Über Südsaarländisch | ©

Westpfälzisch-südsaarländische Bibel Es lewennische Wort (ELW) – Galadder

Matthäus Markus Lukas Johannes Aposchdelgeschicht Reemer 1. Korinder 2. Korinder Galadder Epheser Philibber Kolosser 1. Thessalonicher 2. Thessalonicher 1. Timotheus 2. Timotheus Tidus Philemon Hebräer Jakobus 1. Petrus 2. Petrus 1. Johannes 2. Johannes 3. Johannes Judas Offebarung

Galadder

Wie sich die Botschaft vun Jesus Chrischdus im ganze Middelmeerraum ausgebrät hat, is immer wider die Froh ufkomm: Misse sich die Chrischde em jidische Gesetz, so wie mer’s im Alde Teschdament finnt, unnerordne? Das Problem is dann aach de Hinnergrund vun dem Brief, wo vum Paulus an die Gemäne in de Provinz Galatie geschrieb wor is. In dene Gemäne ware jidische Chrischde ufgeträt un hann vun de Glaiwiche verlangt gehat, se missde sich em Mose seim Gesetz unnerwerfe. Annerschder kännde se net gerett werre.

Gäh die Behaupdung geht de Paulus dann ganz vehement vor: Nur wann die Mensche an Jesus Chrischdus glawe, känne se vor Gott bestehn un net, wann se ebbes leischde oder es jidische Gesetz genau erfille.

De Paulus will de Galadder die gutt Nohricht vun Jesus Chrischdus wider nei ins Gedächtnis rufe. Ihr Zentralpunkt is das do: „Chrischdus hat uns frei gemacht, dass mer wirklich als freie Mensche läwe känne. Bleiwen deshalb standhaft, un lossen eich net wider unner e Sklavejoch spanne.“.

  • De Paulus grießt die Galadder: 1,1-5
  • De Paulus dält met, fer was er do dene Brief geschrieb hat: 1,6-10
  • De Paulus erklärt sei Aposchdelamt: 1,11-2,10
  • De Paulus gebt Unnerricht iwer die Gerechdichkät, wo aus em Glawe kommt: 2,11-4,7
  • De Paulus schreibt iwer die Freihät, wo e Chrischt hat: 4,8-6,10
  • De Paulus winscht Gott sei Seeche: 6,11-18

1

DE PAULUS GRIESST DIE GALADDER: 1,1-5

1 Das do schreibt de Aposchdel Paulus. Ich bin durch Jesus Chrischdus un durch Gott, de Vadder, wo de Jesus vun de Dode uferstehn gelosst hat, als Aposchdel ingesetzt wor un net vun Mensche oder durch e menschlichi Vermittlung. 2 Sesamme met all dene Geschwischder, wo bei mer sinn, grieß ich die Gemäne in Galatie. 3 Ich winsche eich Gnad un Friede vun Gott, em Vadder, un vun unserm Herr Jesus Chrischdus. 4 Jesus Chrischdus hat sich selwer fer unser Sinde hergebb, fer uns aus do der bees Welt, wo mer jetz drinn läwe, se redde. So hat’s Gott, unser Vadder, gewollt. 5 Ihm steht fer immer un ewich die Ehr zu! Amen.

DE PAULUS DÄLT MET, FER WAS ER DO DENE BRIEF GESCHRIEB HAT: 1,6-10

6 Gott hat eich beruf, weil Chrischdus gnädich is. Deshalb wunner ich mich, dass ner so schnell vun Gott abrigge un eich uf e anneri guddi Nohricht konzentriere.a 7 Dodebei gebt’s doch gar kä anneri. Es gebt nur e paar Leit, wo eich durchnanner mache un die gutt Nohricht vun Chrischdus uf de Kopp stelle wolle. 8 Angenumm, mir selwer oder e Engel vum Himmel däde eich e guddi Nohricht preddiche, wo net met der iwerinstimmt, wo mer eich gepreddicht hann. Dann soll der verflucht sinn! 9 Mir hann eich das frieher schun gesaht, un ich sahn’s jetz noch emo: Wann eich jemand e guddi Nohricht preddicht, wo net met der iwerinstimmt, wo ner angenumm hann, dann soll der verflucht sinn!

