn, wie ich, de Menschesohn, dorthin ufsteihe, wo ich vorher war? 63 De Heiliche Geischt macht lewennich. E Mensch is dodezu net in de Laach. Die Worde, wo ich zu eich sahn, sinn Geischt un sinn Läwe. 64 Unner eich sinn awer e paar Leit, wo net glawe.“ De Jesus hat nämlich vun Anfang an gewisst, wer die sinn, wo net geglabt hann, un wer ne verrode dät. 65 Un weider hat er gesaht: „Aus dem Grund hann ich eich aach gesaht: Es kann nimand bei mich komme, wann em mei Vadder net die Gelähehät dodezu gebt.“

66 Vun do an hat sich e ganzi Reih vun seine Jinger serickgezoh un is nemmeh met em gang.

De Petrus bekennt sich zum Jesus

67 Dodrufhin hat de Jesus sei zwällef Jinger gefroht: „Un ihr, wolle ihr aach fortgehn?“ 68 Dodruf hat de Simon Petrus zu’m gesaht: „Herr, bei wene sollde mer dann gehn? Was du sahscht, bringt’s ewiche Läwe, 69 u’mir glawe un hann erkannt: Du bischt de Messias, em lewenniche Gott sei Sohn!“ 70 Dodruf hat de Jesus zu seine Jinger gesaht: „Ich hann doch eich zwällef ausgewählt, oder net? Un trotzdem is äner vun eich e Deiwel.“ 71 Dodemet hat er em Simon sei Bub, de Judas Ischariot, gemännt. De Judas hat nämlich de Jesus verrode solle, obwohl er äner vun de zwällef Jinger war.

7

De Jesus un sei Brieder

1 Dodenoh is de Jesus in Galiläa erumgeräst. In Judäa hat er das net mache wolle, weil die owerschde Judde dodruf aus ware, fer ne umsebringe. 2 Es jidische Labhiddefescht hat awer vor de Dir gestann. 3 Do hann sei Brieder zu’m gesaht: „Geh doch fort vun do un zieh noh Judäa, dass dei Jinger dort die Wunner, wo du machscht, aach siehn känne. 4 Es macht nämlich nimand ebbes hämlich, wann er bei all Leit bekannt werre will. Weis dich doch de Welt, wann de schun so großardiche Sache machscht.“ 5 Sei Brieder hann nämlich aach net an’e geglabt.

6 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Mei Zeit is noch net komm, awer fer eich is immer die richdich Zeit. 7 Eich kann die Welt net hasse, awer mich dut se hasse, weil ich er uf de Kopp zu sahn, dass das, was se macht, bees is. 8 Gehn ihr nur uf’s Fescht! Ich gehn noch net uf do das Fescht, weil mei Zeit noch net komm is.“

9 Das hat de Jesus seine Brieder gesaht un is in Galiläa geblieb.

De Jesus geht uf’s Labhiddefescht noh Jerusalem

10 Wie sei Brieder awer uf’s Fescht gang ware, is de Jesus aach dort hingang, allerdings net vor alle Leit, meh so hämlich. 11 Die owerschde Judde hann uf em Fescht noh’m gesucht un hann gefroht: „Wo is er dann?“ 12 Die Leit hann vil iwer ne gepischbert. „Das is e gudder Mensch!“, hann die Äne gesaht. Die Annere hann awer gemännt: „Nä, der dut’s Volk verfiehre.“ 13 Awer käner hat graderaus iwer ne geschwätzt, weil jeder Angscht vor de owerschde Judde hott.

14 Wie die Feschtwoch schun halb erum war, is de Jesus in de Tembel gang un hat die Leit unnerwies. 15 „Wie kommt’s’enn, dass der die Heilich Schrift so gutt kennt?“, hann sich die owerschde Judde do gewunnert. „Der hat die Sache doch gar net studiert.“ 16 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Was ich de Leit beibringe, stammt vun dem, wo mich geschickt hat un net vu’mir. 17 Wer berät is fer se mache, was Gott will, dut erkenne, ob das, was ich eich beibringe, vun Gott kommt, oder ob ich mei eichene Gedangge vordrahn. 18 Wer sei eichene Gedangge vordraht, dem geht’s nur um sei eicheni Ehr. Wem’s awer um die Ehr vun dem geht, wo ne geschickt hat, der is glabwirdich. Dem ka’mer aach kä Unrecht vorwerfe. 19 Hat de Mose eich net es Gesetz gebb? Awer käner vun eich läbt noh’m Gesetz! Fer was wolle ner mich dann umbringe?“

20 Dodruf hann die Leit gesaht: „Du bischt doch vu’me Dämon besess! Wer will dich dann umbringe?“ 21 De Jesus hat zu ne gesaht: „E änzichi Sach hann ich am Sabbat gemacht,a un dodriwer dun ihr eich allegar wunnere. 22 De Mose hat eich die Beschneidung gebb – genau genumm stammt se schun vun eiere Vorfahre un net vum Mose –, un deshalb beschneide ner e Mensch aach am Sabbat. 23 Wann e Mensch also am Sabbat beschnitt werd, ohne dass em Mose sei Gesetz gebroch werd, fer was sinn’er’nn do bees uf mich, weil ich e ganzer Mensch am Sabbat gesund gemacht hann? 24 Richden net noh’m eerschde Indruck! Fällen im Gähedäl e gerechdes Urdäl!“

7:21a Gemännt is die Hälung vu’me Gelähmde, wo in Kabidel 5,5-9 bericht werd.

Is de Jesus de Messias?

25 Dodrufhin hann e paar Leit aus Jerusalem gesaht: „Is das dann net der Mann, wo unser Owerschde umbringe wolle? 26 Guggen eich das do emo an! Der schwätzt vor alle Leit, un nimand saht ebbes degäh. Sollde unser Owerschde wirklich erkannt hann, dass er in Wohrhät de Messias is? 27 Wann de Messias emo kommt, wäß nimand, wo er herstammt. Bei do dem Mann wisse mer awer, wo er her is.“

28 Wie de Jesus die Leit im Tembel unnerwies hat, hat er geruf: „Jo, ihr kenne mich un wisse, wo ich her bin. Un trotzdem bin ich net vu’mir aus komm. Awer dene, wo mich geschickt hat, gebt’s wirklich. Ihr kenne ne net, 29 awer ich kenne ne, weil ich vun ihm komm bin un weil er mich geschickt hat.“ 30 Jetz hann die Leit de Jesus verhafde wolle, awer käner hat sich getraut, fer ne se greife. Sei Stunn war nämlich noch net komm. 31 Vun dene Mensche, wo dort ware, hat awer e ganzi Reih angefang, fer an’e se glawe. Se hann gesaht: „Wann de Messias kommt, macht der doch net noch meh außergewehnliche Sache wie die, wo do der Mann gemacht hat, oder doch?“

De Jesus kinnicht an, dass er fortgeht

32 Die Pharisäer hann awer doch metkrieht, was die Leit iwer de Jesus gepischbert hann. Do hann die Hoheprieschder un die Pharisäer e paar Tembelwache geschickt, fer ne se verhafde.

33 De Jesus hat zu de Leit gesaht: „Ich bin nemmeh lang bei eich. Dann gehn ich bei dene serick, wo mich geschickt hat. 34 Ihr suche mich dann, awer ihr finne mich net. Dort, wo ich dann bin, känne ner nämlich net hinkomme.“ 35 Do hann die Judde zuenanner gesaht: „Wo will er dann hingehn, dass mer ne nemmeh finne känne? Will er villeicht bei die Judde gehn, wo veränzelt unner de Grieche wohne, un die Grieche unnerweise? 36 Was männt er dann dodemet, wann er saht: ‚Ihr suche mich dann, awer ihr finne mich net. Dort, wo ich dann bin, känne ner nämlich net hinkomme?’“

De Jesus gebt genunk Wasser, wo Läwe bringt

37 Am letschde un wichdichde Daach vum Fescht is de Jesus ufgestann un hat geruf: „Wer Durscht hat, soll bei mich komme un dringge! 38 Wann jemand a’mich glabt, sprudelt, wie’s die Heilich Schrift saht, Wasser, wo Läwe bringt, aus seim Leib.“a 39 Dodemet hat de Jesus de Heiliche Geischt gemännt, wo die hann solle kriehn, wo an’e glawe. De Heiliche Geischt war nämlich noch net komm, weil de Jesus noch net in Gott sei Herrlichkät serickgang war.

7:38a Oder: Herz oder: Wese. Vgl. Jes 12,3; 43,19; 44,3; 58,11; Sach 14,8.

Zores

40 Vil vun dene Leit, wo geheert hann, was de Jesus gesaht hat, hann do gemännt: „Das do is wirklich der Prophet, wo mer druf gewart hann!“ 41 Annere hann gesaht: „Das is de Messias!“ Noch e paar annere hann dischbediert: „De Messias kommt doch net aus Galiläa, oder doch? 42 Saht dann net die Heilich Schrift: De Messias stammt vum David seine Kindskinner un kommt aus Bethlehem, aus dem Dorf, wo aach de David geläbt hat?“ 43 Es is so weit komm, dass die Leit wäh ihm Zores krieht hann. 44 E paar vun’e hann’e verhafde wolle, awer käner hat sich getraut, fer ne se greife.

Die Owerschde vum jidische Volk glawe net an de Jesus

45 Dodenoh sinn die Wache bei die Hoheprieschder un Pharisäer serickkomm un sinn vun dene gefroht wor: „Fer was hann’er ne dann net metgebrung?“ 46 Die Wache hann dodruf gesaht: „So hat noch kä Mensch geredd [wie do der Mann]!“ 47 „Hann ihr eich dann jetz aach verfiehre gelosst?“, hann die Pharisäer se do gefroht. 48 „Dut’enn villeicht e Änzicher vun de Owerschde oder vun de Pharisäer an’e glawe? 49 Das macht doch nur do die Bagaasch, wo em Mose sei Gesetz net kennt. Verfluchdi Sort!“

50 Dodrufhin hat äner vun ihre eichene Leit, de Nikodemus, wo emo naachts bei de Jesus gang war, zu ne gesaht: 51 „Dut dann unser Gesetz e Mensch verurdäle, eeb mer ne angeheert un feschtgestellt hat, was er macht?“ 52 „Ei, bischt du aach aus Galiläa?“, hann se dodruf zum Nikodemus gesaht. „Guck emo grindlich noh, dann siehsch’de: Aus Galiläa kommt nie e Prophet.“ [ 53 Dann sinn se all hämmgang.

8

De Jesus un die Fra, wo dodebei verwitscht wor is, wie se näwenausgang is

1 De Jesus is awer an de Eelberch gang. 2 Am nägschde Daach is er friehmorjens wider in de Tembel komm, un die Leit sinn allegar bei’m sesammegelaf. Do hat er sich dort hingehuckt un hat se unnerwies.

3 Awer die Schriftgelehrde un die Pharisäer hann e Fra bei ne gebrung, wo debei verwitscht wor is, wie se näwenausgang is. Se hann die Fra vor die Leit gestellt 4 un hann zum Jesus gesaht: „Määschder, do die Fra is verwitscht wor, wie se näwenausgang is. 5 De Mose hat uns im Gesetz vorgeschrieb, fer so Weiwer se stäniche. Was sahsch’enn du dodezu?“

6 Se hann das nur gesaht, fer em Jesus e Fall se stelle un fer ne dann anklaache se känne. Awer de Jesus hat sich noh vore gebickt un hat ebbes me’m Finger uf de Boddem geschrieb. Er hat so gemacht, wie wann er se net heere dät. 7 Wie se ne dann als weider gefroht hann, is er wider ufgestann un hat zu ne gesaht: „Wer vun eich noch nie gesindicht hat, soll de eerschde Stän uf se schmeiße!“ 8 Dann hat er sich wider noh vore gebickt un hat als weider uf de Boddem geschrieb. 9 Wie die Pharisäer un die Schriftgelehrde geheert hann, was de Jesus gesaht hat, hat se ihr Gewisse iwerzeicht, un se sinn äner noh’m annere fortgang, vun de Ällschde angefang bis zu de Klänschde. De Jesus is allän met der Fra, wo immer noch do gestann hat, serickgeblieb.

10 Dodrufhin is er wider ufgestann, un weil er außer der Fra käner meh gesiehn hat, hat er se gefroht: „Fra, wo sinn se dann, die, wo dich angeklaacht hann? Hat dich käner verurdält?“ 11 „Käner, Herr!“, hat se do gesaht. Dodenoh hat de Jesus zu rer gesaht: „Dann dun ich dich aach net verurdäle! Geh, un sindich jetz nemmeh.“]

De Jesus is es Licht vun de Welt

12 Dodenoh hat de Jesus wider met de Leit geschwätzt. „Ich bin’s Licht vun de Welt!“, hat er gesaht. „Wer hinner mir hergeht, hat das Licht, wo’s Läwe schenkt, un läbt nemmeh im Dunggele.“ 13 Do hann die Pharisäer zu’m gesaht: „Du duscht fer dich selwer als Zeihe schwätze. Was du sahscht, is net glabwirdich.“ 14 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Aach wann ich fer mich selwer als Zeihe schwätze, is das, was ich sahn, doch glabwirdich. Ich wäß nämlich, wo ich herkomm bin un wo ich hingehn. Ihr wisse awer net, wo ich herkomme un wo ich hingehn. 15 Ihr urdäle, wie Mensche urdäle. Ich urdäle iwer nimand. 16 Awer wann ich ebbes beurdäle, is mei Urdäl richdich. Ich urdäle nämlich sesamme met meim Vadder, wo mich geschickt hat, un net allän. 17 In eierm Gesetz steht doch geschrieb: Wann zwä Mensche esselwe aussahn, is das wohr. 18 Ich bi’mei eichener Zeihe, u’mei Vadder, wo mich geschickt hat, dut aach als Zeihe fer mich ufträde.“ 19 „Wo is dann dei Vadder?“, hann’e die Pharisäer do gefroht. De Jesus hat dodruf gesaht: „Ihr kenne mich net, u’mei Vadder kenne ner aach net! Wann’er mich kenne däde, däde ner aach mei Vadder kenne.“

20 Das do hat de Jesus alles verzehlt, wie er die Leit im Tembel bei de Schatzkammer unnerwies hat. Awer nimand hat ne verhaft, weil sei Stunn noch net komm war.

Wo de Jesus herkommt un wo er hingeht

21 Dodenoh hat de Jesus wider zu de Leita gesaht: „Ich gehn fort.b Ihr suche mich dann,c awer ihr komme in eiere Sinde um, un dort, wo ich hingehn, känne ihr net hinkomme.“

8:21a Oder: zu de owerschde Judde.

8:21b Durch de Dod am Kreiz.

8:21c Se suche dann weider noh’m Messias, finne ne awer net, weil se de Jesus, ihr wirklicher Messias, ablehne.

22 „Will er sich dann umbringe?“, hann sich die owerschde Judde do gefroht. „Saht er deshalb: ‚Dort, wo ich hingehn, känne ihr net hinkomme?’“ 23 De Jesus hat zu ne gesaht: „Ihr sinn vun do junne, ich awer komme vun owe her. Ihr geheere zu do der Welt, awer ich geheere net zu do der Welt. 24 Deshalb hann ich eich aach gesaht, dass ner emo in eiere Sinde umkomme. Wann’er nämlich net glawe, dass ich der bin, wo is,a komme ner in eiere Sinde um.“ 25 Dodrufhin hann’e die owerschde Judde gefroht: „Wer bisch’enn du?“ De Jesus hat zu ne gesaht: „Das, was ich eich vun Anfang an gesaht hann! 26 Ich hätt noch vil iwer eich se sahn un noch vil se richde, awer der, wo mich geschickt hat, is vertrauenswirdich, un was ich vun dem geheert hann, sahn ich de Welt weider.“

8:24a Wärtlich: dass ich bin. Wann de Jesus saht: „Ich bin“, dut er dodemet beanspruche, Gott se sinn. An Stelle wie Jesaja 41,4; 43,10-13.25; 46,4 un 48,12 dut sich Gott ähnlich nenne. Em Mose hat er sich met seim heiliche Name offebart (vgl. 2Mo 3,14), un der dut bedeide: Ich bin.

27 Die owerschde Judde hann awer net verstann, dass de Jesus met ihne iwer sei Vadder geschwätzt hat. 28 Deshalb hat de Jesus zu ne gesaht: „Wann’er mich, de Menschesohn, emo a’me Kreiz ufgestellt hann, dun’er erkenne, dass ich der bin, wo is.a Ihr dun dann aach erkenne, dass ich nur das sahn, was mer mei Vadder beigebrung hat, un dass ich nix vu’mir selwer aus mache. 29 Der, wo mich geschickt hat, is bei mer. Mei Vadder losst mich net allän, weil ich immer mache, was meim Vadder gefallt.“ 30 Wie de Jesus das gesaht hat, hann massich Leit an’e geglabt.

8:28a Vgl. die Anmergung zu Vers 24.

Wirklich frei is e Mensch nur durch de Jesus

31 Dodrufhin hat de Jesus zu dene Judde, wo an’e geglabt hann, gesaht: „Wann’er bei dem bleiwe, was ich sahn, sinn’er wirklich mei Jinger. 32 Ihr erkenne dann, was wohr is, un das, was wohr is, macht eich frei.“

33 „Mir sinn em Abraham sei Kindskinner!“, hann die Judde dodruf zum Jesus gesaht. „Mir sinn noch nie die Sklave vun irjend jemand geween. Wie kannsch’enn du do sahn: ‚Ihr misse frei werre?’“ 34 Dodruf hat de Jesus zu ne gesaht: „Das Äne sahn ich eich: Wer sindicht, is e Sklave vun dem, was sindich is. 35 E Sklave bleibt net fer immer im Haus, awer e Sohn geheert immer dezu. 36 Nur wann eich Gott sei Sohn frei macht, sinn’er wirklich frei!“

Em Abraham sei Kinner oder em Deiwel sei Kinner?

37 „Ich wäß jo, dass ner em Abraham sei Kindskinner sinn. Awer ihr wolle mich umbringe. Was ich sahn, stoßt bei eich uf dawe Ohre. 38 Ich schwätze iwer das, was ich bei meim Vadder gesiehn hann. Ihr awer mache das, was ner bei eierm Vadder gesiehn hann.“ 39 Dodruf hann die Judde zum Jesus gesaht: „De Abraham is unser Vadder.“ „Wann’er wirklich em Abraham sei Kinner wäre, däde ner aach mache, was de Abraham gemacht hat!“, hat de Jesus do zu ne gesaht. 40 „Ich bin e Mensch, wo eich gesaht hat, was wohr is un was ich vun Gott geheert hann, awer ihr wolle mich jetz umbringe. So ebbes hat de Abraham net gemacht. 41 Awer ihr mache, was eier Vadder aach macht.“

Do hann die Judde zu’m gesaht: „Mir sinn net unehelich uf die Welt komm! Mir hann nur äner Vadder: Gott!“ 42 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Wann Gott eier Vadder wär, hädde ner mich lieb! Ich bin nämlich vun Gott fortgang un doher komm. Vu’mir selwer aus bin ich net komm. Gott hat mich im Gähedäl geschickt. 43 Fer was verstehn’er dann net, was ich sahn? Weil ner gar net verstehn känne, was ich sahn! 44 Ihr stamme vum Deiwel ab! Der is eier Vadder, un ihr wolle das mache, wo eier Vadder druf aus is. De Deiwel war vun Anfang an e Märder un steht net in de Wohrhät, weil’s in ihm nix gebt, was wohr is. Wann er lieht, schwätzt er so, wie er halt emo is. Er is nämlich e Liehner un de Vadder vum Liehe. 45 Awer mir glawe ner jo net, weil ich die Wohrhät sahn. 46 Wer vun eich ka’mer nohweise, dass ich aach nur ämo gesindicht hann? Wann ich awer die Wohrhät sahn, fer was glawe ner mer dann net? 47 Wer vun Gott stammt, heert uf das, was Gott saht. Ihr heere deshalb net druf, weil ner net vun Gott stamme.“

De Jesus is greßer wie de Abraham

48 Dodruf hann die Judde zu’m gesaht: „Ha’mer net Recht, wa’mer sahn: ‚Du bischt e Samarider un vu’me Dämon besess?’“ 49 De Jesus hat dodruf gesaht: „Ich bin net vu’me Dämon besess! Ich dun im Gähedäl mei Vadder ehre, awer ihr ziehe mei Ehr in de Dreck. 50 Ich suche kä Ehr fer mich selwer. Es gebt awer äner, wo se sucht un wo richde dut. 51 Das äne sahn ich eich: Wer sich an das hallt, was ich sahn, sterbt nie!“

52 „Jetz wisse mer, dass du vu’me Dämon besess bischt!“, hann die Judde do zum Jesus gesaht. „De Abraham un die Prophede sinn gestorb, awer du sahscht: ‚Wer sich an das hallt, was ich sahn, sterbt nie!’ 53 Bischt du dann greßer wie unser Vadder, de Abraham? De Abraham is gestorb, un die Prophede sinn aach gestorb. Fer wene hallsch’e’nn du dich eichentlich?“ 54 Dodruf hat de Jesus gesaht: „Wann ich mich selwer ehre, is mei Ehr nix wert. Mei Vadder is awer der, wo mich ehre dut. Vun dem sahn’er, er wär eier Gott. 55 Un dodebei hann’er ne nie wirklich gekennt! Ich kenne ne awer, un wann ich sahn dät: ‚Ich kenne ne net!’, wär ich grad so e Liehner wie ihr. Awer ich kenne ne un halle mich an das, was er saht. 56 De Abraham, eier Vadder, hat sich gefreit, dass er dene Daach hat solle siehn, wo ich komme. Er hat ne gesiehn un war froh.“

57 Dodruf hann die Judde zum Jesus gesaht: „Du bischt noch kä 50 Johr alt un willscht de Abraham gesiehn hann?“ 58 De Jesus hat do zu ne gesaht: „Das äne sahn ich eich: Eeb de Abraham uf die Welt komm is, bin ich!“a 59 Do hann se Stän ufgerafft, fer ne se stäniche. Awer de Jesus hat sich versteggelt un is aus em Tembel gang, [midde durch se durch. So is er devunkomm].

8:58a Vgl. die Anmergung zu Vers 24.

9

De Jesus macht e Mann gesund, wo schun blind war, wie er uf die Welt komm is

1 Unnerwäächs hat de Jesus e Mann gesiehn, wo schun blind war, wie er uf die Welt komm war. 2 „Määschder“, hann’e sei Jinger do gefroht, „wer hat’enn gesindicht, dass do der Mann blind uf die Welt komm is? Er selwer oder sei Eldere?“ 3 De Jesus hat dodruf gesaht: „Der Mann hat net gesindicht un sei Eldere aach net. Awer an ihm soll mer emo siehn, was Gott ferdichbringt. 4 Ich muss die Arwet vun dem ferdich mache, wo mich geschickt hat, solang wie’s Daach is. Es kommt emo die Naacht, wo nimand meh ebbes mache kann. 5 Solang wie ich uf de Welt bin, bin ich’s Licht vun de Welt.“ 6 Wie de Jesus das do gesaht hat, hat er uf de Boddem gespauzt un hat met seim Spauz e Brei angeriehrt. Dene hat er dem Blinde dann uf die Aue gestrich 7 un hat zu’m gesaht: „Geh un wäsch dich im Schiloacher Weiher!“ Schiloach hääscht iwersetzt: „der, wo geschickt wor is“. Do is der Mann fortgang un hat sich gewäscht. Un wie er serickkomm is, hat er siehn känne.

8 Do hann sei Nochbare un die Leit, wo ne bis dohin als Blinder gekennt hann, gefroht: „Is’enn das net der Mann, wo immer an de Stroß gehuckt un gebeddelt hat?“ 9 E paar Leit hann gesaht: „Das is er!“ Annere hann gemännt: „Der sieht nur so ähnlich aus.“ Der Mann hat awer selwer gesaht: „Doch, ich bin’s.“ 10 „Un wieso kannscht du uf ämo siehn?“, hann’e die Leit do gefroht. 11 Dodruf hat er zu ne gesaht: „E Mann, wo Jesus hääscht, hat e Brei gemacht un hat mer ne uf die Aue gestrich un zu mer gesaht: ‚Geh an de Schiloacher Weiher un wäsch dich dort!’ Do bin ich dort hingang un ha’mich gewäscht. Un jetz kann ich siehn!“ 12 „Un wo is der Mann jetz?“, hann’e die Leit do gefroht. Er hat gesaht: „Wäß ich net.“

Die Pharisäer verheere dene Mann, wo vum Jesus gesund gemacht wor is

13 Dodenoh hann die Leit dene Mann, wo blind geween war, bei die Pharisäer gebrung. 14 Es war awer grad Sabbat, wie de Jesus dene Brei gemacht un dem Mann sei Aue gehält hat. 15 Jetz hann aach die Pharisäer dene Mann gefroht, wie’s kommt, dass er uf ämo siehn kann. Do hat er zu ne gesaht: „Der Mann hat mer e Brei uf die Aue geleht. Dann hann ich mich gewäscht, un jetz kann ich siehn.“ 16 „Der Mann kommt net vun Gott, weil er de Sabbat net inhallt!“, hann e paar vun dene Pharisäer do gesaht. Awer e paar annere hann gemännt: „Wie kann e Mensch, wo sindicht, so Sache mache?“ Do hann se Zores metenanner krieht.

17 Dann hann die Pharisäer dene Mann, wo blind geween war, noch emo gefroht: „Was sahsch’enn du zu dem Mann? Er hat doch dei Aue gesund gemacht.“ „Das is e Prophet!“, hat der Mann do gesaht. 18 Die owerschde Judde hann em awer net glawe wolle, dass er blind war un jetz siehn kann. Aus dem Grund hann se sei Eldere geruf 19 un hann se gefroht: „Is das eier Bub, wo ner devun behaupde, dass er blind uf die Welt komm is? Wie kommt’s’enn, dass er jetz siehn kann?“ 20 Die Eldere vun dem Mann hann dodruf zu de owerschde Judde gesaht: „Mir wisse, dass das do unser Bub is un dass er blind uf die Welt komm is. 21 Wie’s awer dezu komm is, dass er jetz siehn kann, wisse mer net! Un wer sei Aue gesund gemacht hat, wisse mer aach net. Frohe’ne doch selwer! Er is alt genunk un kann selwer fer sich schwätze.“ 22 Se hann das gesaht, weil se Angscht vor de owerschde Judde gehat hann. Die owerschde Judde ware nämlich schun änich wor, fer jeder aus de Synagooch ausseschließe, wo zugewe dät, dass de Jesus de Messias wär. 23 Deshalb hann dem Mann sei Eldere gesaht: „Er is alt genunk! Frohe’ne doch selwer.“

24 Dodrufhin hann die Pharisäera dene Mann, wo blind geween war, e zwäddes Mo geruf un hann zu’m gesaht: „Gebb Gott die Ehr! Mir wisse, dass do der Mensch e Sinder is.“ 25 Der Mann hat dodruf gesaht: „Ob er e Sinder is, wäß ich net. Awer Äns wäß ich: Ich war blind un kann jetz siehn!“ 26 „Was hat er dann met der gemacht?“, hann die Pharisäer do wider gefroht. „Wie hat er dei Aue gesund gemacht?“ 27 „Das hann ich eich doch schun gesaht!“, hat der Mann do zu ne gesaht. „Awer ihr hann jo net zugeheert. Fer was wolle ner’s dann noch emo heere? Wolle ner aach sei Jinger werre?“ 28 Do hann se met em gescholl. „Du bischt äner vun dem Mann seine Jinger!“, hann se gesaht. „Awer mir sinn em Mose sei Jinger. 29 Mir wisse, dass Gott me’m Mose geschwätzt hat, awer vun do dem Mann wisse mer net emo, wo er her is.“

9:24a Oder: die owerschde Judde. Analooch in de Verse 26, 34 un 35.

30 „Das is awer wirklich spassich, dass ner net emo wisse, wo er her is!“, hat der Mann, wo blind geween war, dodruf zu ne gesaht. „Awer er hat mei Aue gesund gemacht. 31 Mir wisse doch, dass Gott net uf sindiche Mensche heert. Wann awer jemand Gott die Ehr gebt un macht, was er will, heert Gott uf ne. 32 Solang wie die Welt besteht, hat mer noch nie geheert, dass jemand die Aue vu’me annere, wo blind uf die Welt komm is, gesund gemacht hat. 33 Wann do der Mann net vun Gott komm wär, kännt er nix mache!“ 34 Dodruf hann die Pharisäer zu dem Mann, wo blind geween war, gesaht: „Du bischt durch un durch sindich uf die Welt komm un willscht uns belehre?“ Dann hann se ne enausgeschmiss.

Geischtlichi Blindhät

35 Dodenoh hat de Jesus devun geheert, dass die Pharisäer dene Mann, wo blind geween war, enausgeschmissa hodde. Un wie er ne wider gedroff hat, hat er ne gefroht: „Glabscht du an Gott sei Sohn?“ 36 „Wer is’enn das, Herr?“, hat der Mann dodruf gesaht. „Sah mer’s, dann will ich an’e glawe!“ 37 „Du hascht ne schun gesiehn!“, hat de Jesus zu’m gesaht. „Der, wo grad met der schwätzt, is es!“ 38 Do hat der Mann gesaht: „Herr, ich glawe!“ un hat de Jesus angebät.

9:35a Oder: ausgeschloss.