1:6 Die, wo e anneri guddi Nohricht verkinnicht hann, hann zusätzlich zum Glawe an Chrischdus verlangt, dass die Mensche es jidische Gesetz halle solle. Se hann sich z. B. beschneide losse solle, die Moral- un riduelle Gesetze halle un sich vun dene Mensche, wo kä Judde sinn, trenne solle.a

10 Will ich dann jetz, dass mich die Mensche bestädiche oder dass mich Gott bestädicht? Oder versuch ich, fer de Mensche se gefalle? Wann ich de Mensche noch gefalle wollt, dät ich Chrischdus net diene.

DE PAULUS ERKLÄRT SEI APOSCHDELAMT: 1,11-2,10

Wie Gott de Paulus zum Aposchdel beruf hat

11 Ihr liewe Geschwischder! Ihr misse wisse: Die gutt Nohricht, wo ich gepreddicht hann, stammt net vun Mensche. 12 Ich hann se aach net vu’me Mensch iwernumm oder beigebrung krieht. Im Gähedäl! Jesus Chrischdus hat mer se offebart. 13 Ihr hann doch geheert, wie ich frieher fer die jidisch Relischjon geläbt hann. Met fanadischem Eifer hann ich Gott sei Gemän verfolcht un hann versucht, fer se se vernichde. 14 Ich war de jidisch Relischjon so trei, dass ich e Haufe Judde i’meim Alder iwerdroff hann. Met iwermäßichem Eifer hann ich mich fer die Iwerliwerunge vu’meine Vorfahre ingesetzt.

15 Awer Gott hat mich schun ausgesucht gehat, wie ich noch im Leib vu’meiner Mudder war, un hat mich geruf, weil er gnädich is. Es hat em gefall, 16 fer mer sei Sohn se offebare. Ich hann’e unner de Välger verkinniche solle. Deshalb hann ich aach nimand zu Rot gezoh 17 un bin aach net noh Jerusalem bei die gang, wo schun vor mer Aposchdele ware. Ich bin im Gähedäl sofort noh Arabie gang, un dodenoh bin ich wider noh Damaskus serickkomm.

18 Eerscht drei Johr späder bin ich noh Jerusalem gang, fer mich me’m Petrus bekannt se mache u’mich met em aussedausche. Fuffzeh Daache bin ich bei’m geblieb. 19 Vun de annere Aposchdele hann ich awer käner wie nur de Jakobus, em Herr sei Bruder, gesiehn. 20 Was ich eich schreiwe, is wohr, un ich versichere vor Gott: Ich liehe net!

21 Dodenoh bin ich in die Gebiede vun Syrie un Zilizie gang. 22 Die chrischtliche Gemäne in Judäa ha’mich awer perseenlich net gekennt. 23 Se hann nur geheert: Der Mann, wo uns frieher verfolcht hat, preddicht jetz dene Glawe, wo er seinerzeit hat wolle vernichde. 24 Se hann Gott dodrufhin wäh mir gelobt.

2

De Paulus werd vun de annere Aposchdele anerkannt

1 Vierzeh Johr späder bin ich wider noh Jerusalem gang, die do Tour me’m Barnabas. De Tidus hann ich aach metgenumm gehat. 2 Ich bin dorthin gang, weil ich e Offebarung gehat hann,a un hann de Verantwortliche vun de Gemän, vor allem dene, wo angesiehn sinn, die gutt Nohricht vorgeleht, wo ich unner de Välger verkinniche. Ich hann sicher gehn wolle, dass sich die Arwet, wo ich gemacht hann un noch mache, net als Fählschlaach erweist. 3 Awer net emo de Tidus, wo bei mer war, is gezwung wor, fer sich beschneide se losse, obwohl er e griechischer Landsmann is. 4 Es hann sich awer falsche Brieder ingeschlich gehat. Die hann sich heimlich Zutritt verschafft gehat, fer unser Freihät aussespioniere, die Freihät, wo mer hann, weil mer Chrischdus Jesus geheere. Se hädde uns gäre versklavt, 5 awer mir hann’e net äner Aueblick nohgebb oder uns ihne unnerworf. Die Wohrhät vun de gutt Nohricht hat eich nämlich erhall bleiwe solle.