39 Dodenoh hat de Jesus gesaht: „Ich bin in do die Welt komm, fer se richde. Die Blinde solle siehn känne un die, wo siehn, solle blind werre.“ 40 Das hann e paar vun de Pharisäer, wo bei’m Jesus ware, geheert. „Si’mir dann aach blind?“, hann se ne do gefroht. 41 De Jesus hat zu ne gesaht: „Wann ihr blind wäre, wäre ner net schullich, gesindicht se hann. Weil ner awer sahn: ‚Mir känne siehn’, bleibt eier Schuld bestehn.“

10

De Hirt un sei Schäf

1 „Das Äne sahn ich eich: Wer an erer anner Stell insteiht un net durch’s Gadder in de Schofpercha geht, is e Spitzbub un e Raiwer. 2 Wer awer durch’s Gadder eningeht, is de Hirt. 3 Dem macht de Ufbasser am Gadder uf. Die Schäf heere uf em Hirt sei Stimm, un er ruft die, wo ihm geheere, met ihrm Name un fiehrt se enaus. 4 Wann er sei Schäf dann enausgelosst hat, geht er vor ne her, un die Schäf lafe’m noh. Se kenne nämlich sei Stimm. 5 Eme Fremde lafe se net noh. Se lafe im Gähedäl fort vor’m, weil se die Stimm vun fremde Leit net kenne.“

10:1a Das war e Platz, wo die Schäf iwer Naacht geblieb sinn. Der Platz war vun erer Mauer umgebb.

6 Do das Gleichnis hat de Jesus de Pharisäer verzehlt, awer se hann net verstann, was er ne dodemet hat wolle sahn.

De Jesus is die Dir

7 Dodrufhin hat de Jesus wider met de Pharisäer geschwätzt: „Das äne sahn ich eich: Ich bin die Dir zu de Schäf! 8 Die, wo vor mer komm sinn, sinn allegar Spitzbuwe un Raiwer. Awer die Schäf hann net uf se geheert. 9 Ich bin die Dir! Wer durch mich eningeht, werd gerett. Er kommt erin un geht enaus un finnt die Wäd. 10 E Spitzbub kommt nur, fer die Schäf se klaue un se schlachde un ins Verderwe se stirze. Ich bin awer komm, dass’e’s Läwe hann känne, es Läwe im Iwerfluss!“

De Jesus is de gudde Hirt

11 „Ich bin de gudde Hirt! E gudder Hirt gebt sei Läwe fer die Schäf her. 12 E bezahlder Knecht awer, wo net de Hirt is un wo die Schäf net hingeheere, losst die Schäf hugge un laft fort, wann er de Wolf komme sieht. De Wolf fallt dann iwer die Schäf her un treibt se ausenanner. 13 Der Knecht laft fort, weil er nur e bezahlder Knecht is un weil em nix an de Schäf leiht. 14 Ich bin de gudde Hirt. Ich kenne mei Schäf, u’mei Schäf kenne mich, 15 genauso wie mich de Vadder kennt un wie ich de Vadder kenne. Ich gewe aach mei Läwe fer die Schäf her. 16 Ich hann noch annere Schäf, wo net aus do dem Stall sinn. Die muss ich aach noch do herfiehre. Dann heere se aach uf mei Stimm, un dann gebt’s nur äni Herd un nur äner Hirt.“

17 „Deshalb hat mich mei Vadder aach lieb, weil ich mei Läwe hergewe, fer’s wider serickseholle. 18 Nimand dut mer’s nemme. Ich gewe’s im Gähedäl ganz vun selwer her. Es steht i’meiner Macht, fer’s hersegewe, un es steht i’meiner Macht, fer’s wider serickseholle. Das hat mich mei Vadder gehääscht fer se mache.“

19 Weil de Jesus das gesaht hat, hann die owerschde Juddea schun wider Zores unnernanner krieht. 20 E ganzi Reih vun’e hat gesaht: „Der is vu’me Dämon besess un hat se nemmeh all! Fer was heere ner’m dann iwerhaupt noch zu?“ 21 Annere hann gemännt: „So dut nimand schwätze, wo besess is! Kann dann e Dämon eme blinde Mensch sei Aue gesund mache?“

10:19a Wärtlich: hann die Judde. Analooch in de Verse 24, 31 un 33.

Sicher in de Hand vum gudde Hirt. De Vadder un de Sohn sinn äns

22 Es war Winder, un in Jerusalem hann se’s Tembelweihfescht gefeiert. 23 De Jesus is im Tembel in de Salomohall hin- un hergelaf. 24 Do hann sich die owerschde Judde um ne erum gesammelt un hann’e gefroht: „Wie lang willsch’e uns dann noch zawwele losse? Sah’s uns doch richt eraus, wann du de Messias bischt!“ 25 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Ich hann’s eich doch schun gesaht, awer ihr glawe mer jo net. Alles, was ich i’meim Vadder seim Name mache, dut mich bestädiche. 26 Awer ihr glawe net. Ihr geheere nämlich – wie ich eich schun gesaht hann – net zu meine Schäf. 27 Mei Schäf heere uf mei Stimm, un ich kenne se, un se lafe hinner mer her. 28 Ich gewe ne’s ewiche Läwe. Se gehn nie meh verlor, un nimand kann se aus meiner Hand reiße. 29 Mei Vadder, wo mer se gebb hat, is greßer wie jeder annere, un nimand kann se meim Vadder aus de Hand reiße. 30 Ich un de Vadder sinn äns!“

De Jesus werd abgelehnt

31 Dodrufhin hann die owerschde Judde wider Stän ufgeläst, fer de Jesus se stäniche. 32 Do hat er ne vorgehall: „Im Ufdraach vu’meim Vadder hann ich e Haufe gudde Sache vor eiere Aue gemacht. Fer was for äni vun’e wolle ner mich dann jetz stäniche?“ 33 „Mir stäniche dich, weil du Gott läschdere duscht, un net, weil du ebbes Guddes gemacht hascht!“, hann die owerschde Judde dodruf zu’m gesaht. „Du bischt nämlich nur e Mensch, awer du gebbscht dich als Gott aus.“ 34 Dodruf hat de Jesus zu ne gesaht: „Steht net in eierm Gesetz geschrieb: ‚Ich hann gesaht: Ihr sinn Gädder?’ 35 Es Gesetz nennt also die Mensche Gädder, wo se heere krieht hann, was Gott gesaht hat. Un die Heilich Schrift kann doch net ungildich werre! 36 Wieso sahn’er dann zu dem, wo vum Vadder heilich gemacht un in die Welt geschickt wor is: ‚Du duscht Gott läschdere!’ – nur weil ich gesaht hann: ‚Ich bin Gott sei Sohn!’? 37 Wann ich net das mache, was mei Vadder macht, brauche ner mer net se glawe. 38 Wann ich awer mache, was mei Vadder macht, dann glawen doch wenichdens an das, was ich mache, wann’er mir selwer schun net glawe wolle. Ihr solle begreife un glawe, dass de Vadder i’mir is un dass ich im Vadder bin.“

39 Dodrufhin hann se wider versucht, fer de Jesus se verhafde, awer er hat sich net greife gelosst.

De Jesus zieht sich hinner de Jordan serick

40 De Jesus is dann wider uf die anner Seit vum Jordan an die Stell gang, wo de Johannes am Anfang die Mensche gedaft hat. Dort is er geblieb, 41 un e Haufe Leit sinn bei ne komm. „De Johannes hat zwar nix Außergewehnliches gemacht“, hann se gesaht, „awer alles, was er iwer do dene Mann gesaht hat, is wohr.“ 42 Dort sinn dann vil Leit zum Glawe an de Jesus komm.

11

De Lazarus werd krank un sterbt

1 Dodenoh is e Mann, wo Lazarusa gehääscht hat, krank wor. Der Mann war aus Bedanie, aus dem Dorf, wo aach es Maria un em Maria sei Schweschder, es Marda, gewohnt hann. 2 Es Maria war die Fra, wo de Herr späder met Salbeel gesalbt un sei Fieß met ihre Hoor abgedruggelt hat. De Lazarus, ihr Bruder, war jetz krank. 3 Do hann die zwä Schweschdere jemand bei de Jesus geschickt un hann em ausrichde gelosst: „Herr, dei Freind is krank.“ 4 Wie de Jesus das geheert hat, hat er gesaht: „Do die Krankhät geht emo net me’m Dod zu Enn. Se soll im Gähedäl weise, wie herrlich Gott is. Durch sie soll Gott sei Sohn nämlich zu seiner Herrlichkät komme.“

11:1a Lazarus, hebräisch Eleasar, dut Gott helft bedeide.

5 De Jesus hat’s Marda un sei Schweschder un de Lazarus lieb gehat. 6 Wie er jetz geheert hat, dass de Lazarus krank is, is er noch zwä Daache dort geblieb, wo er sich grad ufgehall hat. 7 Dann eerscht hat er zu seine Jinger gesaht: „Kommen, mir gehn wider noh Judäa.“ 8 „Määschder“, hann sei Jinger do zu’m gesaht, „eerscht vor kurzem hann dich die owerschde Judde stäniche wolle, un jetz willscht du wider dort hingehn?“ 9 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Es is doch zwällef Stunne am Daach hell, oder net? Wann jemand daachsiwer unnerwäächs is, dut er nirjenswo anstoße, weil er’s Licht vun do der Welt sieht. 10 Wann awer jemand naachts unnerwäächs is, stoßt er sich. Dann fählt em nämlich es Licht.“

11 Das hat de Jesus gesaht. Dann hat er zu seine Jinger gesaht: „Unser Freind, de Lazarus, is ingeschloft. Awer ich gehn jetz bei ne, fer ne wach se mache.“ 12 „Herr“, hann sei Jinger do gesaht, „wann er schloft, werd er wider gesund.“ 13 De Jesus hat dodevun geschwätzt, dass er gestorb is. Die Jinger hann awer gemännt, de Jesus dät vum normale Schlof schwätze. 14 Do hat de Jesus richt eraus zu seine Jinger gesaht: „De Lazarus is gestorb. 15 Un wäh eich frei ich mich, dass ich net bei’m war. Ich will nämlich, dass ner glawe. Awer kommen jetz, mir gehn bei ne!“ 16 Do hat de Thomas, wo aach Zwilling genennt wor is, zu dene annere Jinger gesaht: „Ei, dann kommen! Mir gehn aach, fer met unserm Herr se sterwe.“

De Jesus is die Uferstehung un’s Läwe

17 Wie de Jesus noh Bedanie komm is, hat er metkrieht, dass de Lazarus schun vor vier Daache ins Grab geleht wor is. 18 Bedanie war nah bei Jerusalem, so Stigger drei Kilomedera devun eweg. 19 E Haufe Judde aus de Stadt ware bei’s Marda un’s Maria komm, fer se se treeschde, wäh ihrm Bruder. 20 Wie’s Marda geheert hat, dass de Jesus kommt, is es em entgähgelaf. Awer es Maria is im Haus hugge geblieb. 21 Es Marda hat zum Jesus gesaht: „Herr, wann du do geween wärscht, wär mei Bruder net gestorb. 22 Awer ich wäß, aach jetz noch gebt der Gott alles, was du vu’m verlangscht.“ 23 „Dei Bruder werd wider lewennich!“, hat de Jesus do zu’m gesaht. 24 „Ich wäß!“, hat’s Marda zum Jesus gesaht. „Wann die Dode am letschde Daach uferstehn, werd er wider lewennich.“ 25 De Jesus hat zu’m gesaht: „Ich bin die Uferstehung un’s Läwe! Wer a’mich glabt, läbt, aach wann er sterbt! 26 Un wer läbt un a’mich glabt, sterbt nie meh! Glabscht du das?“ 27 Do hat’s Marda zu’m gesaht: „Jo, Herr, ich glawe, dass du de Messias bischt, Gott sei Sohn, wo in die Welt komme soll.“

11:18a Wärtlich: so Stigger 15 Stadie.

Em Jesus komme die Träne

28 Wie’s Marda das gesaht hott, is es fortgang un hat heimlich’s Maria, sei Schweschder, geruf un hat gesaht: „De Määschder is do un froht noh der.“ 29 Wie’s Maria das geheert hat, is es schnell ufgestann un is bei de Jesus gang. 30 De Jesus war awer noch net bis ins Dorf komm. Er war immer noch an der Stell, wo ne es Marda gedroff hott. 31 Die Judde, wo bei’m Maria im Haus ware un’s Maria getreescht hann, hann gesiehn, dass es uf ämo ufgestann un enausgang is. Do sinn se’m nohgang un hann gesaht: „Es geht ans Grab, fer dort se heile.“

32 Wie’s Maria dann dort hinkomm is, wo de Jesus war, un’e gesiehn hat, hat’s sich vor sei Fieß falle gelosst un hat zu’m gesaht: „Herr, wann du do geween wärscht, wär mei Bruder net gestorb.“ 33 De Jesus hat gesiehn, wie’s geheilt hat un wie die Judde, wo met em komm ware, aach geheilt hann. Do is er bees wor un hat sich geschiddelt. 34 „Wo hann’er ne dann begrab?“, hat er gefroht. Die Leit hann zu’m gesaht: „Komm un guck der’s an, Herr!“ 35 Do sinn em Jesus die Träne komm. 36 „Guggen emo, wie hat er ne doch so lieb gehat!“, hann die Judde do gesaht. 37 E paar vun’e hann awer gemännt: „Der hat doch dem Blinde die Aue gesund gemacht. Do hätt er doch aach mache känne, dass de Lazarus net sterbt?“

De Jesus macht de Lazarus wider lewennich

38 Do is de Jesus wider bees wor un is ans Grab gang. Das Grab war e Hehl, un e Stän hat vor’m Ingang geläh. 39 „Schaffen dene Stän emo do niwer!“, hat de Jesus gesaht. „Herr“, hat’s Marda, dem Dode sei Schweschder, do zu’m gesaht, „der leiht schun seit vier Daache im Grab. Die Leich stinkt schun!“ 40 Awer de Jesus hat zu’m gesaht: „Hann ich der’s net gesaht: Wann du glawe dätscht, dätscht du siehn, wie herrlich Gott is?“

41 Do hann die Leit dene Stän [dort, wo der Dode geläh hat], eniwergeschafft. De Jesus hat noh owe geguckt un hat gesaht: „Vadder, ich dangge der, dass du mich erheert hascht! 42 Ich wäß, dass du mich immer erheerscht. Awer wäh dene Leit, wo do erumstehn, hann ich das gesaht. Se solle nämlich glawe, dass du mich geschickt hascht.“ 43 Wie er das gesaht hott, hat er ganz laut geruf: „Lazarus, komm eraus!“ 44 Do is der, wo schun dot war, erauskomm. Sei Hänn un sei Fieß ware met Grabdiecher zugewiggelt un sei Gesicht met eme Schwäßduuch verbunn. De Jesus hat zu de Leit gesaht: „Mache’m die Diecher ab un losse’ne gehn.“

De Hohe Rot drefft die Entscheidung, fer de Jesus umsebringe

45 E ganzi Reih vun dene Judde, wo bei’s Maria komm ware un gesiehn hann, was de Jesus gemacht hat, hann jetz an’e geglabt. 46 Awer e paar vun’e sinn bei die Pharisäer gelaf un hann’e verzehlt, was de Jesus gemacht hat. 47 Do hann die Hoheprieschder un die Pharisäer de Hohe Rot sesammegeruf. „Was solle mer’nn jetz mache?“, hann se gesaht. „Der Mann macht e Haufe außergewehnliche Sache. 48 Wa’mer ne so weidermache losse, glawe die Leit noch allegar an’e. Dann komme die Reemer un losse vun unserm Platz un vun unserm Volk nix meh iwerich.“ 49 Äner vun’e, de Kaiphas, wo in do dem Johr de owerschde Prieschder war, hat zu ne gesaht: „Ihr begreife awer aach grad gar nix! 50 Un ihr dengge net driwer noh, dass es besser fer uns is, wann e änzicher Mensch fer’s Volk sterbt, als wie wann’s ganze Volk unnergeht.“ 51 De Kaiphas hat das net vun sich aus gesaht. Awer weil er in dem Johr de owerschde Prieschder war, hat er prophedisch dodevun geschwätzt, dass de Jesus fer’s jidische Volk hat solle sterwe. 52 Er hat awer aach sterwe solle, fer Gott sei verstraude Kinner sesammesefiehre un äns se mache un net nur fer’s jidische Volk.

53 Vun dem Daach an hann die owerschde Judde de feschde Vorsatz gehat, fer de Jesus umsebringe. 54 Deshalb is er dann aach bei de Judde nemmeh vor alle Leit in- un ausgang. Er hat sich im Gähedäl in die Geechend am Rand vun de Wiescht serickgezoh, in e Stadt, wo Ephraim gehääscht hat. Dort hat er sich met seine Jinger ufgehall.

55 Dodenoh is es uf’s jidische Passahfescht zugang. Schun vor’m Fescht sinn e Haufe Leit aus em ganze Land enuffer noh Jerusalem gezoh, fer sich noh de Reinichungsvorschrifde uf’s Fescht vorseberäde. 56 Se hann noh’m Jesus gesucht, un wie se im Tembel beinannergestann hann, hann se zuenanner gesaht: „Was männe ner? Kommt er uf’s Fescht oder net?“ 57 Die Hoheprieschder un die Pharisäer hann nämlich Order gebb gehat: Wann jemand wäß, wo er is, soll er’s melle. Se hann de Jesus nämlich verhafde wolle.

12

De Jesus werd in Bedanie met Eel gesalbt

<reference type="parallel">(Mt 26,6-13; Mk 14,3-9)</reference>

1 Sechs Daache vor’m Passahfescht is de Jesus noh Bedanie komm. Dort hat de Lazarus gewohnt, wo [gestorb war un] vum Jesus vun de Dode uferstehn gelosst wor is. 2 E paar Leit in Bedanie hann e Feschtesse fer de Jesus gerischt. Es Marda hat die Bedienung gemacht, un de Lazarus war äner vun dene, wo me’m Jesus am Disch gehuckt hann. 3 Do hat’s Maria e Pund echdes, deieres Nardeeel geholl un hat em Jesus die Fieß met dem Eel gesalbt. Dann hat’s em die Fieß met seine Hoor abgedruggelt. Es ganze Haus hat noh dem Eel geroch. 4 De Judas Ischariot, [em Simon sei Bub,] war äner vum Jesus seine Jinger. Der hat de Jesus späder verrot. Jetz hat er awer gesaht: 5 „Fer was hat mer do das Eel dann net fer 300 Denare verkaf un’s Geld de Arme gebb?“ 6 Er hat das awer gesaht, weil er e Spitzbub war un net, weil em ebbes an de Arme geläh hätt. Er hat nämlich die Kass unner sich gehat un hat vun dem, was gespendt wor is, Geld unnerschlah. 7 De Jesus hat gesaht: „Lossen doch es Maria in Ruh! Es hat das Eel fer dene Daach ufgehob, wo ich ins Grab geleht werre. 8 Arme Leit hann’er immer bei eich, awer mich hann’er net immer bei eich.“

De Lazarus is in Gefahr

9 E Haufe Judde hann geheert gehat, dass de Jesus in Bedanie war. Do sinn se aach dort hingang. Se sinn awer aach komm, fer de Lazarus se siehn, wo vum Jesus vun de Dode uferstehn gelosst wor is, un net nur wäh’m Jesus. 10 Die Hoheprieschder sinn sich änich wor, fer aach de Lazarus umsebringe. 11 Wäh’m Lazarus sinn nämlich vil Judde noh Bedanie komm un hann dann an de Jesus geglabt.

De Jesus zieht in Jerusalem in

<reference type="parallel">(Mt 21,1-11; Mk 11,1-11; Lk 19,28-40)</reference>

12 Am nägschde Daach hann die vile Leit, wo uf’s Passahfescht komm ware, geheert, dass de Jesus uf em Wääch noh Jerusalem wär. 13 Do hann se Palmzweiche genumm un sinn aus de Stadt enaus un em entgähgelaf. „Hosianna!“, hann se geruf. „Geseechent is der, wo im Name vum Herr kommt, de Keenich vun Israel!“ 14 De Jesus hat e junger Esel gefunn un hat sich uf ne gehuckt. Es is alles so komm, wie’s in de Heilich Schrift hääscht:

15 Du brauchscht kä Angscht se hann, du Zionsstadt!a
Guck nur emo: Dei Keenich kommt
un dut uf eme Eselsfohle reide.

12:15a Wärtlich: Dochder Zion!

16 Em Jesus sei Jinger hann das alles seeerscht gar net begriff. Wie er awer in Gott sei Herrlichkät serickgang war, is ne ingefall, dass es so iwer ne in de Heilich Schrift steht un dass deshalb so me’m verfahr wor is.

17 Die Leit, wo bei’m Jesus ware, wie er de Lazarus aus em Grab geruf un vun de Dode uferstehn gelosst hat, hann weiderverzehlt, was se selwer gesiehn hodde. 18 Grad deshalb sinn die Mensche em Jesus entgähgelaf. Se hann geheert gehat, dass er so ebbes Außergewehnliches gemacht hott. 19 Die Pharisäer hann awer zuenanner gesaht: „Ihr siehn doch, dass mer so net weiderkomme. Die ganz Welt laft em noh.“

E paar Grieche suche de Jesus

20 Unner dene Leit, wo eruf noh Jerusalem uf’s Fescht komm ware, fer Gott ansebäde, ware aach e paar Grieche.a 21 Die sinn bei de Philibbus gang, wo aus Betsaida in Galiläa war, un hann zu’m gesaht: „Herr, mir däde gäre de Jesus siehn.“ 22 Do is de Philibbus bei de Andreas gang un hat’s dem gesaht. Dann hann die zwä em Jesus Beschäd gebb.

12:20a Mensche aus Välger, wo kä Judde ware un wo de Gott vun Israel angebät un sich unnernanner uf Griechisch verstännicht hann.

23 De Jesus hat dodruf zu ne gesaht: „Die Stunn is komm! Jetz werr ich, de Menschesohn, i’meiner Herrlichkät offebar. 24 Das äne sahn ich eich: Wann’s Wäzekore net in die Erd fallt un sterbt, bleibt’s e änzelnes Kore. Wann’s awer sterbt, bringt’s e Haufe Frucht. 25 Wer sei Läwe lieb hat, dut’s verliere. Wer awer sei Läwe in do der Welt hasst, bringt’s fer’s ewiche Läwe in Sicherhät. 26 Wer mir diene will, soll met mer komme, un dort, wo ich bin, is dann aach emo mei Diener. De Vadder ehrt dene, wo mir dient.“

De Jesus kinnicht an, dass er sterwe muss

27 „Jetz dut’s mich schiddele. Was soll ich sahn? Vadder, rett mich aus do der Stunn? Awer grad dodefor bin ich doch in do die Stunn komm! 28 Vadder, verherrlich dei Name!“ Do hat e Stimm vum Himmel her gesaht: „Ich hann’e schun verherrlicht un dun’e wider verherrliche!“

29 Do hann die Leit, wo debeigestann un zugeheert hann, gesaht: „Es hat gedimmelt.“ Annere hann awer gemännt: „E Engel hat met em geschwätzt.“ 30 Awer de Jesus hat dodruf gesaht: „Do die Stimm hat wäh eich geschwätzt un net wäh mir! 31 Jetz werd iwer do die Welt Gericht gehall. Der, wo do die Welt beherrscht,a werd jetz enausgeschmiss. 32 Un wann ich vun de Erd erheht bin, zieh ich die Mensche allegar bei mich.“ 33 De Jesus hat das gesaht, fer ansedeide, uf was for e Art un Weis dass er sterwe dät.

12:31a Das hääscht de Deiwel.

34 Die Leit hann dodruf zu’m gesaht: „Mir hann aus em Gesetz geheert, dass de Messias fer immer do bleibt. Wie kannsch’enn du do sahn, dass de Menschesohn erheht werre muss? Wer is’enn eichentlich do der Menschesohn?“ 35 De Jesus hat zu ne gesaht: „Es Licht bleibt nemmeh lang bei eich. Gehn eier Wääch, solang wie ner’s Licht hann, sunscht dut eich die Dunggelhät iwerfalle. Wer unnerwäächs is, wann’s dunggel is, wäß net, wo er hingeht. 36 Glawen ans Licht, solang wie ner’s Licht hann. Dann werre ner Mensche, wo im Licht läwe.“

Das hat de Jesus gesaht. Dann is er fortgang un hat sich vor de Leit versteggelt.

Die meischde Judde glawe net an de Jesus

37 Obwohl de Jesus so vil außergewehnliche Sache vor de Leit gemacht hat, hann se net an’e geglabt. 38 So hat indreffe solle, was de Prophet Jesaja gesaht hat:

„Herr, wer glabt dem, was mer preddiche?
Un wem hat sich de Herr in seiner Macht offebare känne?“a

12:38a Wärtlich: un wem is de Arm vum Herr offebart wor?

39 Die Leit hann aach deshalb net glawe känne, weil de Jesaja an erer anner Stell gesaht hat:

40 „Gott hat ihr Aue blind un ihr Herz hart gemacht.
Se solle – saht Gott – met ihre Aue net siehn
u’met ihrm Herz nix verstehn,
un se solle sich net bekehre,
sunscht kann ich se gesund mache.“

41 De Jesaja hat das gesaht, wie er gesiehn hat, wie herrlich de Jesus is un wie er vum Jesus geschwätzt hat. 42 Trotzdem hat sogar e ganzi Reih vun de Owerschde an de Jesus geglabt. Awer wäh de Pharisäer hann se’s net zugewe wolle. Se hann net aus de Synagooch enausgeschmiss werre wolle. 43 Die Ehr vun de Mensche war ne nämlich liewer wie die Ehr vun Gott.

Die Mensche werre emo met dem gericht, was de Jesus saht

44 Dodenoh hat de Jesus geruf: „Wer a’mich glabt, glabt aach an dene, wo mich geschickt hat, un net nur a’mich. 45 Un wer mich sieht, sieht aach dene, wo mich geschickt hat. 46 Ich bin als e Licht in die Welt komm, dass jeder, wo a’mich glabt, net im Dunggele bleibt. 47 Wann jemand heert, was ich sahn un’s net glabt, dann dun ich ne net richde. Ich bin nämlich komm, fer die Welt se redde un net, fer se se richde. 48 Wer mich serickweist un net annemmt, was ich sahn, hat schun sei Richder. Die Botschaft, wo ich gepreddicht hann, dut ne am letschde Daach richde. 49 Ich hann nämlich net vu’mir selwer aus geschwätzt. Mei Vadder, wo mich geschickt hat, hat mer im Gähedäl ufgedrah, was ich sahn soll un wie ich’s sahn soll. 50 Un ich wäß: Was mich mei Vadder gehääscht hat, bringt’s ewiche Läwe. Was ich also sahn, sahn ich genauso, wie mich’s mei Vadder gehääscht hat.“

13

DE JOHANNES DUT BERICHDE, WIE SICH DE JESUS VERABSCHIED HAT: 13,1-17,26

De Jesus wäscht seine Jinger die Fieß

1 Es war vor’m Passahfescht. De Jesus hat gewisst, dass sei Stunn komm war, fer aus do der Welt eniwer bei de Vadder se gehn. Er hat die Mensche in de Welt, wo zu ihm geheere, immer gäre gehat, un er hat ne sei Lieb bis ans Enn geschenkt.

2 Jetz war er met seine Jinger am Owendesse. De Deiwel hat em Judas Ischariot, em Simon seim Bub, schun dene Gedangge ins Herz geplanzt gehat, fer ne se verrode. 3 De Jesus hat gewisst, dass em sei Vadder alles in sei Hänn gebb hott un dass er vun Gott komm war un wider bei Gott serickgehn dät. 4 Jetz is er vum Disch ufgestann un hat sei Owerkläder ausgedun. Dann hat er e langes Duuch geholl un hat’s sich umgebunn. 5 Dodenoh hat er Wasser in e Wäschschissel geschutt un hat angefang, fer seine Jinger die Fieß se wäsche un se met dem Duuch, wo er sich umgebunn hott, absedruggele.

6 Wie er bei de Simon Petrus komm is, hat der zu’m gesaht: „Herr, willscht du mir die Fieß wäsche?“ 7 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Aweile verstehscht du noch net, was ich mache, awer späder dusch’e’s emo begreife.“ 8 „Das kommt iwerhaupt net in Froh, dass du mir die Fieß wäsche duscht!“, hat de Petrus do zu’m gesaht. De Jesus hat em als Antwort gebb: „Wann ich dich net wäsche, zehlsch’e nemmeh zu mer!“ 9 Do hat de Simon Petrus zum Jesus gesaht: „Herr, dann wäsch mer aach die Hänn un de Kopp un net nur die Fieß!“ 10 Awer de Jesus hat zu’m gesaht: „Wer gebad hat, is ganz sauwer un brauch sich späder – außer sei Fieß – nemmeh se wäsche. Ihr sinn aach sauwer, awer net all.“ 11 De Jesus hat gewisst, wer ne verrode dät. Deshalb hat er gesaht: „Ihr sinn net allegar sauwer.“

12 Wie de Jesus dann seine Jinger die Fieß gewäscht hott, hat er sei Owerkläder wider angedun un hat sich wider an de Disch gehuckt. „Verstehn’er, was ich grad fer eich gemacht hann?“, hat er se do gefroht. 13 „Ihr sahn Määschder un Herr zu mer, un ihr hann Recht. Das bin ich nämlich! 14 Wann also ich, de Herr un Määschder, eich grad die Fieß gewäscht hann, misse ihr eich aach gäheseidich die Fieß wäsche. 15 Ich hann eich e Beispiel gebb, dass ihr’s aach so mache solle, wie ich’s met eich gemacht hann. 16 Das äne sahn ich eich: Jemand, wo dient, is net greßer wie sei Herr, un jemand, wo geschickt werd, fer ebbes se mache, is net greßer wie der, wo ne geschickt hat. 17 Eich ka’mer glicklich nenne, wann’er das wisse un’s dann aach so mache.“

18 „Ich schwätze net vun eich allegar. Ich kenne die, wo ich mer ausgewählt hann. Awer was die Heilich Schrift saht, muss indreffe: Der, wo’s Brot met mer esst, trät met de Fieß noh mer.a 19 Ich sahn eich das jetz schun, eeb’s bassiert. Wann’s dann bassiert, glawe ner, dass ich der bin, wo is.b 20 Das äne sahn ich eich: Wer jemand ufnemmt, wo ich schigge, nemmt mich uf, un wer mich ufnemmt, nemmt dene uf, wo mich geschickt hat.“

13:18a Wärtlich: hat sei Fers gäh mich erhob.