2:2 Manche Ausleher glawe, dass de Paulus an do der Stell vun erer Offebarung in de Gamän schwätzt un net vun erer Offebarung, wo er selwer vun Gott krieht hat. In dem Fall kännt’s um die Botschaft vum Prophet Agabus gang sinn (vgl. Apg 11,27-30).a

6 Die Mannsleit, wo angesiehn sinn – was se frieher emo ware, spielt fer mich kä Roll. Gott macht nämlich kä Unnerschied zwische de Mensche –, mir jedefalls hann die besahde Mannsleit weider nix uferleht. 7 Se hann im Gähedäl gesiehn, dass mer Gott dene Ufdraach gebb hat, fer die gutt Nohricht dene Mensche, wo net beschnitt sinn, se bringe, genauso wie er em Petrus dene Ufdraach gebb hat, fer se dene se bringe, wo beschnitt sinn. 8 Gott, wo em Petrus die Vollmacht gebb hat, fer als Aposchdel unner dene se schaffe, wo beschnitt sinn, hat nämlich aach mir die Vollmacht gebb, fer unner dene se schaffe, wo kä Judde sinn. 9 De Jakobus, de Kephas un de Johannes, wo als Sailea angesiehn werre, hann also die Gnad, wo mer Gott gebb hat, erkannt. Deshalb hann se em Barnabas u’mir als Zääche vun de Gemänschaft die rechts Hand gebb. Mir hann weider unner dene schaffe solle, wo kä Judde sinn, un sie unner dene, wo beschnitt sinn. 10 Nur an ihr Arme ha’mer dengge solle, un das se mache hann ich mer eifrich Mieh gebb.

2:9a Oder: Peiler. Saile bzw. Peiler beschreiwe Mensche, wo die Verantwordung drahn. Wann die Judde vun große Gesetzeslehrer bzw. Schriftgelehrde geschwätzt hann, hann se vun ihre Saile oder Peiler geschwätzt.

DE PAULUS GEBT UNNERRICHT IWER DIE GERECHDICHKÄT, WO AUS EM GLAWE KOMMT: 2,11-4,7

De Paulus stellt de Petrus in Antiochia zur Redd

11 Wie de Petrus dann noh Antiochia komm is, hann ich em vor alle Leit widerstann, weil er im Unrecht war. 12 Eeb nämlich e paar Leit aus em Kräs um de Jakobus komm sinn, hat er sesamme met Mensche, wo kä Judde sinn, gess gehat. Wie die besahde Leit dann awer komm sinn, hat er sich serickgezoh un abseits gehall, weil er Angscht vor dene Leit hott, wo die Beschneidung gefordert hann. 13 Sesamme me’m Petrus hann sich aach die annere Judde verstellt, dass sogar de Barnabas vun ihrer Scheinheilichkät angesteckt wor is. 14 Wie ich gesiehn hann, dass’e vun der Wohrhät, wo in de gutt Nohricht enthall is, abweiche, hann ich vor ne allegar zum Petrus gesaht: „Du bischt zwar e Judd, awer du duscht wie die annere Välger läwe un net wie die Judde. Fer was zwingsch’e’nn dann die Mensche, wo kä Judde sinn, fer jidische Braich ansenemme?“a

2:14a Manche Ausleher sinn der Mänung, dass das, was de Paulus zum Petrus saht, eerscht met Vers 16 oder met Vers 21 zu Enn geht.

15 Nadierlich si’mir vun Geburt an Judde un kä „Sinder“a aus de annere Välger, 16 awer trotzdem wisse mer, dass e Mensch net dodedurch gerecht werd, dass er macht, was em Mose sei Gesetz verlangt. Er werd im Gähedäl dodedurch gerecht, dass er an Jesus Chrischdus glabt. Deshalb hann aach mir an Chrischdus Jesus geglabt. Mir hann nämlich durch de Glawe an Chrischdus gerecht werre solle un net dodedurch, dass mer mache, was es Gesetz verlangt. Dodedurch, dass mer macht, was es Gesetz verlangt, werd nämlich nimand gerecht. 17 Mir strewe dodenoh, fer durch Chrischdus gerecht se werre, awer es stellt sich eraus, dass mer selwer aach „Sinder“ sinn. Dut das jetz bedeide, dass Chrischdus im Dienscht vun dem, was sindich is, steht? Nadierlich net! 18 Wann ich awer wider ufbaue, was ich nidergeriss hann, erweis ich mich selwer als äner, wo’s Gesetz brecht. 19 Ich bin em Gesetz nämlich durch’s Gesetz gestorb, dass ich fer Gott läwe kann. Ich bin met Chrischdus am Kreiz gestorb. 20 Jetz läbt Chrischdus i’mir un nemmeh ich. Das Läwe, wo ich jetz im Leib läwe, läw ich, weil ich an Gott sei Sohn glawe. Der hat mich lieb gehat un hat sich selwer fer mich hergebb. 21 Ich weise Gott sei Gnad net serick. Wa’mer nämlich durch’s Gesetz gerecht werre kännde, wär Chrischdus fer nix gestorb.

2:15a So hann die Judde gewehnlicherweis die Mensche, wo kä Judde sinn, genennt (vgl. Mt 26,45; Lk 6,32-34; 24,7). De Paulus greift die Bezächnung an do der Stell zwar uf, dut sich awer im weidere Verlaf vun er dischdanziere (Vers 17).

3

Aus eichener Kraft ans Ziel komme?

1 Oh ihr unverstänniche Galadder! Wer hat eich nur de Kopp verdräht, [dass ner net uf das, was wohr is, heere]? Is eich Jesus Chrischdus dann net ganz deitlich wie unner eich gekreizicht vor Aue gestellt wor? 2 Nur das äne will ich vun eich wisse: Hann’er de Heiliche Geischt krieht, weil ner gemacht hann, was em Mose sei Gesetz verlangt, oder weil ner dem geglabt hann, was ner geheert hann? 3 Sinn’er dann so unverstännich? In de Kraft vum Heiliche Geischt sinn’er an de Start gang. Wolle ner dann jetz aus eichener Kraft ans Ziel komme? 4 Hann’er so vil Schweres fer nix durchgemacht? Wann’s dann wirklich fer nix war! 5 Fer was gebt eich Gott dann sei Geischt, un fer was dut er Wunner unner eich wirge? Weil ner mache, was em Mose sei Gesetz verlangt, oder weil ner dem, was ner geheert hann, glawe?

Em Abraham sei Beispiel

6 Denggen doch nur emo an de Abraham: De Abraham hat Gott geglabt, un das hat em Gott als Gerechdichkät angerechent. 7 Erkennen also: Nur die, wo glawe, sinn em Abraham sei Kinner! 8 Die Heilich Schrift hat im Voraus gesiehn, dass Gott die Mensche, wo kä Judde sinn, durch de Glawe gerecht mache dät. Deshalb hat se em Abraham schun im Voraus verkinnicht: Durch dich werd emo jedes Volk geseechent. 9 Die, wo glawe, werre also sesamme me’m Abraham, wo geglabt hat, geseechent!

10 Awer die Mensche, wo dodruf vertraue, dass’e gerecht werre, wann se em Mose sei Gesetz halle, stehn allegar unner’me Fluch. Es steht nämlich geschrieb: Verflucht is jeder, wo sich net an alles hallt, was es Gesetzbuch fer se mache vorschreibt. 11 Dass awer durch’s Gesetz nimand vor Gott gerecht werd, leiht uf de Hand. Es hääscht nämlich: Wer gerecht is, läbt dodedurch, dass er glabt. 12 Es Gesetz dut sich awer net dodruf grinde, dass mer glabt. Es gilt im Gähedäl: E Mensch, wo alles macht, was es Gesetz verlangt, läbt dodedurch. 13 Chrischdus hat uns dodedurch, dass er fer uns e Fluch wor is, vun dem Fluch, wo vum Gesetz iwer uns gebrung wor is, erleest. Es steht nämlich geschrieb: Verflucht is jeder, wo an e Bam gehängt werd. 14 So hat der Seeche, wo Gott em Abraham versproch hott, durch Chrischdus Jesus unner die Mensche, wo kä Judde sinn, komme solle. Mir hann de Heiliche Geischt, wo Gott uns zugesaht hott, kriehn solle, weil mer glawe.

Un wie steht’s me’m jidische Gesetz?

15 Ihr liewe Geschwischder! Ich will e Vergleich aus em menschliche Läwe gebrauche: Wann jemand e Teschdament rechtskräfdich ufgesetzt hat, kann nimand das Teschdament fer ungildich erkläre oder noch met Zusätz versiehn. 16 Gott hat em Abraham un seim Nohkomme Zusaache gemacht. Die Heilich Schrift saht awer net: „deine Nohkomme“, wie wann e Haufe Leit gemännt wäre. Es is bloß vun äm die Redd: vun „deim Nohkomme“, un das is Chrischdus. 17 Dodemet will ich sahn: Das Teschdament, wo vun Gott seeerscht [uf Chrischdus hin] rechtskräfdich ufgesetzt wor is, werd net durch das Gesetz, wo 430 Johr späder entstann is, ungildich gemacht, so dass ufgehob wär, was Gott versproch hott. 18 Wann die Erbschaft nämlich vum Gesetz abhängge dät, dät se nemmeh komme, weil se vun Gott versproch war. Gott hat se em Abraham awer durch e Zusaach geschenkt.