13:19b Wärtlich: dass ich bin. Wann de Jesus saht: „Ich bin“, dut er dodemet beanspruche, Gott se sinn. An Stelle wie Jesaja 41,4; 43,10-13.25; 46,4 un 48,12 dut sich Gott ähnlich nenne. Em Mose hat er sich met seim heiliche Name offebart (vgl. 2Mo 3,14), un der dut bedeide: Ich bin.

De Jesus kinnicht an, dass ne de Judas verrode dut

<reference type="parallel">(Mt 26,20-25; Mk 14,17-21; Lk 22,21-23)</reference>

21 Wie de Jesus das gesaht hott, hat’s ne geschiddelt, un er hat ne uf de Kopp zugesaht: „Das äne sahn ich eich: Äner vun eich dut mich verrode!“ 22 Do hann sich die Jinger emo angeguckt. Se hann sich net vorstelle känne, wene dass er männt. 23 Awer äner vun seine Jinger hat am Disch direkt näwe’m Jesus gehuckt. Das war der, wo em Jesus besunnerscht lieb un wert war. 24 Dem hat de Simon Petrus Zääche gemacht, er sollt doch emo frohe, iwer wene de Jesus schwätze dut. 25 Do hat sich der Jinger ganz nägscht bei de Jesus geschafft un hat ne gefroht: „Ei, wer is es dann, Herr?“ 26 Dodruf hat de Jesus gesaht: „Ich tungge jetz e Stiggelche Brot in die Schissel, un der, wo’s vu’mir krieht, is es.“ Dodrufhin hat er e Stiggelche Brot in die Schissel getunkt un hat’s em Judas Ischariot, em Simon seim Bub, gebb.

27 Wie de Judas das Stiggelche Brot in die Hand genumm hat, is de Deiwel in’e gefahr. De Jesus hat zu’m gesaht: „Mach, was de vorhascht, awer ball!“ 28 Käner vun dene, wo met am Disch gehuckt hann, hat verstann, fer was de Jesus das zum Judas gesaht hat. 29 Weil de Judas awer die Kass unner sich gehat hat, hann e paar vun de Jinger gemännt, de Jesus dät zu’m sahn: „Kaf, was mer fer’s Fescht brauche!“, oder se hann gemännt, er hätt em Order gebb, fer de Arme ebbes se gewe. 30 Wie de Judas das Stiggelche Brot gess hott, is er gleich enausgang. Es war Naacht.

Das Neie, was de Jesus gebott hat

31 Wie de Judas fort war, hat de Jesus gesaht: „Jetz werr ich, de Menschesohn verherrlicht, un durch mich, de Menschesohn, werd Gott verherrlicht. 32 Wann Gott durch mich verherrlicht is, dut Gott aach mich durch sich selwer verherrliche, un das macht er ball!“

33 „Ihr Kinner, ich bin nemmeh lang bei eich. Ihr suche mich dann, un was ich de owerschde Judde schun gesaht hann, sahn ich jetz aach eich: Dort, wo ich hingehn, känne ihr net hinkomme! 34 Ich gewe eich awer e neii Order: Ihr solle eich – äner de annere – lieb hann! Genauso wie ich eich lieb gehat hann, solle aach ihr eich gäheseidich lieb hann. 35 Dodran erkenne die Mensche dann allegar, dass ner mei Jinger sinn: wann’er eich gäheseidich lieb hann.“

De Jesus kinnicht an, dass de Petrus abstreide dut, dass er ne kennt

36 „Herr“, hat de Simon Petrus de Jesus do gefroht, „wo gehsch’enn du hin?“ De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Wo ich hingehn, kannsch’e jetz net met mer hingehn. Späder kommsch’e mer awer emo noh.“ 37 Do hat de Petrus zum Jesus gesaht: „Herr, fer was kann ich’enn jetz net met der komme? Ich bin berät, fer mei Läwe fer dich hersegewe!“ 38 „Du willscht dei Läwe fer mich hergewe?“, hat de Jesus dodruf zu’m gesaht. „Das äne sahn ich der: Noch eeb de Hahn kräht, dusch’e dreimo abstreide, dass de mich kennscht!“

14

De Jesus is de Wääch, die Wohrhät un’s Läwe

1 „Eier Herz soll net verschregge! Glawen an Gott, un glawen a’mich! 2 I’meim Vadder seim Haus sinn e Haufe Wohnunge. Wann’s net so wär, hätt ich’s eich gesaht. Ich gehn nämlich dort hin, fer e Platz fer eich se rischde. 3 Un wann ich dort hingang bin un eich e Platz gerischt hann, komm ich wider serick un nemme eich bei mich. Dort, wo ich bin, solle ihr dann aach sinn. 4 Wo ich hingehn, wisse ner jo, un de Wääch dorthin kenne ner aach.“

5 Do hat de Thomas zu’m gesaht: „Herr, mir wisse net, wo du hingehscht. Wie solle mer’nn do de Wääch dorthin kenne?“ 6 De Jesus hat zu’m gesaht: „Ich bin de Wääch un die Wohrhät un’s Läwe! Bei de Vadder kommt mer nur durch mich. 7 Wann’er mich wirklich kenne däde, däde ner aach mei Vadder kenne. Awer vun jetz an kenne ner ne un hann’e gesiehn.“

Wer de Sohn gesiehn hat, hat de Vadder gesiehn

8 „Herr“, hat de Philibbus do zum Jesus gesaht, „weis uns de Vadder! Meh brauche mer net.“ 9 De Jesus hat do zu’m gesaht: „Ich bin schun so lang bei eich, un du kennscht mich immer noch net, Philibbus? Wer mich gesiehn hat, hat de Vadder gesiehn! Wie kannsch’enn du do sahn: ‚Weis uns de Vadder?’ 10 Glabscht du dann net, dass ich im Vadder bin un dass de Vadder i’mir is? Was ich eich sahn, stammt doch net vu’mir selwer. De Vadder, wo i’mir bleibt, macht die Werge. 11 Glawen mer doch, dass ich im Vadder bin un dass de Vadder i’mir is! Oder glawe’mer wenichdens wäh dem, was ich gemacht hann.“

12 „Das äne sahn ich eich: Wer a’mich glabt, macht aach die Sache, wo ich mache. Jo, er macht sogar noch greßere Sache,a weil ich bei mei Vadder gehn. 13 Alles, was ner i’meim Name verlange, mach ich dann. De Vadder soll so durch de Sohn verherrlicht werre. 14 Wann’er ebbes i’meim Name verlange, mach ich das.“

14:12a Die greßere Sache schließe in, dass zum Beispiel Mensche in de ganz Welt unnerwies werre, fer an de Jesus se glawe. Die Sache sinn meechlich, weil de Jesus bei sei Vadder serickgang is un de Heiliche Geischt geschickt hat, wo de Jinger die Kraft gebt, fer ihr Dienscht aussefiehre (vgl. Joh 14,16-17.26; 15,26; 16,13).

De Jesus versprecht, dass er de Heiliche Geischt schigge dut

15 „Hallen eich an das, was ich eich ufdrahn, wann’er mich lieb hann! 16 Ich bidde dann de Vadder, un de Vadder gebt eich e annerer Helfer, wo fer immer bei eich bleiwe soll. 17 Das is der Geischt, wo offebart, was wohr is. Die Welt kann dene Geischt net kriehn, weil se ne net sieht un net kennt. Ihr kenne ne awer. Er bleibt nämlich bei eich un dut späder emo in eich läwe.“

18 „Ich losse eich net wie Kinner ohne Eldere allän. Ich komme wider bei eich. 19 Nemmeh lang, dann sieht mich die Welt nemmeh. Ihr sieh’mich awer, weil ich läwe un weil ihr dann aach läwe. 20 An dem Daach dun’er erkenne: Ich bin i’meim Vadder, un ihr sinn i’mir un ich in eich. 21 Wer sich an das halt, was ich eich ufdrahn, un sich denoh richde dut, der hat mich lieb. Un wer mich lieb hat, dene hat aach mei Vadder lieb. Ich liewe ne un weise’m, wer ich bin.“

22 Dodrufhin hat de Judasa – net de Judas Ischariot – de Jesus gefroht: „Herr, wie kommt’s’enn, dass du bloß uns weise willscht, wer du bischt, un net aach de Welt?“ 23 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Wer mich lieb hat, dut sich noh dem richde, was ich sahn. Dann hat ne mei Vadder lieb, u’mir komme bei ne un wohne bei’m. 24 Wer mich awer net lieb hat, dut sich aach net noh dem richde, was ich sahn. Das, was ich sahn un was ner heere, stammt net vu’mir. Es stammt im Gähedäl vum Vadder, wo mich geschickt hat.“

14:22a Do der Judas werd in Matthäus 10,3 un Markus 3,18 Thaddäus genennt.

25 „Ich sahn eich das alles jetz, wo ich noch bei eich bin. 26 Awer de Helfer bringt eich emo alles bei un dut eich an alles erinnere, was ich eich gesaht hann. Der Helfer is de Heiliche Geischt, wo mei Vadder i’meim Name schigge dut.“

Der Friede, wo vun Jesus Chrischdus geschenkt werd

27 „Ich losse de Friede bei eich! Mei Friede gew’ich eich. Ich gewe ne eich net so, wie ne die Welt gebt. Eier Herz soll net verschregge un kä Angscht kriehn! 28 Ihr hann geheert, dass ich eich gesaht hann: ,Ich gehn fort, awer ich komme wider bei eich serick.’ Wann’er mich lieb hädde, däde ner eich freie, dass ich gesaht hann: ‚Ich gehn bei de Vadder.’ Mei Vadder is nämlich greßer wie ich. 29 Ich sahn eich das jetz, eeb’s bassiert, dass ner dann, wann’s bassiert, glawe. 30 Vil schwätz ich jetz nemmeh met eich, weil der, wo do die Welt beherrscht,a kommt. Er hat zwar kä Macht iwer mich, 31 awer die Welt soll erkenne, dass ich de Vadder lieb hann un dass ich’s so mache, wie mich de Vadder gehääscht hat.“

14:30a Das is de Deiwel.

„Stehn jetz uf! Mir wolle vun do fortgehn.“

15

E Vergleich met eme Weinstock

1 „Ich bin de echde Weinstock, u’mei Vadder is der, wo de Wein anbaut. 2 Jedi Reb a’mer, wo kä Frucht bringt, dut er abschneide, un jedi Reb, wo Frucht bringt, dut er butze, dass’e noch meh Frucht bringt. 3 Ihr sinn schun wäh der Botschaft gereinicht, wo ich eich gesaht hann. 4 Bleiwen met mir verbunn, dann bleiw’ich aach met eich verbunn. E Reb kann vun sich selwer aus kä Frucht drahn. Se muss am Weinstock bleiwe. Genauso wenich känne ihr Frucht drahn, wann’er net met mir verbunn bleiwe.“

5 „Ich bin de Weinstock, ihr sinn die Rewe. Wer met mir verbunn bleibt un ich met ihm, draht vil Frucht. Ohne mich känne ner nämlich nix ferdichbringe. 6 Wer net met mir verbunn bleibt, werd fortgeschmiss wie e druggeni Reb un verdorrt. Die Leit sammele so Rewe uf un schmeiße se ins Feier, wo se verbrenne. 7 Wann ihr met mir verbunn bleiwe un wann in eich bleibt, was ich sahn, dann känne ner verlange, was ner wolle: Ihr kriehn’s dann! 8 Mei Vadder werd dodedurch verherrlicht, dass ner vil Frucht drahn u’mei Jinger werre.“

Bleiwen i’meiner Lieb

9 „Ich hann eich genauso lieb, wie mich de Vadder lieb hat. Bleiwen i’meiner Lieb! 10 Wann’er eich an das halle, was ich eich ufdrahn, bleiwe ner i’meiner Lieb, genauso wie ich mich an das gehall hann, was mei Vadder gebott hat un in seiner Lieb bleiwe. 11 Ich sahn eich das, dass mei Fräd in eich bleibt un dass an eierer Fräd nix meh fählt.“

12 „Was ich gebiede, is das do: Ihr solle eich – äner de annere – genauso lieb hann, wie ich eich lieb hann. 13 Nimand liebt sei Freinde meh wie der, wo sei Läwe fer se gebt. 14 Ihr si’mei Freinde, wann’er alles mache, was ich eich ufdrahn. 15 Ich nenne eich nemmeh Diener. Jemand, wo dient, wäß nämlich net, was sei Herr macht. Ich nenne eich awer Freinde, weil ich eich alles verzehlt hann, was ich vu’meim Vadder geheert hann. 16 Ihr ha’mich net ausgewählt, awer ich hann eich ausgewählt! Ich hann eich dodefor bestimmt, dass ner eich uf de Wääch mache un Frucht drahn un dass eier Frucht bleibt. De Vadder gebt eich dann alles, was ner i’meim Name vu’m verlange. 17 Ich drahn eich also das do uf: Ihr solle eich gäheseidich lieb hann!“

Die Welt hasst de Jesus un sei Jinger

18 „Denggen dran, wann eich die Welt hasst: Se hat mich schun vor eich gehasst. 19 Die Welt hätt eich wie ebbes Eichenes lieb, wann’er zu de Welt geheere däde. Awer ihr geheere net zu de Welt. Ich hann eich im Gähedäl aus de Welt ausgewählt, un deshalb dut eich die Welt hasse. 20 Denggen an das, was ich eich gesaht hann: ,Jemand, wo dient, is net greßer wie sei Herr.’ Wann die Mensche mich verfolcht hann, verfolche se eich aach. Wann se sich an das gehall hann, was ich sahn, dann halle se sich aach an das, was ihr sahn! 21 Awer das alles dun se eich emo wäh mir an, weil se dene net kenne, wo mich geschickt hat.“

22 „Wann ich net komm wär un net met ne geschwätzt hätt, wäre se net schullich, dass’e gesindicht hann. Awer so känne se sich net erausredde, dass’e sich versindicht hann. 23 Wer mich hasst, hasst aach mei Vadder! 24 Wann ich bei de Mensche net die Sache gemacht hätt, wo sunscht noch käner gemacht hat, wäre se net schullich, dass’e gesindicht hann. Se hann se jetz awer gesiehn, un trotzdem hasse se mich u’mei Vadder. 25 Awer das hat so komme misse, dass indrefft, was in ihrm Gesetz geschrieb steht: Se hasse mich ohne Ursach.“

26 „Wann awer emo der Helfer kommt, wo ich eich vum Vadder aus schigge, dann dut der als Zeihe fer mich ufträde. Das is der Geischt, wo offebart, was wohr is un wo vum Vadder ausgeht. 27 Awer aach ihr dun dann als Zeihe ufträde, weil ner vun Anfang an bei mer ware.“

16

1 „Ich sahn eich das alles, dass ner eich durch nix vum Glawe abbringe losse. 2 Ihr werre emo aus de Synagooch enausgeschmiss. Jo, es kommt sogar emo die Zeit, wo jeder, wo eich umbringt, männt, er dät Gott dodemet e Dienscht dun. 3 Die Leit dun eich das alles emo an, weil se de Vadder net kenne un weil se mich aach net kenne. 4 Awer ich hann’s eich gesaht. Wann die Zeit kommt, dun’er eich dran erinnere, dass ich’s eich gesaht hann.“

Was de Heiliche Geischt for Ufgawe hat

„Do die Sache hann ich eich net gleich am Anfang gesaht, weil ich jo noch bei eich war. 5 Awer jetz gehn ich bei dene serick, wo mich geschickt hat, un käner vun eich froht mich: ,Wo gehsch’e’nn du hin?’ 6 Awer ihr sinn jo ganz lädich, weil ich eich das gesaht hann. 7 Ich sahn eich awer die Wohrhät. Es is besser fer eich, wann ich fortgehn! Wann ich nämlich net fortgehn, kommt de Helfer net bei eich. Wann ich awer fortgehn, schick ich ne bei eich.“

8 „Wann de Helfer kommt, macht er de Welt die Aue uf fer das, was sindich un gerecht is un fer’s Gericht: 9 fer das, was sindich is, weil die Mensche net a’mich glawe; 10 fer das, was gerecht is, weil ich bei mei Vadder gehn un weil ner mich dann nemmeh siehn; 11 fer’s Gericht, weil der schun gericht is, wo do die Welt beherrscht.“a

16:11a Das is de Deiwel.

12 „Ich hätt eich noch vil se sahn, awer ihr känne’s jetz gar net ufnemme. 13 Wann awer der Geischt kommt, wo offebart, was wohr is, weist er eich alles, was wohr is! Er saht dann, was er heert, un schwätzt net vun sich selwer aus. Er macht eich bekannt, was noch kommt 14 un dut mich verherrliche. Vun dem, was mein is, nemmt er nämlich un macht’s eich bekannt. 15 Alles, was de Vadder hat, is mein. Deshalb hann ich aach gesaht: ,Vun dem, was mein is, nemmt der Geischt, wo offebart, was wohr is, un macht’s eich bekannt.’“

Draurichkät werd Fräd

16 „Es dauert gar nemmeh lang, dann siehn’er mich nemmeh. Un dann dauert’s noch e bissje, dann siehn’er mich wider. [Ich gehn nämlich bei de Vadder.]“

17 Do hann e paar vun seine Jinger äner zum annere gesaht: „Was männt er dann dodemet, wann er zu uns saht: ‚Es dauert gar nemmeh lang, dann siehn’er mich nemmeh. Un dann dauert’s noch e bissje, dann siehn’er mich wider?’ Un was soll das’enn bedeide: ‚Ich gehn bei de Vadder’?“ 18 Se hann sich ernschthaft gefroht: „Was hääscht’enn das, wann er saht: ‚Es dauert nemmeh lang?’ Mir wisse net, was der do verzehlt.“

19 De Jesus hat gemerkt, dass ne sei Jinger dodenoh hann wolle frohe. Deshalb hat er zu ne gesaht: „Ich hann gesaht: ‚Es dauert gar nemmeh lang, dann siehn’er mich nemmeh. Un dann dauert’s noch e bissje, dann siehn’er mich wider!’ Mache ner eich dodriwer Gedangge? 20 Das äne sahn ich eich: Ihr dun dann heile un klaache, awer die Welt freit sich. Ihr sinn dann draurich, awer eier Drauer werd in Fräd verwannelt. 21 Wann e Fra e Kind krieht, is se draurich, weil die Stunn vun de Geburt komm is. Wann das Kind awer emo do is, denkt se nemmeh an die Angscht, weil se so froh is, dass e Mensch uf die Welt komm is. 22 Genauso sinn ihr jetz aach draurich. Ich siehn eich awer späder wider. Dann dut sich eier Herz freie, un eier Fräd hollt eich nimand meh eweg. 23 An dem Daach frohe ner mich nix meh. Das äne sahn ich eich: De Vadder gebt eich dann alles, was ner i’meim Name vu’m verlange. 24 Bis jetz hann’er noch nix i’meim Name verlangt. Verlangen ebbes, dann kriehn’er’s. Nix meh soll an eierer Fräd fähle!“

De Siech iwer die Welt

25 „Ich hann eich das do alles met Vergleiche gesaht. Es kommt awer emo die Zeit, wo ich eich de Vadder richt eraus bekannt mache un nemmeh met Vergleiche met eich schwätze. 26 An dem Daach verlange ner i’meim Name, was ner hann wolle. Ich sahn eich net, dass ich dann ebbes fer eich vum Vadder verlange. 27 Er selwer, de Vadder, hat eich nämlich lieb, weil ner mich liewe un glawe, dass ich vun Gott komm bin. 28 Ich bin vum Vadder ausgang un in die Welt komm. Un jetz loss ich die Welt wider hinner mer un gehn bei de Vadder serick.“

29 Do hann die Jinger zum Jesus gesaht: „Guck, jetz duscht du richt eraus schwätze un duscht kä Vergleich meh benutze. 30 Jetz wisse mer, dass du alles wääscht. Dich brauch eerscht gar nimand se frohe. Deshalb glawe mer aach, dass du vun Gott komm bischt.“ 31 „Jetz glawe ner?“, hat de Jesus dodruf zu ne gesaht. 32 „Die Stunn kommt – jo, se is jetz schun do –, wo ner ausenannergedrieb werre. Ihr flichde dann allegar hämm un losse mich allän. Awer ich bin net allän, weil de Vadder bei mer is.“

33 „Ich hann eich das do alles gesaht, dass ner i’mir Friede hann. In de Welt werre ner drangsaliert, awer verlieren net de Mut: Ich hann die Welt in die Knie gezwung.“

17

De Jesus dut fer sich bäde

1 Wie de Jesus das do gesaht hott, hat er in de Himmel enufgeguckt un hat gebät: „Vadder, die Stunn is komm! Verherrlich dei Sohn, dass dei Sohn dich aach verherrliche kann. 2 Du hascht deim Sohn jo Macht iwer jeder Mensch gebb, dass er all dene es ewiche Läwe schengge kann, wo du em anvertraut hascht. 3 Un’s ewiche Läwe besteht dodrinn, dass die Mensche dich, de änziche un wirkliche Gott, erkenne, un dass’e dene erkenne, wo du geschickt hascht: Jesus Chrischdus. 4 Ich hann dich uf de Erd verherrlicht. Das Werk, wo du mich se mache gehääscht hascht, hann ich nämlich ans Enn gebrung. 5 Un wann ich jetz wider bei der bin, Vadder, dann gebb mer die Herrlichkät serick, wo ich schun bei der gehat hann, eeb die Welt do war.“

De Jesus dut fer sei Jinger bäde

6 „Ich hann dene Mensche, wo du aus de Welt genumm u’mir anvertraut hascht, bekannt gemacht, wer du bischt. Se ware dein, un du hascht mer se gebb. Se hann sich aach an das gehall, was du gesaht hascht. 7 Jetz wisse se, dass alles, was du mer gebb hascht, vun dir kommt. 8 Was du mer gesaht hascht, hann ich ne nämlich weidergebb, un se hann’s angenumm. Se hann wirklich erkannt, dass ich vun dir komm bin, un se glawe, dass du mich geschickt hascht.“

9 „Ich bäde fer se. Fer die Welt dun ich net bäde. Ich bäde im Gähedäl fer die Mensche, wo du mer anvertraut hascht. Se sinn nämlich dein. 10 Alles, was mein is, is aach dein, un was dein is, is aach mein. Durch die Mensche, wo du mer anvertraut hascht, werr ich verherrlicht. 11 Ich bin nemmeh lang in de Welt, awer sie sinn in de Welt. Awer ich komme bei dich. Heilicher Vadder, erhall se in de Kraft vun deim Name! Erhall die, wo du mer gebb hascht, dass’e wie du un ich äns sinn! 12 Solang wie ich bei ne [in de Welt] war, hann ich se in de Kraft vun deim Name erhall. Die, wo du mer anvertraut hascht, hann ich beschitzt, un es is käner vun’e verlor gang wie nur der, wo verlorgehn hat misse. Das is so komm, weil hat solle indreffe, was die Heilich Schrift angekinnicht hat.“

13 „Jetz komm ich awer bei dich. Ich sahn das do alles noch in de Welt, dass mei Jinger mei Fräd also ganz in sich hann känne. 14 Ich hann’e dei Wort weidergebb, un jetz werre se vun de Welt gehasst. Se geheere nämlich net zu de Welt, genauso wie ich aach net zu de Welt geheere. 15 Ich bidde dich net, dass du se aus de Welt eraushollscht. Ich bidde dich im Gähedäl, dass du se vor’m Deiwel in Schutz nemmscht.a 16 Se geheere net zu de Welt, genauso wie ich aach net zu de Welt geheere. 17 Mach se heilich in deiner Wohrhät! Das, was du gesaht hascht, is nämlich die Wohrhät. 18 Genauso wie du mich in die Welt geschickt hascht, dun ich se aach in die Welt schigge. 19 Ich heiliche mich selwer fer se, dass aach sie durch die Wohrhät geheilicht sinn känne.“

17:15a Oder: dass du se vor dem, was bees is, in Schutz nemmscht.

De Jesus dut fer die Mensche bäde, wo emo an’e glawe

20 „Ich bäde awer net nur fer mei Jinger. Ich bäde im Gähedäl aach fer die Mensche, wo durch das, was mei Jinger weidersahn, a’mich glawe. 21 Se solle allegar äns sinn, genauso wie du, Vadder, met mir äns bischt un wie ich’s met dir bin. Se solle aach met uns äns sinn, dass die Welt glawe kann, dass du mich geschickt hascht. 22 Ich hann’e die Herrlichkät gebb, wo du mer gebb hascht, dass’e äns sinn solle, genauso wie du un ich äns sinn: 23 ich met ihne un du met mir. So solle se ganz äns werre, un so soll die Welt erkenne, dass du mich geschickt hascht un dass du se genauso lieb hascht, wie du mich lieb hascht.“

24 „Vadder, ich will, dass dort, wo ich bin, die Mensche aach emo bei mer sinn, wo du mer gebb hascht. Se solle mei Herrlichkät siehn, wo du mer gebb hascht. Du hascht mich nämlich schun lieb gehat, eeb du die Welt gemacht hoscht. 25 Gerechder Vadder, die Welt kennt dich net. Awer ich kenne dich, u’mei Jinger hann erkannt, dass du mich geschickt hascht. 26 Ich hann’e gesaht, wer du bischt, un sahn’s als weider. Dann is die Lieb, wo du fer mich hascht, aach in ihne, un ich bin met ne verbunn.“

18

DE JOHANNES BESCHREIBT, WIE DE JESUS GESTORB UN UFERSTANN IS: 18,1-20,29

De Jesus werd verhaft

<reference type="parallel">(Mt 26,47-56; Mk 14,43-50; Lk 22,47-53)</reference>

1 Wie de Jesus das gesaht hott, hat er sich met seine Jinger uf de Wääch gemacht. Se sinn iwer de Kidronbach gang. Uf de anner Seit war e Olivewäldche, wo de Jesus met seine Jinger hingang is. 2 De Judas, wo de Jesus verrot hat, hat dene Egge aach gekennt. De Jesus hat sich dort nämlich oft met seine Jinger gedroff. 3 Jetz hat de Judas e Trupp reemische Soldade metgenumm un Männer vun de Hoheprieschder un Pharisäer ihrer Tembelwach. Met Faggele, Laderne un Waffe sinn se in das Olivewäldche gang. 4 De Jesus hat ganz genau gewisst, was jetz uf ne zukommt. Do is er uf die Mannsleit zugang un hat se gefroht: „Wene suche ner dann?“ 5 „De Jesus vun Nazaret“, hann se dodruf zu’m gesaht. „Ich bin’s!“, hat de Jesus do zu ne gesaht. De Judas, wo de Jesus verrot hat, hat bei ne gestann. 6 Wie de Jesus zu ne gesaht hat: „Ich bin’s!“, sinn se hinner sich gang un uf de Boddem gefall. 7 Dodrufhin hat se de Jesus noch emo gefroht: „Wene suche ner dann?“ „De Jesus vun Nazaret“, hann se gesaht. 8 „Ich hann eich doch schun gesaht, dass ich das bin“, hat de Jesus dodruf gesaht. „Wann’er mich also suche, dann lossen do die Mannsleit gehn!“ 9 Es hat so indreffe solle, wie’s de Jesus gesaht hott: „Ich hann käner vun dene, wo du mer gebb hascht, verlor.“

10 De Simon Petrus hat awer e Schwert debei gehat. Das hat er do gezoh un hat dodemet uf de Diener vum owerschde Prieschder drufgehau un hat em’s rechtse Ohr abgehackt. Der Diener hat Malchus gehääscht. 11 Do hat de Jesus zum Petrus gesaht: „Steck dei Schwert wider serick in die Schäd. Soll ich dann dene biddere Kelch, wo mer de Vadder gebb hat, net dringge?“

De Jesus werd em Hannas vorgefiehrt

12 Dodrufhin hann die reemische Soldade, ihr Hauptmann un die jidische Tembelwache de Jesus verhaft. Se hann’e gefesselt 13 un seeerscht emo bei de Hannas gebrung. De Hannas war nämlich em Kaiphas sei Schwiehrvadder, un de Kaiphas war in dem Johr de owerschde Prieschder. 14 De Kaiphas war aach der, wo de owerschde Judde gerot hott, es wär besser, wann e änzicher Mensch fer’s Volk umkomme dät.