Es jidische Gesetz hat sei Zeit gehat

19 Was war’enn dann de Zweck vum Gesetz? Gott hat’s Gesetz zusätzlich gebb gehat, fer se weise, dass sich die Mensche verfähle. Es hat in Kraft bleiwe solle, bis der Nohkomme komme dät, wo zugesaht krieht hat, was vun Gott versproch war. Durch Engel hat Gott es Gesetz gebb, un durch e Vermittler hat er’s bekannt gemacht. 20 Es gebt awer kä Vermittler, wann bloß äner am Werk is. Un Gott is bloß äner! 21 Steht’s Gesetz also im Gähesatz zu dem, was vun Gott versproch war? Nadierlich net! Wann Gott nämlich e Gesetz, wo’s Läwe vermiddele kännt, gebb hätt, dät die Gerechdichkät wirklich aus em Gesetz komme. 22 Die Heilich Schrift weist awer, dass die ganz Welt vun dem, was sindich is, gefang gehall werd. Nur die Mensche, wo glawe, hann durch de Glawe an Jesus Chrischdus kriehn solle, was vun Gott versproch war.

23 Eeb de Glawe komm is, hat uns es Gesetz gefang gehall un bis zu der Zeit ingesperrt, wo Gott de Glawe offebare dät. 24 Es Gesetz hat uns also erzoh, bis Chrischdus komm is,a so dass mer durch de Glawe gerecht werre däde. 25 Awer jetz, wo de Glawe komm is, steh’mer nemmeh unner de Kontroll vum Erzieher. 26 Ihr sinn nämlich allegar Gott sei Kinner, weil ner Chrischdus Jesus geheere un glawe. 27 Ihr allegar, wo ner uf Chrischdus gedaftb wor sinn, hann Chrischdus nämlich angedun. 28 Do spielt’s kä Roll meh, ob jemand e Judd oder e griechischer Landsmann, e Sklave oder e freier Mensch, e Mann oder e Fra is. Ihr sinn nämlich allegar äns, weil ner Chrischdus Jesus geheere. 29 Wann’er awer zu Chrischdus geheere, sinn’er aach em Abraham sei Nohkomme un noh dem, was Gott versproch hat, Erwe.

3:24a Oder: fer uns zu Chrischdus hinsefiehre.

3:27b Oder: wo ner in Chrischdus eningedaft.

4

Durch Chrischdus si’mer frei vum Gesetz

1 Ich will dodemet sahn: Solang wie der, wo alles erbt, minderjährich is, dut ne nix vu’me Sklave unnerschäde, obwohl er de Herr vun allem is. 2 Er unnersteht im Gähedäl bis zu dem Termin, wo sei Vadder feschtgesetzt hat, dene, wo sei Vormund sinn un alles verwalde. 3 Genauso is es uns aach emo gang! Wie mer noch wie minderjähriche Kinner ware, ware mer de Grundprinzibie vun do der Welta als Sklave unnerworf. 4 Wie awer die Zeit, wo vun Gott feschtgesetzt wor is, komm is, hat er sei Sohn geschickt. E Fra hat ne uf die Welt gebrung, un er hat unner’m Gesetz vum Mose geläbt. 5 Er hat die erleese solle, wo em Mose seim Gesetz unnerstellt ware, dass mer de Stadusb vun mindiche Kinner kriehn däde.

4:3a Oder: ware mer dene Geischtwese, wo im Universum herrsche.

4:5b Oder: die volle Rechde.

6 Weil ner jetz also Gott sei Kinner sinn, hat Gott de Geischt vun seim Sohn in eier Herz geschickt. Der ruft: „Abba, Vadder!“ 7 Du bischt also Gott sei Kind un kä Sklave meh. Wann du awer sei Kind bischt, dann bisch’e aach jemand, wo vun Gott emo [durch Chrischdus] e Erbdäl krieht.

DE PAULUS SCHREIBT IWER DIE FREIHÄT, WO E CHRISCHT HAT: 4,8-6,10

Die Glaiwiche in Galatie sinn in die Gesetzlichkät serickgefall

8 Frieher, wie ner Gott noch net gekennt hann, ware ner Sklave vun Gädder, wo in Wirklichkät gar kä Gädder sinn. 9 Awer jetz kenne ner Gott – oder besser gesaht: Gott kennt eich. Fer was dun’er eich’enn do wider dene schwache un armseliche Grundprinzibiea zuwenne un wolle vun neiem ihr Sklave werre? 10 Ihr halle Daache un Monade in, außerdem bestimmde Feschtzeide un Johre.b 11 Ich hann Angscht um eich! Sollt ich mich am Enn fer nix wäh eich abgemieht hann?