De Petrus dut abstreide, dass er de Jesus kennt

<reference type="parallel">(Mt 26,69-70; Mk 14,66-68; Lk 22,55-57)</reference>

15 De Simon Petrus un noch e annerer Jinger sinn hinner’m Jesus hergang. Der annere Jinger hat dene owerschde Prieschder gekennt un is deshalb bis in de Innehof vum owerschde Prieschder me’m Jesus metgang. 16 De Petrus is awer drauß vor’m Dor stehn geblieb. Do is der annere Jinger, wo dene owerschde Prieschder gekennt hat, wider enausgang un hat met der Fra geschwätzt, wo die Ufsicht am Dor gehat hat. Dann hat er de Petrus met eningenumm. 17 Die Mahd, wo die Ufsicht am Dor gehat hat, hat awer zum Petrus gesaht: „Du bischt doch aach äner vun do dem Mann seine Jinger, oder net?“ „Nä“, hat de Petrus do gesaht, „das bin ich net.“

18 Weil’s kalt war, hann die Diener un Tembelwache e Feier met Holzkohle gemacht. Se hann am Feier gestann, fer warm se kriehn. Do hat sich de Petrus bei se gestellt un hat sich aach gewärmt.

De Hannas dut de Jesus verheere

19 Jetz hat de owerschde Prieschder de Jesus iwer sei Jinger un iwer das ausgefroht, was er de Leit beigebrung hat. 20 Dodruf hat de Jesus zu’m gesaht: „Ich hann frei eraus zu de Welt geschwätzt, un ich hann die Leit immer in de Synagooche un im Tembel unnerwies, dort, wo die Judde sich immer treffe. Ich hann nix im Geheime gesaht. 21 Fer was frohscht’e’nn do mich? Froh doch die, wo mer zugeheert hann. Die wisse, was ich gesaht hann.“a

18:21a Gemäß em jidische Gesetz war’s illegal, fer vun jemand se verlange, dass er gäh sich selwer aussaht. De Jesus verlangt an do der Stell, dass es Gerichtsverfahre ordnungsgemäß met Zeihe durchgefiehrt werd.

22 Wie de Jesus do das gesaht hat, hat em äner vun de Tembelwache, wo debeigestann hann, ins Gesicht geschlah un hat gesaht: „Wie kannsch’enn du dich unnerstehn, fer em owerschde Prieschder so e Antwort se gewe?“ 23 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Weis mer doch noh, was dodran verkehrt is, wann’s net richdich war, was ich gesaht hann. Wann’s awer richdich war, fer was schlahsch’enn du mich dann?“a

18:23a Die Antwort kann an dene Mann vun de Tembelwach oder an de owerschde Prieschder gericht sinn.

24 Dodrufhin hat de Hannas de Jesus gefesselt bei de Kaiphas, de owerschde Prieschder, schigge gelosst.

De Petrus dut wider abstreide, dass er de Jesus kennt

<reference type="parallel">(Mt 26,71-75; Mk 14,69-72; Lk 22,58-62)</reference>

25 De Simon Petrus hat awer immer noch do gestann un hat sich gewärmt. Do hann die annere, wo aach dort gestann hann, zu’m gesaht: „Du bischt doch aach äner vun do dem Mann seine Jinger, oder net?“ De Petrus hat das abgestritt un hat gesaht: „Nä, das bin ich net.“

26 Äner vum owerschde Prieschder seine Diener war met dem Mann verwandt, wo vum Petrus es Ohr abgehau krieht hott. Der hat do gesaht: „Ich hann dich doch im Olivewäldche bei’m Jesus gesiehn?“ 27 Do hat de Petrus das wider abgestritt. Gleich dodenoh hat e Hahn gekräht.

De Jesus werd em Piladus vorgefiehrt

<reference type="parallel">(Mt 27,1-2. 11-14; Mk 15,1-5; Lk 23,1-5)</reference>

28 Se hann de Jesus dann vum Kaiphas aus in de Palascht vum reemische Gouverneer gebrung. Das war morjens frieh. Se sinn awer net selwer in dene Palascht gang, weil se net unrein hann wolle werre, sunscht hädde se am Passahfescht net metesse känne. 29 Do is de Piladus erauskomm un hat se gefroht: „Was for Anklaach dun’er dann gäh do dene Mann erhewe?“ 30 Dodruf hann se zum Piladus gesaht: „Wann er kä Verbrecher wär, hädde mer dir ne net iwergebb.“ 31 „Dann nemmen ne doch un richden ne noh eierm Gesetz“, hat de Piladus do zu ne gesaht. Die owerschde Judde hann dann zum Piladus gesaht: „Mir dirfe nimand hinrichde.“ 32 Es hat so indreffe solle, wie’s de Jesus gesaht hott, wie er angedeit hott, uf was for Art un Weis dass er sterwe dät.

33 Dodenoh is de Piladus wider in de Palascht gang un hat de Jesus rufe gelosst. „Bischt du de Keenich vun de Judde?“, hat er ne gefroht. 34 De Jesus hat dodruf zu’m gesaht: „Duscht du das vun dir aus frohe, oder hann der das annere iwer mich gesaht?“ 35 „Bin ich dann e Judd?“, hat de Piladus dodruf zu’m gesaht. „Dei eichenes Volk un die Hoheprieschder hann dich a’mich ausgeliwert. Also, was hascht du angestellt?“ 36 De Jesus hat dodruf gesaht: „Mei Reich is net vun do der Welt. Wa’mei Reich vun do der Welt wär, hädde mei Diener defor gekämpft, dass ich de owerschde Judde net ausgeliwert werre. Awer mei Reich is net vun do der Welt.“ 37 Do hat de Piladus zum Jesus gesaht: „Dann bischt du also doch e Keenich?“ „So is es!“, hat de Jesus dodruf gesaht. „Ich bin e Keenich! Ich hann dodefor es Läwe geschenkt krieht un bin dodefor in die Welt komm, dass ich als Zeihe fer die Wohrhät ufträde kann. Jeder, wo uf de Seit vun de Wohrhät steht, heert uf das, was ich sahn.“ 38 „Wohrhät?“, hat de Piladus do zum Jesus gesaht. „Was is’enn das?“

De Jesus werd zum Dod verurdält

<reference type="parallel">(Mt 27,15-31; Mk 15,6-20; Lk 23,13-25)</reference>

Wie de Piladus das gesaht hott, is er wider bei die owerschde Judde enausgang un hat zu ne gesaht: „Bei do dem Mann kann ich kä Schuld finne! 39 Bei eich gebt’s doch dene Brauch, dass ich am Passahfescht e Gefangener fer eich freilosse. Also wolle ner, dass ich eich de Keenich vun de Judde freilosse?“ 40 „Nä, dene net!“, hann se do allegar gekrisch. „Mir wolle de Barabbas!“ De Barabbas war awer e Raiwer.

19

1 Dodrufhin hat de Piladus de Jesus geholl un hat ne gääschele gelosst. 2 Die Soldade hann e Kron aus Dore geflecht un hann se’m Jesus uf de Kopp gedrickt. Aach e purpurroder Soldademandel hann se’m angedun. 3 Dann hann se gesaht: „Heil dir, du Keenich vun de Judde!“ Dodebei hann se’m ins Gesicht geschlah.

4 Dodenoh is de Piladus wider enausgang un hat zu de owerschde Judde gesaht: „Horchen emo zu! Ich bringe de Jesus wider bei eich eraus. Ihr solle wisse, dass ich kä Schuld bei’m finne kann.“ 5 Dann is de Jesus erauskomm. Er hat die Dorekron uf em Kopp gehat un hat dene purpurrode Soldademandel angehat. De Piladus hat zu de owerschde Judde gesaht: „Do, guggen’e eich an, dene Mensch!“ 6 Wie die Hoheprieschder un die Tembelwache de Jesus gesiehn hann, hann se laut gekrisch: „Schlah ne ans Kreiz! Schlah ne ans Kreiz!“ „Nemmen’e doch selwer un schlahn’e ans Kreiz!“, hat de Piladus do zu ne gesaht. „Ich kann jedefalls kä Schuld bei’m finne.“ 7 „Mir hann e Gesetz“, hann die owerschde Judde dodruf zum Piladus gesaht, „un noh unserm Gesetz muss er sterwe, weil er sich selwer als Gott sei Sohn ausgebb hat.“

8 Wie de Piladus das geheert hat, hat er’s noch meh met de Angscht se dun krieht. 9 Er is dann wider in de Palascht gang un hat de Jesus gefroht: „Wo bisch’enn du her?“ Awer de Jesus hat em kä Antwort gebb. 10 Do hat de Piladus zu’m gesaht: „Duscht du nemmeh met mer schwätze? Wääscht du dann net, dass ich die Macht hann, fer dich ans Kreiz se schlahn? Oder dass ich die Macht hann, fer dich freiselosse?“ 11 Dodruf hat de Jesus gesaht: „Du hättscht kä Macht iwer mich, wann der se Gott net vun owe her gebb hätt. Deshalb hat der, wo mich an dich ausgeliwert hat, vil meh gesindicht wie du.“ 12 De Piladus hat als weider e Ursach gesucht, fer de Jesus freiselosse, awer die owerschde Judde hann gekrisch: „Wann du dene do freilosse duscht, bischt du kä Freind vum Kaisera meh. Wer sich nämlich als Keenich ausgebt, lehnt sich gäh de Kaiser uf.“

19:12a Freind vum Kaiser war e Ehretidel. Wa’mer dene Tidel aberkannt krieht hat, hat das schlimme Folche noh sich ziehe känne.

13 Wie de Piladus das geheert hat, hat er de Jesus erausbringe gelosst un hat sich uf de Richderstuhl gehuckt, uf der Stell, wo „Stänplaschder“ – uf Hebräisch „Gabbada“ – hääscht. 14 Das war am Vorberädungsdaach fer’s Passahfescht, so um 12 Uhr meddaachs erum.a Dann hat de Piladus zu de owerschde Judde gesaht: „Guggen emo, do is eier Keenich!“ 15 Awer die owerschde Judde hann gekrisch: „Fort met em, fort! Schlah ne ans Kreiz!“ „Soll ich dann eier Keenich ans Kreiz schlahn?“, hat se de Piladus do gefroht. Die Hoheprieschder hann dodruf gesaht: „De änziche Keenich, wo mer hann, is de Kaiser in Rom!“ 16 Dodenoh hat ne de Piladus de Jesus iwergebb, fer ne ans Kreiz schlahn se losse.

19:14a Fer de Fall, dass de Johannes an do der Stell noh de reemisch Daachesindälung rechent un die Stunne vun de Midde vun de Naacht an zehlt, war’s gäh 6 Uhr morjens.

De Jesus werd gekreizicht

<reference type="parallel">(Mt 27,32-44; Mk 15,21-32; Lk 23,26-43)</reference>

Dann hann se ne iwernumm un hann’e abgefiehrt. 17 Er hat selwer sei Kreiz aus de Stadt gedrah un is an die Stell komm, wo „Dodekoppplatz“ genennt werd. Uf Hebräisch hääscht se „Golgada“. 18 Dort hann die Soldade de Jesus gekreizicht un noch zwä annere Mannsleit met ihm, uf jeder Seit äner, de Jesus middedrinn. 19 De Piladus hat aach e Schild mache un owe am Kreiz feschtmache gelosst. Dort hat drufgestann: „Jesus vun Nazaret, de Keenich vun de Judde.“ 20 E Haufe Judde hann das Schild geläst, weil die Stell, wo de Jesus gekreizicht wor is, nägscht bei de Stadt war. Dene Spruch hann se uf Hebräisch, Griechisch un Ladein uf das Schuld geschrieb gehat. 21 Do hann die jidische Hoheprieschder zum Piladus gesaht: „Schreib net: ‚De Keenich vun de Judde’. Schreib liewer: ‚Do der Mann hat behaupt: Ich bin de Keenich vun de Judde!’“ 22 Dodruf hat de Piladus gesaht: „Was ich geschrieb hann, hann ich geschrieb!“

23 Wie die Soldade de Jesus gekreizicht hodde, hann se sei Kläder genumm un hann se in vier Däle ausenannergemacht, fer jeder Soldat äner Däl. Se hann aach sei Unnergewand genumm. Das war vun owe bis unne alles in änem gewebt, ohne Noht. 24 „Das do schneide mer net ausenanner“, hann se zuenanner gesaht. „Im Gähedäl! Mir lose, fer se gugge, wer’s krieht.“ So hat indreffe solle, was die Heilich Schrift angekinnicht hat:

Se ha’mei Kläder unner sich ufgedält,
u’mei Gewand hann se verlost.

Genau das hann die Soldade gemacht. 25 Bei dem Kreiz, wo de Jesus gehonk hat, hat sei Mudder un seiner Mudder ihr Schweschder gestann. Es Maria – em Klobas sei Fra – un’s Maria vun Magdala ware aach dort. 26 Wie de Jesus sei Mudder gesiehn hat un bei ihr dene Jinger, wo em besunnerscht lieb un wert war, hat er zu seiner Mudder gesaht: „Fra, guck emo, das do is jetz dei Bub!“ 27 Un zu dem Jinger hat er gesaht: „Das do is jetz dei Mudder!“ Vun der Stunn an hat se der Jinger bei sich dehämm ufgenumm.

De Jesus sterbt

<reference type="parallel">(Mt 27,45-56; Mk 15,33-41; Lk 23,44-49)</reference>

28 Dodenoh hat de Jesus gewisst, dass er schun alles bis ans Enn gebrung hat. Awer das, was in de Heilich Schrift steht, hat bis ins Letschde indreffe solle. Deshalb hat er gesaht: „Ich hann Durscht.“ 29 Ganz nägscht dort debei hat e Kruuch gestann, wo voll Weinessich war. Die Soldade hann e Schwamm eningetunkt un hann’e uf e Ysopstängel gesteckt un em Jesus an de Mund gehall. 30 Wie de Jesus vun dem Essich gedrunk hott, hat er gesaht: „Jetz hann ich alles bis ans Enn gebrung!“ Dann hat er de Kopp hängge gelosst un is gestorb.a

19:30a Wärtlich: un hat de Geischt iwergebb.

E Soldat dut em Jesus met erer Lanz in die Seit steche

31 Es war Vorberädungsdaach. De nägschde Daach war e Sabbat un e besunnerscht hocher Feierdaach. Die owerschde Judde hann net gewollt, dass die Leiche de ganze Sabbat am Kreiz hängge bleiwe. Deshalb hann se vum Piladus verlangt: „Loss doch dene Männer am Kreiz die Bän breche un ihr Leiche dodenoh fortschaffe.“ 32 Do sinn die Soldade gang un hann dem eerschde Mann die Bän gebroch un dann dem annere, wo se me’m Jesus gekreizicht hodde. 33 Awer wie se bei de Jesus komm sinn un gesiehn hann, dass er schun dot war, hann se’m die Bän net gebroch. 34 Äner vun dene Soldade hat em awer met seiner Lanz in die Seit gestoch. Do is sofort Blut un Wasser erauskomm.

35 Der, wo das gesiehn hat, dut als Zeihe fer do die Sache ufträde, dass ner glawe känne. Sei Bericht is wohr, un er wäß, dass er die Wohrhät saht. 36 Das do is alles bassiert, weil hat solle indreffe, was die Heilich Schrift angekinnicht hat: Es soll em kä Knoche gebroch werre. 37 Un an erer anner Stell in de Heilich Schrift hääscht’s: Se gugge uf dene, wo se eningestoch hann.