4:9a Oder: Geischtwese.

4:10b Wahrscheinlich werd an do der Stell uf de jidische Feschtkalenner Bezuuch genumm (z. B. uf de Sabbat, es Passahfescht, de Versehnungsdaach, es Neimondfescht, es Sabbatjohr un’s Erlossjohr).

12 Ich bidde eich, ihr liewe Geschwischder: Werren so wie ich! Immerhin bin ich jo aach so wie ihr wor.a Ihr ha’mer kä Unrecht gedun, 13 un ihr wisse, dass ich kärberlich geschwächt war, wie ich eich die gutt Nohricht es eerschde Mo gepreddicht hann. 14 Obwohl mei Zustand fer eich e Erausforderung war, hann’er mich net veracht oder verabscheit. Ihr ha’mich im Gähedäl wie e Engel, wo vun Gott geschickt wor is, jo wie Chrischdus Jesus selwer, ufgenumm. 15 Was is nur aus eierer Fräd wor? Ich kann eich bestädiche: Wann’s meechlich geween wär, hädde ner eich die Aue ausgeriss u’mir gebb. 16 Bin ich jetz eier Feind wor, weil ich eich die Wohrhät sahn? 17 Die Leit, wo em Mose sei Gesetz propagiere, sinn eifrich dodrum bemieht, fer eich se gewinne, awer net met gudde Absichde. Se wolle eich mir abspensdich mache, dass ner eich dann eifrich um sie bemiehe känne. 18 Nadierlich is es immer gutt, wa’mer sich eifrich Mieh gebt, vorausgesetzt, die Absichde sinn gutt, un das net nur, wann ich bei eich bin. 19 Mei liewe Kinner! Ich mache wäh eich wider so e Pein durch, wie se e Fra hat, wann se e Kind krieht. So e Pein stehn ich wider durch, bis Chrischdus in eich Gestalt gewinnt. 20 Ich wollt, ich kännt jetz bei eich sinn un i’me annere Ton met eich schwätze! Ich wäß nämlich nemmeh, wo ich bei eich dran bin.

4:12a Nämlich frei vum jidische Gesetz.

Was uns es Hagar un’s Sara beibringe känne

21 Ihr wolle eich em Mose seim Gesetz unnerstelle? Sahn mer mo: Heere ner dann net, was em Mose sei Gesetz saht? 22 Es steht doch geschrieb, dass de Abraham zwä Buwe hott, äner vun der Fra, wo e Sklavin war, un äner vun der Fra, wo frei war. 23 Der Bub vun der Sklavin is durch e nadierlichi Geburt uf die Welt komm, awer der vun der frei Fra, weil’s vun Gott zugesaht wor is. 24 Das alles is im iwerdrahne Sinn se verstehn: Die zwä Weibsleit repräsendiere nämlich zwä Bindnisse. Das äne is vum Berch Sinai un bringt Sklave uf die Welt. Das is es Hagar. 25 In Arabie hääscht de Berch Sinai nämlich Hagar, un das dut em jetziche Jerusalem entspreche, wo met seine Kinner in de Sklaverei läbt. 26 Es himmlische Jerusalem is awer frei, un das is die Mudder vun uns all. 27 Es steht nämlich geschrieb:

Frei dich, du unfruchtbari Fra,
wo du kä Kinner kriehscht.
Brech in helli Fräd aus,
wo du kä Wehe hascht.
Die Fra, wo veränsamt is,
hat nämlich meh Kinner wie die,
wo e Mann hat.

28 Was uns awer angeht, ihr liewe Geschwischder, si’mer wäh dem, was Gott zugesaht hat, genauso wie de Isaak Kinner. 29 Awer schun domols hat der Bub, wo durch e nadierlichi Geburt uf die Welt komm is, dene Bub, wo sei Läwe em Heiliche Geischt verdankt hat, verfolcht. Genauso is es aach heit! 30 Was saht awer die Heilich Schrift? Schick die Sklavin un ihr Bub fort! Der Sklavin ihr Bub soll nämlich die Erbschaft net me’m Bub vun der frei Fra däle. 31 Begreifen also, ihr liewe Geschwischder: Mir sinn die Kinner vun der frei Fra un net die vun erer Sklavin.

5

Bleiwen freie Mensche!

1 Chrischdus hat uns also frei gemacht, dass mer wirklich als freie Mensche läwe känne. Bleiwen deshalb standhaft, un lossen eich net wider unner e Sklavejoch spanne!

2 Horchen emo zu! Ich, de Paulus, sahn eich: Wann’er eich beschneide losse, dann nutzt eich Chrischdus nix. 3 Ich weise jeder Mann, wo sich beschneide losst, noch emo dodruf hin: Er dut sich dodemet verflichde, fer’s ganze Gesetz se halle. 4 Wann’er durch’s Gesetz gerecht werre wolle, dann hann’er eich vun Chrischdus getrennt un sinn aus de Gnad gefall. 5 Mir glawe awer un warde in de Kraft vum Heiliche Geischt uf die Gerechdichkät, wo mer druf hoffe muss. 6 Wa’mer Chrischdus Jesus geheere, spielt’s nämlich kä Roll, ob mer beschnitt sinn oder net. Was dann zehlt, is der Glawe, wo durch die Lieb akdiv is.

7 Ihr ware so gutt vorwärts komm! Wer hat eich bloß ufgehall, dass ner net uf das, was wohr is, heere? 8 Was mer eich do inredde will, kommt net vun Gott, wo eich beruf hat. 9 Denggen dran: „Schun e bissje Sauerdääch macht de ganze Dääch sauer.“ 10 Weil mer em Herr geheere, trau ich eich zu, dass ner kä annere Ansichde hann wie ich. Wer eich awer durchnanner macht, muss emo das Urdäl drahn, wo vun Gott gefällt werd, ganz egal, wer er is. 11 Ihr liewe Geschwischder! Mir werd unnerstellt, ich dät immer noch preddiche, dass mer sich beschneide losse muss. Fer was werr ich’enn dann noch verfolcht? Die Ursach, fer sich iwer’s Kreiz se ärjere, wär doch dann aus de Welt geschafft. 12 Die Leit, wo eich ufhetze, sollde sich liewer gleich kaschtriere losse!

13 Gott hat eich dodezu beruf, fer frei se sinn, ihr liewe Geschwischder. Ihr dirfe awer die Freihät net als Vorwand benutze, fer eier sindich Nadur sefridesestelle. Ihr solle eich im Gähedäl lieb hann un äner em annere diene. 14 Es ganze Gesetz werd nämlich met do dene Worde sesammegefasst: Du sollscht dei Nägschder genauso lieb hann wie dich selwer. 15 Bassen awer uf, dass ner eich net gäheseidich zerflääsche, wann’er eich unnernanner wie wilde Diere beiße un fresse!

Lossen eich vum Heiliche Geischt un net vun eierer sindich Nadur fiehre

16 Dodemet will ich sahn: Läwen in de Kraft vum Heiliche Geischt, dann misse ner net ausläwe, was eier sindich Nadur verlangt. 17 Unser sindich Nadur hat nämlich Verlange noh dem, was im Gähesatz zum Heiliche Geischt steht, un de Heiliche Geischt hat Verlange noh dem, was im Gähesatz zu unserer sindich Nadur steht. Die zwä stehn sich als Feinde gähiwer. Deshalb känne ner aach net änfach mache, was ner wolle. 18 Wann’er awer vum Heiliche Geischt gefiehrt werre, stehn’er net unner’m Gesetz. 19 Was unser sindich Nadur hervorbringt, ka’mer awer deitlich erkenne. Dodezu geheert: [näwenausgehn,] hure, sich unsittlich verhalle, ausgeloss läwe, 20 die Gätze anbäde, Zauwerei dreiwe, annere hasse, met jemand Streit hann, eifersichdich sinn, bees werre, sich selbschtsichdich verhalle, met annere net änich sinn, Spaldunge verursache, 21 neidisch sinn, [jemand umbringe,] saufe, fresse un ähnliches. Vun all dem hann ich eich frieher schun gesaht un sahn’s jetz noch emo: Wer sich so verhalt, dut Gott sei Reich net erwe! 22 Die Frucht, wo de Heiliche Geischt wachse losst, besteht awer dodraus, dass mer annere lieb hat, sich freit, im Friede läbt, Geduld hat, freindlich is, gutt is, glabt, 23 sanft is un sich selwer beherrscht. Dodegäh is es Gesetz net. 24 Die Mensche, wo Chrischdus geheere, hann ihr sindich Nadur met ihre Leideschafde un allem, was se verlangt, gekreizicht.