De Jesus werd ins Grab geleht

<reference type="parallel">(Mt 27,57-61; Mk 15,42-47; Lk 23,50-56)</reference>

38 Dodenoh hat de Josef vun Arimadäa de Piladus gefroht, ob er em Jesus sei Leich vum Kreiz erunnernemme dirft. De Josef war e Jinger vum Jesus, awer nur heimlich, weil er Angscht vor de owerschde Judde hott. De Piladus hat ne mache gelosst. Do is de Josef gang un hat em Jesus sei Leich vum Kreiz erunnergenumm. 39 De Nikodemus, wo am Anfang emo naachts bei de Jesus komm war, is awer aach metgang. De Nikodemus hat ungefähr 100 Punda vun erer Mischung aus Mirrheharz un Aloe debei gehat. 40 Die zwä hann em Jesus sei Leich genumm un hann se met dene Gewirze in Leindiecher gewiggelt, so wie mer’s bei’me jidische Begräbnis macht.

19:39a 100 reemische Pund. Das sinn rund 33 kg.

41 Nägscht bei der Stell, wo die Soldade de Jesus gekreizicht hodde, war e Garde, un in dem Garde war e neies Grab, wo vorher noch nimand eningeleht wor war. 42 Wäh de Judde ihrm Vorberädungsdaach un weil das Grab ganz in de Näh war, hann die zwä de Jesus dort eningeleht.

20

Es Grab is läär

<reference type="parallel">(Mt 28,1-8; Mk 16,1-8; Lk 24,1-12)</reference>

1 Am eerschde Daach vun de Woch is es Maria vun Magdala dann morjens frieh, wie’s noch dunggel war, ans Grab gang. Dort hat’s gesiehn, dass der Stän vor’m Ingang vum Grab fort war. 2 Do is es schnell bei de Simon Petrus un bei dene annere Jinger, wo em Jesus besunnerscht lieb un wert war, gelaf un hat zu ne gesaht: „Se hann de Herr aus em Grab genumm, u’mir wisse net, wo se ne hingeleht hann.“

3 Do hat sich de Petrus un der annere Jinger uf de Wääch gemacht, fer ans Grab se gehn. 4 Die zwä sinn metenanner losgelaf, awer der annere Jinger war gleich vor’m Petrus. Er war schneller un is deshalb als Eerschder am Grab ankomm. 5 Dodrufhin hat er sich enunnergebickt un hat die Leindiecher dort leihe gesiehn. Er is awer net eningang. 6 Dann is de Simon Petrus, wo hinner dem annere Jinger hergelaf war, aach komm. De Petrus is in die Grabkammer gang un hat die Leindiecher 7 un das Duuch, wo de Jesus um de Kopp gehat hat, dort leihe gesiehn. Das Duuch hat awer net bei de Leindiecher geläh. Es hat im Gähedäl fer sich sesammegeleht an erer anner Stell geläh. 8 Jetz is aach der annere Jinger, wo als Eerschder am Grab ankomm war, eningang. Er hat sich alles angeguckt un hat geglabt. 9 Vor dem hann die Jinger die Heilich Schrift noch net verstann gehat, dass de Jesus hat misse vun de Dode ufstehn. 10 Dodenoh sinn die zwä wider hämmgang.

De Jesus weist sich em Maria vun Magdala

<reference type="parallel">(Mt 28,9-10; Mk 16,9-11)</reference>

11 Awer es Maria hat drauß vor’m Grab gestann un hat geheilt. Un wie’s so geheilt hat, hat’s sich gebickt, fer ins Grab se gugge. 12 Do hat’s gesiehn, wie dort, wo em Jesus sei Leich geläh hott, zwä Engel in weiße Kläder gehuckt hann, der äne am Koppenn un der annere am Fußenn. 13 Die Engel hann’s Maria gefroht: „Fra, fer was heilsch’enn du?“ „Se ha’mer mei Herr eweggenumm, un ich wäß net, wo se ne hingeleht hann“, hat’s Maria do zu ne gesaht.

14 Wie’s das gesaht hott, hat’s sich erumgedräht un hat de Jesus dort stehn gesiehn. Es hat awer net gewisst, dass es de Jesus war. 15 „Fra, fer was heilsch’enn du?“, hat de Jesus do’s Maria gefroht. „Wene suchsch’e’nn?“ Es Maria hat gemännt, de Jesus wär de Gärtner un hat zu’m gesaht: „Sah mer, wo du de Jesus hingeleht hascht, wann du ne fortgedrah hascht, Herr. Dann gehn ich ne wider holle.“ 16 „Maria!“, hat de Jesus do zu’m gesaht. Do hat sich’s Maria erumgedräht un hat zum Jesus gesaht: „Rabbuni!“ Das hääscht: „Määschder“. 17 Do hat de Jesus zum Maria gesaht: „Hall dich net a’mer fescht! Ich bin nämlich noch net enuf bei mei Vadder gang. Geh awer bei mei Brieder un sah ne: Ich gehn enuf bei de Vadder – bei mei Vadder un bei eier Vadder, bei mei Gott un bei eier Gott.“ 18 Do is es Maria vun Magdala bei die Jinger gang un hat ne verzehlt, dass es de Herr gesiehn hat. Es hat ne aach gesaht, was er’m ufgedrah hott.

De Jesus weist sich seine Jinger

<reference type="parallel">(Mt 28,16-20; Mk 16,14-18; Lk 24,36-39)</reference>

19 Es war am selwe Daach owends, em eerschde Daach vun de Woch. Die Jinger hann dort, wo se sich gedroff hann, die Dire zugesperrt, weil se Angscht vor de owerschde Judde gehat hann. Do is de Jesus komm un hat sich midde unner se gestellt un hat zu ne gesaht: „Ich winsche eich Friede!“ 20 Un wie er das gesaht hott, hat er ne sei Hänn un sei Seit gewies. Do hann sich die Jinger gefreit, dass’e de Herr gesiehn hann. 21 Dann hat de Jesus noch emo zu ne gesaht: „Ich winsche eich Friede! Genauso wie de Vadder mich geschickt hat, schick ich jetz eich.“ 22 Noh do dene Worde hat er se angehaucht un hat zu ne gesaht: „Do, nemmen de Heiliche Geischt! 23 Wem ihr die Sinde vergewe, dem sinn se vergebb, un wem ihr die Sinde net vergewe, dem sinn se net vergebb.“

De Jesus un de Thomas

24 De Thomas, äner vun de zwällef Jinger, wo aach Zwilling genennt wor is, war net bei dene annere Jinger, wie de Jesus komm is. 25 Do hann die annere Jinger zu’m gesaht: „Mir hann de Herr gesiehn!“ Awer de Thomas hat zu ne gesaht: „Seeerscht muss ich die Narb vun de Nächel an seine Hänn siehn u’mei Finger in die Narb vun de Nächel lehe u’mei Hand in sei Seit. Sunscht glaw ich’s net.“

26 Acht Daache späder ware em Jesus sei Jinger wider dort drinn, un de Thomas war bei ne. Die Dire ware zugesperrt, awer de Jesus is komm un hat sich midde unner se gestellt un gesaht: „Ich winsche eich Friede!“ 27 Dodenoh hat er zum Thomas gesaht: „Leh emo dei Finger uf do die Stell un guck der mei Hänn an! Streck dei Hand aus un leh se i’mei Seit! Un heer uf met deim Unglawe! Glab liewer!“ 28 „Mei Herr u’mei Gott!“, hat de Thomas dodruf zum Jesus gesaht. 29 Un de Jesus hat zu’m gesaht: „[Thomas], du glabscht, weil du mich gesiehn hascht. Glicklich sinn die se nenne, wo mich net siehn un trotzdem glawe.“

DE JOHANNES KOMMT ZUM SCHLUSS: 20,30-31

Fer was de Johannes do das Buch geschrieb hat

30 De Jesus hat noch vil annere außergewehnliche Sache vor de Aue vun seine Jinger gemacht, wo in do dem Buch net ufgeschrieb sinn. 31 Die do sinn awer ufgeschrieb, dass ner glawe, dass de Jesus de Messias is, Gott sei Sohn, un dass ner durch de Glawe es Läwe in seim Name hann.

21

DE JOHANNES HÄNGT NOCH E NOHDRAACH AN: 21,1-25

De Jesus weist sich de Jinger am See vun Tiberias

1 Dodenoh hat sich de Jesus seine Jinger noch emo gewies. Das war am See vun Tiberias.a Er hat sich uf do die Art un Weis se erkenne gebb: 2 De Simon Petrus un de Thomas, wo aach Zwilling genennt wor is, de Nadanael vun Kana in Galiläa, em Zebedäus sei Buweb un noch zwä annere vum Jesus seine Jinger ware beinanner. 3 Do hat de Simon Petrus zu dene annere gesaht: „Ich gehn Fisch fange.“ „Dann geh’mer met der“, hann se do zu’m gesaht. Dann sinn se enausgang un gleich ins Boot gestieh, awer in der Naacht hann se nix gefang.

21:1a Aach See vun Galiläa oder See Genezaret genennt.

21:2b De Jakobus un de Johannes.

4 Wie’s schun hell wor is, hat de Jesus am Wasser gestann, awer die Jinger hann net gewisst, dass es de Jesus war. 5 „Ihr Kinner, hann’er nix se esse?“, hat de Jesus do iwer se geruf. „Nä!“, hann se dodruf zu’m gesaht. 6 Do hat er se gehääscht: „Schmeißen’s Netz emo rechts vum Boot aus. Dann mache ner e gudder Fang.“ Do hann se es Netz rechts enausgeschmiss, awer dann hann se’s nemmeh inziehe känne, weil uf ämo so vil Fisch drinn ware. 7 Do hat der Jinger, wo em Jesus besunnerscht lieb un wert war, zum Petrus gesaht: „Das is de Herr!“ Wie de Simon Petrus geheert hat, dass der Mann am Wasser de Herr is, hat er sei Owergewand un sei Girdel angedun – er war nämlich nur im Unnergewand – un is in de See gesprung. 8 Die annere Jinger sinn me’m Boot nohkomm, es Netz met de Fisch im Schlepptau. Se ware nämlich net weit eweg vum Land, nur so ungefähr 100 Meder.a

21:8a Wärtlich: ungefähr 200 Elle.

9 Wie die Jinger aus em Boot gestieh un an Land gang sinn, hann se e Holzkohlefeier gesiehn, wo Fisch druf gebrot hann. Brot hat aach dort geläh. 10 De Jesus hat zu ne gesaht: „Bringen emo e paar vun dene Fisch, wo ner grad gefang hann, doher.“ 11 Do is de Simon Petrus ins Boot gestieh un hat’s Netz an Land gezoh. Es war voll met große Fisch, insgesamt 153. Un obwohl’s so vil Fisch ware, is es Netz net verriss. 12 Dodrufhin hat de Jesus zu de Jinger gesaht: „Kommen emo her un essen ebbes!“ Es hat sich awer käner vun de Jinger getraut, fer de Jesus se frohe: „Wer bisch’enn du?“ Se hann nämlich gewisst, dass es de Herr war. 13 Do is de Jesus komm un hat’s Brot genumm un hat’s seine Jinger gebb. Met de Fisch hat er’s genauso gemacht.

14 Das do war jetz schun’s dridde Mo,a dass sich de Jesus seine Jinger gewies hat, wie er vun de Dode uferstann war.

21:14a Vgl. Kabidel 20,19-23. 26-29.

De Jesus un de Petrus

15 Wie de Jesus un sei Jinger me’m Esse ferdich ware, hat de Jesus zum Simon Petrus gesaht: „Simon, Sohn vum Jona, hascht du mich liewer wie die annere Jinger?“ De Petrus hat do zu’m gesaht: „Jo, Herr, du wääscht, dass ich dich lieb hann.“ Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Dann sorch aach fer mei Lämmcher.“ 16 Dodenoh hat de Jesus zum zwädde Mo gesaht: „Simon, Sohn vum Jona, hascht du mich lieb?“ De Petrus hat do zum Jesus gesaht: „Jo, Herr, du wääscht, dass ich dich lieb hann.“ Do hat de Jesus zu’m gesaht: „Dann hiet mei Schäf!“ 17 Dodenoh hat de Jesus zum dridde Mo zum Petrus gesaht: „Simon, Sohn vu Jona, hascht du mich lieb?“ Do is de Petrus draurich wor, weil er ne jetz schun’s dridde Mo gefroht hat: „Hascht du mich lieb?“ „Herr, du wääscht doch alles“, hat de Petrus do zum Jesus gesaht. „Du wääscht, dass ich dich lieb hann.“ „Dann sorch fer mei Schäf!“, hat de Jesus zu’m gesaht. 18 „Das äne sahn ich der: Wie du noch jinger warscht, hascht du der de Girdel selwer umgebunn un bischt dort hingang, wo du gewollt hascht. Wann du awer emo alt bischt, streckscht du dei Hänn aus, un e annerer dut der de Girdel umbinne un dich dorthin bringe, wo du net hin willscht.“ 19 De Jesus hat das gesaht, fer ansedeide, met was for’me Dod de Petrus Gott verherrliche dät. Un wie er das gesaht hott, hat er de Petrus gehääscht: „Komm met mer!“

De Jesus un der annere Jinger

20 De Petrus hat sich awer erumgedräht un hat gesiehn, dass der Jinger, wo em Jesus besunnerscht lieb un wert war, hinner ne herkomm is. Das war der Jinger, wo sich beim letschde Owendesse ganz nägscht bei de Jesus geschafft un’e gefroht hott: „Herr, wer dut dich dann verrode?“a 21 Wie de Petrus dene Jinger gesiehn hat, hat er de Jesus gefroht: „Herr, was werd’enn aus dem do?“ 22 De Jesus hat zum Petrus gesaht: „Wann ich will, dass er solang läbt, bis ich widerkomme, geht dich das dann ebbes an? Komm du met mer!“ 23 Dodenoh is unner de Geschwischder erumverzehlt wor, dass do der Jinger net sterwe dät. Awer de Jesus hat net zum Petrus gesaht gehat: „Der dut net sterwe.“ Er hat im Gähedäl gesaht gehat: „Wann ich will, dass er solang läbt, bis ich widerkomme, geht dich das dann ebbes an?“

21:20a Vgl. Joh 13,25.

Schlusswort

24 Der do Jinger is der, wo als Zeihe fer das alles ufträt. Er hat’s ufgeschrieb, u’mir wisse: Das, was er als Zeihe feschtgehall hat, is wohr. 25 Es gebt awer noch vil annere Sache, wo de Jesus gemacht hat. Wann die allegar änzeln ufgeschrieb werre däde, wär die Welt, glaw’ich, net groß genunk fer die ganze Biecher, wo geschrieb werre missde. Amen.