25 Wa’mer also in de Kraft vum Heiliche Geischt läwe, wolle mer aach me’m Heiliche Geischt Schritt halle! 26 Mir wolle net iwerheblich ufträde un net äner de annere provoziere, u’mir wolle net neidisch ufenanner sinn!

6

Helfen eich gäheseidich!

1 Ihr liewe Geschwischder! Wann sich jemand zu’me Fähltritt hinreiße losst, misse ihr, wo ner vum Heiliche Geischt bestimmt sinn, der Person uf e sanfdi Art un Weis wider serechthelfe. Bass dodebei awer uf dich selwer uf, dass du net aach in Versuchung kommscht. 2 Helfen eich gäheseidich drahn, was eich belaschde dut! Uf dem Wääch erfille ner das Gesetz, wo mer vun Chrischdus krieht hann. 3 Wann sich nämlich jemand inbilde dut, er wär ebbes Besunneres, obwohl er nix darstellt, haut er sich selwer iwer’s Ohr. 4 Jeder soll awer selwer priefe, was er macht. Dann kann er uf sich selwer stolz sinn un brauch sich net met eme annere se vergleiche. 5 Jeder hat nämlich sei eicheni Lascht se drahn.

6 Wer in dem, was Gott gesaht hat, unnerricht werd, soll met allem, was er hat, zum Läwensunnerhalt vun seim Lehrer beidrahn.

7 Irren eich net! Gott losst sich net verspodde! Was e Mensch sät, fahrt er aach emo als Ernt in! 8 Wer uf de Boddem vun seiner sindich Nadur sät, dut vun seiner sindich Nadur es Verderwe ernde. Wer awer uf de Boddem vum Heiliche Geischt sät, dut vum Heiliche Geischt es ewiche Läwe ernde. 9 Mir wolle also net mied werre, fer se mache, was gutt is! Wa’mer nämlich net ufgewe, fahre mer mo e Ernt in, wann die Zeit dodefor komm is. 10 Solang wie mer also noch die Gelähehät hann, wolle mer jedem Mensch Guddes dun, ganz besunnerscht awer dene, wo zu unserer Glawensfamillie geheere!

DE PAULUS WINSCHT GOTT SEI SEECHE: 6,11-18

11 Guggen emo die große Buschdawe, wo ich eich jetz met meiner eichen Hand schreiwe!

12 Die Leit, wo vor de Mensche gutt dostehn wolle, dränge eich dodezu, fer eich beschneide se losse. Se mache das awer nur, weil se wäh dem Kreiz, wo Chrischdus dran gestorb is, net verfolcht werre wolle.a 13 Awer net emo sie, wo doch beschnitt sinn, halle es Gesetz in. Se wolle awer, dass ihr eich beschneide losse, dass’e uf das, was an eierm Leib vollzoh wor is, stolz sinn känne.

6:12a Wer zu der Zeit die Beschneidung gepreddicht hat, war dodevor sicher, fer vun de Judde verfolcht se werre. Aach die Reemer hann’e in Ruh gelosst, weil se die jidisch Relischjon als e offizielli Relischjon anerkannt hodde.

14 Ich will awer uf käne Fall uf ebbes anneres stolz sinn als wie dodruf, dass unser Herr Jesus Chrischdus am Kreiz gestorb is. Dodedurch is die Welt fer mich gekreizicht wor un ich fer die Welt! 15 Wa’mer Chrischdus Jesus geheere, spielt’s nämlich kä Roll, ob mer beschnitt sinn oder net. Was dann zehlt, is e neier Mensch. 16 Ich winsche all dene, wo noh do der Reechel läwe, Friede un Erbarme – aach em Volk Israel, wo Gott geheert!

17 Vun jetz an soll mer nimand meh Schwierichkäde mache! Ich drahn nämlich die Brandmolea a’meim Leib, wo beweise, dass ich em Herr Jesus geheere.

6:17a Der Begriff is fer die Brandzääche gebraucht wor, wo Sklave oder Diere demet als jemand zugeheerich gekennzäächent wor sinn. De Paulus verweist dodemet uf die Narwe, wo er in seim Dienscht als Missionar devungedrah hat un wo ne als jemand, wo Jesus Chrischdus geheert, ausweise.

18 Ihr liewe Geschwischder! Ich bäde dodrum, dass die Gnad vun unserm Herr Jesus Chrischdus met eierm Geischt is! Amen.